Bộ Giáo Dục và Đào Tạo đã ban hành nhiều văn bản trong hệ thống giáo dục quốc dân nói chung và giáo dục mầm non nói riêng, nhằm giúp cho giáo viên có kiến thức về môi trường, để từ đó gi
Trang 11 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Như chúng ta đã biết: Môi trường là yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên: Môi trường chính là không gian sống của toàn thể con người và sinh vật trên trái đất Nhờ có môi trường chúng ta mới có thể lưu trữ nguồn gen, các loài động thực vật, các
vẻ đẹp, cảnh quan có giá trị thẩm mỹ, các hệ sinh thái tự nhiên và nhân tạo Là nơi bảo vệ con người và sinh vật khỏi những tác động từ bên ngoài, bởi nơi con người sinh sống và phát triển chính là hệ hành tinh của hệ mặt trời trái đất Chính vì vậy, hành tinh này cũng sẽ chịu các tác động từ vũ trụ như tia cực tím, lực hút của trái đất… Nhờ có môi trường, chúng ta hoàn toàn an toàn trước các tác nhân nguy hiểm đó Là nơi chứa đựng các loại chất thải phát sinh trong quá trình sống, lao động và sản xuất, các loại chất thải, nước, phải phát sinh từ sinh hoạt hay hoạt động công nghiệp sẽ được phân hủy thành chất đơn giản hơn, tham gia vào các quá trình sinh địa hóa tự phân hủy và kiến tạo theo quy luật… Chính vì vậy, môi trường chính là một yếu tố vô cùng quan trọng và căn bản để đảm bảo cuộc sống của con người
Tuy nhiên vấn đề môi trường trên thế giới và Việt Nam nói riêng đang ngày càng ô nhiễm trầm trọng: Đối với môi trường nước, nguồn nước ở một số nơi bị ô nhiễm, nhất là ở các thành phố lớn như: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh Với môi trường không khí tại các điểm nút giao thông, các công trình khu vực xây dựng, có dấu hiệu gia tăng nhất là các khu vực đô thị lớn Tại thành phố
Hồ Chí Minh nồng độ chất ô nhiễm trong không khí CO2 tăng 1,44 lần Còn tại
Hà Nội, nếu không có giải pháp nào thì nồng độ chất thải do bụi mỗi năm có thể đạt 200mg/m3 vào năm 2020, gấp 10 lần mức khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới Cùng với ô nhiễm nước, ô nhiễm không khí thì ô nhiễm đất đai đang trở nên đáng báo động Do tình trạng khai thác khoáng sản, đất, đá, nước thải, bụi bẩn, quặng, xỉ ngấm xuống các nguồn nước, phát tán ra môi trường làm thay đổi
hệ sinh thái rừng, suy thoái ô nhiễm đất nông nghiệp
Với một môi trường ô nhiễm nặng nề như vậy đã dẫn đến những hậu quả không lường đó là hạn hán lũ lụt xảy ra liên tục ở Việt Nam, tỉ lệ người ung thư, người mắc các bệnh về hô hấp ngày càng cao, hiện tượng lũ lụt liên tiếp ở miền Trung, tình trạng thiếu nước ở đồng bằng Sông Hồng Ảnh hưởng tới sinh hoạt
và sức khoẻ của con người
Đây là một vấn đề vô cùng rộng rãi và phức tạp đòi hỏi phải giải quyết nhanh chóng với sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ và thường xuyên của mọi cá nhân, mọi cộng đồng, mọi quốc gia và toàn thể nhân loại Vì một thế giới ngày mai nói chung, một tương lai một Việt Nam xanh - sạch - đẹp nói riêng và vì cuộc sống của chính chúng ta cũng như của các thế hệ mai sau, mỗi người, mỗi nhà và mỗi cơ quan, xí nghiệp, tập thể chúng ta hãy nâng cao ý thức, trách nhiệm bảo vệ môi trường của mình bởi con người chúng ta là nhân tố quan trọng quyết định cho sự tồn vinh của nhân loại Chính vì vậy mà việc bảo vệ môi
Trang 2trường không còn là việc của riêng của một dân tộc, đất nước, hay một vùng miền hoặc tổ chức cá nhân nào
Nhận thức được tầm quan trọng về vấn đề bảo vệ môi trường Đảng, Nhà nước đã có nhiều chính sách, chủ trương: Tại các lần Đại hội IX, X, XI, Hội nghị Trung Ương 7 khóa XI ban hành nghị quyết số 24-NQ/TW về “Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý bảo vệ tài nguyên môi trường” Trong văn kiện Đại hội XII, chỉ rõ: Phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2016-2020, chiến lược bảo vệ môi trường đến năm 2020 và tầm nhìn 2030 Chỉ thị số 36CT/TW, ngày 25/6/1998 của Bộ Chính trị, Quyết định số 1362/QĐ-TTg ngày 17/10/2001 của Thủ tướng Chính phủ “Đưa nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo dục quốc dân”
