I. VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT Bước sang thế kỉ XI, tình hình kinh tếchính trị nước ta bước vào giai đoạn ổn định và phát triển, tạo điều kiện quan trọng cho sự khôi phục và phát triển văn hóa dân tộc. Chủ đề văn hóa Lý – Trần khái quát sự phát triển văn hóa nước ta qua hai triều đại: triều Lý (10091225) và triều Trần (1225 1400) trên các lĩnh vực: tư tưởng, tôn giáo, giáo dục, văn học, khoa học – kỹ thuật và nghệ thuật. Qua đó, HS có những hiểu biết phong phú về văn hóa Lý – Trần – một bộ phận cấu thành nên nền văn hóa Việt Nam.II. NỘI DUNG – CHỦ ĐỀ BÀI HỌC Tư tưởng, tôn giáo thời Lý – Trần. Giáo dục thời Lý – Trần. Khoa học – kỹ thuật thời Lý – Trần. Văn học thời Lý – Trần. Nghệ thuật thời Lý – Trần.III. MỤC TIÊU BÀI HỌC1.Kiến thức: Nêu và nhận xét tình hình tư tưởng, tôn giáo, giáo dục và khoa học –kĩ thuật thời Lý – Trần. So sánh tình hình tư tưởng, tôn giáo, giáo dục, khoa học kỹ thuật thời Lý – Trần với các triều đại trước. Liên hệ với tình hình tư tưởng, tôn giáo, giáo dục và khoa học – kỹ thuật của nước ta ngày nay.2. Kĩ năng: Kĩ năng xâu chuỗi, so sánh, đánh giá các sự kiện lịch sử, liên hệ kiến thức lịch sử với thực tế. Kĩ năng tìm kiếm, chọn lọc thông tin, hợp tác, làm việc nhóm.3. Thái độ: Bồi dưỡng lòng tự hào về truyền thống văn hóa dân tộc. Giáo dục học sinh lòng biết ơn, khâm phục các bậc tiền nhân đã góp phần tạo dựng nên đất nước ngày nay. Tích hợp GDCD về bảo vệ di sản văn hóa, tôn sư trọng đạo.4. Các năng lực được hình thành:hNăng lực chung: phát hiện và giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ, sáng tạo, ợp tác và làm việc nhóm. Năng lực chuyên biệt: nhận xét, so sánh, đánh giá các sự kiện lịch sử, liên hệ kiến thức đã học vào giải quyết các tình huống trong cuộc sống.
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN KIM SƠN
CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO VỀ THAM DỰ HỘI THI GIÁO VIÊN GIỎI CẤP THCS HUYỆN KIM SƠN
NĂM HỌC 2018 - 2019
Giáo viên: LÊ VĂN HÙNG Trường: THCS PD
Trang 2PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN KIM SƠN
Tiết 27 – Bài 15 CHỦ ĐỀ: VĂN HÓA ĐẠI VIỆT THỜI LÝ- TRẦN
(Tiết 1)
Giáo viên: Lê Văn Hùng Trường: THCS PD
Trang 3- Bước sang thế kỉ XI, tình hình kinh tế-chính trị nước ta bước vào giai đoạn ổn định và phát triển, tạo điều kiện quan trọng cho sự khôi phục và phát triển văn hóa dân tộc.
- Chủ đề văn hóa Lý – Trần khái quát sự phát triển văn hóa nước ta qua hai triều đại: triều Lý (1009-1225) và triều Trần (1225 - 1400) trên các lĩnh vực: tư tưởng, tôn giáo, giáo dục, văn học, khoa học – kỹ thuật và nghệ thuật Qua đó, HS có những hiểu biết phong phú về văn hóa Lý – Trần
– một bộ phận cấu thành nên nền văn hóa Việt Nam.
Trang 4II NỘI DUNG – CHỦ ĐỀ BÀI HỌC
- Tư tưởng, tôn giáo thời Lý – Trần
- Giáo dục thời Lý – Trần
- Khoa học – kỹ thuật thời Lý – Trần
- Văn học thời Lý – Trần
- Nghệ thuật thời Lý – Trần
Trang 5III MỤC TIÊU BÀI HỌC
- Liên hệ với tình hình tư tưởng, tôn giáo, giáo dục và khoa học – kỹ thuật của
nước ta ngày nay.
- Bồi dưỡng lòng tự hào về truyền thống văn hóa dân tộc.
- Giáo dục học sinh lòng biết ơn, khâm phục các bậc tiền nhân đã góp phần tạo dựng nên đất nước ngày nay.
- Tích hợp GDCD về bảo vệ di sản văn hóa, tôn sư trọng đạo.
4 Các năng lực được hình thành:
-Năng lực chung: phát hiện và giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ, sáng tạo,
hợp tác và làm việc nhóm.
- Năng lực chuyên biệt: nhận xét, so sánh, đánh giá các sự kiện lịch sử, liên hệ kiến
thức đã học vào giải quyết các tình huống trong cuộc sống.
Trang 6- Tìm hiểu sự du nhập và ảnh hưởng của Phật giáo, Nho giáo vào nước ta.
