Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi trường mầm non hoa lộc

Hoạt động khám phá khoa học trong trường mầm non là một trong nhữnghoạt động quan trọng trong việc giáo dục trẻ ở lứa tuổi mầm non, có tác dụnggóp phần tích cực giáo dục toàn diện, cung

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẬU LỘC

TRƯỜNG MẦM NON HOA LỘC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ KHOA HỌC CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6

TUỔI TRƯỜNG MẦM NON HOA LỘC”.

Người thực hiện: Hoàng Thị Nhung Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Hoa Lộc SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

HẬU LỘC, NĂM 2019

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẬU LỘC

TRƯỜNG MẦM NON HOA LỘC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ KHOA HỌC CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6

TUỔI TRƯỜNG MẦM NON HOA LỘC

Người thực hiện: Hoàng Thị Nhung Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Hoa Lộc SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

HẬU LỘC, NĂM 2019

MỤC LỤC

1.MỞ ĐẦU 1

1.1 Lý do chọn đề tài 1

1.2 Mục đích nghiên cứu 2

1.3 Đối tượng nhiên cứu 2

1.4 Phương pháp nghiên cứu 2

1.5 Những điểm mới của SKKN 2

2 NỘI DUNG 3

2.1 Cơ sở lý luận 3

2.2.Thực trạng vấn đề 4

2.3 Các biện pháp thực hiện 6

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 17

3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 18

3.1 Kết luận 19

3.2 Kiến nghị 20

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Lê Thu Hương ,Tuyển chọn trò chơi, bài hát, thơ ca, truyện, câu đố 5 - 6 tuổiCủa NXB giáo dục Việt nam

2 Nguyễn Thị Hạnh, Nguyễn Thị Mỹ Ngọc: Hướng dẫn thực hiện chương trìnhgiáo dục Mầm non cho trẻ 5 - 6 tuổi, Nhà xuất bản Hà nội

3 TS Hoàng Thị Oanh, Nguyễn Thị Xuân Giao, Giáo trình MTXQ, NXB Huế2007

4 Hoàng Thị Dinh, Nguyễn Thị Thanh Giang, Bùi Thị Kim Tuyến: Hướng dẫnthực hành áp dụng quan điểm giáo dục Lấy trẻ làm trung tâm trong trường MầmNon Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam

PHỤ LỤC

Ảnh 1: Khuôn viên trường Mầm non Hoa lộc ( Phụ lục 1)

Ảnh 2: Cô cùng trẻ đang sắp xếp đồ chơi.( Phụ lục 2)

Ảnh 3: Phụ huynh gom phế liệu ( Phụ lục 3)

Ảnh 4: Vệ sinh phế liệu thu gom ( Phụ lục 4)

Ảnh 5: Bộ đồ chơi lắp ghép sáng tạo ( Phụ lục 5)

Ảnh 6: Hình thức hoạt động trải nghiệm theo nhóm.( Phụ lục 6)

Ảnh 7: Thí nghiện quan sát vật chìm nổi.( Phụ lục 7)

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài.

Giáo dục mầm non là bậc học hết sức quan trọng, một mắc xích đầu tiêntrong hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nền móng cho sự phát triển toàn diệnnhân cách trẻ Đến trường trẻ được học, được chơi, được tiếp xúc với nhiều bạn,được sống trong tình thương của cô giáo, được khám phá thế giới bí ẩn xungquanh Vì thế trường mần non được xem như là tổ ấm thứ hai của trẻ Trẻ mẫu

giáo “Học bằng chơi, chơi mà học” Trẻ rất hiếu động, tò mò, ham muốn học

hỏi, thích tìm hiểu thế giới xung quanh Trong khi chơi, trẻ thực sự học để lĩnhhội các khái niệm ban đầu và các tri thức tiền khoa học Qua đó hình thành nhâncách ban đầu của một con người

Theo kết quả nghiên cứu của ngành giáo dục mầm non là bậc học quantrọng nhất trong hệ thống giáo dục quốc dân Chính vì vậy mục tiêu của giáodục mầm non là hình thành những cơ sở ban đầu tạo nền tảng cho sự hình thànhnhân cách và tư duy cho mỗi người Qua đó giúp hình thành bước đầu phẩmchất đạo đức, khuyến khích việc khám phá khoa học công nghệ trong thời đạimới