Bộ Giáo Dục và Đào Tạo đã ban hành nhiều văn bản trong hệ thống giáo dục quốc dân nói chung và giáo dục mầm non nói riêng, nhằm giúp cho giáo viên có kiến thức về môi trường, để từ đó giáo dục trẻ có thái độ yêu quý, gần gũi với thiên nhiên, có ý thức giữ gìn, bảo vệ phong cảnh, địa danh nổi tiếng của quê hương, quan tâm đến vấn đề môi trường của trường lớp học, gia đình, tích cực tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường Hàng năm Phòng Giáo Dục huyện Hậu Lộc mở các lớp chuyên đề bồi dưỡng kiến thức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên về kiến thức, kỹ năng giáo dục vệ môi trường Ở trường mầm non xây dựng nhiều tiết mẫu thực hành phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho 100% giáo viên, nhân viên được tham gia dự và học hỏi kinh nghiệm
để áp dục vào giáo dục trẻ bảo vệ môi trường tại các nhóm lớp giáo viên phụ trách
Là một địa phương có diện tích tương đối rộng nhân khẩu đông 11.500 khẩu, kinh tế đa ngành nghề tập chung chủ yếu: Nông nghiêp, kinh doanh dịch
vụ, nuôi trồng và đánh bắt thủy sản nên vấn đề môi trường ảnh hưởng rất lớn (rác thải, nước thải sinh hoạt ) và ý thức bảo vệ môi trường của dân cư còn có hạn như vấn đề xả rác ra môi trường Chính vì vậy mà nội dung giáo dục bảo vệ môi trường là rất cần thiết Thông qua những nội dung giáo dục bảo vệ môi trường, tuyên truyền giúp cho các bậc cha mẹ và cộng đồng có kiến thức cơ bản
về giáo dục bảo vệ môi trường và tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường
Xuất phát từ những lý do và ý nghĩa vai trò quan trọng trên tôi đã quyết
định lựa chọn và giành nhiều thời gian tâm huyết để nghiên cứu, tìm ra “Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao hiệu quả giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo trường mầm non Hòa Lộc”
1.2 Mục đích nghiên cứu
Đề ra “Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao hiệu quả giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo trường mầm non Hòa Lộc”
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Nâng cao hiệu quả giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh khối mẫu giáo trường mầm non Hòa Lộc
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Nhóm phương pháp lý luận: Tìm ra nguyên nhân và cách giải quyết, chứng minh đạt được kết quả
Trang 3- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Là phương pháp nghiên cứu từ thực tiễn tìm ra kết quả
- Nhóm phương pháp toán học: Là dùng con số toán học để thực hiện trong quá trình nghiên cứu
- Phương pháp điều tra: Là thu thập thông tin, chứng cứ để nghiên cứu đề tài
- Phương pháp kiểm tra, đánh giá: Thu lại kết quả sau khi thực hiện nhiệm vụ
- Phương pháp nêu gương khen thưởng: Tìm ra những điển hình tiên tiến
2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận:
Chúng ta đều biết môi trường có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời sống con người và sự phát triển kinh tế văn hoá của đất nước và của cá nhân Môi trường hiện tại đang có những thay đổi bất lợi cho con người, đặc biệt là những yếu tố mang tính chất tự nhiên như là đất, nước, không khí, hệ động vật, thực vật Tình trạng môi trường thay đổi và bị ô nhiễm đang diễn ra trên phạm vi mỗi quốc gia cũng như trên toàn cầu Chưa bao giờ môi trường bị ô nhiễm nặng như bây giờ Chính vì vậy việc giáo dục bảo vệ môi trường nói chung, bảo vệ thiên nhiên, tài nguyên đa dạng sinh học nói riêng, là vấn đề cần thiết, cấp bách và bắt buộc khi giảng dạy trong trường Phổ thông nói chung, mầm non nói riêng Vì nó cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản có liên quan đến môi trường, sự ô nhiễm môi trường, biện pháp giảm thiểu ô nhiễm… Tăng cường sự hiểu biết về mối quan hệ tác động qua lại giữa con người với tự nhiên trong sinh hoạt và lao động sản xuất, góp phần hình thành ở học sinh ý thức và đạo đức mới đối với môi trường, có thái độ và hành động đúng đắn để bảo vệ môi trường Vì vậy, giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh là việc làm có tác dụng rộng lớn nhất, sâu sắc và bền vững nhất
Bảo vệ môi trường không chỉ là của riêng một ai, khi làm việc gì đó hãy nghĩ rằng mỗi việc làm của chúng ta đều tác động tới môi trường Nếu đó là tác động tốt thì chúng ta nên tích cực và phấn đấu nhiều hơn nữa Còn nếu tác động xấu nhưng ta không thể tránh được thì hãy làm sao cho tác động đó là tối thiểu, bởi môi trường đó chưa hẳn đã tác động đến chúng ta mà nó có tác động rất lớn đến con em chúng ta, thế hệ tương lai nói riêng và con người nói chung