- Tìm hiểu các danh nhân văn hóa tiêu biểu thời Lý – Trần: Lê Văn Thịnh, Chu Văn An, Mạc Đĩnh Chi, Nguyễn Hiền, Lê Văn Hưu,…
Trang 7Hoạt động Nội dung Thời gian
Hoạt động 1 Tổ chức trò chơi: Mảnh ghép lịch sửKhởi động 5 phút
Hoạt động 2
Hình thành kiến thức 33 phút 2.1 Tìm hiểu tư tưởng, tôn giáo, thời Lý – Trần
2.2 Tìm hiểu giáo dục thời Lý – Trần 2.3 Tìm hiểu khoa học – kỹ thuật thời Lý – Trần
III.TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
Trang 10Mục tiêu:
- Nêu và nhận xét tình hình tư tưởng, tôn giáo thời Lý – Trần
- So sánh tình hình tư tưởng, tôn giáo thời Lý – Trần với thời Đinh – Tiền Lê
- Kĩ năng xâu chuỗi, so sánh, liên hệ thực tế
- Bồi dưỡng lòng tự hào về truyền thống văn hóa dân tộc
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (33 phút) Hoạt động 2.1 Tìm hiểu tình hình tư tưởng, tôn giáo thời
Lý – Trần (10 phút)
Trang 11Tượng Phật A-di-đà (Chùa Phật Tích – Bắc Ninh)
Tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông
Khổng Tử
Trang 12Thời Lý-Trần, nhân dân vẫn duy trì những tín ngưỡng cổ truyền nào? Việc làm này thể
hiện điều gì?
NHÓM:
- Nêu tình hình Phật giáo, Nho giáo thời Lý – Trần và rút ra nhận xét? (4 phút)
Trang 13Kỹ thuật: “ Khăn trải bàn”
cá nhân
Ý kiến cá nhân
Trang 14Nội dung cần đạt
*Tín ngưỡng cổ truyền: tục thờ cúng tổ tiên, thờ các anh hùng
dân tộc, những người có công,…
Trang 15Mục tiêu:
- Nêu và nhận xét tình hình giáo dục thời Lý- Trần
- So sánh tình hình giáo dục thời Lý – Trần với thời Đinh -Tiền Lê
- Rèn HS kĩ năng xâu chuỗi, so sánh, đánh giá sự kiện lịch sử, liên hệ thực tế
- Bồi dưỡng lòng tự hào về truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo của dân tộc Việt Nam
Hoạt động 2.2 Tìm hiểu giáo dục thời Lý – Trần (15 phút)
Trang 16Văn Miếu – Quốc Tử Giám
Trang 17PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1: GIÁO DỤC THỜI LÝ – TRẦN (5 phút)
1 Trình bày tình hình giáo dục
thời Lý – Trần? Em có nhận xét
gì về tình hình đó?
………
………
………
………
………
………
………
………
………
2 So sánh tình hình giáo dục thời Lý – Trần với giáo dục thời Đinh – Tiền Lê? ………
………
………
………
………
………
………
………
Trang 18Hoạt động cặp đôi: ( 2 phút)
+Đánh giá mặt tích cực và hạn chế của giáo dục thời Lý - Trần? Qua đó, em hãy liên hệ với giáo dục ngày nay?
Trang 19Nội dung cần đạt:
*Thời Lý:
- Năm 1070, Văn Miếu được xây dựng ở Thăng Long.
- Năm 1075, mở khoa thi đầu tiên tuyển chọn quan lại.
- Năm 1076, mở trường Quốc tử giám.
- Tổ chức thêm một số kì thi.
chưa quy củ, nề nếp.
*Thời Trần:
- Mở rộng trường Quốc tử giám.
- Thành lập trường công, trường tư.
- Các kì thi tổ chức ngày càng nhiều.
quy củ, chặt chẽ.
Trang 20Lê Văn Thịnh Chu Văn An
Trang 21Mạc Đĩnh Chi Nguyễn Hiền
Trang 22Hoạt động 2.3 Tìm hiểu khoa học – kỹ thuật thời Lý – Trần ( 8 phút).
Trang 23Lê Văn Hưu
Tuệ Tĩnh
Súng thần cơ
Trang 24Xuất phát từ nhu cầu nào mà cha ông ta đã bắt đầu chú trọng phát triển khoa học – kỹ
thuật?
Trang 25THẢO LUẬN NHÓM (3 phút)
Nêu những thành tựu nổi bật về khoa học – kỹ thuật thời Lý – Trần? Rút ra nhận xét?
Trang 26Nội dung cần đạt:
- Sử học: Lập Quốc sử viện, biên soạn cuốn Đại Việt
sử ký của Lê Văn Hưu.
Trang 27- Rèn kỹ năng vẽ sơ đồ tư duy.
- Thái độ: tích cực thảo luận, hợp tác trong nhóm
Phương thức: thảo luận nhóm.
Trang 29VĂN HÓA LÝ –
Tư tưởng, tôn giáo
Khoa học – kĩ thuật
Phật giáo
Sử học
Quân sự Thiên văn học
Tín ngưỡng
Nho giáo
Thời Lý Thời Trần
Y học
Trang 31Du xuân tại Văn
Miếu – Quốc Tử
Giám
“Trẩy hội” chùa Yên Tử
(Quảng Ninh)
Trang 32Tượng La Hán
( Bái Đính – Ninh Bình) Văn Miếu – Quốc Tử Giám
Trang 33Sau khi quan sát hình ảnh:
- Em có suy nghĩ gì về những việc làm trên của nhân dân ta?
- Em cần làm gì để góp phần bảo vệ và phát huy những giá trị của các công trình văn hóa, di tích lịch sử ?
Trang 34HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI, MỞ RỘNG ( 1 phút)
Mục tiêu:
- Khuyến khích HS mở rộng, phát triển ý tưởng
sáng tạo trên cơ sở kiến thức và kĩ năng vừa học.
- Tích hợp kiến thức môn Mĩ thuật, Ngữ văn.
Phương thức:
- Mỗi nhóm vẽ 1 bức tranh và viết lời thuyết minh
về một công trình văn hóa hay một nhân vật lịch sử tiêu biểu thời Lý – Trần
Trang 35XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN CÁC THẦY CÔ GIÁO ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE!