Phương pháp chủ nhiệm lớp bằng các biện pháp giáo dục tích cực nhằm thay thế trừng phạt thân thể trẻ em

Nhiều giáo viên tậntụy với nghề nhưng vẫn tin rằng việc duy trì kỉ luật bằng trừng phạt thân thể làcần thiết, một số khác lại ủng hộ việc chấm dứt trừng phạt thân thể nhưng lạichưa có đư

STT Trang

Giáo viên các cấp học phổ thông khác nhau (tiểu học, trung học cơ sở,trung học phổ thông) và ở các loại hình trường khác nhau (công lập, tư thục) đềucảm thấy rằng số học sinh ngỗ ngược, thiếu tôn trọng giáo viên có dấu hiệu ngàycàng gia tăng Họ cho rằng, đạo đức yếu kém của học sinh khiến họ không thểgiảng dạy có hiệu quả Trong khi một số giáo viên tìm ra được những phươngpháp sáng tạo, không cần sử dụng bạo lực để giáo dục Phần lớn giáo viên vẫnkhó khăn trong việc tìm kiếm cách giải quyết có hiệu quả Nhiều giáo viên tậntụy với nghề nhưng vẫn tin rằng việc duy trì kỉ luật bằng trừng phạt thân thể làcần thiết, một số khác lại ủng hộ việc chấm dứt trừng phạt thân thể nhưng lạichưa có được những phương pháp giáo dục khác tích cực hơn.

Là giáo viên trực tiếp làm công tác chủ nhiệm lớp ở trường Trung học cơ

sở (THCS), tôi chọn đề tài “Phương pháp chủ nhiệm lớp bằng các biện pháp giáo dục tích cực nhằm thay thế việc trừng phạt thân thể trẻ em” để góp

phần cùng nhìn nhận thực tế và góp phần tìm kiếm phương pháp chủ nhiệm lớp

ở trường THCS

1.2 Mục đích nghiên cứu

Một là, Thực trạng trừng phạt thân thể trẻ em tại Việt Nam; Nguyên nhân

của việc sử dụng biện pháp trừng phạt thân thể trẻ em; Vì sao cần phải chấm dứttrừng phạt thân thể trẻ em

Hai là, Phương pháp chủ nhiệm lớp bằng các biện pháp giáo dục tích cực,

nhằm thay thế việc trừng phạt thân thể trẻ em của bản thân để đồng nghiệp cùngtham khảo, trao đổi

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Về lí luận: Vấn đề nghiên cứu là một lĩnh vực khá phong phú Vì vậy tôi

phải tham khảo một số tài liệu có liên quan đến đề tài tôi đang tìm hiểu, giúpcho đề tài đi đúng hướng và có chất lượng

Về thực tiễn: Học sinh lớp 9A trường THCS Thọ Thanh.

Thời gian nghiên cứu: Năm học 2018- 2019

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp quan sát lớp học

Phương pháp nghiên cứu lí luận

Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Phương pháp kiểm tra, đánh giá

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

Chủ nhiệm lớp là một trong những công tác khó khăn, vui ít, buồn nhiều,thành công cũng có và thất bại cũng không phải là hiếm Bởi lẽ, đó là một thể cónhiều cá thể: Có những học sinh ngoan, chăm học, tự giác Song, cũng có nhữnghọc sinh cá biệt về học tập, về đạo đức, khó khăn về kinh tế, bất hòa, bất hạnh,

mồ côi…

Cho nên người giáo viên chủ nhiệm phải có phương pháp chủ nhiệm thếnào để có hiệu quả cao nhất Công tác chủ nhiệm thành công đồng nghĩa vớiviệc giúp các em hoàn thiện mình hơn

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng SKKN

2.2.1 Thực trạng trừng phạt thân thể trẻ em tại Việt Nam

Việt Nam là một trong những nước chịu ảnh hưởng của tư tưởng Nhogiáo Ngoài những điểm tích cực, tư tưởng Nho giáo cũng có những mặt hạn chếnhư: Thừa nhận sự độc đoán, gia trưởng, trọng nam khinh nữ- là những nguyên

nhân gây ra bạo lực Câu thành ngữ của ông cha chúng ta “Thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi” cho đến nay vẫn được nhiều giáo viên và nhiều bậc

cha mẹ thừa nhận

Dùng Compa và que tầm vông đánh học sinh: Không học sinh nào nhận mình đốt diêm trong lớp, một giáo viên của một trường ở tỉnh Đồng Nai đã dùng compa và que tầm vông đánh học sinh, sau đó các em phải đứng ngoài sân không được vào học.