Hiện nay cùng với tầm quan trọng của môi trường xã hội thì môi trường ở các trường học nói chung và trường học mầm non nói riêng là một vấn đề cần được quan tâm chú trọng và đặt lên hàng đầu Vì để đảm bảo cho trẻ có một môi trường phát triển lành mạnh thì việc giáo dục trẻ bảo vệ môi trường không chỉ là nhiệm vụ mà còn là trách nhiệm của mỗi bậc học nói chung và bậc học mầm non nói riêng Việc giáo dục trẻ em có những hiểu biết về môi trường, có ý thức, hành vi bảo vệ môi trường phải được quan tâm đúng mức từ lứa tuổi mầm non
Là một người quản lý giáo dục nhà trường, giáo dục những thế hệ tương lai của đất nước, tôi nhận ra một điều quan trọng trong công việc của mình là cần phải tìm ra những biện pháp tốt nhất để giúp cho giáo viên có những phương pháp, biện pháp giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ ngay từ bậc học mầm
Trang 4được hình thành và rèn luyện từ rất sớm, từ lứa tuổi mầm non giúp con trẻ có những khái niệm ban đầu về môi trường sống của con người nói chung và bản thân nói riêng là cần thiết Giáo viên có thể tổ chức hoạt động giáo dục trẻ một
số kiến thức đơn giản về môi trường sống gần gũi xung quanh trẻ; sự ô nhiễm môi trường; các mối quan hệ giữa môi trường với con người Từ đó trẻ biết cách sống tích cực với môi trường nhằm đảm bảo sự phát triển toàn diện cho trẻ
cả về cơ thể và trí tuệ
Tuy nhiên nội dung này khi đưa vào thực tế lồng ghép giáo dục cho trẻ chưa thật sự đạt hiệu quả vì đôi khi giáo viên chưa chú trọng đến vấn đề giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ, chưa xây dựng được biện pháp kế hoạch cụ thể
để lồng ghép giáo dục trẻ thậm chí ngay bản thân giáo viên cũng không biết mình cần phải giáo dục cho trẻ cái gì? Giáo dục như thế nào? Dẫn đến kết quả không như mong muốn
2.2 Thực trạng sáng kiến kinh nghiệm
Trường mầm non Hòa Lộc được thành lập năm 1975 Nhà trường hiện tại
có 48 cán bộ, giáo viên, nhân viên trong đó: Cán bộ quản lý: 03 đ/c Giáo viên:
31 đ/c, trong đó giáo viên mẫu giáo là 27 đ/c, giáo viên nhóm trẻ là 04 đ/c; Nhân viên : 16 đ/c Trường có 22 nhóm lớp với 686 cháu Trong đó: 04 nhóm trẻ tổng số: 75 cháu; 18 lớp mẫu giáo tổng số: 611 cháu Tỷ lệ bán trú: 100%
* Thuận lợi
- Trường mầm non Hòa Lộc luôn được sự quan tâm của lãnh đạo địa
phương và chỉ đạo sát sao của Phòng giáo dục huyện Hậu Lộc: Trang bị về cơ sở
vật chất cơ bản đầy đủ, khuôn viên trường lớp khang trang, trường đã hoàn thiện các hạng mục và đã đạt trường chuẩn quốc gia mức độ I vào tháng 11 năm 2017, nhiều giáo viên đạt giáo viên dạy giỏi cấp huyện nhiều năm liền
- Đội ngũ Giáo viên có trình độ 100% đạt chuẩn, trên chuẩn là 92%, tâm huyết với nghề, có tinh thần cao trong học tập, rèn luyện để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, yêu nghề, mến trẻ, tôn trọng trẻ luôn đặt mục tiêu tự học, tự bồi dưỡng, tham gia cải tiến, đổi mới phương pháp dạy học, áp dụng sáng kiến kinh nghiệm trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ trong nhà trường giúp trẻ phát triển một cách toàn diện Quan hệ tốt với đồng nghiệp, cộng đồng và cha mẹ học sinh
kỹ năng tuyên truyền với phụ huynh về kiến thức giáo dục bảo vệ môi trường tốt Có hiểu biết về phong tục tập quán, ngôn ngữ và điều kiện sống của cộng đồng dân cư nơi địa bàn trường đóng Có kỹ năng phân tích chương trình và xây dựng kế hoạch dạy học, thiết kế các hoạt động sao cho phù hợp với điều kiện của địa phương và tình hình thực tế nhà trường Xử lý các tình huống giáo dục,
tổ chức, quản lý lớp học tốt Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của trẻ đúng quy định
- Đầu năm học nhà trường mở các lớp học chuyên đề bồi dưỡng thường xuyên trong đó có chuyên đề bảo vệ môi trường cho mọi cán bộ giáo viên nhân viên học tập, tiếp thu kiến thức, vận dụng để giáo dục trẻ, thông qua các hoạt động trong ngày về bảo vệ môi trường theo hướng tích hợp có chất lượng
- Là địa phương có truyền thống hiếu học nên nhà trường thuận lợi trong công tác tuyển sinh trẻ đầu năm Trẻ đến trường được sắp xếp lớp theo đúng độ tuổi,
có khả năng nhận thức tốt
Trang 5Ảnh 1: Trường mầm non Hòa Lộc.