Hoạt động khám phá khoa học trong trường mầm non là một trong nhữnghoạt động quan trọng trong việc giáo dục trẻ ở lứa tuổi mầm non, có tác dụnggóp phần tích cực giáo dục toàn diện, cung cấp cho trẻ những biểu tượng banđầu của các sự vật hiện tượng về thế giới xung quanh, giúp trẻ hiểu biết sơ đẳng

về đặc điểm, tính chất, mối quan hệ và sự phát triển của thế giới xung quanh Từ

đó giúp trẻ có tâm hồn trong sáng, nhân hậu, biết kính yêu những người có côngvới đất nước, trân trọng và giữ gìn sản phẩm lao động, yêu quý và bảo vệ thiênnhiên, bảo vệ và giữ gìn những truyền thống của dân tộc, góp phần hình thành ởtrẻ những xúc cảm, những kinh nghiệm của cuộc sống, giúp trẻ dễ dàng lĩnh hộinhững nội dung của hoạt động vui chơi, lao động, học tập

Ai cũng biết trẻ ở lứa tuổi mầm non rất thích tìm hiểu, khám phá thế giớixung quanh, bởi thế giới xung quanh thật bao la rộng lớn, có biết bao điều mới

lạ hấp dẫn và còn có bao điều lạ lẫm khó hiểu, trẻ tò mò muốn biết, muốn đượckhám phá Trẻ thường đặt các câu hỏi ai Cái gì? Thế nào? Làm sao? Để trảlời những băn khoăn thắc mắc của trẻ hoạt động khám phá khoa học đã giúp trẻgiải quyết những băn khoăn đó và qua tìm hiểu về thế giới xung quanh đã manglại cho trẻ nguồn biểu tượng vô cùng phong phú, đa dạng, sinh động, đầy hấpdẫn với trẻ thơ, từ môi trường tự nhiên (cỏ cây, hoa lá, chim ….) đến môi trường

xã hội (công việc của mỗi người trong xã hội, mối quan hệ của con người vớinhau …) và trẻ hiểu biết về chính bản thân mình, vì thế trẻ luôn có niềm khaokhát khám phá, tìm hiểu về chúng

Từ khi sinh ra trẻ đã có nhu cầu tìm hiểu, khám phá về thế giới xungquanh, khi trẻ càng lớn lên thì nhu cầu đó ngày càng lớn, nhưng vì trẻ nhỏ chưa

có vốn kinh nghiệm, trẻ chưa thể tự khám phá được về thế giới xung quanh nênngười lớn phải giúp đỡ trẻ, phải tổ chức, hướng dẫn trẻ tham gia vào các hoạtđộng nhằm cho trẻ làm quen, khám phá về môi trường xung quanh Khi trẻ làmquen với khám phá khoa học sẽ giúp trẻ tích lũy được vốn sống, vốn kinh

nghiệm, những kiến thức, kỹ năng, về tự nhiên và xã hội, giúp trẻ phát triển toàndiện về các mặt: Đức – Trí – Thể - Mỹ và lao động cụ thể là:

Đối với phát triển trí tuệ: Khi trẻ làm quen với khám phá khoa học sẽ giúptrẻ biết được tên gọi, cấu tạo, đặc điểm, tính chất, công dụng, cách sử dụng vàcác mối quan hệ, liên hệ của các sự vật hiện tượng

Đối với phát triển thể lực: Qua việc cho trẻ làm quen khám phá khoa họcrèn luyện cho trẻ có một số kỹ năng vận động, giúp trẻ có thể lực tốt

Đối với thẩm mỹ: Khi cho trẻ làm quen với khám phá khoa học sẽ giúptrẻ hiểu được cái đẹp trong tự nhiên, trong cuộc sống con người, từ đó trẻ biếtyêu cái đẹp, biết hướng tới cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp

Đối với đạo đức: Qua việc làm quen với khám phá khoa học sẽ giáo dụctrẻ có lòng yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, yêu cây cỏ, con vật từ đó trẻ có ýthức chăm sóc và bảo vệ thiên nhiên

Đối với lao động: Qua việc làm quen với khám phá khoa học sẽ hìnhthành và rèn luyện cho trẻ có một số kỹ năng lao động như nhặt lá, tưới cây

Trên thực tế, giáo viên khi tổ chức hoạt động khám phá khoa học thườngchỉ chú trọng cho trẻ tìm hiểu các đặc điểm bề ngoài đơn thuần như: Tên gọi,các bộ phận, màu sắc, hình dáng, công dụng của sự vật hiện tượng trong môitrường xung quanh, chưa chú trọng việc cho trẻ trải nghiệm sử dụng các giácquan trong quá trình quan sát và tìm hiểu sự thay đổi của các sự vật hiện tượng.Trẻ thường chỉ được nhìn, nghe và trả lời, ít được sờ vào các đồ vật và làm thửnghiệm Đặc biệt các câu hỏi đặt ra trong quá trình quan sát thường chưa mangtính tích cực, sáng tạo của trẻ Từ đó dẫn tới chất lượng của hoạt động còn thấpchưa mang lại kết quả như mục đích yêu cầu đề ra

Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động khám phá khoa học trongtrường mầm non nên tôi luôn trăn trở, tìm tòi, nghiên cứu để có những phươngpháp hay, hấp dẫn và phù hợp với yêu cầu của từng bài và từng chủ đề, để cốgắng đưa giờ học đạt kết quả cao Nên tôi đã quyết định chọn đề tài nghiên cứu

của mình là: "Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi trường Mầm non Hoa Lộc”.

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Đề ra một số biện pháp tốt để nâng cao chất lượng phát triển nhận thứchoạt động khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi trong trường Mầm nonHoa lộc

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

32 cháu lớp 5 – 6 tuổi B "Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi trường Mầm non Hoa Lộc"

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

+ Phương pháp lý luận: Đọc tài liệu, khái quát hóa các nhận định độc lập

+ Phương pháp thống kê toán học: Phương pháp tổng hợp và điều tra số liệu+ Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáodục, phương pháp nghiên cứu tài liệu, phương pháp trao đổi đàm thoại

1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm:

Năm học 2017 - 2018 tôi làm sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi

trường Mầm non Hoa Lộc " Nhận thấy kết quả thu lại đối với trẻ của năm học

trước chưa cao, tôi chưa đi sâu vào nghiên cứu các phương pháp, làm đồ dùng

đồ chơi sáng tạo, một số phương pháp còn nghèo, chưa trọng tâm đặc biệt trêntrẻ Chính vì vậy để nâng cao chất lượng của hoạt động khám phá khoa học thật

sự lên một hoạt động góp phần vào sự phát triển toàn diện của trẻ 5 tuổi Chính

vì vậy năm học 2018 – 2019 tôi tiếp tục nghiên cứu hoạt động khám phá khoahọc để tìm ra phương pháp, giải pháp hay của hoạt động khám phá khoa học đếnvới trẻ một cách nhẹ nhàng mà trong năm học này đạt hiệu quả nhất

2 NỘI DUNG

2.1 Cơ sở lý luận.

Nhà tâm lý học lỗi lạc Jean Piaget sống tại Neuchâtel Thụy sĩ, đã giảithích tính ham hiểu biết của trẻ và khát vọng hành động của trẻ trong môi trườngbởi quá trình tự điều chỉnh hay còn gọi là sự cân bằng Trẻ từ 3 – 5 tuổi quátrình tư duy của trẻ có nhiều thay đổi từ giai đoạn cảm giác – vận động đến giaiđoạn tư duy tiền thao tác, kèm theo tư duy tượng trưng để trẻ tìm hiểu các sựvật, hiện tượng xung quanh

Có lẽ ngay từ lúc cất tiếng khóc chào đời cho tới khi biết cầm nắm các vậttrên tay, hay khi trẻ biết bước những bước đi chập chững đầu tiên của cuộc đời,trẻ đã muốn tìm hiểu và khám phá về thế giới xung quanh

Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, ở tuổi này ý thức đang được hìnhthành, trẻ có khả năng so sánh mình với người khác Trẻ đã được biết giới tínhcủa mình và biết phải thể hiện thế nào cho phù hợp với giới tính Trẻ có thể lĩnhhội các khái niệm sơ đẳng, có cách lập luận dần chính xác hơn

Do khả năng tập trung, chú ý của trẻ lâu hơn, bền vững hơn, ghi nhớ của trẻ

có chủ định hơn nên khả năng khám phá sự vật, hiện tượng ở trẻ cũng tốt hơnlàm cho khối lượng trí thức về sự vật, hiện tượng của trẻ ngày càng phong phúhơn Đây là cơ sở để trẻ có thể tiến hành các thao tác so sánh những đặc điểmgiống nhau và khác nhau của một vài đối tượng, phân nhóm đối tượng theo mộthay vài dấu hiệu rõ nét

Bên cạnh lối tư duy trực quan hình tượng đang phát triển mạnh mẽ ở trẻ

5-6 tuổi còn xuất hiện kiểu tư duy trực quan sơ đồ Nhờ đó, trẻ có thể khám phácác mối liên hệ bên trong sự vật, hiện tượng và giữa nó với môi trường xungquanh Hình thức tư duy mới này là bước đệm để chuyển từ kiểu tư duy trựcquan sơ đồ sang hình thức tư duy cao hơn - tư duy lô gíc Như vậy trẻ đã biếtđánh giá bạn qua xúc cảm, tình cảm, hành động cụ thể của chúng và quan hệ bạn

bè đã thể hiện tương đối rõ ở lứa tuổi này

Ở lứa tuổi mầm non tâm hồn trẻ rất ngây thơ và trong sáng “Học bằng chơi,chơi mà học” thế giới xung quanh qua “Lăng kính chủ quan” của trẻ, tất cả đềumới lạ “Với biết bao điều kỳ diệu” và “vì sao lại thế ?” hay “vì sao thế nhỉ ?”…luôn là những câu hỏi thắc mắc, là những điều trẻ luôn khao khát muốn biết,muốn tìm hiểu và khám phá

Qủa thực, hoạt động khám phá khoa học có tầm quan trọng đặc biệt đối với

sự phát triển tâm lý của trẻ lứa tuổi mầm non nói chung và độ tuổi mẫu giáo 5

-6 tuổi nói riêng Vì vậy cho trẻ khám phá khoa học chính là tạo điều kiện, cơ hội

và tổ chức các hoạt động để trẻ tích cực tìm tòi phát hiện về các hiện tượng sự

vật xung quanh Đây thực chất là quá trình tạo ra môi trường hoạt động, tạo racác tình huống và tổ chức các hoạt động cho trẻ tiếp xúc, trải nghiệm với các sựvật hiện tượng của khám phá khoa học, qua đó trẻ hiểu biết về đặc điểm, tínhchất, các mối quan hệ, sự thay đổi và phát triển của chúng Giúp trẻ học đượccác kỹ năng quan sát, phân nhóm, phân loại, phán đoán giải quyết vấn đề, truyềntải ý kiến của mình và đưa ra kết luận về các sự vật hiện tượng đã quan sát, tiếpxúc Hoạt động cho trẻ tiếp xúc tìm tòi, khám phá giúp trẻ được tiếp xúc với môitrường tự nhiên và môi trường xã hội, từ đó trẻ lĩnh hội được những kiến thức sơđẳng, những hiểu biết, những kinh nghiệm để trẻ học cách làm người Thôngqua hoạt động khám phá khoa học cô đưa trẻ đến thế giới thiên nhiên đa dạngphong phú và hấp dẫn, giúp trẻ hiểu biết về xã hội đang đổi mới từng ngày, từnggiờ trong sự nghiệp và xây dựng tổ quốc, giúp trẻ luôn hướng tới cái thiện, ấntượng về cái đẹp và những cảm xúc chân thành, những phẩm chất tốt đẹp vềnhân cách con người.

Do đó cho trẻ hoạt động khám phá khoa học sẽ phát triển ở trẻ kỹ năngnhận thức, kỹ năng xã hội đồng thời giáo dục thái độ ứng sử và thái độ khoahọc, trẻ biết cách học, cách nghĩ, cách hành động khám phá thế giới xung quanhtrẻ

Chính vì thế tôi đã trăn trở suy nghĩ làm thế nào để đưa trẻ đến với hoạtđộng khám phá khoa học một cách tự nhiên nhất, giúp trẻ tích cực tham gia vàohoạt động Đồng thời phát triển hoàn thiện hơn nữa những kỹ năng tư duy,tưởng tượng, sáng tạo và phát triển ngôn ngữ cho trẻ

2.2 Thực trạng của vấn đề.

* Thuận lợi:

- Trường mầm non Hoa Lộc đã đạt chuẩn quốc gia vào tháng 1/2015 chính vì

vậy cơ sở vật chất được đảm bảo

- Được sự quan tâm của Đảng bộ và nhân dân xã Hoa Lộc đã xây dựng khuôn

viên nhà trường khang trang, sạch đẹp

- 100% cán bộ giáo viên nhà trường đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn

- Năm học 2018 - 2019, được sự phân công của Ban giám hiệu trường Mầm non

Hoa lộc, tôi được dạy lớp 5 - 6 tuổi B Với tổng số là 32 cháu

- Các cháu đều ngoan ngoãn, chăm học, thân thiện với bạn bè và lễ phép biết

vâng lời cô giáo, bố mẹ

- Nhà trường thường xuyên tạo điều kiện xây dựng các tiết mẫu, tổ chức dự giờ

thao giảng, sinh hoạt chuyên môn đều đặn theo chủ đề, để giáo viên được dựgiờ, trao đổi kinh nghiệm với các đồng nghiệp

* Khó khăn:

- Nhận thức của trẻ không đồng đều, có trẻ mạnh dạn, có trẻ nhút nhát khi khám

phá và làm thí nghiệm, chậm tiếp thu khi chưa nêu ý kiến của mình khi tham giahoạt động

- Góc thiên nhiên còn chưa sinh động.

- Đồ dùng vật mẫu, vật thật phục vụ hoạt động khám phá khoa học còn hạn chế.

Nên ảnh hưởng đến việc tiếp thu bài của trẻ

- Một số trẻ còn nhút nhát không tích cực hoạt động, khả năng tiếp thu chậm.

Thậm chí có 1 vài trẻ có cá tính bướng bỉnh khi quan sát môi trường bên ngoàikhông theo sự hướng dẫn của cô giáo

- Vốn hiểu biết về hoạt động khám phá khoa học của trẻ còn nghèo nàn, đồ chơi

của trẻ cũng rất ít, nên dẫn đến thiếu những hình ảnh đẹp sinh động để trẻ dễquan sát, một số trẻ phát âm chưa rõ, chưa diễn tả được ý hiểu của mình đối vớingười khác

- Một số gia đình chưa quan tâm đến hoạt động khám phá khoa học của trẻ

Từ thực trạng trên tôi đã tiến hành khảo sát trên trẻ ở lớp tôi chủ nhiệm,kết quả đạt như sau:

+ Đối với cô:

- Phương pháp dạy của cô chưa linh hoạt, sáng tạo

- Đồ dùng, đồ chơi, trang thiết bị phục vụ các hoạt động còn ít, độ thẩm mỹ chưacao

- Bố mẹ trẻ đa phần làm nông nghiệp và công ty nên ít có thời gian cho trẻ trảinghiệm nhiều về môi trường xung quanh

- Các góc thiên nhiên chưa sinh động

+ Đối với trẻ:

- Một số trẻ đang còn nói ngọng, chưa rõ ràng, phát âm chưa chuẩn

- Trẻ trải nghiệm về khám phá khoa học của trẻ chưa được nhiều

- Vốn hiểu biết về hoạt động khám phá khoa học của trẻ chưa sâu

Từ kết quả trên bản thân tôi luôn suy nghĩ tìm ra những phương pháp,biện pháp để khắc phục một số khó khăn tồn tại trên và phát triển khả năngkhám phá khoa học cho trẻ một cách có hiệu quả nhất.

2.3 Các biện pháp thực hiện:

* Biện pháp 1: Xây dựng môi trường học tập cho trẻ.

Thực hiện nội dung “ Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm” trườngmầm non Hoa Lộc đã quy hoạch và thiết kế khuôn viên nhà trường phù hợp vớikhông gian, diện tích của trường mình như: Khu chơi vận động (cột bóng rổ,thang leo, sân chơi bóng đá mini, ném còn, cầu côn ); khu vực chơi với đồ chơingoài trời (cầu trượt, đu quay, bập bênh, nhà bóng ); khu vực chơi với đất, cát,nước, đá, sỏi ; khu vực trẻ trồng rau, trồng cây và chăm sóc cây cối; khu chơivới các nhân vật cổ tích, hay còn gọi là “Vườn cổ tích”; khu trồng cây thuốcnam; khu “Sân khấu ngoài trời”; khu trồng cỏ, trồng hoa, trồng cây cảnh, cây ănquả, cây bóng mát trên sân trường; khu tạo sân cỏ Hệ thống đường đi lối lạitrên sân; độ cao của hệ thống tường bao, độ rộng của cổng và biểu bảng nhàtrường đặt bảng tuyên truyền…đảm bảo hài hòa Ngoài cây lâu năm cần trồng,nhà trường trồng bổ sung cây xanh hàng năm

Khuôn viên của trường rộng rãi, trang trí đẹp, đảm bảo độ an toàn cho trẻnhà trường: Không trồng loại cây có gai, độc… Bảng biểu ngoài sân, tủ đựng đồdùng cá nhân của trẻ cần được ghim, vít chặt chẽ

Ảnh 1: Khuôn viên nhà trường (Phụ lục 1)

* Đối với môi trường bên ngoài lớp học: Môi trường ngoài lớp học là yếu tố góp

phần tích cực trong các hoạt động nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện cho trẻ

Ngay từ đầu năm học tôi trang trí khu vực bên ngoài lớp học, tôi làmnhững bức tranh tuyên truyền cho các bậc phụ huynh mang nội dung chăm sóc,nuôi dưỡng, giáo dục như:

Nội dung chăm sóc như phòng bệnh theo mùa và các bệnh thường gặpnhư các bệnh: Viêm phổi, sốt vi rút, tả, suy dinh dưỡng, rối loại tiêu hóa…

Đối với nội dung nuôi dưỡng: Tôi làm biểu bảng cân đo theo giai đoạn đểphụ huynh đưa trẻ đến trường nhìn lên biểu bảng biết được con mình đang ởmức độ cân nào để điều chỉnh, cùng phối hợp với giáo viên có biện pháp điềuchỉnh phù hợp để trẻ phát triển một cách tốt nhất

Đối với nội dung giáo dục trẻ mẫu giáo có 5 lĩnh vực, mỗi lĩnh vực đảmbảo nội dung cụ thể, cùng với các hoạt động của trẻ theo tháng, tuần, một ngàycủa trẻ Đối trẻ mẫu giáo một ngày của trẻ 9 hoạt động trong ngày cụ thể đó là:Đón trẻ, thể dục sáng, điểm danh; học; chơi hoạt động góc; chơi ngoài trời; ănbữa chính; ngủ; ăn bữa phụ; chơi hoạt động theo ý thích; trả trẻ

Ngoài ra tôi còn làm các tranh tuyên truyền khác thay đổi theo từng chủ

đề Như đầu năm chủ đề “Bản thân” tôi treo tranh cơ thể bé để giáo dục trẻ biếtđược cơ thể bé gồm các bộ phận và biết được chức năng các bộ phận đó và trẻbiết các chăm sóc và bảo vệ cơ thể của mình

* Đối với môi trường trong lớp:

Thực tế lớp tôi đã được nhà trường trang bị đồ dùng đồ chơi song vẫn cònthiếu một số đồ dùng và không gian để trẻ thực hành còn chật hẹp Trước yêu

cầu thực tế trong quá trình giảng dạy hoạt động khám phá khoa học Tôi luônbăn khoăn trăn trở muốn giờ học đạt kết quả cao thì yêu cầu giáo viên phải cóđầy đủ đồ dùng học tập và tạo ra môi trường học tập của trẻ phải thật tốt từ đótôi đã đặt ra cho mình kế hoạch làm đồ dùng đồ chơi, trang trí các góc lớp phục

vụ cho giảng dạy

Ngay từ đầu năm học tôi mạnh dạn đề xuất với ban giám hiệu nhà trườngtrang bị thêm cho các lớp các thiết bị đồ dùng dạy học như ti vi, bảng, tranh ảnh

lô tô, và một số các mô hình mô phỏng để phục vụ dạy học Tôi đã xây dựng môitrường học tập trong lớp đẹp hấp dẫn trẻ bằng cách tôi tìm hiểu yêu cầu của cácchủ đề căn cứ vào diện tích phòng học của lớp mình và đặc điểm tâm sinh lý củalứa tuổi 5 - 6 tuổi để tạo môi trường đẹp xung quanh trẻ

Trong lớp tôi sắp xếp không gian lớp học hợp lí: Gần gũi, quen thuộc vớicuộc sống thực hàng ngày của trẻ Có sự phân chia giữa các góc rõ rệt, phù hợp.Thiết kế các góc chơi phù hợp diện tích lớp, độ tuổi Đảm bảo cho trẻ di chuyển

dễ dàng giữa các góc mà không va chạm vào nhau hoặc vấp ngã hay va chạmvào đồ vật Để gây ấn tượng cho trẻ tôi cùng trẻ sưu tầm thiết kế các hình ảnh ngộnghĩnh đáng yêu có mầu sắc đẹp, các góc lớp tôi đánh tên bằng các chữ inthường, bố cục hợp lý và đặt tên thật ngộ nghĩnh phù hợp với tâm lý của trẻ cụthể:

- Mảng chủ đề tôi trang trí ở vị trí chính để trẻ dễ nhìn thấy, nội dung của các

mảng chủ đề thường tổng hợp các hình ảnh về chủ đề như: “Trường Mầm non”

có các nhánh như : Lớp học mà bé thích, Bé vui tết trung thu

- Để gây hứng thú cho trẻ trong các góc tuỳ theo từng chủ đề mà tôi có thểchuẩn bị mảng kiến thức và các đồ dùng nguyên vật liệu, phù hợp để trang trítheo hình thức mở “Lấy trẻ làm trung tâm” Trẻ tự lấy đồ tháo ra lắp vào được,các góc phù hợp với nội dung của góc đó

+ Đối với lĩnh vực phát triển nhận thức (Góc làm quen với toán và khám phá

khoa học) Hai hoạt động này trang trí song song với nhau Tôi bố trí góc pháttriển nhận thức xa với các góc động Tôi trưng bày đồ dùng như sách, bút màu,bút chì, ký hiệu vừa tầm với trẻ cho trẻ dễ lấy dễ cất, các tranh lô tô được phânloại để vào các ô giá vừa dễ lấy vừa dễ tìm như lô tô con vật vào một ô, lô tô cácloại hoa quả vào một ô, đối với tranh đều có các ký hiệu tương ứng để trẻ dễnhận biết Mặt khác các đồ dùng, đồ chơi liên quan đến các chủ đề, tôi sắp xếpphía dưới bằng các hộp thùng sữa tôi bọc giấy ngoài màu đến chủ đề nào tôitrưng bày sắp xếp ra chủ đề đó ra

Ảnh 2: Cô cùng trẻ đang sắp xếp đồ chơi.( Phụ lục 2)