Cha mẹ vắng mặt trong buổi họp phụ huynh, học sinh bị phạt 20 roi: Một học sinh của một trường THCS tại TP Hồ Chí Minh, đã bị thầy chủ nhiệm phạt đánh 20 roi vì cha mẹ không đến dự buổi họp phụ huynh Chuyện xảy ra khiến không ít học sinh và cha mẹ bức xúc.

Thực trạng trên, chứng tỏ một số giáo viên chưa được trang bị cũng nhưđào tạo kĩ lưỡng về các phương pháp giáo dục tích cực Họ cảm thấy trừng phạtthân thể là biện pháp duy nhất để giáo dục học sinh, đặc biệt là những học sinhmắc lỗi và xem rằng ngoài trừng phạt thân thể thì không còn có biện pháp giáodục nào khác có hiệu quả Vì thế họ thường không biết kiềm chế khi giải quyếttình huống xảy ra trong lớp học

2.2.2 Nguyên nhân của việc sử dụng biện pháp trừng phạt thân thể trẻ em

Một số quan niệm sai lầm: Khi trừng phạt trẻ em, người ta thường đưa ra

những lí lẽ ngụy biện cho việc làm của mình Những người ủng hộ việc trừngphạt thân thể thường có một số lập luận, lí lẽ giống nhau Nhiều người trongchúng ta cũng cho những lí lẽ đó là đúng

Quan niệm thứ nhất: Trừng phạt thân thể có tác dụng ngay tức thì Khi bị trừng phạt thân thể trẻ sẽ sợ và lập tức làm theo yêu cầu của người lớn, điều này có tác dụng ổn định và duy trì kỉ luật Trừng phạt thân thể sẽ nhanh chóng, đơn giản hơn so với các biện pháp giáo dục khác.

Tác dụng của biện pháp giáo dục này trong thực tế:

Việc trừng phạt thân thể trẻ em chỉ có tác dụng trong thời gian trước mắt

mà không có tác dụng giáo dục trẻ lâu dài Do bị đánh đau nên có thể trẻ sẽ vâng

lời người lớn ngay, nhưng sau đó thì trẻ sẽ quên mau vì không được giải thích vềnhững lỗi lầm của mình, trẻ không phân biệt được cái đúng, cái sai và như thế sẽtiếp tục mắc lại lỗi lầm của mình.

Việc người lớn trừng phạt thân thể đối với trẻ em sẽ đem tới cho trẻ mộtthông điệp sai lầm, rằng cứ dùng bạo lực là có thể giải quyết hết mọi việc Từ

đó, trẻ bắt chước cách làm của người lớn rồi dùng bạo lực để giải quyết các bấtđồng của mình với người khác

Việc trừng phạt thân thể dẫn đến nảy sinh và phát triển thái độ thù địch,hung hăng, trái ngược với ý thức kỉ luật tự giác Đôi khi do quá dạn đòn, trẻ sẽchai lì, bưởng bỉnh, khó bảo, thậm chí chống đối

Việc trừng phạt thân thể phá hủy mối quan hệ, sự quan tâm, gắn bó, tintưởng giữa giáo viên và học sinh Có trẻ vì thế mà oán hận và thù ghét ngườilớn, phản ứng lại quá trình giáo dục đạo đức, ảnh hưởng đến mối quan hệ thầytrò, từ đó dẫn đến mất niềm tin

Đối với quan điểm thứ nhất, cần phải giải thích, chỉ rõ cho trẻ những lỗilầm mà trẻ mắc phải để trẻ biết cách sửa chữa thì mới giúp trẻ không tái phạmlỗi lầm và giúp cho giáo viên ổn định kỉ luật lớp học một cách lâu dài

Quan điểm thứ hai, việc trừng phạt thân thể trẻ em cũng đâu có ảnh hưởng lâu dài, nặng nề đến thế.

Thực tế cho thấy rằng: Trừng phạt thân thể gây ra rất nhiều hậu quả cóảnh hưởng lâu dài và nghiêm trọng đối với trẻ em Có những trường hợp trừngphạt thân thể đã để lại cho trẻ những tổn thương về tinh thần và thể xác mà các

em phải gánh chịu suốt đời như: bị hoảng loạn, bị di chứng thần kinh, trầm cảm,thương tật

Ảnh hưởng lâu dài của việc bị trừng phạt thân thể sẽ làm học sinh trở nên

lì lợm do đã quá quen với đòn roi, sỉ nhục Chúng trở nên ngang ngạnh, bướngbỉnh và luôn có những hành vi bạo lực để tự bảo vệ mình

Với thời niên thiếu luôn bị cư xử bằng bạo lực, lớn lên sẽ trở thành người

có thói quen dùng bạo lực để giải quyết xung đột, từ chỗ là nạn nhân trẻ sẽ trởthành tội phạm Việc trừng phạt thân thể trẻ em chẳng những gây ra hậu quả chobản thân trẻ mà còn là mầm mống hình thành bạo lực trong xã hội

Hậu quả dài lâu nhất mà ai cũng có thể thấy là những người bị trừng phạtthân thể sẽ tiếp tục áp dụng nó để dạy dỗ con cái, học sinh của mình Ai cũngcho là trẻ sẽ quên nhanh đòn roi Nhưng trong thực tế, nhiều người khi đã trưởngthành vẫn còn nhớ rất rõ những trận đòn khi mình còn bé Có người đã khôngthể tha thứ cho bố mẹ, thầy cô mình Điều đó ảnh hưởng xấu đến mối quan hệgắn bó yêu thương giữa cha mẹ với con cái, thầy cô với học sinh

Quan điểm thứ ba, Trừng phạt thân thể là biện pháp bất đắc dĩ cuối cùng Đối với một số học sinh cá biệt, khó bảo thì trừng phạt thân thể là biện pháp duy nhất để cho trẻ vâng lời.

Giáo viên cho rằng: Các trẻ khó bảo thường không nghe lời thầy cô.Chúng chỉ khăng khăng tìm cơ hội nghịch phá trong lớp Bảo ban giải thích mãichúng không bao giờ nghe Với những trẻ cá biệt như thế thì chỉ đánh mắng mớidạy được chúng

Trong thực tế, rất nhiều thầy cô đã chia sẻ rằng việc đánh mắng các họcsinh cá biệt chỉ làm cho các em lì đòn hơn

Sự thiếu quan tâm, thái độ khắt khe, bỏ mặc, không lắng nghe, thiếu chia

sẻ, không cảm thông và tha thứ của người lớn làm cho các em mất niềm tin, cảmthấy cô đơn Từ đó, dẫn đến sự sa sút về đạo đức và học tập khiến các em càngtrở nên cá biệt hơn

Sự yêu thương và quan tâm của thầy cô, cha mẹ là điều kiện tốt nhất giúpcho trẻ em thay đổi thái độ, hành vi Tích cực lắng nghe để hiểu những nhu cầu,những khó khăn và cùng trẻ chia sẻ, giải quyết sẽ giúp trẻ tiến bộ hơn

Quan điểm thứ tư, Tôi cũng bị trừng phạt thân thể nhờ đó mà tôi nên người.

Nhiều người cho rằng: “Từ nhỏ đến lớn, tôi cũng đã từng bị cha mẹ hoặcthầy cô đánh mắng, nhờ đó mà tôi trở nên ngoan ngoãn, tiến bộ hơn trong họctập và đạo đức Nhờ bị đánh mắng mà tôi học được nhiều điều, như vậy việctrừng phạt thân thể cũng đâu phải là điều quá đáng”

Tuy nhiên, các kết quả nghiên cứu cho thấy việc sử dụng biện pháp trừngphạt thân thể không ảnh hưởng và tác động như nhau đối với tất cả mọi người.Một trong những điều kì diệu nhất của loài người là, chúng ta chẳng ai giống ai

cả về sức khỏe, tinh thần và thể chất Có những người kiên định, nhưng nhữngngười khác lại rất nhạy cảm Tương tự, mỗi người có hoàn cảnh và điều kiệnsống khác nhau Có người có gia đình, bạn bè hậu thuẫn vững chắc đem lại sứcmạnh để vượt qua Có người đủ sức mạnh nội tâm bảo vệ mình trước những tổnthương lâu dài do trừng phạt thân thể gây ra, nhưng cũng có người bị suy sụp,khủng hoảng khi bị trừng phạt

Vì vậy, cha mẹ và thầy cô giáo cần có trách nhiệm tìm hiểu đặc điểm, tínhcách và hoàn cảnh riêng biệt của từng học sinh để có những biện pháp giáo dụcthích hợp Sự cảm thông, tình yêu thương và những lời giải thích, hướng dẫnđúng đắn là cách tốt nhất giúp trẻ nên người chứ không phải là đánh mắng làmtrẻ nên người

Quan điểm thứ năm, Đánh trẻ là một việc làm bình thường để giáo dục trẻ.

Quan niệm xưa cho rằng: “Thương cho roi cho vọt”, nghĩa là muốn dạy

trẻ, để chúng không hư hỏng thì ngay từ nhỏ, ta phải đánh trẻ mới dạy trẻ nênngười Khi trừng phạt thân thể trẻ, người ta cho rằng đó là việc bình thường,được gia đình, xã hội chấp nhận Muốn dạy trẻ thì phải đánh trẻ, điều đó không

có gì là vô lí cả

Nhưng ngày nay, việc dùng nhục hình đối với trẻ em là vi phạm pháp luật.Trẻ em có quyền được bảo vệ, không bị xúc phạm thể xác cũng như tinh thần.Trẻ em ngày nay là chủ nhân tương lai của đất nước, các em cần được tôn trọng

và bảo vệ Trừng phạt thân thể trẻ em không phải là phương pháp giáo dục phùhợp Trong giáo dục học, không có hướng dẫn nào có nội dung liên quan đếnviệc sử dụng nhục hình nhằm giáo dục trẻ mà chính do người lớn, giáo viên tựcho mình quyền áp đặt việc trừng phạt trẻ Việc đánh trẻ có thể do nóng giận, tự

ái, thiếu kĩ năng sư phạm của giáo viên, cảm thấy bất lực hoặc do nhiều lí do

khác Chính việc trừng phạt thân thể trẻ em của giáo viên đã phá đi hình ảnh tốtđẹp của người thầy trong tâm trí trẻ thơ.

2.2.3.Vì sao cần phải chấm dứt trừng phạt thân thể trẻ em

Trừng phạt thân thể trẻ em để lại nhiều hậu quả cho gia đình và xã hội

* Hậu quả đối với trẻ:

Trừng phạt thân thể ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triến trí tuệ của trẻ.

Mỗi trẻ có những phản ứng khác nhau trước việc bị trừng phạt Có trẻ sẽ

tự ti, mặc cảm, mất lòng tin ở người lớn, xa lánh người lớn, trở nên thụ động vàkhó hòa nhập với cộng đồng Có trẻ sẽ bất mãn và trở nên lì lợm, hung dữ Đôikhi những tác động của trừng phạt thân thể làm thay đổi cuộc đời trẻ theo hướngtiêu cực, như: nghiện ma túy, phạm tội, sẵn sàng dùng bạo lực để giải quyếtnhững bất đồng với người khác, kể cả việc giết người

Có thể khẳng định rằng, việc trừng phạt thân thể không những để lại chotrẻ những hậu quả về thể chất mà nguy hiểm hơn, còn ảnh hưởng đến tâm sinh lí

và tinh thần lâu dài của trẻ

Ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách của trẻ.

Trừng phạt thân thể sẽ để lại dấu ấn tiêu cực, ảnh hưởng đến nhân cáchtrẻ Nếu ngày nào trẻ cũng căng thẳng, lo lắng thì sẽ ảnh hưởng xấu đến việc họctập Khi trong lòng trẻ luôn sẵn có một mối lo thì trẻ sẽ khó tiếp thu kiến thức.Tình trạng tâm lí này nếu kéo dài còn ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách củatrẻ, trẻ sẽ nên nhút nhát, tự ti hoặc phát triển theo chiều hướng bướng bỉnh, khódạy

Ảnh hưởng đến mối quan hệ thầy trò.

Khi giáo viên dùng những biện pháp thô bạo như đánh đập, đe dọa, bỏmặc hoặc đối xử không công bằng trong việc dạy học hay ứng xử thì hình tượngthầy cô trong các em sẽ sụp đổ, các em sẽ cảm thấy hoang mang, ấm ức, lo sợ vìmất một chỗ dựa tinh thần, dẫn đến các dối nhiễu về tâm lí, trừng phạt thân thểtạo khoảng cách giữa trẻ em và người lớn

Ảnh hưởng đến kết quả học tập của trẻ.

Khi bị trừng phạt thân thể và tinh thần, trẻ thường rơi vào trạng thái buồnchán, mặc cảm trước bạn bè, muốn bỏ học, chống đối, thậm chí muốn tự tử

* Hậu quả đối với những người khác.

Cảm xúc của giáo viên.

Không phải thầy cô nào khi sử dụng trừng phạt thân thể cũng do ghét bỏhọc sinh Do đó, sau khi trách phạt học sinh, đa số giáo viên đều cảm thấy bốirối, ân hận, day dứt và tự trách mình mà chung nhất là buồn vì cảm thấy mìnhbất lực trong cách giáo dục các em

Ảnh hưởng tới các mối quan hệ của giáo viên.

Việc trừng phạt thân thể làm cho mối quan hệ giữa học sinh và giáo viênkhông còn thân thiện và gắn bó nữa Hiếm có học sinh nào lại có thể yêu thươnghay gắn bó với người đã gây ra cho mình đau đớn tổn thương Bắt đầu từ sự sợhãi, học sinh sẽ luôn ở trong tâm trạng lo lắng, tìm mọi cách để tránh sự trừngphạt của giáo viên Dần dần các em sẽ ngại tiếp xúc và khó chia sẻ những suynghĩ, tình cảm và những khó khăn của các em với giáo viên Hình ảnh tốt đẹp

của giáo viên trong ánh mắt của trẻ sẽ mất đi Trẻ sẽ không tôn trọng và khônghợp tác với giáo viên Khi bị trừng phạt thân thể, có trẻ sẽ căm ghét hoặc nghiêmtrọng hơn, có thể mong muốn trả thù Tất cả những điều này sẽ gây khó khăncho giáo viên trong việc hiểu rõ tâm tư nguyện vọng của trẻ để có thể giảng dạy

và quản lí lớp học một cách hiệu quả

Ngoài ra, giáo viên sử dụng các biện pháp trừng phạt thân thể chắc chắn

sẽ gặp phản ứng của gia đình học sinh và xã hội Các bậc cha mẹ đều xót xa,giận dữ khi thấy con em mình phải chịu đựng những tổn thương về thể xác hoặctinh thần Tại thành phố Hồ Chí Minh, đã có trường hợp cả gia đình học sinhvào lăng mạ, xúc phạm và rượt đánh giáo viên ngay trong sân trường khi biếtgiáo viên này đã phạt và đuổi học con em họ Báo chí cũng đưa tin nhiều trườnghợp khác trong cả nước, khiến dư luận xã hội rất bất bình, yêu cầu phải xử línghiêm khắc đối với những giáo viên đã sử dụng biện pháp trừng phạt học sinhgây hậu quả nghiêm trọng

Đối với gia đình, cộng đồng và toàn xã hội.

Việc trừng phạt thân thể trẻ gây ra hậu quả cho gia đình, cộng đồng và xãhội ở mức độ khác nhau Một đứa trẻ khi bị trừng phạt, bị đau đớn có thể dẫn tới

bị bệnh, sẽ làm ảnh hưởng rất lớn đến gia đình trẻ về tinh thần, thời gian và tiềncủa Có khi người thân trong gia đình trẻ phải bỏ công ăn việc làm hoặc chấpnhận bị mất việc để chăm sóc, chạy chữa, phục hồi cho trẻ Vì thế, chúng ta cần

có biện pháp giáo dục mang lại hiệu quả cao hơn Đó chính là các biện phápgiáo dục tích cực

Cảm xúc của cha mẹ học sinh và dư luận xã hội.

Khi con bị trừng phạt thân thể, đa số cha mẹ đều có tâm trạng xót xa, đauđớn, thậm chí oán hận và giận dữ vì con mình bị đối xử thô bạo Họ sẽ có thànhkiến đối với giáo viên và nhà trường, từ đó dẫn tới thái độ bất hợp tác trong việcgiáo dục trẻ Có cha mẹ đã phản ứng lại bằng cách sử dụng bạo lực đối với giáoviên Có cha mẹ đã kiện giáo viên ra tòa vì tội đánh đập con mình

Dư luận xã hội cũng không đồng tình với việc giáo viên sử dụng nhụchình đối với học sinh Một số trường hợp giáo viên đánh học sinh được đăng tảilên các tờ báo trong thời gian gần đây đã làm cho dư luận xã hội có cái nhìnkhông thiện cảm với giáo viên và làm ảnh hưởng đến uy tín của nghành giáo

dục, mặc dù các trường hợp đánh mắng trẻ này chỉ là “con sâu làm rầu nồi canh”.

* Trừng phạt thân thể trẻ em không phù hợp với đạo đức nghề nghiệp của người giáo viên, trái với phương pháp giáo dục, đi ngược lại với mục tiêu giáo dục.

Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, cóđạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mĩ và nghề nghiệp, trung thành với lí tưởngđộc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩmchất và năng lực công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

* Trừng phạt thân thể trẻ em là vi phạm các văn bản pháp lí quốc gia và quốc tế.

Về mặt pháp luật, trừng phạt thân thể trẻ em là hành vi vi phạm các vănbản pháp lý quốc gia và quốc tế

2.3 Các biện pháp giáo dục tích cực thay thế việc trừng phạt thân thể trẻ em

2.3.1 Khái niệm và sự cần thiết phải sử dụng các biện pháp giáo dục tích cực

* Khái niệm về giáo dục tích cực

Giáo dục tích cực là giáo dục dựa trên nguyên tắc vì lợi ích tốt nhất củatrẻ; không làm tổn thương đến thể xác và tinh thần của trẻ

* Sự cần thiết phải sử dụng các biện pháp giáo dục tích cực

Sau khi đọc phần trên, chúng ta biết được những hậu quả của trừng phạtthân thể trẻ em và vì sao cần chấm dứt trừng phạt thân thể Việc chấm dứt trừngphạt thân thể giúp tránh các hậu quả tiêu cực nói trên, ngoài ra còn mang lạinhững lợi ích, đáp ứng mong muốn của học sinh, giúp các em có tâm trạng vui

vẻ, an toàn, thoải mái khi đến trường và học tập đạt kết quả tốt

* Lợi ích của việc sử dụng các biện pháp giáo dục tích cực đối với học sinh và giáo viên.

Hãy xem xét cách giải quyết tình huống rất thông thường của hai giáoviên sau:

Một học sinh loay hoay làm việc riêng trong giờ học, giáo viên gọi em trảlời câu hỏi Em giật mình đứng dậy và không trả lời được

Giáo viên 1:

1 Em nào giúp bạn mình trả lời

câu hỏi?

2 Em nhắc lại đi!

3 Em trả lời được rồi!

4 Em nhớ tập trung vào bài học

Chúng ta có thể hình dung được ngay cảm giác của học sinh trước cách

xử lý của hai giáo viên trên Đối với cách nhắc nhở của giáo viên thứ nhất, họcsinh không bị tổn thương, em sẽ không làm việc riêng nữa, tập trung chú ý vàohọc bài Còn đối với cách cư xử của giáo viên thứ hai, học sinh sẽ cảm thấy xấu

hổ, mặc cảm; chưa kể những cảm xúc khác trong trường hợp học sinh bị tráchoan

Như vậy, khi giáo viên sử dụng các biện pháp giáo dục tích cực, khôngdùng roi vọt, không nhục mạ thì cả học sinh và giáo viên đều được lợi

- Có nhiều cơ hội chia sẻ và bày tỏ.

Được mọi người quan tâm, tôn trọng

và lắng nghe ý kiến, không mất niềm

tin

- Tích cực và chủ động hơn trong học

- Giảm được áp lực quản lí lớp học do

học sinh hiểu và tự giác chấp hành kỉluật Từ đó giáo viên tạo được sự tintưởng nơi học sinh, được học sinh tôntrọng và quý mến

- Được sự quan tâm của giáo viên, tiếp

thu bài tốt hơn

- Vui vẻ đến lớp, thích học hơn

- Gần gũi với bạn bè, thầy cô hơn

- Xây dựng được mối quan hệ thânthiện giữa thầy và trò

- Xây dựng được sự đoàn kết, thốngnhất cao trong lớp học

- Nâng cao hiệu quả quản lí lớp họcgóp phần nâng cao chất lượng giáodục

- Được sự ủng hộ từ phía gia đình họcsinh và xã hội

* Lợi ích của việc sử dụng các biện pháp giáo dục tích cực đối với gia đình, nhà trường và cộng đồng.

Nhà trường, gia đình, cộng đồng và xã hội sẽ có nhiều lợi ích khi cónhững công dân được giáo dục bằng các biện pháp giáo dục tích cực:

Nhà trường có môi trường sư phạm thân thiện, an toàn, tạo được niềm tinđối với xã hội

Xã hội có những công dân tốt, có thể phục vụ, cống hiến cho gia đình, xãhội trong tương lai

Giảm thiểu được các tệ nạn xã hội, nạn bạo hành, bạo lực

Các khoản chi phí để chi phí để chăm sóc, điều trị và trợ giúp gia đình trẻ(nạn nhân của bạo hành, bạo lực) sẽ được dành để phục vụ nhân dân, nâng caođời sống cộng đồng, xã hội

Gia đình hạnh phúc, xã hội phồn vinh

Vì những lợi ích trên, chúng ta cần sử dụng các biện pháp giáo dục tíchcực

2.3.2.Các biện pháp giáo dục tích cực

* Giáo viên cần phải làm gì để chuẩn bị công tác giáo dục tích cực?

Hãy suy nghĩ sâu sắc về nghề dạy học: Yêu thích công việc của mình và

yêu thương học trò hơn nữa Khi có tình yêu nghề nghiệp và tình thương đối vớihọc trò, người giáo viên sẽ tìm ra được những biện pháp giáo dục tích cực, hiệuquả hơn

Hãy suy ngẫm về mình: Mỗi ngày, bạn hãy dành một chút thời gian để

tĩnh tâm suy nghĩ về những gì mình đã làm, những điều mình đã trải qua Mỗingày, bạn nên dành 10 phút để suy nghĩ về học sinh của mình, về cách mình đãđối xử với học sinh, về cách xử lí những học sinh còn mắc lỗi Với thói quenhằng ngày như thế, chắc chắn trong một thời gian nhất định bạn sẽ điều chỉnhđược thái độ của mình đối với học sinh

Quan tâm chăm sóc bản thân (cả về mặt thể chât, tình cảm và tâm lí): Để

tránh gây căng thẳng, giận giữ, mệt mỏi hay buồn bực trong quá trình quản lí lớphọc

Tự đặt mình vào hoàn cảnh của trẻ: Đặt mình vào hoàn cảnh của học

sinh, điều đó giúp cho giáo viên hiểu tâm tư nguyện vọng và mong muốn củacác em Làm như vậy, chắc chắn sẽ giúp bạn có cách giải quyết tốt nhất

Ghi chép công tác nhật kí lớp: Ghi nhật kí để nhìn nhận, đánh giá các vấn

đề đã thực hiện trong quá trình thay đổi phương pháp giáo dục, giúp giáo viênnhìn nhận những điều đã làm được và chưa làm được Giáo viên hãy viết ngắn

gọn các tình huống xảy ra và cách giải quyết của mình Những câu chuyện bổích sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề mà lúc đầu bạn tưởng như không giảiquyết nổi.

Luôn tạo ra niềm vui cho bản thân: Tự tạo niềm vui cho bản thân mình

giúp giáo viên tự tin và thoải mái hơn khi tiếp xúc với học sinh Giáo viên hãy

cố sắp xếp cho mình thời gian thư giản theo sở thích: nghe nhạc, đọc sách, chămsóc mình, ăn mặc đẹp, nhờ đó sẽ cảm thấy yêu cuộc đời hơn và dễ thông cảmvới học sinh của mình hơn

Gác lại những ưu phiền trong cuộc sống khi tiếp xúc với trẻ: Giáo viên

cần tạm quên những ưu phiền của cuộc sống riêng tư trong khi tiếp xúc với trẻ

để tránh “giận cá chém thớt”, trút mọi bực dọc lên học sinh, dẫn đến việc đánhphạt học sinh

Luôn trao đổi học tập kinh nghiệm với đồng nghiệp:Việc học tập, trao đổi

kinh nghiệm luôn là điều cần thiết để giải quyết những khó khăn trong việc giáodục tích cực Khi bạn mạnh dạn trao đổi nghiêm túc với đồng nghiệp về nhữngkhó khăn của mình, bạn sẽ nhận được những kinh nghiệm quý báu Giao tiếp vớihọc sinh là một nghệ thuật, mà nghệ thuật đó đòi hỏi người giáo viên phải họchỏi thật nhiều qua những người có kinh nghiệm

Không tiết kiệm lời khen đối với trẻ: Sự khen ngợi thích hợp sẽ động viên

trẻ trong việc giữ gìn kỉ luật Ai cũng thích được khen Với trẻ, lời khen của thầy

cô luôn là động lực để trẻ vươn lên Khi nhận được lời khen từ người khác, trẻcảm thấy rất hạnh phúc, nhất là những em ít khi được khen

Tạo không khí lớp học sinh động: Không khí sinh động của lớp học luôn

kích thích thầy trò làm việc tốt hơn, mối quan hệ thầy trò gần gũi, thân thiệnhơn

Phối hợp với nhiều lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường: Giáo

dục trẻ không phải là công việc của riêng giáo Với những đứa trẻ chưa ngoan,bạn cần phải tìm hiểu để nắm vững hoàn cảnh sống, tâm tư tình cảm của trẻ, ai

là người được trẻ yêu quý hoặc tin tưởng vì lời khuyên, an ủi động viên củanhững người này đối với trẻ rất hiệu quả Nên tạo cho trẻ cảm giác được mọingười quan tâm, tạo điều kiện cho các em tham gia hoạt động tập thể Vì vậy,việc phối hợp với nhiều lực lượng giáo dục khác nhau như: nhà trường, gia đình,cộng đồng là rất cần thiết

Xây dựng hộp thư “Điều em muốn nói”: Giáo viên cần tìm cách để hiểu học sinh của mình Trong phạm vi trường hoặc lớp, cần có hộp thư “Điều em muốn nói”, nhằm khuyến khích trẻ viết thư chia sẻ những băn khoăn, thắc mắc,

những vấn đề khó khăn về học tập và trong cuộc sống mà trẻ đang gặp phảinhưng ngại nói ra

2.3.3 Các biện pháp giáo dục tích cực áp dụng ở lớp học

* Thay đổi cách cư xử trong lớp học

Trước đây, người lớn thường xử lí sai phạm của trẻ bằng các hình thứctrừng phạt như: chửi mắng, sỉ nhục, đánh đập Điều đó có thể mang lại sự sửađổi tức thì của trẻ, nhưng đó chỉ là hành vi đối phó và chắc chắn sẽ để lại trongtâm hồn trẻ sự tổn thương tinh thần