Ảnh 2: Dãy phòng học phía đông Trường mầm non Hòa Lộc.
* Khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi nêu trên thì trường mầm non Hòa Lộc nơi tôi công tác cũng còn gặp không ít những khó khăn:
- Việc nâng cao kiến thức bảo vệ môi trường mới chỉ dừng lại ở các nguồn thông tin từ truyền hình, báo chí và tuyên truyền Trong quá trình soạn, giảng một số giáo viên đã thực hiện giảng dạy lồng ghép kiến thức bảo vệ môi trường vào các hoạt động hàng ngày của trẻ nhưng thiếu đồng bộ và chưa thực sự khoa học do tuổi nghề của các đồng chí ít, kinh nghiệm chưa nhiều, một số giáo viên không phải là người địa phương nên chưa nắm được phong tục tập quán và cách sinh hoạt về phong tục của nhân dân, cũng như của trẻ trên địa bàn Phương pháp dạy học sử dụng đồ dùng còn lúng túng chưa khoa học, năng lực tổ chức, quản lý lớp học còn lỏng lẻo, các giáo viên phụ chưa phát huy được vai trò của mình trong các hoạt động học của trẻ Việc tích hợp bảo vệ môi trường vào các hoạt động còn ít Kỹ năng tuyên truyền phổ biến kiến thức với phụ huynh còn hạn chế, chưa thường xuyên liên tục
- Phần lớn cha mẹ trẻ mưu sống bằng đa ngành nghề và đặc biệt là nghề ngư nghiệp nên ít có thời quan tâm đến con em mình đặc biệt là vấn đề giáo dục con
ý thức bảo vệ môi trường Nhiều gia đình nuông chiều con nên đi vệ sinh, rửa tay chưa biết khoá vòi nước, một số trẻ có ý thức khóa vòi nước nhưng khóa chưa kín Đây là một khó khăn trong vấn đề tuyên truyền và phối kết hợp với các bậc phụ huynh
- Phương tiện phục vụ cho việc giáo dục trẻ như: Máy chiếu, dụng cụ đồ dùng
sử dụng để giáo dục môi trường chưa được đầu tư nhiều và đồng bộ như: Cây bóng mát ít, thùng rác, tủ giá kệ đựng đồ chơi đã hỏng nhiều Chính vì vậy mà công tác giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non Hòa Lộc chúng tôi hiệu quả chưa cao
* Kết quả khảo sát thực trạng:
Bảng 1A: Khảo sát thực trạng đội ngũ giáo viên mẫu giáo trường mầm non
Hòa Lộc
Tổng
số
giáo
viên
mẫu
giáo
Trình độ Phẩm chất
chính trị
Đạo đức nghề nghiệp
Chuyên môn nghiệp vụ
Năng lực sư phạm Đ
H
C
Đ
T C
B
B
Y T K T
B
B Y
Tỷ lệ 92.6 3.7 3.7 100 0 0 0 100 0 0 0 48.1 37.1 14.8 0 48.1 40.8 11.1
Bảng 1B: Kết quả đối với giáo viên về bảo vệ môi trường
Nội dung khảo sát trên giáo viên
Trang 6Tổng số
giáo viên
Mẫu
giáo
Hiểu biết tầm quan
trọng của vấn đề BVMT và luôn gương mẫu
Nắm vững được nội dung, kiến thức chuyên đề giáo dục BVMT cho trẻ
Kỹ năng lồng ghép giáo dục BVMT cho trẻ phù hợp và sáng
tạo
Tuyên truyền, phối
KH cùng phụ huynh
về GDBVMT cho trẻ
Tỷlệ % 25.9 29.6 40.8 3.7 22.2 25.9 48.2 3.7 25.9 29.6 40.8 3.7 33.3 33.3 29.6 3.7
Bảng 1C: Kết quả khảo sát trên trẻ
Độ
tuổi
TS
trẻ
Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo
Biết chăm sóc
và bảo vệ cây (tưới nước, nhổ cỏ không
bẻ cành…)
Biết giữ gìn trật tự vệ sinh công cộng, vệ sinh trường lớp, biết tiết kiệm nước
Biết cất dọn
đồ dùng đồ chơi đúng nơi quy định
Phân biệt được những hành động đúng, hành động sai với môi trường
Nhắc nhở người lớn không được
xả rác bừa bãi
Đạt K
Đ
Đạt K
Đ
Đạt K
Đ
Đ
Đạt K
Đ
3-4
tuổi 191 52 76 51 12 52 76 51 12 52 76 51 12 53 80 49 9 52 76 51 12 4-5
tuổi 222 76 70 65 11 72 77 65 8 72 77 65 8 70 76 65 11 70 76 65 11 5-6
tuổi 198 62 64 66 6 62 65 66 5 62 65 66 5 62 65 66 5 62 65 66 5 Cộng 611 19
0
21 0
18 2
29 18 6
21 8
18 2
2 5
18 6
21 8
18 2
2 5
18 5
22 1
18 0
25 18 4
21 7
18 2 28
% 31.1 34.4 29.8 4.7 30.4 35.7 29.8 4.1 30.4 35.7 29.8
4 1
30.
3
36 2
29.
4 4.1 30.1 35.5 29.8 4.6
Nguyên nhân: Chuyên môn nghiệp vụ, kiến thức về bảo vệ môi trường đặc biệt là kỹ năng lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường của một số giáo viên chưa khoa học, còn lúng túng, chưa tìm ra các phương pháp, biện pháp khoa học, công tác phối kết hợp giữa giáo viên và cha mẹ trẻ chưa đạt hiệu quả Các điều kiện để thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường chưa đồng bộ: Học sinh trong các nhóm lớp đông, giáo viên thiếu Cây xanh bóng mát còn ít, cơ sở vật chất như các dụng cụ chứa đựng còn chưa đồng bộ Ý thức bảo vệ môi trường của trẻ chưa cao do môi trường sinh hoạt của trẻ ở gia đình đa phần là con em nông thôn nên trẻ chưa có nhiều điều kiện được cha mẹ giáo dục cách bảo vệ môi trường
Từ những kết quả khảo sát thực trạng và những nguyên nhân trên, là một
quản lý chuyên môn tôi thiết muốn nâng cao được chất lượng giáo dục trong nhà trường thì việc đầu tiên là phải giáo dục cho trẻ những ý thức về bảo vệ môi
Trang 7trường Tôi luôn suy nghĩ và trăn trở xem mình phải làm gì và làm thế nào để cùng với các đồng chí giáo viên nâng cao kết quả giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ đồng thời tuyên truyền các bậc cha mẹ trẻ, đánh thức ở họ ý thức Vì vậy tôi xin mạnh dạn đưa ra một số biện pháp thực hiện sau đây để chỉ đạo giáo viên giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ khối mẫu giáo đạt hiệu quả hơn
2.3 Các biện pháp thực hiện:
* Biện pháp 1: Nắm bắt chuyên môn, tâm tư, nguyện vọng của giáo viên để tham mưu phân công nhiệm vụ.
Để phân công giảng dạy có hiệu quả, phải xuất phát từ mục đích của việc giảng dạy đó là chất lượng của trẻ Chính vì vậy việc phân công, sử dụng cán bộ giáo viên, nhân viên hợp lý trong trường sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ năm học và ngược lại nếu phân công và sử dụng không đúng người, đúng việc thì mục tiêu đạt ra của người lãnh đạo khó có thể thành công
Chính vì vậy tôi đã tham mưu với Hiệu trưởng căn cứ vào kết quả đánh giá xếp loại giáo viên của năm học trước, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, hoàn cảnh gia đình của đội ngũ giáo viên để phân công đúng người, đúng việc, đúng năng lực sở trường tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên phát huy khả năng của bản thân Bởi đặc điểm của giáo viên mầm non phần lớn là nữ, thời gian cho công việc ở trường từ 6 giờ 30 phút đến tận17giờ nên những giáo viên con nhỏ, chồng công tác xa nhà, có bố mẹ chồng già yếu có thể phân công phụ lớp; những giáo có nhiều kinh nghiệm, nhiệt tình phân công chủ nhiệm nhóm lớp 3-4 tuổi vì đặc điểm của trẻ 3-4 tuổi gần như trẻ nhà trẻ do vậy phải nhẹ nhàng, yêu chiều trẻ hơn so với các độ tuổi 4-5 tuổi và 5-6 tuổi; Những giáo viên trẻ, khỏe, năng lực chuyên môn tốt, có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin thành thạo, nhiệt tình trong công việc phân công chủ nhiệm nhóm lớp 5-6 tuổi vì đối với trẻ 5-6 tuổi không chỉ đòi hỏi lượng kiến thức cao mà còn phải chuẩn bị các điều kiện tốt nhất cho các em chuẩn bị vào lớp một
* Biện pháp 2 : Xây dựng kế hoạch, thực hiện chuyên đề và chỉ đạo giáo viên thực hiện tốt, luôn gương mẫu trong việc bảo vệ môi trường.
Bám sát nhiệm vụ năm học của bậc học mầm non Năm học 2018 – 2019
nhà trường tiếp tục thực hiện chủ đề “Đổi mới công tác quản lý, nâng cao chất lượng toàn diện” thực hiện tốt chuyên đề bảo vệ môi trường và một số chuyên
đề trọng tâm “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” Ngay từ đầu năm học tôi đã xây dựng kế hoạch chuyên đề bảo vệ môi trường trình và tham mưu với Hiệu trưởng trong việc tổ chức và triển khai nội dung chuyên đề bảo vệ môi trường đến toàn thể cán bộ giáo viên Đặc biệt chỉ đạo tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện lồng ghép phù hợp từng chuyên đề trọng tâm trong năm học vào các nội dung chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục trẻ theo từng chủ đề phù hợp với từng độ tuổi Đặc biệt năm học này nhà trường tiếp tục triển khai và thực hiện chuyên đề xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, trong đó chuyên đề bảo vệ môi trường cũng là một nội dung mà nhà trường quan tâm và chú trọng
- Tham mưu Hiệu trưởng hỗ trợ kinh phí, tài liệu, điều kiện về cơ sở vật chất, các học liệu và thời gian để tổ chức thực hiện chuyên đề
Trang 8- Triển khai chuyên đề tại trường đến từng giáo viên nắm bắt, chỉ đạo xây dựng
02 lớp điểm khối 5- 6 tuổi, 02 lớp khối 4 - 5 tuổi, 01 lớp khối 3- 4 tuổi và nhận thấy giáo viên đã áp dụng chuyên đề vào thực tiễn, hướng dẫn, giáo dục và tổ chức cho các cháu thực hành bảo vệ môi trường
Ảnh 3: Giáo viên đang học chuyên đê
Xây dựng kế hoạch chỉ đạo chuyền đề trong năm học Triển khai đầy đủ những chuyên đề mới cũng như tiếp tục chỉ đạo thực hiện lồng ghép các chuyên
đề về bảo vệ môi trường tiết kiện năng lượng, chuyên đề phát triển vận động và chuyên đề giáo dục kỹ năng sống, chuyên đề giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
Đối với chuyên đề “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” Chỉ đạo giáo viên bám sát nội dung chuyên đề để lên kế hoạch cụ thể, phù hợp với từng nội dung công việc và từng độ tuổi để thực hiên
Đối với môi trường trong lớp: Chỉ đạo giáo viên sắp xếp không gian gọn gàng, khoa học, trang trí góc lớp đẹp, Ví dụ: Ở độ tuổi 3-4 tuổi chỉ đạo giáo viên
bố trí phòng lớp gọn gàng, sạch đẹp, ngăn nắp và hướng dẫn trẻ khi sử dụng song đồ dùng phải biết cất đúng nơi quy đinh, gọn gàng; Trẻ 5-6 tuổi tôi chỉ đạo giáo viên phát động trẻ quyên góp các loại nguyên vật liệu như: Vỏ sữa, chai nước khoáng, lọ nhựa, nhặt lá khô dùng để làm các loại đồ dùng như: Chai nước khoáng có thể dùng cho hoạt động làm quen với Toán (đếm) hay Tạo hình vẽ thêm các họa tiết tạo thành các con vật, làm chậu trồng cây cảnh, hộp sữa có thể làm thành hàng rào phục vụ cho hoạt động góc Từ những công việc đơn giản
đó chỉ đạo giáo viên lồng ghép giáo dục trẻ biết cách tận dụng các nguyên vật liệu phế thải vừa không tốn về kinh tế mà lại bảo vệ được môi trường, không xả rác ra môi trường làm ô nhiễm môi trường
Đối với môi trường bên ngoài: Tham mưu Hiệu trưởng quy hoạch cho phù hợp với diện tích không gian nhà trường để xây dựng các khu vực: Trồng hoa, trồng cây cảnh, khu vực trồng rau, trồng cây bóng mát, khu tạo sân cỏ Các biểu bảng bên ngoài, hình ảnh thân thiện mang ý nghĩa tuyên truyền Phân công cho mỗi lớp cụ thể để chăm sóc và bảo vệ
Đối với môi trường xã hội: Đặc biệt chú trọng xây dựng các mối quan hệ Cô- trò- cha mẹ trẻ Chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác tuyên truyền nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục nói chung và giáo dục bảo vệ môi trường nói riêng Từ những công việc đơn giản đó chỉ đạo giáo viên lồng ghép giáo dục trẻ biết cách tận dụng các nguyên vật phế thải vừa không tốn về kinh tế mà lại bảo vệ được môi trường, không sả rác ra môi trường làm ô nhiễm môi trường
Bên cạnh đó giáo viên phải luôn là người nâng cao trách nhiệm bảo vệ môi trường, luôn linh hoạt sắp xếp gọn gàng khoa học tạo môi trường trong mọi hoạt động cho trẻ và là tấm gương trong mọi hành động, thái độ, hành vi đối với việc bảo vệ môi trường để cho trẻ học hỏi và noi theo Bởi lẽ ở độ tuổi này với trẻ cô giáo luôn là thần tượng của trẻ, vì vậy trẻ thường bắt chước làm theo cô
Từ đó chúng ta có thể khẳng định việc làm và hình tượng của cô giáo có một vai trò rất lớn đối với việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ
Phát động phong trào làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo từ nguyên vật liệu phế thải có sự góp sức của cha mẹ trẻ để làm ra các đồ dùng đồ chơi phục vụ cho việc dạy và học, nhằm tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của
Trang 9cán bộ giáo viên, nhân viên trong nhà trường thông qua việc gom nhặt những vật liệu phế thải làm ra những đồ dùng đồ chơi có giá trị sử dụng để giáo dục trẻ Đây là một phương châm vừa tiết kiệm, vừa bảo vệ môi trường Xanh Sạch -Đẹp Kết quả đa số các cháu đã biết giữ gìn vệ sinh phòng, lớp, không vứt rác bừa bãi, bỏ rác vào thùng rác đúng nơi quy định, biết chăm sóc cây (tưới nước, bắt sâu, không ngắt hoa, lá, cành) Cha mẹ trẻ đã từng bước ý thức trong việc nhắc nhở con em giữ gìn vệ sinh nơi công cộng Góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường trong trường mầm non
Ảnh 4: Cha mẹ trẻ ủng hộ nguyên vât liệu cho giáo viên
Ảnh 5: Đồ dùng, đồ chơi tự làm từ nguyên vật liệu phế thải
* Biện pháp 3: Hướng dẫn giáo viên chuẩn bị các điều kiện về kiến thức, nội dung giáo dục bảo vệ môi trường
Việc ứng dụng và sử dụng công nghệ thông tin là phổ biến ở trong mọi ngành nghề trong đó có công tác giáo dục, bởi lẽ sử dụng công nghệ thông tin giúp giáo viên năng động truyền tải đến trẻ những kiến thức qua những tư liệu hình ảnh thật sinh động Từ đó hình thành cho trẻ có tư duy trực tiếp để phát huy tính tích cực của trẻ Trong giờ đón, trả trẻ chỉ đạo giáo viên có thể cho trẻ xem những hình ảnh như: Tệ nạn chặt phá rừng, lũ lụt, thiên tai, dịch cúm gia cầm, đốt rừng lấy củi Rồi những hình ảnh trẻ em tắm nước bẩn, phóng uế bừa bãi… Bên cạnh đó tôi sưu tầm những hình ảnh mang tính giáo dục treo ở góc tuyên truyền như: Trẻ tích cực diệt ruồi muỗi, rửa tay đúng dưới vòi nước sạch, rửa mặt sạch sẽ Hình ảnh bé tắt quạt, ti vi để tiết kiệm điện, quét rác đổ vào thùng,
bé tưới cây xanh cùng cô, bé ngồi xe máy bịt khẩu trang và đội mũ bảo hiểm qua những hình ảnh đó tôi có thể tiến hành ứng dụng dạy trẻ trên tiết học hoặc trong các hoạt động để khắc sâu kiến thức giáo dục môi trường cho trẻ, trẻ hứng thú thì kết quả đạt được càng cao Vì vậy nhà trường cũng luôn chú trọng đến vấn đề tạo điều kiện giúp giáo viên tiếp cận với tin học, hiện tại nhà trường đã có 18 máy tính cài đặt mạng Intenet cho giáo viên truy cập mạng và soạn bài Bên cạnh đó hướng dẫn giáo viên sưu tầm các bài thơ, câu chuyện có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường để thông qua đó truyền tải các kiến thức tới cho trẻ dễ nhớ, dễ hiểu tránh sự nhàm chán Phát động phong trào trồng và chăm sóc cây xanh Mỗi nhóm lớp đầu năm đăng ký trồng 02 đến 03 chậu cây cảnh, từ 01 đến
02 cây xanh bóng mát và chăm sóc một khu vườn trường
* Biện pháp 4: Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua việc chỉ đạo giáo viên các lớp động viên Cha mẹ trẻ quyên góp các nguyên liệu phế liêu và hướng dẫn trẻ mẫu giáo tự làm một số đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật liệu phế thải.
