Một số biện pháp giúp học sinh khối 4 trường tiểu học nga nhân tham gia chơi tốt trò chơi vận dụng trong môn thể dục

Bên cạnh đó, một số giáo viên chưa đầu tư đến giờ dạy, chưa quan tâmgần gũi học sinh nên không phát huy được tính tích cực của các em.Trong quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy rằng việc s

1 Mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài:

Trò chơi vận động là một trong những hoạt động của con người nảy sinh

từ lao động sản xuất Ngay từ thời nguyên thủy, con người đã biết tạo ra công cụlao động để cải tạo tự nhiên, sản xuất ra thức ăn và các vật liệu như quần áo và

đồ tiêu dùng Quá trình lao động đã nảy sinh ngôn ngữ, nhu cầu nghỉ ngơi, vuichơi giải trí và các bài tập thể chất

Trò chơi luôn mang tính hiện thực của xã hội loài người Trò chơi vậnđộng là một trong những phương tiện giáo dục thể chất

Giáo dục thể chất là một trong những nội dung cơ bản của giáo dục toàndiện Mục đích của giáo dục thể chất làm cho học sinh phát triển về các mặt:

“đức, trí, thể, mỹ ” Nó góp phần giáo dục tố chất vận động, nhân cách, đạo

đức lối sống, ý thức tổ chức kỷ luật Do vậy, bồi dưỡng sức khỏe cho học sinh

đó là trách nhiệm chung của toàn xã hội, đặc biệt là giáo viên chuyên ngành giáodục thể chất

Ở lứa tuổi học sinh, tính vui chơi, hồn nhiên, hiếu động là không thể thiếuđược trong các em Vì vậy, dạy học môn Thể dục không nên dạy theo khuynhhướng đơn thuần, máy móc, gây cho các em sự mệt mỏi, căng thẳng, nhàmchán, dẫn đến phản tác dụng rèn luyện Học thể dục tác động đến hoạt động toàndiện cả về mặt tâm-sinh lý ở các em Vì vậy, cần tạo sự hứng thú giúp các emham thích tập luyện

Qua những bài tập về: đội hình đội ngũ, bài thể dục phát triển chung, bàitập rèn luyện tư thế cơ bản, trò chơi vận động thì trò chơi vận động giúp các

em phát triển toàn diện hơn Thể dục góp phần bảo vệ tăng cường sức khỏe chohọc sinh phát triển tốt hơn

Giáo dục thể chất là một hình thức giáo dục chuyên biệt Cùng với cáchoạt động khác nó góp phần giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ, thực hiện mụctiêu đào tạo của nhà trường phổ thông

Mục đích giáo dục thể chất trong trường Tiểu học nhằm góp phần bảo vệsức khỏe, cung cấp kiến thức cơ bản về vệ sinh cơ thể, môi trường , hình thànhthói quen tập luyện, tạo không khí vui tươi lành mạnh, nhanh nhẹn, mạnh dạn,dũng cảm

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp đổi mới cho đất nướcphù hợp với công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thì đổi mới giáo dục là nhiệm vụ cấpthiết, quan trọng quyết định đến chất lượng giáo dục và hiệu quả đào tạo Giáodục trí tuệ phải đi đôi với giáo dục thể chất Hai mặt này luôn luôn song song vàquan hệ chặt chẽ với nhau tạo nên sự phát triển toàn diện, góp phần giữ gìn,nâng cao sức khỏe, phát triển thể lực cho học sinh

Theo phân phối chương trình trò chơi vận động ở các khối lớp từ lớp 1đến lớp 5 được lặp đi lặp lại qua từng khối lớp dễ gây sự nhàm chán cho các emhọc sinh Bên cạnh đó, một số giáo viên chưa đầu tư đến giờ dạy, chưa quan tâmgần gũi học sinh nên không phát huy được tính tích cực của các em.

Trong quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy rằng việc sử dụng trò chơi nhằmkích thích hứng thú học tập giúp các em rèn luyện sức khỏe, phát triển cơ thểcân đối toàn diện, ý thức kỷ luật, tinh thần đoàn kết và ý chí vượt qua khó khăn

Với những lý do trên tôi quyết định chọn đề tài: “Một số biện pháp giúp học sinh khối 4 trường Tiểu học Nga Nhân tham gia chơi tốt trò chơi vận động trong môn Thể dục” nhằm giúp học sinh bớt căng thẳng, tạo hưng phấn

khi tham gia môn học, bởi khi chơi trẻ vui sướng vì được sống với chính mình,sống đúng với bản thân mình

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Mục đích 1: Thông qua nội dung“trò chơi vận động” đem đến cho các em

khi học một trạng thái tinh thần vui vẻ, thoải mái, dễ chịu Giúp các em có sứckhỏe tốt, phát triển năng lực, thể chất và trí tuệ của các em

Mục đích 2: Muốn tham gia “trò chơi vận động” được nhanh nhẹn, các

em phải có khả năng vận động tốt, nắm bắt được thao tác kĩ thuật và thực hiệnđúng luật trò chơi

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Với đề tài này, tôi đã lựa chọn học sinh khối 4 (lớp 4A và lớp 4B) gồm 50

em, ở Trường Tiểu học Nga Nhân Lớp 4A có 25 học sinh thuộc nhóm đốichứng; Lớp 4B có 25 học sinh thuộc nhóm thực nghiệm, số lượng học sinh nam

và nữ của 2 lớp là bằng nhau

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

a Phương pháp quan sát: Thông qua việc kết hợp tranh ảnh, việc làm

mẫu để học sinh được quan sát, giúp các em nhìn nhận vấn đề linh hoạt hơn

b Phương pháp dùng lời nói: Mục đích của phương pháp này giúp tôi

trình bày, giải thích nội dung bài học một cách có hệ thống, logic, giúp cho họcsinh tiếp thu, cũng như nắm bắt bài được dễ hơn

c Phương pháp thị phạm: Bằng việc làm mẫu động tác, nhằm hướng dẫn cho học sinh tiếp thu được bài học Giáo viên làm mẫu động tác “chuẩn” để học

sinh quan sát, khi có nhiều học sinh thực hiện động tác sai, giáo viên làm cảđộng tác đúng và động tác sai cho học sinh quan sát, rồi giáo viên nhận xét nhấnmạnh lỗi học sinh thường mắc phải để học sinh biết cách sửa sai

d Phương pháp dạy học đặc trưng bộ môn: Thể dục là môn học “học mà chơi, chơi mà học”, do đặc thù môn học nên tôi luôn gần gũi các em để nắm

được tâm tư nguyện vọng của các em, đồng thời phát huy tính tích cực của các

em, có phương pháp dạy học phù hợp trong tiết học

e Cách sử dụng đồ dùng dạy học: Mục đích của việc sử dụng đồ dùng

dạy học nhằm giúp học sinh có hứng thú khi nhìn thấy đồ dùng đa màu sắc vàmuốn tham gia vào trò chơi

f Phương pháp thực nghiệm: Mục đích của phương pháp này là chứng

minh hiệu quả của việc ứng dụng trò chơi vận động vào các giờ thể dục của họcsinh tiểu học nhằm nâng cao sức khỏe và phát triển thể lực cho các em

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận:

Trò chơi vận động nhằm rèn luyện các tố chất vận động cho học sinh Đây

là phương tiện chủ yếu giáo dục thể lực, giải quyết các nhiệm vụ vận động dướidạng trò chơi nên các em vận động tích cực thoải mái

Đối với học sinh tiểu học, trò chơi vận động được sử dụng tích cực đểgiảng dạy những động tác, những kỹ năng vận động cơ bản như: đi, chạy, nhảy,ném, đi vượt chướng ngại vật…

Nội dung trò chơi ở các lứa tuổi (các khối lớp 1-2-3-4-5) có khác nhaunhưng không thay đổi, không tạo hứng thú cho học sinh Ở khối lớp 1, học tròchơi diễn ra theo xu hướng hình thành thói quen vận động, khả năng giao tiếpcác mối quan hệ cá nhân với tập thể tạo cho học sinh môi trường hoạt động tựnhiên, kích thích và đảm bảo sự phát triển thể chất một cách bình thường Vớihọc sinh các lớp cao hơn (cuối bậc tiểu học) trò chơi vận động có đặc điểmmang nhiều ý nghĩa đến sự phát triển các tố chất thể lực, khối lượng vận độngtăng, thời gian chơi kéo dài hơn, cần huy động nhiều các nhóm cơ toàn thântham gia, qua đó củng cố, tăng cường sức khỏe, rèn luyện khả năng nhanh nhẹn,khéo léo, thông minh, tinh thần đoàn kết Ngoài ra, trò chơi vận động còn làphương tiện vui chơi giải trí, là một hoạt động có tính văn hóa, một hình thứcnghỉ ngơi tích cực, có tác dụng giải tỏa tâm lý sau những giờ học căng thẳng.Trò chơi góp phần nâng cao đời sống tinh thần, tăng cường sức khỏe và pháttriển các tố chất thể lực cho học sinh

Mặt khác, học sinh lớp 4 (lứa tuổi 9-10) có đặc điểm tâm sinh lý còn hồnnhiên, chưa cân bằng nên biểu hiện ở môn học và nhất là ở các trò chơi chưađược chính xác, các em rất hiếu động nên rất khó khăn khi tổ chức trò chơi, hoặctham gia chơi nhưng chưa đúng yêu cầu của trò chơi Trong quá trình giảng dạytôi thấy trò chơi qua các lớp học thường lặp đi, lặp lại một cách đơn điệu Họcsinh khó nắm bắt cách chơi, luật chơi, cách thưởng phạt và hình thức chơi

Ở lứa tuổi này cơ thể các em đang trong thời kỳ phát triển nên các em rấtthích chơi trò chơi vận động như chạy, nhảy, nô đùa…các em thích quan sát các

đồ dùng nhiều màu sắc Do khả năng phân tích tổng hợp của trẻ còn sơ sài Vìthế, trong quá trình phát triển trẻ luôn bộc lộ những ý nghĩ của mình một cách

vô tư, hồn nhiên, thật thà và ngay thẳng Những năng lực, tố chất của các em

còn mang tính tiềm ẩn, chưa được bộc lộ rõ rệt nên rất khó khăn khi tổ chức tròchơi, hoặc tham gia chơi nhưng chưa đúng yêu cầu của trò chơi

Mặt khác, Thể dục là môn học cần sử dụng nhiều đồ dùng Nhưng bộ đồdùng ở trên cấp về chỉ có số ít không đủ đáp ứng nhu cầu tất cả các bài dạy Nóichung đồ dùng và thiết bị dạy học tuy đã có sự quan tâm của cấp trên và bangiám hiệu, nhưng qua thời gian phần lớn đã bị hư hỏng hoặc chưa phù hợp vớimột số tiết dạy, nhất là khi thời tiết thay đổi, giáo viên phải dạy trong lớp học,điều này ảnh hưởng rất lớn đến việc dạy và học Nên khi dạy các nội dung cácgiáo viên thường dạy chay làm cho học sinh khó hiểu, khó nhớ về kỹ thuật,không luyện tập được theo yêu cầu của bài Chính vì thế, dễ tạo ra sự nhàm chán

và ức chế khi học Một số trò chơi trong chương trình chưa phù hợp với đốitượng và điều kiện thực tế của địa phương nhưng giáo viên lại không có biệnpháp thay thế cho phù hợp, từ đó dẫn đến học sinh xem nhẹ giờ học Thể dục

Trò chơi vận động là một trong những phương tiện giáo dục thể chấtnhằm rèn luyện khả năng nhanh nhẹn, khéo léo, thông minh, tinh thần đoànkết… Muốn được vậy, người giáo viên phải khéo léo, tế nhị khi truyền đạt chocác em Giáo viên nên dẫn dắt các em đi từ hình ảnh trực quan sinh động đến tưduy trừu tượng Cụ thể đó là đưa các trò chơi vận động trong các tiết học bướcđầu giúp học sinh các khối lớp nói chung và khối 4 nói riêng, yêu thích và hứngthú với môn Thể dục Thông qua sự vận động của trò chơi còn tìm ra những học

sinh có “năng khiếu”, để bồi dưỡng cho đội tuyển “học sinh giỏi” của nhà

trường nói riêng và ngành giáo dục nói chung

2.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu:

Năm học 2016 - 2017 tôi được phân công giảng dạy môn Thể dục của

trường Tiểu học Nga Nhân Ngay từ khi bắt đầu năm học tôi chủ động nắm bắttình hình tập luyện của học sinh toàn trường và nhất là khối 4 để có biện phápphù hợp trong giảng dạy đáp ứng thực tế địa phương

a Nhận định chung:

Về nhà trường đã đầu tư nhiều trang thiết bị để phục vụ cho môn học Tuynhiên cũng giống như các trường khác trong huyện trường Tiểu học Nga Nhâncũng chưa có đầy đủ trang thiết bị và nhà tập đa năng Vì thế mỗi khi thời tiếtkhông thuận lợi như mưa, rét, nắng to…thì giáo viên phải cho học sinh họctrong lớp Học trong lớp nội dung học luôn bị hạn chế bởi không có không gianhọc hoặc sợ làm ảnh hưởng đến các lớp học bên cạnh nên nội dung bài học bịđơn điệu dễ gây nên sự nhàm chán cho các em;

Dụng cụ phục vụ cho môn học tuy đã có sự đầu tư từ cấp trên và Bangiám hiệu tuy nhiên qua thời gian đã bị mất và hư hỏng nhiều, chưa đáp ứngđược nhu cầu thực tiễn Trò chơi qua các lớp học thường lặp đi lặp lại một cáchđơn điệu cách chơi, luật chơi, cách thưởng phạt và hình thức chơi

Để các em vừa được học tâp, vừa được vui chơi đòi hỏi người giáo viênlòng nhiệt tình, tận tụy, tìm tòi những nội dung, phương pháp dạy học phù hợp,những trò chơi hấp dẫn đổi mới và linh hoạt để lôi cuốn học sinh mà lại vừa đảm

bảo chương trình mà bộ đã đề ra

Là người trực tiếp phụ trách môn học - giáo viên phải cho học sinh chơitất cả các trò chơi đã quy định Ngoài ra giáo viên phải thay đổi trò chơi hoặcthay đổi cách chơi mới tạo nên một tiết học vui vẻ Thế nhưng, một số giáo viênkhông thay đổi cách chơi cùng một trò chơi qua các tuần, qua các lớp, nên họcsinh không hào hứng, tham gia không tích cực, dẫn đến chất lượng tổ chức tròchơi vận động còn thấp thiếu tác động rèn luyện cơ thể cho học sinh, lượng vậnđộng thấp gây nhàm chán dẫn tới chất lượng môn học chưa cao

Với phương pháp dạy học “lấy học sinh làm trung tâm” tôi luôn để cho

các em chủ động và sáng tạo trong giờ học còn bản thân mình là người chỉ dẫn,động viên các em

Ở lớp 4 ngoài việc yêu cầu về kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo vận động, các emcòn phải biết tên gọi các trò chơi đã được giới hạn trong chương trình

b Quá trình giảng dạy và tổ chức cho học sinh chơi “Trò chơi vận động” ở lớp 4 Trường Tiểu học Nga Nhân còn gặp những khó khăn sau:

* Đối với giáo viên:

- Quan tâm đến việc rèn luyện thao tác kĩ thuật, khả năng vận động củahọc sinh chưa sâu sát

- Nêu tên trò chơi và giải thích cách chơi chưa tiến hành theo nhiều cáchkhác nhau

- Chưa có biện pháp cụ thể và trực quan trong giờ thực hành trò chơi

- Có khi chỉ hướng dẫn để học sinh tự thực hành trò chơi

- Đối với những trò chơi có chủ đề, chưa hỏi những câu hỏi để dẫn dắt

học sinh sao cho các em “nhập vai” vào trò chơi.

- Tổ chức đội hình chơi cho học sinh có lúc chưa hợp lí

* Đối với học sinh:

- Do khả năng phân tích và tổng hợp của các em còn non yếu Đặc biệt làkhả năng phân tích những hiện tượng, những thay đổi trong khi thực hành tròchơi, nên các em luôn trong tình trạng bị động Chủ yếu chỉ quan sát và làmtheo Do vậy, không hình thành được thao tác kĩ thuật trong khi chơi, khả năngvận động chưa cao

- Chưa nắm kĩ được nội dung, yêu cầu của các trò chơi, xử lí các tìnhhuống trong khi chơi chưa đạt được hiệu quả cao

- Nhiều khi chơi nhưng chưa nắm rõ cách chơi và luật chơi

- Chưa biết cách “chơi mà học” và tự tổ chức vui chơi ở trường, ở nhà.

* Cụ thể qua một số trò chơi sau:

- Trò chơi “Lăn bóng bằng tay”

Cách chơi: Khi có lệnh, em số 1 của mỗi đội nhanh chóng di chuyển dùng

tay lăn bóng về phía cờ đích Khi qua cờ đích thì vòng quay lại và lại tiếp tục dichuyển lăn bóng trở về Sau khi em số 1 thực hiện xong về đứng ở cuối hàng,

em số 2 của các hàng thực hiện như em số 1 Cứ như vậy, đội nào xong trước ítphạm quy, đội đó thắng cuộc

Thế nhưng khi chơi các em lại thực hiện:

+ Không dùng tay lăn bóng mà dùng chân hoặc ôm bóng chạy;

+ Không vòng qua cờ đích mà đã quay về vạch xuất phát;

+ Em lăn bóng trước chưa về đến vạch xuất phát, em tiếp theo đã rời vạchxuất phát hoặc xuất phát trước khi có lệnh;

+ Khi di chuyển bóng lăn xa quá tầm tay

- Trò chơi: “Chạy theo hình tam giác”

Cách chơi: Khi có lệnh xuất phát, số 1 của mỗi đội rút một lá cờ nhanh

chóng chạy theo cạnh của tam giác sang góc kia rồi chạy về để cắm cờ đó vàohộp Sau khi em số 1 cắm cờ vào hộp, số 2 mới được xuất phát Em số 2 thựchiện tương tự như em số 1 Trò chơi cứ như vậy cho đến hết, đội nào xong trước

ít phạm quy là thắng

Thế nhưng khi chơi các em lại thực hiện:

+ Xuất phát trước lệnh hoặc trước khi bạn chưa cắm cờ xong

+ Rút và cắm cờ sai quy định, làm rơi cờ trong khi chạy hoặc quên khôngthực hiện tuần tự theo các khu vực đã quy định

- Trò chơi “Dẫn bóng”

Cách chơi: Khi có lệnh xuất phát, em số 1 của các hàng nhanh chóng chạy

lên lấy bóng, dùng tay dẫn bóng về vạch xuất phát, rồi trao bóng cho số 2 Em

số 2 vừa chạy vừa dẫn bóng về phía trước rồi đặt bóng vào thùng, sau đó chạynhanh về phía vạch xuất phát và chạm tay vào bạn số 3 Số 3 thực hiện như số 1

và cứ lần lượt như vậy cho đến hết, đội nào xong trước, ít lỗi đội đó thắng

Thế nhưng khi chơi các em lại thực hiện:

+ Xuất phát trước lệnh Không đập bóng hoặc không dẫn bóng mà ômbóng chạy hoặc để bóng lăn về trước cách người quá 2m

+ Chưa nhận được bóng hoặc chạm tay của bạn thực hiện trước đã rờikhỏi vạch xuất phát

Các trò chơi mà học sinh thực hiện như vậy thì không đạt được kết quả Một số hình ảnh minh họa các trò chơi trên: Xem phần phụ lục 1

* Trong những năm học vừa qua tôi đã tìm hiểu và nghiên cứu nhiềuphương pháp và hình thức tổ chức lên lớp khác nhau, tuy nhiên tôi mới cho họcsinh tập luyện những nội dung và trò chơi có trong chương trình giảng dạy màchưa quan tâm đến những trò chơi mà học sinh yêu thích và chưa đưa trò chơi

dân gian khác vào môn học nên nội dung còn khô khan Tỷ lệ học sinh yêu thích

và hưng thú với môn học chưa thực sự cao

Các em là những học sinh vô tư hồn nhiên và ham học hỏi, ngoan ngoãn,biết giúp đỡ bạn bè và nghe lời thầy cô giáo Tuy nhiên, một số em còn xem nhẹgiờ Thể dục, các em tập thiếu nghiêm túc, tập các động tác thiếu chuẩn xác, sai

kỹ thuật nên không có tác dụng rèn luyện thân thể Các em thích giờ Thể dụcnhưng chỉ là để thay đổi không khí

Qua tìm hiểu thực trạng như đã nêu ở trên, tôi đã tiến hành khảo sát sự

yêu thích của học sinh đối với bộ môn Thể dục, đặc biệt là nội dung phần “trò chơi vận động”, để đưa ra phương pháp sử dụng trò chơi hợp lý nhằm gây hứng

thú giúp học sinh tập luyện hiệu quả hơn

Để nghiên cứu thông qua tiết học tôi đã khảo sát học sinh khối 4 TrườngTiểu học Nga Nhân Trong đó lớp 4A (nhóm đối chứng) tôi dạy học theo phânphối chương trình và lớp 4B (nhóm thực nghiệm) tôi dạy học theo phương pháptôi đã xây dựng

Kết quả cụ thể đạt được như sau:

Bảng 1: Kết quả khảo sát chất lượng học sinh khối 4 Trường Tiểu học

Nga Nhân đối với bộ môn Thể dục đầu năm học 2016 -2017 (gồm 50 học sinh,

25 em lớp 4A nhóm đối chứng, 25 em lớp 4B nhóm thực nghiệm; số học sinhnam nữ ở 2 lớp là bằng nhau)

Kết quả thu đượcLớp 4a (nhóm đối chứng) Lớp 4b (nhóm thực nghiệm)

HS hoàn

thành tốt

HS hoànthành

HS chưahoàn thành

HS hoànthành tốt

HS hoànthành

HS chưahoàn thành

Sau khi tiến hành kiểm tra ban đầu của hai lớp: lớp 4A (nhóm đối chứng)

và lớp 4B (nhóm thực nghiệm) thì tỉ lệ học sinh hoàn thành tốt là 4/25 em chiếm16%, tỉ lệ học sinh hoàn thành là 16/25 em chiếm 64%, tỉ lệ học sinh chưa hoànthành nội dung môn học chiếm 20% Điều này nói lên tỉ lệ học sinh yêu thíchnội dung trò chơi trong môn học còn chưa cao Trò chơi vận động là hoạt độngsôi nổi, vận động nhiều nên một số em còn sợ và ngại vận động

Nhận thức được tầm quan trọng của giáo dục thể chất trong nhà trường

Là một giáo viên đang trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn các em rèn luyện thể chất.Qua thực tế công tác tại trường Tiểu học Nga Nhân, tôi luôn trăn trở làm thế nào

để các em học sinh chủ động, sáng tạo, tích cực và có hứng thú trong môn họcThể dục nói chung và phần trò chơi nói riêng, giúp các em trở thành nhữngngười có sức khoẻ tốt, có tri thức, có đạo đức và thành người có ích cho xã hội.

2.3 Biện pháp sử dụng để giải quyết vấn đề:

a.Biện pháp 1: Tạo hứng thú cho các em.

Ngay từ đầu giờ học cần phải gây hứng thú cho các em bằng nhiều

phương pháp khác nhau Nhất là thông qua nội dung “trò chơi vận động” tạo sự

hưng phấn cho các em

Ví dụ: thấy các em ra sân học thể dục có dấu hiệu mệt mỏi, tôi nhanh

chóng nhận lớp và lôi cuốn các em vào một trò chơi mang tính sôi động dễ chơi

ở phần khởi động như trò chơi: kể tên các con vật, ồ sao bé không lắc, gọithuyền, làm đàn vịt , nhằm tạo hưng phấn cho các em

Theo tôi tiết học Thể dục, không nhất thiết phải tuân thủ theo các quyđịnh, theo khuôn khổ, mà đòi hỏi người giáo viên cần phải có phương pháp dạy

học phù hợp với thực tế Vì đặc điểm của học sinh tiểu học là “vừa học vừa chơi”.

Mỗi tiết học, tôi chủ động áp dụng hình thức tích cực hóa học sinh bằngcác phương pháp trò chơi Để tiết học đạt kết quả cao, tạo cho các em niềm say

mê, hứng thú nắm vững được nội dung bài học, hình thành kỹ năng kỹ xảo màkhông có dấu hiệu chán nản, mệt mỏi khi tập luyện thì trước lúc lên lớp tôi luônchuẩn bị bài tốt như: nghiên cứu sách giáo viên, tham khảo tài liệu có liên quan,chuẩn bị đầy đủ sân bãi dụng cụ cộng với kinh nghiệm giảng dạy qua các năm

để lựa chọn trò chơi phù hợp Từ đó, tạo cho các em sự vui vẻ, thoải mái saunhững nội dung học căng thẳng Thông qua trò chơi giúp các em có tác phongnhanh nhẹn, hoạt bát, có tính chủ động và kỷ luật cao trong học tập cũng nhưtrong lao động

b.Biện pháp 2: Chọn trò chơi phù hợp với yêu cầu của bài học.

Để có được một tiết học đảm bảo học sinh vừa nắm bắt được nội dung,vừa được vui chơi thì trong quá trình giảng dạy người giáo viên phải thực sựhiểu học sinh muốn và cần gì? Trong phần mở đầu giáo viên nên sử dụng một

số trò chơi thường được các em yêu thích hoặc cho cả lớp đứng vỗ tay hát đểgây được sự tập trung và hứng thú trước khi vào phần cơ bản Trước khi chuyểnnội dung học hoặc chơi trò chơi giáo viên nên dẫn dắt học sinh bằng một câu hỏi

và cho học sinh suy nghĩ trả lời Trước khi kết thúc trò chơi thì cho học sinh tựnhận xét đánh giá kết quả cá nhân, nhận xét tổ, nhận xét chung cả lớp Cuốicùng giáo viên mới đánh giá kết quả, ưu khuyết điểm trong tiết dạy

Trong một tiết học không nhất thiết phải tuân theo qui định, khuôn khổ

mà phải luôn thay đổi phù hợp với từng lớp, từng đối tượng học sinh và điềukiện thực tế sân bãi của trường Giáo viên nên lựa chọn đưa vào một số tình tiết

mới gây hứng thú cho học sinh như: thông qua một số biện pháp trò chơi, thiđấu giữa các nhóm, các tổ, tăng dần độ khó trong quá trình tập luyện

Ngoài những trò chơi có trong chương trình học, giáo viên cần cho họcsinh chơi thêm những trò chơi dân gian Trò chơi dân gian gắn liền với tuổi thơcác em vì thế tạo cho các em sự vui tươi hồn nhiên

c.Biện pháp 3: Cách thực hiện một trò chơi (trò chơi mới hoặc cũ)

Khi dạy trò chơi mới hay ôn tập cần thực hiện một số công việc sau:

- Chuẩn bị địa điểm và phương tiện Tổ chức đội hình cho học sinh thựchiện trò chơi Nêu tên trò chơi, giải thích kết hợp làm mẫu cách thực hiện tròchơi Tổ chức cho học sinh chơi thử rồi chính thức Điều khiển trò chơi Đánhgiá kết quả trò chơi, khi chơi đảm bảo an toàn cho học sinh

Ví dụ: Khi dạy trò chơi “mèo đuổi chuột”, trước tiên tôi cần đảm bảo sân

bãi sạch sẽ an toàn Tiếp theo tôi tổ chức đội hình cho học sinh thực hiện tròchơi (đội hình vòng tròn) Tôi nêu tên trò chơi (trò chơi mèo đuổi chuột) Tôi kếthợp giải thích rồi làm mẫu để học sinh nghe và quan sát Tôi cho học sinh chơithử rồi chơi chính thức, xen kẽ các lần chơi tôi nhận xét đánh giá để các lần chơisau các em chơi tốt hơn và đúng luật hơn

Hình ảnh tổ chức trò chơi “mèo đuổi chuột”: Xem phụ lục 2

- Khi nêu tên trò chơi và giải thích cách thực hiện trò chơi, tôi có thể tiếnhành theo nhiều cách khác nhau, nhưng cần ngắn gọn, dễ hiểu, sinh động hấpdẫn Giải thích cách chơi (nhất là trò chơi mới) cần chỉ dẫn trên các phương tiện

đã chuẩn bị, sau đó chính giáo viên hoặc cho cán sự làm mẫu, tiếp tục chỉ dẫn,giải thích cho đến khi các em biết cách chơi, mới cho chơi chính thức, có phânthắng thua và nên có hình thức khen thưởng cho học sinh

- Đối với những trò chơi đã được chơi một số lần (trò chơi cũ), cần nhắclại cách chơi thật ngắn gọn, sau đó tổ chức cho học sinh chơi

- Đối với trò chơi có chủ đề, cần có những câu hỏi dẫn dắt học sinh saocho các em “nhập vai” vào trò chơi

Ví dụ: Khi tổ chức trò chơi “Bịt mắt bắt dê”, giáo viên cần dẫn dắt các em

vào trò chơi như: hôm nay cô trò mình sẽ cùng nhau đi săn dê tại một khu rừngnhé Giáo viên cho các em biết về con dê, bác thợ săn, khu rừng Giáo viên nêutên trò chơi: “Bịt mắt bắt dê”, quy định cách chơi, luật chơi, tổ chức chơi thử,chơi chính thức Trò chơi có phân thắng thua, khi bác thợ săn bắt được dê giáoviên tuyên dương bác thợ săn và đổi vai trò chơi hoặc khi bác thợ săn bắt được

dê thì thưởng cho bác thợ săn một tràng pháo tay và chú dê lò cò một vòngquanh lớp Sau mỗi lần chơi thấy học sinh còn vướng mắc thì giáo viên kết hợpchỉ dẫn để các lần chơi sau các em chơi tốt hơn

Hình ảnh: Trò chơi “bịt mắt bắt dê”: Xem phụ lục 2

- Khi điều khiển trò chơi, có thể dùng lời nói, tiếng vỗ tay, tiếng còi đểđiều chỉnh nhịp điệu cuộc chơi, kết hợp với thay đổi thời gian, khoảng cách, sốlần tập , để điều chỉnh khối lượng vận động cho hợp lí Trước khi tổ chức chơichính thức giáo viên cùng học sinh thống nhất cách thưởng phạt, tạo sự hấp dẫnkhi chơi.

- Khi tổ chức trò chơi, cần theo dõi sát diễn biến cuộc chơi để xử lí kịpthời các tình huống và nắm vững kết quả để phân thắng thua

* Lưu ý: Không coi trọng hoặc xem nặng vấn đề thắng thua, hình phạtkhông quá sức học sinh Đối với học sinh yếu và khuyết tật thì giáo viên phảiluôn động viên khích lệ để các em hòa đồng cùng các bạn

- Cần phân loại một số trò chơi phù hợp thể chất của học sinh

Ví dụ: Khi tổ chức trò chơi “thăng bằng” tôi cho nam thi với nam, nữ thi

với nữ chọn từng cặp tương xứng nhau, đảm bảo cân xứng và phù hợp tạo khôngkhí chơi

- Đặc biệt khi tổ chức trò chơi cần đảm bảo khâu an toàn:

+ An toàn về sân bãi: Sân bãi phải được vệ sinh sạch sẽ đảm bảo an toàn+ An toàn về dụng cụ: Trước khi chơi phải kiểm tra độ an toàn về dụng cụ+ An toàn về học sinh: Do các em chưa có trang phục, dày dép để phục vụcho việc học nên đòi hỏi giáo viên cũng rất chú trọng độ an toàn, đảm bảo chohọc sinh

d Biện pháp 4: Xác định đúng thao tác kĩ thuật, luật chơi:

- Trong một tiết dạy thể dục, nếu luyện tập dưới hình thức thi đua hoặcdưới dạng trò chơi vận động sẽ đạt hiệu quả cao Để dạy tốt nội dung “trò chơivận động” này, tôi cần phổ biến kĩ về luật lệ của trò chơi cũng như những yêucầu cần đạt Tôi trực tiếp làm trọng tài (ở trò chơi mới) hoặc cho cán sự làm (ởtrò chơi cũ) và có thể quy định thêm về cách tổ chức, hình thức chơi, tạo thêm

sự phong phú, vui vẻ của trò chơi Cần cho các em hiểu được cách chơi, nắmchắc luật chơi Trên cơ sở đó rèn luyện trí thông minh, tính sáng tạo, phản ứnglinh hoạt và phát triển thể lực cho học sinh

- Cần hướng dẫn cho các em biết cách “học mà chơi, chơi mà học” và có

tính tự tổ chức vui chơi ở trường và ở nhà

Ví dụ: Khi dạy trò chơi “nhảy lướt sóng”, trò chơi “mèo đuổi chuột”

giáo viên tổ chức cho học sinh chơi và khuyến khích các em các em có thể chơikhi ra chơi hoặc tổ chức chơi ở nhà

- Thực hiện một trò chơi nào đó cần có những thao tác kĩ thuật, luật chơithật cụ thể Tuy có mất thời gian nhưng chắc chắn chúng ta sẽ hình thành đượccho các em thói quen cẩn thận và một con đường phát triển tư duy một cáchchắc chắn, con đường đó có thể xem như một quy trình Tạo bước đi có hệ thốngthứ tự

e Biện pháp 5: Trường hợp phạm quy và cách sửa chữa.

- Từ trường hợp phạm quy của các em, khi sửa sai giáo viên nên nhấnmạnh vào những điều các em còn hay mắc lỗi, có thể thị phạm lại cả động tác

“đúng và sai” rồi cho học sinh so sánh nhận xét Giáo viên chốt lại cách thực

hiện động tác đúng, chơi đúng và chỉ ra cái sai để học sinh tìm ra lỗi sai củamình, giúp các em tìm ra lỗi và sửa chữa Giáo viên giúp học sinh chơi đượcđúng luật Mong rằng những lần chơi sau các em chơi tốt hơn

Cụ thể:

* Trò chơi “Lăn bóng bằng tay”

- Trường hợp vi phạm:

+ Không dùng tay lăn bóng mà dùng chân hoặc ôm bóng chạy

+ Không vòng qua cờ đích mà quay về vạch xuất phát

+ Em lăn bóng trước chưa về đến vạch xuất phát, em tiếp theo đã rời vạchxuất phát hoặc xuất phát trước khi có lệnh

- Cách sửa: Giáo viên nhấn mạnh 3 trường hợp phạm quy để học sinhkhông phạm phải và dùng tay lăn bóng, lăn bóng phải vòng qua cờ đích mớiquay về vạch xuất phát, em số 1 về đến vạch xuất phát, em số 2 mới được quyềnxuất phát

Giáo viên cần uốn nắn sửa sai gúp học sinh tham gia tốt trò chơi

* Trò chơi “Chạy theo hình tam giác”.

- Trường hợp vi phạm:

+ Xuất phát trước lệnh hoặc trước khi bạn chưa cắm cờ xong

+ Rút và cắm cờ sai quy định, làm rơi cờ trong khi chạy hoặc quên khôngthực hiện tuần tự theo các khu vực đã quy định

- Cách sửa: Giáo viên lưu ý các trường hợp phạm quy như trên, nhắc nhởcác em xuất phát khi có lệnh, em số 1 cắm cờ xong, em số 2 mới được xuất phát.Rút và cắm cờ theo quy định, không làm rơi cờ trong khi chạy, thực hiện tuần tựtheo các khu vực đã quy định

Giáo viên cần chỉ ra cái sai của các em, các đội chơi và sửa sai cho các

em và các đội

* Trò chơi “Dẫn bóng”.

- Trường hợp vi phạm:

+ Xuất phát trước khi có lệnh Không đập bóng hoặc không dẫn bóng mà

ôm bóng chạy hoặc để bóng lăn về trước cách người quá 2m

+ Chưa nhận được bóng hoặc chạm tay của bạn thực hiện trước đã rơikhỏi vạch xuất phát

- Cách sửa: Khi có lệnh xuất phát, em số 1 của các hàng nhanh chóngchạy lên lấy bóng, dùng tay dẫn bóng về vạch xuất phát, rồi trao cho số 2 Em số

2 vừa chạy vừa dẫn bóng về trước rồi đặt vào thùng chạy về chạm tay số 3

Giáo viên chỉ dẫn cụ thể về cái sai các em mắc phải giúp các em nhận biếtcái sai và chơi đúng luật.

Một số hình ảnh giáo viên thị phạm để chỉ ra lỗi học sinh thường mắcphải Xem phụ lục 3

Ví dụ minh chứng: Khi giảng dạy trò chơi “Lăn bóng bằng tay” các em

thường vi phạm như:

+ Không dùng tay lăn bóng mà dùng chân hoặc ôm bóng chạy

+ Không vòng qua cờ đích mà quay về vạch xuất phát

+ Em lăn bóng trước chưa về đến vạch xuất phát, em tiếp theo đã rời vạchxuất phát hoặc xuất phát trước khi có lệnh

Nắm được lỗi sai của các em tôi sửa chữa bằng cách dùng lời nói phântích cùng với thị phạm lại cả động tác sai và đúng để học sinh quan sát Tiếp tục

tổ chức cho học sinh chơi và quan sát thấy học sinh chơi sai thì tiếp tục trực tiếpsửa sai cho học sinh, chỉ cho các em thấy cái sai của mình cho đến khi các emnắm được đúng luật chơi

- Như vậy: Trong giảng dạy “Trò chơi vận động” cần phải chú trọng thêm

một số biện pháp sửa sai thao tác kĩ thuật cho học sinh như:

+ Chỉ ra chỗ sai và làm mẫu để cho các em quan sát

+ Giúp cho học sinh xác định đúng thao tác kĩ thuật, luật chơi

+ Trình bày các thao tác kĩ thuật theo một hệ thống

+ Trực tiếp sửa chữa, uốn nắn, điều chỉnh sai sót cho các em

- Tùy thuộc trò chơi mà giáo viên truyền đạt cho học sinh cách chơi, luậtchơi, giúp các em hiểu rõ thao tác kĩ thuật trò chơi, lôi cuốn các em thích vàtham gia trò chơi nhiệt tình chủ động

f Biện pháp 6: Sử dụng đồ dùng dạy học có hiệu quả.

Dụng cụ phục vụ cho học tập và trò chơi vận động rất quan trọng, nên ápdụng triệt để vì nó dễ tạo nên hưng phấn cho người học Vì vậy, mỗi nội dung,mỗi tiết học giáo viên nên thay đổi dụng cụ như: Bóng đá, bóng rổ, bóng ném,cầu…hay các vật dụng tự làm mang màu sắc sẽ tác động vào mắt gây hứng thú,hấp dẫn lôi cuốn các em

Do đặc trưng của bộ môn với phương pháp yêu cầu tổ chức cho học sinh

theo kiểu “học mà chơi, chơi mà học” việc lồng ghép trò chơi hấp dẫn phù hợp

gây hứng thú học tập cho môn học đạt kết quả cao là cần thiết điều này phụthuộc vào khả năng, năng khiếu của từng giáo viên Bởi vậy khi dạy học sinh tôithấy các em rất hưng thú với những tiết học có trò chơi Tuy nhiên dụng cụ đểphục vụ cho các trò chơi không đủ, điều đó làm giảm đi tính hấp dẫn vốn có của

nó Vì vậy, tôi đã kích thích sự sáng tạo của các em bằng cách hướng dẫn các emlàm một số dụng cụ như: cờ cán nhỏ, cầu đá (làm bằng lon bia, nước ngọt và

lông gà), dây nhảy (bện bằng cây cói), bóng nhỏ (làm bằng vải vụn),… Điều nàylàm các em rất vui khi tự tay làm ra những sản phẩm học tập có ích.

Ví dụ: Ở trò chơi “Ném bóng trúng đích” là một trò chơi rèn luyện sự

khéo léo, chính xác và kỹ năng ném bóng Với việc dùng những quả bóng nhỏ

do học sinh tự làm bằng những vật liệu đơn giản dễ tìm như vải vụn Quả thậtkhi tôi cho học sinh chơi trò chơi này thì giờ học sôi nổi hẳn lên, các em rấtthích thú, tỷ lệ xung phong tham gia trò chơi khá cao (khoảng 90%), có những

em từ trước đến nay chậm chạp nhút nhát thì cũng tích cực và hào hứng thamgia trò chơi

Một số hình ảnh minh họa việc sử dụng đồ dùng dạy học có hiệu quả.Xem phụ lục 4

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường:

Qua quá trình thực hiện áp dụng các giải pháp trên, tôi thấy chất lượnghọc tập của học sinh đối với bộ môn Thể dục đã chuyển biến rõ rệt Các em yêuthích môn thể dục và luôn mong đến giờ để được tập luyện, nhiều học sinh nhútnhát nay đã mạnh dạn hơn, một số em có sức khỏe yếu và không thích môn họcđến nay các em cũng rất hào hứng mỗi khi đến giờ Còn bản thân tôi thấy thậtnhẹ nhàng thoải mái mỗi khi lên lớp Tôi biết các em luôn mong muốn đến giờ

Thể dục để được vận động và vui chơi “học để chơi, chơi để học”.

Căn cứ vào những kết quả học tập khả quan và tích cực tôi đã khảo sát lạithành tích học tập của các em đối với môn học thể dục vào giữa học kỳ II Kếtquả đạt được cụ thể như sau:

Bảng 2: Kết quả khảo sát thành tích của học sinh khối 4 Trường Tiểu học

Nga Nhân đối với bộ môn Thể dục vào giữa học kỳ II năm học 2016 -2017 (gồm

50 em, 25 em lớp 4A, 25 em lớp 4B; số lượng nam - nữ hai lớp là bằng nhau)

Kết quả thu đượcLớp 4A nhóm đối chứng Lớp 4B nhóm thực nghiệm

HS hoàn

thành tốt

HS hoànthành

HS Chưahoàn thành

HS hoànthành tốt

HS hoànthành

HS Chưahoàn thành

Nhìn vào bảng thống kê kết quả khảo sát:

- Đối với lớp 4A (nhóm đối chứng) thì tôi thấy: tỉ lệ học sinh hoàn thànhtốt và hoàn thành môn học có tăng lên nhưng không đáng kể Đầu năm: hoànthành tốt 4/25 em, hoàn thành 16/25 em, chưa hoàn thành 5/25 em đến giữa học

kỳ 2: hoàn thành tốt 5/25 em, hoàn thành 17/25 em, chưa hoàn thành 3/25 em