+ Đối với lĩnh vực phát triển ngôn ngữ (Góc văn học, làm quen chữ cái): Tôi bố

trí trên giá chủ yếu là sách vẽ về các con vật, cây cối, hoa, lá, quả và các loạitranh ảnh vừa tầm với trẻ để trẻ dễ xem, với các đồ dùng dưới các dạng hột hạt,sỏi, vỏ hến, vỏ ngao… tôi đều đựng vào các hộp và mỗi hộp đều gắn mác, kíhiệu bằng các hình ảnh rõ ràng để trẻ dễ nhìn thấy và dễ lấy khi chơi

+ Đối với góc nghệ thuật: Giấy màu, tranh ảnh cũ, sáp màu, màu nước, đất nặn,vải vụn, len sợi, lá cây, vỏ hạt dưa…có giá treo tranh, giá đựng sản phẩm nặn,

xé dán Khi trẻ thực hiện xong có thể tự tay mình treo lên giá có ký hiệu của

mình Những nguyên vật liệu này tôi sắp xếp ở góc tạo hình và luôn để ở cáctrạng thái mở giúp trẻ dễ lấy, dễ sử dụng khi vào hoạt động

+ Riêng góc xây dựng tôi ưu tiên không gian rộng, thuận tiện cho trẻ vận động.Góc phân vai và góc xây dựng tôi bố trí cạnh nhau và cuối lớp vì tôi muốn tạo

sự liên kết giữa 2 góc để trẻ có thể giao lưu với nhau

+ Ngoài các góc trên còn có góc bé đến lớp, góc thiên nhiên và còn nhiều góckhác nữa Tùy theo từng chủ đề tôi trưng bày và sắp xếp sao cho phù hợp vớichủ đề, đồ dùng, đồ chơi phong phú sinh động, đẹp mắt, bố trí hợp lý, khoa học,trẻ dễ lấy, dễ tìm, dễ cất

Qua cách bố trí, sắp đặt các mảng, các góc chơi hợp lí ở lớp mình tôi nhậnthấy trẻ hoạt động tích cực hơn, có hiệu quả hơn Trẻ được trao đổi, giao lưu vớinhau thoải mái mà không ảnh hưởng đến các góc khác Trẻ có không gian riêngyên tĩnh để hoạt động Thỏa mãn nhu cầu hoạt động và sáng tạo của trẻ

Sau khi xây dựng môi trường học tập tôi nhận thấy lớp học khang trangsắp xếp bố cục ở các góc gọn gàng, trang trí vừa tầm mắt trẻ Tôi bố trí số lượngtrẻ hoạt động trong các góc phù hợp với không gian của góc, những vị trí khônggian nhỏ hẹp thì nên có số lượng trẻ ít hơn Mặt khác tôi bố trí các góc tươngđồng hoạt động tĩnh xa hoạt động động Các góc làm theo hình thức mở cho trẻ

và bổ sung đồ dùng đồ chơi theo từng chủ đề, tôi thấy trẻ hứng thú tham gia hoạtđộng có đồ dùng đồ chơi đưa vào sử dụng trong các tiết học đã giúp trẻ đượcquan sát tri giác các đồ vật một cách trực tiếp từ đó trẻ hiểu biết nhiều, quan sáttốt, tìm rất nhanh các vật mẫu mà cô đưa ra, so sánh và phân loại rõ ràng, ngônngữ phát triển tốt, tư duy của trẻ nhanh nhẹn và chính xác hơn

* Biện pháp 2: Làm đồ dùng, đồ chơi và cách sử dụng đồ dùng, đồ chơi, vật thật, trong các hoạt động.

Đồ dùng, đồ chơi chính là phương tiện không thể thiếu trong mọi sinhhoạt của trẻ hằng ngày góp phần thúc đẩy sự phát triển nhân cách toàn diện củatrẻ Đối với trẻ thơ thế giới riêng của trẻ không thể thiếu đồ dùng, đồ chơi Đồdùng, đồ chơi là cầu nối giữa trẻ với thế giới xung quanh, nơi mà trẻ thơ thả tâmhồn vào đó, bộc bạch những tình cảm của mình và chỉ có đồ dùng đồ chơi mớilôi cuốn trẻ, tạo hứng thú cho trẻ vào hoạt động học tập Muốn cho trẻ hoạt độnghiệu quả, tích cực thì ngay từ đầu năm học tôi đã lên kế hoạch cho việc làm đồdùng, đồ chơi phục vụ ở các hoạt động trên lớp, tôi lên kế hoạch rất rõ ràng, cụthể cho việc làm đồ dùng, đồ chơi Trước tiên tôi rà soát lại đồ dùng, đồ chơitrong lớp, những đồ chơi nào có thể mua sắm, những đồ chơi nào cần làm bổsung thì tôi bổ sung từ từ theo từng chủ đề, đồ chơi nào cần thiết bổ sung trước

Nhận thức được tầm quan trọng đó ngay từ đầu năm họp phụ huynh, nhàtrường cùng giáo viên chủ nhiệm, phổ biến tuyên truyền cho các bậc phụ huynhthu gom phế liệu ở các nhóm lớp về việc thực hiện kế hoạch làm đồ dùng, đồchơi để phục vụ cho các hoạt động của cô và trẻ ở trên lớp từ các nguyên vậtliệu có sẵn thu gom từ phụ huynh như: Bình xì dầu, comfort, nước rửa bát, hộp

vỏ ngao, nắp chai c2, vỏ sữa chua, vải vụn Với nguồn vật liệu phong phú và đadạng mà tôi thu nhập được, tôi suy nghĩ làm thế nào đây để tạo được hình dáng

đồ chơi thật lạ mắt dễ làm đối với trẻ

Ảnh 3: Phụ huynh gom phế liệu (Phụ lục 3)

Sau khi thu gom nguyên vật liệu tôi tập hợp các nguyên vật liệu lại rồi phânloại, lau chùi vệ sinh, chọn các vật liệu sạch, đảm bảo an toàn, tận dụng các vậtliệu phổ biến, rẻ tiền Vật liệu có màu sắc đẹp, kích thước vừa phải với tầm taytrẻ Vì thế tôi chỉ đưa ra sau đây một số cách làm đồ chơi hết sức đơn giản, dễlàm đối với trẻ mà vẫn có tác dụng giáo dục cao cho trẻ như:

Ảnh 4: Vệ sinh phế liệu thu gom (Phụ lục 4)

Ví dụ 1: Bảng toán học số lượng

- Nguyên liệu : Bìa catton, vỏ ngao, hến, len, trấu, hạt đỗ, màu nước, lịch treo

tường cũ

- Cách làm: Quét keo sữa lên mặt bìa catton, trấu rải đều làm nền Lấy màu

nước vẽ lên mặt trấu thành bức tranh tùy thích ( nền trời, mặt đất, bãi cỏ…)+ Dùng vỏ ngao gắn thành hình con bướm, dùng len làm râu, hạt đỗ đen làmmắt

+ Dán số lượng con bướm lên ( tùy theo số lượng cần học)

+ Cắt tờ lịch cũ có chữ số 1, 2, 3…gắn phía dưới mỗi con bướm (gắn theo cáchxếp tương ứng 1 - 1)

- Cách sử dụng: Với bảng này chúng ta có thể sử dụng trong giờ làm quen với

toán hoặc sử dụng trong giờ hoạt động góc, chơi thời điểm đón trả trẻ Trẻ sửdụng loại đồ chơi này sẽ được thỏa mãn nhu cầu về vui chơi, về nhận thức:Nhận biết các nhóm có số lượng bao nhiêu, chữ số ứng với nhóm số lượng, thaotác đếm, xếp tương ứng 1-1

Ví dụ 2: Làm các đồ chơi lắp ghép sáng tạo chủ đề: Phương tiên giao thông,

động vật.

- Nguyên liệu: Màu nước, bút chì, bút lông, băng dính trắng nhỏ, que kem.

- Cách làm: Vệ sinh các que kem, 10 que kem xếp ngay ngắn dính vào các mặt

sau Sau đó dùng bút chì vẽ các hình xe máy, ô tô lên các que kem, tiếp đó tômàu nước lên các hình xe vừa vẽ, ghi số thứ tự từ 1- 10 trên đầu mỗi que kem,chờ cho màu khô tháo băng dính ra và đảo lộn các que kem Nhiệm vụ của trẻphải nhận biết được số thứ tự để sắp xếp tạo thành các bức tranh các loạiphương tiện giao thông

- Cách sử dụng: Dùng trong hoạt động góc: Lắp ghép các phương tiện giao

thông và áp dụng chơi trò chơi tĩnh hoạt động học

Ảnh 5: Bộ đồ chơi lắp ghép sáng tạo (Phụ lục 5)

Qua việc làm đồ dùng, đồ chơi tận dụng những nguyên vật liệu thiên nhiên

và phế liệu để làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ hoạt động đây là một việc làm rất có

ý nghĩa, vừa tiết kiệm được tiền mua sắm nguyên vật liệu, tạo ra những đồ dùng,

đồ chơi mang tính sáng tạo, phong phú vừa làm tăng số lượng đồ dùng, đồ chơicho trẻ, mà còn ứng dụng vào các hoạt động học trên lớp, hoạt động vui chơi vàdùng trang trí lớp Tận dụng được nguyên vật liệu thừa, dễ tìm có sẵn, không tốnnhiều tiền Trẻ tham gia thực hiện cùng cô một cách dễ dàng ở mọi nơi, mọi lúc

mà hiệu quả sử dụng lại khá cao Đồng thời góp phần làm giảm thiểu lượng rácthải, giảm chi phí cho công tác vệ sinh môi trường