Giáo viên làm đồ dùng dạy học là công việc thường xuyên của nhà trường, bên cạnh đó việc huy động cha mẹ trẻ quyên góp các nguyên liệu phế
liệu và hướng dẫn trẻ tìm kiếm, lựa chọn những mẫu đồ dùng, đồ chơi đơn giản
được tận dụng từ nguyên vật liệu phế thải để cùng cô làm đồ dùng đồ chơi từ các nguyên vật liệu phế liệu là công việc cần thiết
Ví dụ: Đối với trẻ 3- 4 tuổi cô hướng dẫn trẻ thu lượm lá cây rụng để cùng cô
tạo hình các con vật, các vật dụng đơn giản: đồng hồ, trong chóng
Trang 10- Trẻ 4-5 tuổi trẻ cùng cô thu lượm vỏ hộp sữa, chai nước khoáng dùng vào các hoạt động hàng ngày của trẻ như: Hoạt động làm quen với toán, hoạt động góc
- Trẻ 5- 6 tuổi tận dụng bìa cát tông, túi bóng, vải vụn, giấy báo có thể tạo ra các bó hoa, lọ hoa, trang phục cho búp bê hột hạt, vỏ ngao, sỏi để xếp hoa, quả, con vật, đồ vật Thông qua đó cô giáo dục trẻ ý thức tiết kiệm và ý thức lao động sáng tạo
Quá trình trẻ được tự tay làm những đồ chơi, con vật, đồ vật mà trẻ thích
từ những lá cây, hộp giấy là một trong những nguyên vật liệu phế liệu của môi trường sẽ giúp trẻ phát triển kỹ năng khám phá hứng thú với môi trường xung quanh, kỹ năng khéo léo sáng tạo, biết tận dụng những nguyên vật liệu bỏ đi có thể giúp trẻ tái sử dụng vừa tiết kiệm kinh tế, vừa làm cho môi trường thêm sạch
đẹp Từ đó hình thành cho trẻ ý thức tự lập, tự giác và tinh thần đoàn kết cùng
nhau bảo vệ môi trường Đây là một trong những hoạt động có hiệu quả đưa kết quả của việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ được nâng cao
Ảnh 6: Trẻ 5-6 tuổi làm đồ dùng đồ chơi cùng cô.
* Biện pháp 5: Chỉ đạo giáo xây dựng kế hoạch thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường thông qua việc tích hợp, lồng ghép vào các chủ đề theo năm học.
Tích hợp và lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường là giáo dục tổng thể nhằm trang bị những kiến thức về môi trường cho trẻ thông qua các hoạt động hàng ngày của trẻ phù hợp với từng độ tuổi và khả năng nhận thức của trẻ tại trường mầm non nhằm tránh sự chồng chéo và lập lại kiến thức giúp trẻ hứng thú với nội dung của hoạt động học và với phần lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ mội trường Ngoài ra phải tăng cường tính chủ động học tập lĩnh hội các kiến thức của trẻ ở phần lồng ghép nhằm giúp trẻ tự nhận thức được vấn đề thông qua quá trình trải nghiệm để đánh giá giữa lý thuyết và thực tiễn Từ đó tạo cho trẻ cơ hội được tham gia nhiều vào các hoạt động khác nhau: Phát triển thể chất, Khám phá khoa học, Âm nhạc, Làm quen tác phẩm văn học, Tạo hình mỗi hoạt động trên đều có những đặc trưng riêng và có ưu thế khác nhau như: trẻ quan sát, đàm thoại, thực hành trải nghiệm, thí nghiệm, chơi các trò chơi với trẻ để trẻ nhận ra được những việc làm tốt, không tốt, những hành động đúng - hành động không đúng kích thích trẻ suy nghĩ, bộc lộ tình cảm, có thái độ phù hợp với môi trường
Tuy nhiên, để đạt hiệu quả cao, bản thân chỉ đạo giáo viên phải biết căn
cứ vào mục đích, yêu cầu và nội dung của chủ đề để lựa chọn nội dung giáo dục phù hợp một cách hợp lý
Ví dụ: Đối với lớp 4-5 tuổi, ở chủ đề Trường mầm non, Bản thân hay Gia đình Chỉ đạo giáo viên ngoài việc cung cấp kiến thức về chủ đề như: Giới thiệu các khu vực trong trường, các khu vệ sinh, nơi bỏ rác, sự cần thiết của việc rửa tay, rửa mặt (trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh hay sau các giờ hoạt động, khi tay bẩn) phải lồng ghép giáo dục trẻ ý thức vệ sinh nhà cửa, trường lớp sạch sẽ, không hái hoa bẻ cành, biết chăm sóc bảo vệ cây xanh trong sân trường và ở các nơi công cộng khác, biết rửa tay trước khi ăn, ăn chín uống sôi, đeo khẩu trang khi
ra ngoài đường, khi ngửi thấy mùi lạ không ăn, không uống nước ngọt pha nhiều phẩm màu
Đối với chủ đề: “Bản Thân” Trẻ 5-6 tuổi: