Hoạt động tuyên truyền trong phòng chống bạo lực gia đình tại tỉnh quảng ninh

1. Lý do chọn đề tài Gia đình là tổ ấm, là nơi thỏa mãn những nhu cầu tình cảm và vật chất của các thành viên, không những thế còn bảo vệ họ trước những căng thẳng của cuộc sống. Gia đình là một điểm tựa vững chắc, dù ở bên ngoài có mệt mỏi về học tập và làm việc đến đâu chỉ cần về nhà là tâm hồn cảm thấy thoải mái và thanh tịnh vô cùng. Thế nhưng không phải gia đình nào cũng là điểm tựa khi mà bạo lực gia đình đang là vấn đề mang tính chất toàn cầu, nó xảy ra ở hầu hết các quốc gia trên thế giới và trong đó có đất nước Việt Nam. Bạo lực gia đình xảy ra tại tất cả các tỉnh thành trên cả nước ,trong đó Quảng Ninh là một trong các tỉnh có tình trạng bạo lực gia đình xảy ra nhiều và thường xuyên nhất. Theo số liệu từ các ngành chức năng, chỉ tính riêng từ đầu năm 2016 đến nay, trong tỉnh đã xảy ra 7 vụ án giết người liên quan đến bạo lực gia đình . Cũng từ năm 2016 đến nay, trên 60 % các vụ ly hôn trong tổng số hơn 1.000 vụ ly hôn ở Quảng Ninh có liên quan đến bạo lực gia đình. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến bạo lực gia đình tại tỉnh Quảng Ninh là do tư tưởng gia trưởng, bất bình đẳng giới :sống theo gia đình phụ hệ,người đàn ông có quyền quyết định tất cả các công việc trong gia đình,phụ nữ không có quyền tham gia,can thiệp.Nhận thức về pháp luật của người dân còn hạn chế,bao che,không khai báo,sợ chê cười.Kinh tế khó khăn,tệ nạn xã hội như (rượu chè,cờ bạc,nghiện ma túy,game,..).Ngoài ra ,cán bộ địa phương thiếu kĩ năng tư vấn,hòa giải,truyền thông cũng nằm trong số các nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng bạo lực gia đình liên tiếp xảy ra.

MỤC LỤC

Phần mở đầu 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 2

3.1 Đối tượng nghiên cứu 2

3.2 Khách thể nghiên cứu 2

3.3 Phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 2

5 Kết cấu tiểu luận 2

Phần nội dung 3

Chương 1: Cơ sở lý luận về bạo lực gia đình 3

1.1 Các khái niệm liên quan đến đề tài 3

1.1.1.Khái niệm hoạt động 3

1.1.2.Khái niệm tuyên truyền 3

1.1.3 Khái niệm phòng chống 3

1.1.4.Khái niệm bạo lực gia đình 3

1.1.5 Khái niệm công tác xã hội 3

1.2 Khái quát chung về Bạo lực gia đình 4

Chương 2: Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến bạo lực gia đình tại Quảng Ninh 5

2.1 Vài nét về địa bàn nghiên cứu và khách thể nghiên cứu 5

2.2 Thực trạng bạo lực gia đình tại Quảng Ninh 6

2.2.1 Đối tượng 6

2.2.2 Các hình thức bạo lực gia đình 6

2.2.3 Biểu hiện của người bị bạo lực 6

2.3 Các nguyên nhân dẫn đến bạo lực gia đình 7

2.3.1 Nguyên nhân bạo lực gia đình 7

2.3.2 Tác động của bạo lực gia đình trong đời sống gia đình 8

2.4.Hậu quả 8

2.5 Giải pháp – kiến nghị 10

PHẦN KẾT LUẬN 12

TÀI LIỆU THAM KHẢO 13

Phần mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Gia đình là tổ ấm, là nơi thỏa mãn những nhu cầu tình cảm và vật chất của các thành viên, không những thế còn bảo vệ họ trước những căng thẳng của cuộc sống Gia đình là một điểm tựa vững chắc, dù ở bên ngoài có mệt mỏi về học tập và làm việc đến đâu chỉ cần về nhà là tâm hồn cảm thấy thoải mái và thanh tịnh vô cùng Thế nhưng không phải gia đình nào cũng là điểm tựa khi mà bạo lực gia đình đang là vấn đề mang tính chất toàn cầu, nó xảy ra ở hầu hết các quốc gia trên thế giới và trong đó có đất nước Việt Nam

Bạo lực gia đình xảy ra tại tất cả các tỉnh thành trên cả nước ,trong đó Quảng Ninh là một trong các tỉnh có tình trạng bạo lực gia đình xảy ra nhiều và thường xuyên nhất Theo số liệu từ các ngành chức năng, chỉ tính riêng từ đầu năm 2016 đến nay, trong tỉnh đã xảy ra 7 vụ án giết người liên quan đến bạo lực gia đình Cũng từ năm 2016 đến nay, trên 60 % các vụ ly hôn trong tổng số hơn 1.000 vụ ly hôn ở Quảng Ninh có liên quan đến bạo lực gia đình

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến bạo lực gia đình tại tỉnh Quảng Ninh là

do tư tưởng gia trưởng, bất bình đẳng giới :sống theo gia đình phụ hệ,người đàn ông có quyền quyết định tất cả các công việc trong gia đình,phụ nữ không có quyền tham gia,can thiệp.Nhận thức về pháp luật của người dân còn hạn chế,bao che,không khai báo,sợ chê cười.Kinh tế khó khăn,tệ nạn xã hội như (rượu chè,cờ bạc,nghiện ma túy,game, ).Ngoài ra ,cán bộ địa phương thiếu kĩ năng tư vấn,hòa giải,truyền thông cũng nằm trong số các nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng bạo lực gia đình liên tiếp xảy ra

Hậu quả mà bạo lực gia đình để lại cho gia đình và cộng đồng cũng hết sức khôn lường Đối với gia đình ,bạo lực gia đình dẫn đến tình trạng li thân ,li hôn , tốn tiền chữa trị và phục hồi sức khỏe thể chất và sức khỏe tinh thần cho người bị bạo lực và người chứng kiến bạo lực gia đình Giảm thời gian và năng suất lao động từ đó giảm thu nhập gia đình.Không có khả năng làm tròn bổn phận với gia đình nội, ngoại Đối với cộng đồng: giảm sự đóng góp của nạn nhân và người gây bạo lực gia đình đối với xã hội tạo ra lực lượng lao động tương lai có sức khỏe thể chất và tinh thần yếu, thiếu sáng tạo Nếu không xử lý triệt để, xã hội sẽ chấp nhận và dung túng cho bạo lực gia đình BLGĐ làm gia tăng nguy cơ những hành vi lệch chuẩn, tội phạm trong xã hội; ảnh hưởng đối với kế hoạch hóa gia đình, công tác phòng chống các bệnh lây nhiễm qua đường

tình dục, HIV/AIDS và nỗ lực phòng chống sự bất bình đẳng giới trong xã hội.

Từ những kết quả nêu trên cho thấy vấn nạn bạo lực gia đình đang trở thành mối lo ngại,vấn đề nhức nhối trong cả nước nói chung và tại tỉnh Quảng Ninh nói riêng Để giảm thiểu tình trạng bạo lực gia đình ,công tác xã hội có vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền, giúp người dân nâng cao nhận thức về pháp luật,các biện pháp ngăn ngừa bạo lực gia đình, kĩ năng ứng xử,…Chính vì vậy nên em đã chọn chủ đề “Hoạt động tuyên truyền trong phòng chống bạo lực gia đình tại tỉnh Quảng Ninh ” làm chủ đề nghiên cứu Mặc dù đã cố gắng nhưng không tránh khỏi những lỗi hành văn Chính vì vậy, em vô cùng biết ơn khi cô có thể giúp em nhìn nhận những thiếu sót của mình để có thể hoàn thành bài một cách tốt nhất

2 Mục tiêu nghiên cứu

Tuyên truyền các hoạt động về bạo lực tránh các vấn đề về gia đình không đáng có , đặc biệt là phụ nữ và trẻ em

3 Đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Tuyên truyền với người đàn ông

3.2 Khách thể nghiên cứu

Tình trạng bạo lực gia đình với phụ nữ và trẻ em

3.3 Phạm vi nghiên cứu

Tỉnh Quảng Ninh

4 Phương pháp nghiên cứu

+ Phương pháp trưng cầu bằng bảng hỏi

+ Phương pháp xử lý số liệu spss

+ Phương pháp thu thập thông tin

5 Kết cấu tiểu luận

Tiểu luận gồm 3 phần : phần mở đầu , phần nội dung , phần kết luận Trong đó phần nội dung gồm 2 chương , chương 1 cơ sở lý luận về bạo lực gia đình ,chương 2 thực trạng các yêu tố ảnh hưởng đến bạo lực gia đình ở Tỉnh Quảng Ninh

Phần nội dung Chương 1: Cơ sở lý luận về bạo lực gia đình 1.1 Các khái niệm liên quan đến đề tài

1.1.1.Khái niệm hoạt động.

Hoạt động là quá trình tác động qua lại giữa con người với thế giới xung quanh để tạo ra sản phẩm về phía thế giới và sản phẩm về phía con người (Theo Giáo trình Tâm lí học đại cương của tác giả Nguyễn Xuân Thức )

1.1.2.Khái niệm tuyên truyền.

Tuyên truyền là việc đưa ra các thông tin (vấn đề) với mục đích đẩy thái

độ, suy nghĩ, tâm lý và ý kiến của quần chúng theo chiều hướng nào đấy mà người nêu thông tin mong muốn.(Theo Bách khoa toàn thư )

1.1.3 Khái niệm phòng chống

Phòng chống là phòng bị trước và sẵn sàng chống lại.(Theo Từ điển Tiếng việt)

1.1.4.Khái niệm bạo lực gia đình

Bạo lực gia đình (BLGĐ) là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất,tinh thần,kinh tế đối với các thành viên khác trong gia đình (theo Điều 1,Luật Phòng,chống bạo lực gia đình 2007)

Ở Việt Nam ,một số hành vi bạo lực gia đình thường thấy là hành vi bạo lực của người chồng đối với người vợ,của bố dượng /dì ghẻ với con riêng của vợ/chồng ,của cha mẹ đối với con cái ,của mẹ chồng đối với nàng dâu hoặc của con cái đối với cha mẹ ….Những người sống chung với nhau như vợ chồng,những cặp đã li hôn ,li thân có hành vi bạo lực cũng là đối tượng nằm trong khung xử lí của Luật này

1.1.5 Khái niệm công tác xã hội

Công tác xã hội là một nghề,một hoạt động chuyên nghiệp nhằm trợ giúp các cá nhân,gia đình và cộng đồng nâng cao năng lực đáp ứng nhu cầu và tăng cường chức năng xã hội ,đồng thời thúc đẩy môi trường xã hội về chính sách,nguồn lực và dịch vụ nhằm giúp cá nhân ,gia đình và cộng đồng giải quyết

và phòng ngừa các vấn đề xã hội góp phần đảm bảo an sinh xã hội (Theo Giáo trình Nhập môn Công tác xã hội –TS Bùi Xuân Mai )

1.2 Khái quát chung về Bạo lực gia đình

Bạo lực gia đình đã và đang trở thành một vấn đề xã hội nhức nhối gây

ra nhiều hậu quả nghiêm trọng mà trước hết là vi phạm đến quyền con người, danh dự, nhân phẩm và tính mạng của mỗi cá nhân, đặc biệt là phụ nữ, trẻ em Bạo lực gia đình làm xói mòn các giá trị truyền thống tốt đẹp, tác động xấu đến môi trường giáo dục thế hệ trẻ, ảnh hưởng đến sự an toàn lành mạnh của cộng đồng và trật tự xã hội

Các dạng bạo lực gia đình : bạo lực về thể chất,bạo lực về tinh thần,bạo lực về tình dục ,bạo lực về kinh tế

Theo Nghiên cứu quốc gia về Bạo lực gia đình đối với phụ nữ ở Việt Nam được Chính phủ Việt Nam và Liên hợp Quốc công bố ngày 25 tháng 11 năm 2010 cho thấy: Hơn một nửa phụ nữ tại Việt Nam đều có nguy cơ bị bạo lực tại một thời điểm nào đó trong cuộc đời Báo cáo nêu rõ 32% phụ nữ từng kết hôn cho biết đã trải qua bạo lực thể chất trong cuộc đời và 6% đã trải qua bạo lực thể chất trong vòng 12 tháng qua Tỷ lệ bạo lực tinh thần ở mức cao: có 54% phụ nữ cho biết đã từng bị bạo lực tinh thần trong cuộc đời và 25% bị bạo lực tinh thần trong 12 tháng qua

Chương 2: Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến bạo lực gia đình tại

Quảng Ninh 2.1 Vài nét về địa bàn nghiên cứu và khách thể nghiên cứu

+Quảng Ninh là một tỉnh ở địa đầu phía đông bắc Việt Nam Quảng Ninh hội tụ những điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội quan trọng trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Là một tỉnh có nguồn tài nguyên khoáng sản, nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng, cung cấp vật tư, nguyên liệu cho các ngành sản xuất trong nước và xuất khẩu, đóng góp quan trọng cho sự phát triển kinh tế, tăng trưởng GDP của tỉnh Quảng Ninh

Theo thống kê của Ban Chỉ đạo (BCĐ) Công tác gia đình tỉnh, năm

2017, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra 182 vụ BLGĐ (tăng 3 vụ so với năm 2016) Cụ thể, đã có 121 vụ bạo lực về tinh thần, 56 vụ bạo lực về thân thể, 5 vụ bạo lực về tình dục Nạn nhân bị BLGĐ chủ yếu là nữ giới, chiếm 81,3%; trong đó, nạn nhân nữ từ 16 - 59 tuổi chiếm 83,5%; nạn nhân dưới 16 tuổi chiếm 14,8% Vì thế, để giảm thiểu những hành vi về BLGĐ, BCĐ Công tác gia đình tỉnh cũng như ở địa phương đã đề cao việc tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của mỗi cá nhân về kỹ năng xử lý tình huống giữa các thành viên trong gia đình

+ Biểu đồ biểu thị số vụ BLGĐ diễn ra trên địa bàn tỉnh trong vòng 10 năm qua Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng bạo lực gia đình tại tỉnh Quảng Ninh: Theo nhận định của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch, có nhiều nguyên nhân dẫn đến BLGĐ, phần lớn các vụ BLGĐ là những mâu thuẫn nội bộ gia đình chưa được xử lý dứt điểm; trình độ nhận thức và sự hiểu biết pháp luật của một số người dân còn hạn chế; những người có hành vi BLGĐ cho rằng, đây là chuyện riêng của gia đình, không liên quan tới ai và cũng không ai có quyền can thiệp; khó khăn về kinh tế; các tệ nạn xã hội; lạm dụng rượu, bia làm thay đổi suy nghĩ và mất đi tính tự chủ, làm con người trở nên thô bạo hơn Trong đó, nguyên nhân đáng chú ý nhất là đa số nạn nhân BLGĐ thường cam chịu, không dám trình báo với các cơ quan chức năng vì nhiều lý do, từ đó làm cho hành vi BLGĐ có cơ hội tiếp diễn với tính chất và mức độ nguy hiểm hơn

2.2.1 Đối tượng

Bạo lực gia đình xảy ra giữa các thành viên trong gia đình như :giữa chồng

và vợ,giữa cha mẹ và con cái,mối quan hệ mẹ chồng –nàng dâu,mẹ ghẻ -con chồng,…

2.2.2 Các hình thức bạo lực gia đình

- Bạo lực về thể chất : sử dụng hung khí,vũ lực thể chất đánh đập gây thương tích cho các thành viên trong gia đình,bắt các thành viên gia đình nhịn

ăn ,nhịn uống,bỏ mặc không chăm sóc,thường xuyên dọa nạt,

- Bạo lực về tinh thần: lăng mạ,chửi bới,chì chiết,cấm ra khỏi nhà,không cho tham gia các hoạt động xã hội,thường xuyên theo dõi vì lí do ghen tuông,có hành vi khác gây áp lực thường xuyên về tâm lí,…

- Bạo lực về tình dục : buộc thành viên trong gia đình phải chứng kiến cảnh tình dục,cưỡng ép các thành viên trong gia đình thực hiện các hành động khiêu dâm ,sử dụng các loại thuốc kích dục,…

- Bạo lực về kinh tế : không cho thành viên gia đình sử dụng tài sản chung vào mục đích chính đáng,kiểm soát chặt chẽ nguồn tài chính,chiếm đoạt tài sản riêng của các thành viên gia đình,…

2.2.3 Biểu hiện của người bị bạo lực

- Về thể chất : bị bầm tím tay, chân, vết cào xước, móng tay bị gãy,…

- Về tâm lý : hoảng loạn, lo sợ, xấu hổ, ngại ngùng, có ý định tự tử,…

- Về xã hội : điều kiện kinh tế gia đình giảm sút, ngại giao tiếp với mọi người xung quanh,…

2.3 Các nguyên nhân dẫn đến bạo lực gia đình

2.3.1 Nguyên nhân bạo lực gia đình

Nguyên nhân gốc rễ của bạo lực gia đình là bất bình đẳng giới.Sự bất bình đẳng về quyền lực giữa nam và nữ cùng các khuôn mẫu giới,định kiến giới

đã làm bạo lực xảy ra và tiếp tục duy trì Bên cạnh đó,tư tưởng trọng nam khinh

nữ khiến cho bộ phận nam giới tự cho phép mình được bạo lực với phụ nữ ,còn người phụ nữ thì chấp nhận và cam chịu hành vi bạo lực của chồng

Bạo lực gia đình có thể xuất phát từ các yếu tố sau :

a Yếu tố nhận thức ,quan điểm,văn hóa

• Sự kì vọng về vai trò và trách nhiệm của phụ nữ và nam giới trong các mối quan hệ

• Niềm tin rằng nam giới thường nổi trội hơn so với nữ giới

• Quyền sở hữu của nam giới thường cao hơn so với nữ giới

• Quan điểm gia đình là mỗi cá thể riêng tư và do nam giới kiểm soát

• Việc chấp nhận bạo lực như là một cách thức để giải quyết xung đột

b Yếu tố kinh tế

• Nữ giới thường phụ thuộc nam giới về lĩnh vực kinh tế

• Sự tiếp cận hạn chế của phụ nữ đối với vấn đề tiền mặt và tín dụng

• Sự hạn chế trong tiếp cận việc làm đối với các công việc chính thức và không chính thức

• Sự hạn chế của phụ nữ trong việc tiếp cận với giáo dục và đào tạo

c.Yếu tố luật pháp

• Vị trí pháp lý của phụ nữ và nam giới tuy có được quy định bình đẳng,song trong thực tiễn vị trí của phụ nữ vẫn thường bị xem là thấp hơn so với nam giới

• Luật pháp liên quan đến bạo lực gia đình đã được cụ thể hóa nhưng công tác giám sát thực thi luật vào cuộc sống chưa được coi trọng.Chính vì vậy,bạo lực gia đình chưa được quan tâm và giải quyết theo pháp luật

• Sự hiểu biết về pháp luật của cộng đồng còn hạn chế

d.Yếu tố chính trị

• Số nam giới nhiều hơn số nữ giới tham gia vào lĩnh vực quyền lực ,chính trị,các phương tiện truyền thông và một số nghề nghiệp liên quan đến y học và pháp lý còn ít

• Bạo lực gia đình vẫn chưa được xem xét một cách nghiêm túc và đúng với bản chất của nó ở nhiều cấp,ngành khác nhau

• Quan điểm gia đình là một cá thể riêng tư vượt ngoài tầm kiểm soát của nhà nước

2.3.2 Tác động của bạo lực gia đình trong đời sống gia đình.

• Phá hỏng mối quan hệ giữa vợ và chồng,cha và con.

• Giảm khả năng lao động của phụ nữ

• Giảm thời gian lao động do phải nghỉ việc

• Giảm thu nhập của gia đình

• Không có khả năng làm tròn bổn phận của cha mẹ

• Con cái bị ảnh hưởng xấu về tinh thần khi chứng kiến hành vi bạo lực của cha với mẹ.Nhiều trẻ em có thể bị ám ảnh hoặc bắt chước hành vi bạo lực của cha mẹ ,người lớn trong gia đình

2.4.Hậu quả

Theo thống kê của các huyện, thị xã, thành phố, đến nay trên địa bàn tỉnh

có 793 câu lạc bộ, 672 nhóm phòng, chống BLGĐ; 1.893 cộng tác viên tại thôn, bản, khu phố; 1.572 tổ hòa giải (100% khu dân cư có tổ hòa giải) với tổng số 9.117 hòa giải viên Từ 2008 đến nay, các câu lạc bộ và tổ hòa giải đã tư vấn, hòa giải cho 2.806 nạn nhân bị BLGĐ; 1.284 nạn nhân được đưa ra góp ý, phê bình trong cộng đồng dân cư; 64 đối tượng áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc; 312 đối tượng áp dụng các biện pháp giáo dục tại xã, phường; 37 đối tượng xử phạt hành chính; 37 đối tượng cảnh cáo; 23 đối tượng phạt tiền Việc sử dụng các hòa giải viên nam đã làm thay đổi nhận thức, hành vi của nam giới trong công tác bình đẳng giới, đẩy lùi tư tưởng trọng nam khinh nữ Những vụ việc hòa giải thành công cũng phần nào giải quyết những mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ cơ

sở, kịp thời giải quyết mâu thuẫn, xích mích trong gia đình, góp phần phòng, chống BLGĐ

Hiện toàn tỉnh có 1.349 cơ sở khám, chữa bệnh có nơi bố trí tạm lánh cho nạn nhân BLGĐ; 266 cơ sở bảo trợ xã hội; 331 cơ sở hỗ trợ nạn nhân BLGĐ

Từ năm 2008 đến nay, đã có 244 nạn nhân BLGĐ được khám và chăm sóc tại

cơ sở khám, chữa bệnh; 78 nạn nhân được thanh toán chi phí khám, chữa bệnh bằng thẻ bảo hiểm y tế

Có thể khẳng định rằng, công tác phòng, chống BLGĐ trên địa bàn thời gian qua đã có những chuyển biến tích cực; số vụ BLGĐ giảm dần qua các năm,

cụ thể: Từ năm 2008 đến năm 2010 giảm 66 vụ, từ năm 2008 đến năm 2017 giảm 150 vụ Song thực tế cho thấy việc triển khai công tác này vẫn còn gặp nhiều hạn chế, các hoạt động truyền thông quy mô lớn, chuyên sâu còn khó khăn, chưa thường xuyên mà chủ yếu lồng ghép nên hiệu quả chưa cao; phần