Vận dụng phương pháp rút về đơn vị để giúp học sinh yếu học tốt môn toán lớp 5

Do đó với kinh nghiệm nhiều năm trực tiếp giảng dạy lớp 5, tôi đã tìm hiểu rất kĩ các phương pháp giải toán ở tiểu học nhằm xây dựng cho bản thân mình một cách thức giảng dạy có hiệu quả

I PHẦN MỞ ĐẦU I.1 Lí do chọn đề tài

Trong các phương pháp giải toán ở Tiểu học, có rất nhiều phương pháp khác nhau, mỗi loại cung cấp cho học sinh một hình thức giải khác nhau nhằm giúp các

em tìm ra phương án giải quyết bài toán một cách nhanh và dễ hiểu nhất

Chẳng hạn phương pháp “dùng sơ đồ đoạn thẳng” giúp học sinh sử dụng sơ

đồ đoạn thẳng để tìm hiểu bài toán Nội dung giả thiết được thiết lập trên một sơ đồ gồm các đoạn thẳng bằng nhau, từ đó học sinh vận dụng các phần của bài toán để giải quyết vấn đề Phương pháp này chủ yếu giải các dạng toán tổng tỉ, tổng hiệu, hoặc các dạng toán có tỉ số,…hoặc phương pháp “Thử chọn” thì hướng dẫn học sinh dùng lập luận để loại bớt các giải thiết không khớp với yêu cầu sau đó đưa các giả thiết về một số lượng nhất định sau đó dùng thử-chọn để tìm ra kết quả Nói chung mỗi phương pháp có một cách giải khác nhau nhưng đều hướng vào một mục tiêu nhất định là giúp các em học sinh thực hiện giải các bài toán tỏng chương trình yêu cầu

Phương pháp “Rút về đơn vị” là một phương pháp nằm trong nhóm 13 phương pháp giải toán tiểu học Phương pháp này rất phổ biến trong việc giúp học sinh giải các bài toán ở tiểu học từ lớp 3 và đặc biệt là lớp 5 vì khối lớp này có nội dung chương trình toán học rất phong phú và đa dạng Bên cạnh đó phương pháp

“Rút về đơn vị” còn giúp các em học sinh yếu giải toán một cách dễ hiểu nhất Do

đó với kinh nghiệm nhiều năm trực tiếp giảng dạy lớp 5, tôi đã tìm hiểu rất kĩ các phương pháp giải toán ở tiểu học nhằm xây dựng cho bản thân mình một cách thức giảng dạy có hiệu quả nhất đến tất cả các đối tượng học sinh từ học sinh yếu đến học sinh giỏi

Xuất phát từ những việc làm đó trong nhiều năm qua, tôi đã tìm ra một số phương pháp giải toán tiểu học để giúp các em học sinh yếu giải các bài toán một cách dễ hiểu nhất, trong đó có phương pháp “Rút về đơn vị” Phương pháp này tuy không khó đối vớicác em học sinh nhưng nếu giáo viên vận dụng không linh hoạt thì sẽ không làm cho học sinh yếu giải toán dễ hiểu và nhớ lâu được

Chính vì vậy với những khảo nghiệm trong thời gian qua, tôi đã thực hiện thành công phương pháp này và giúp rất nhiều học sinh yếu học tập tiến bộ, có kết quả học tập tốt hơn Đây cũng là nội dung nghiên cứu về sáng kiến kinh nghiệm mà

tôi đưa vào nghiên cứu trong suốt thời gian qua với tên gọi: “Vận dụng phương pháp “rút về đơn vị” để giúp học sinh yếu học tốt môn toán lớp 5”

I.2: Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.

- Mục tiêu của đề tài là thông qua việc vận dụng phương pháp “rút về đơn vị”

để giúp học sinh yếu học tốt môn toán lớp 5 nhằm nâng cao chất lượng học tập môn toán cho các em học sinh đồng thời góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đại trà trong toàn trường

- Nhiệm vụ của đề tài này gồm 3 nhiệm vụ cơ bản:

Thứ nhất: Tìm hiểu và phân loại đối tượng học sinh trong lớp để xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp

Thứ hai: Nghiên cứu và tìm hiểu các dạng toán trong trình trình lớp 5, đồng thời tìm hiểu các phương pháp giải toán phù hợp với các đối tượng học sinh để vận dụng một cách linh hoạt các phương pháp khi giải các bài toán đó

Thứ ba: Khảo nghiệm phương pháp “Rút về đơn vị” khi giải các bài toán đối với các em học sinh yếu từ đó có kết luận chính thức về kết quả khảo nghiệm và sau

đó tiến hành áp dụng đại trà

I.3 Đối tượng nghiên cứu

Nội dung nghiên cứu của đề tài là “Vận dụng phương pháp rút về đơn vị để giúp học sinh yếu học tốt môn toán lớp 5” Vì vậy đối tượng nghiên cứu của đề tài là các em học sinh lớp 5

I.4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Là một đề tài nghiên cứu về phương pháp giải toán cấp tiểu học nên giới hạn

và phạm vi nghiên cứu chỉ thực hiện trong trường tiểu học

I.5 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện thành công đề tài, tôi đã sử dụng rất nhiều phương pháp nghiên cứu nhưng tôi chủ yếu sử dụng 4 phương pháp nghiên cứu chính như sau:

a Phương pháp nghiên cứu tài liệu:

Đây là một trong những phương pháp quan trọng hàng đầu của việc nghiên cứu đề tài, là cơ sở pháp lý để tôi vận dụng và triển khai một cách linh hoạt nội dung

đề tài đến với các em học sinh Phương pháp này tôi tập trung nghiên cứu về nội dung phương pháp “Rút về đơn vị” (vai trò, mục đích và cách thực hiện phương pháp,…có trong quyển sách “Các phương pháp giải toán ở tiểu học” NXBGD năm

2001 của tác giả Vũ Dương Thụy và Đỗ Trung Hiệu) Đồng thời tôi nghiên cứu thêm một só tài liệu hướng dẫn từ các văn bản chỉ đạo cấp trên như Thông tư 30 của

Bộ giáo dục và Đào tạo và một số tài liệu tham khảo trên Internet

b Phương pháp khảo sát:

Đây là nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tế, dựa vào đối tượng học sinh của lớp, tôi tiến hành khảo sát chất lượng từng em sau đó phân loại đối tượng

để xây dựng kế hoạch khảo nghiệm thích hợp

c Phương pháp khảo nghiệm:

Sau khi đã có cơ sở pháp lý về phương pháp “Rút về đơn vị” và đối tượng học sinh yếu môn toán trong lớp đồng thời tôi lựa chọn một số dạng toán trong học kì I phù hợp với cách giải bằng phương pháp này và tiến hành khảo nghiệm cho một số học sinh yếu môn toán để đánh giá tính khả thi của phương pháp đó

d Phương pháp tổng kết:

Dựa trên những kết quả đã khảo nghiệm trong một thời gian, tôi tiến hành tổng hợp kết quả và rút ra kinh nghiệm chung khi vận dụng phương pháp “Rút về đơn vị” giúp học sinh yếu giải toán Sau đó tôi báo cáo kết quả lên chuyên môn của nhà trường và xin phép tiến hành thực đại trà cho lớp tôi chủ nhiệm nhằm thúc đẩy việc học tập môn toán ở các em tiến tới học tốt các môn còn lại để chất lượng học tập của lớp ngày một nâng cao

II PHẦN NỘI DUNG

II.1 Cơ sở lý luận

II.1.1 Khái niệm phương pháp “rút về đơn vị”:

Trong một bài toán đơn giản về đại lượng tỉ lệ (thuận hay nghịch), người ta thường cho biết hai giá trị của đại lượng thứ nhất và một giá trị của đại lượng thứ hai rồi yêu cầu của bài toán là tìm giá trị chưa biết Để thực hiện được điều kiện đó, người ta đi tìm giá trị nhỏ nhất từ các giá trị đã cho để từ đó tìm kết quả còn lại theo yêu cầu Phương pháp đó gọi là “rút về đơn vị”

II.1.2 Cách thực hiện phương pháp “rút về đơn vị”:

(Tham khảo tại: sites.google.com/a/hanam.edu.vn/tieuhocnhanchinh)

Để thực hiện việc hướng dẫn học sinh giải một bài toán theo phương pháp rút

về đơn vị, cách giải như sau:

* Bước 1: Đọc kĩ đề toán.

* Bước 2: Tóm tắt đề toán.

* Bước 3: Phân tích bài toán.

* Bước 4: Viết bài giải.

* Bước 5: Kiểm tra lời giải và đánh giá cách giải.

Cụ thể yêu cầu đối với học sinh như sau:

a/ Đọc kĩ đề toán: Yêu cầu học sinh đọc ít nhất 3 lần mục đích để giúp các

em nắm được ba yếu tố cơ bản Những “dữ kiện” là những cái đã cho, đã biết trong đầu bài, “những ẩn số” là những cái chưa biết và cần tìm và những “điều kiện” là quan hệ giữa các dữ kiện với ẩn số

Tiếp đó tập cho học sinh có thói quen và từng bước có kĩ năng suy nghĩ trên các yếu tố cơ bản của bài toán, phân biệt và xác định được các dữ kiện và điều kiện cần thiết liên qua đến cái cần tìm, gạt bỏ các tình tiết không liên quan đến câu hỏi, phát hiện được các dữ kiện và điều kiện không tường minh để diễn đạt một cách rõ ràng hơn Tránh thói quen xấu là vừa đọc xong đề đã làm ngay

b/ Tóm tắt đề toán: Sau khi đọc kĩ đề toán, hướng dẫn các em biết lược bớt

một số câu chữ, làm cho bài toán gọn lại, nhờ đó mối quan hệ giữa cái đã cho và một số phải tìm hiện rõ hơn Mỗi em cần cố gắng tóm tắt được các đề toán và biết cách nhìn vào tắt ấy mà nhắc lại được đề toán

Thực tế có rất nhiều cách tóm tắt bài toán, nếu các em càng nắm được nhiều cách tóm tắt thì các em sẽ càng giải toán giỏi Một số cách tóm tắt như sau:

* Cách 1: Tóm tắt bằng chữ.

* Cách 2: Tóm tắt bằng chữ và dấu.

* Cách 3: Tóm tắt bằng sơ đồ đoạn thẳng.

* Cách 4: Tóm tắt bằng hình tượng trưng.

* Cách 5: Tóm tắt bằng lưu đồ.

* Cách 6: Tóm tắt bằng sơ đồ Ven.

* Cách 7: Tóm tắt bằng kẻ ô.

Tuy nhiên hướng các em chọn cách nào cho dễ hiểu nhất, rõ nhất, điều đó còn phụ thuộc vào nội dung từng bài

c/ Phân tích bài toán: Sau khi tóm tắt đề bài xong, hướng dẫn các em tập

phân tích đề bài để tìm ra cách giải bài toán, cần sử dụng phương pháp phân tích và tổng hợp, thiết lập cách tìm hiểu, phân tích bài toán theo sơ đồ dưới dạng các câu hỏi thông thường:

- Bài toán cho biết gì?

- Bài toán hỏi gì?

- Muốn tìm cái đó ta cần biết gì?

- Cái này biết chưa?

- Còn cái này thì sao?

- Muốn tìm cái chưa biết ta cần dựa vào đâu? Làm như thế nào?

Hướng dẫn học sinh phân tích xuôi rồi tổng hợp ngược lên, từ đó các em nắm bài kĩ hơn, tự các em giải được bài toán

d/ Viết bài giải: Dựa vào sơ đồ phân tích, quá trình tìm hiểu bài, các em sẽ dễ

dàng viết được bài giải một cách đầy đủ, chính xác Giáo viên chỉ việc yêu cầu học sinh trình bày đúng, đẹp, cân đối ở vở là được, chú ý câu trả lời ở các bước phải đầy

đủ, không viết tắt, chữ và số phải đẹp

e/ Kiểm tra lời giải và đánh giá cách giải:

Qua quá trình quan sát học sinh giải toán, chúng ta dễ dàng thấy rằng học sinh thường coi bài toán đã giải xong khi tính ra đáp số hay tìm được câu trả lời Vì vậy việc kiểm tra, đánh giá kết quả là không thể thiếu khi giải toán va phải trở thành thói quen đối với học sinh Cho nên khi dạy giải toán, chúng ta cần hướng dẫn các em thông qua các bước:

- Đọc lại lời giải

- Kiểm tra các bước giải xem đã hợp lí yêu cầu của bài chưa, các câu văn diễn đạt trong lời giải đúng chưa

- Thử lại các kết quả vừa tính từ bước đầu tiên

- Thử lại kết quả đáp số xem đã phù hợp với yêu cầu của đề bài chưa

Đối với học sinh giỏi, giáo viên có thể hướng các em nhìn lại toàn bộ bài giải, tập phân tích cách giải, động viên các em tìm các cách giải khác, tạo điều kiện phát triển tư duy linh hoạt, sáng tạo, suy nghĩ độc lập của học sinh

II.2 Thực trạng

a Thuận lợi - Khó khăn

* Thuận lợi

Trường tiểu học là một đơn vị được thành lập nhiều năm rồi, vì vậy chất lượng học tập ở đây đã được sự quan tâm đúng mức của các cấp lãnh đạo, chính quyền địa phương đặc biệt Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm và có nhiều kế hoạch chủ động, sát thực với đối tượng học sinh trong việc nâng cao chất lượng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục đại trà cho học sinh

Việc ủng hộ của gia đình phụ huynh học sinh cũng đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc giáo dục của nhà trường, mỗi gia đình học sinh rất chịu khó động viên chăm lo con em đến lớp đầy đủ, giữ vững mối liên hệ mật thiết giữa nhà trường với gia đình để cùng chăm sóc cho các em

Mỗi cá nhân học sinh luôn ý thức được việc học tập là rất cần thiết cho bản thân mình, vì thế các em đến trường với thái độ tự giác, chịu khó học tập rèn luyện

để vượt khó học tốt Do đó trong nhiều năm qua nhà trường không có học sinh cá biệt

* Khó khăn

Tuy nhiên với những thuận lợi vừa nêu trên thì trong thời gian qua, nhà trường cũng gặp không ít khó khăn trong quá trình giáo dục bởi nhiều lý do khách quan và chủ quan như:

Đối tượng học sinh chưa đồng đều, tỉ lệ giỏi, khá vẫn còn có sự chênh lệch lớn trong mỗi lớp gây khó khăn cho giáo viên trong việc nâng cao chất lượng đại trà Địa bàn dân cư trải rộng, rất khó khăn cho việc đi lại của các em, nhất là về mùa mưa

Kinh tế gia đình của phụ huynh học sinh đa số làm nông nghiệp nên còn nghèo, do đó bố mẹ các em chưa có nhiều thời gian chăm sóc con cái học tập mà phần đa là giao phó cho nhà trường

b.Thành công – Hạn chế.

* Thành công.

Việc áp dụng phương pháp “rút về đơn vị” để giúp một số học sinh yếu giải toán là một trong những phương pháp có tính khả thi cao bởi nhiều năm kinh nghiệm giảng dạy cho nhiều đối tượng học sinh khác nhau, tôi đã tìm hiểu rất nhiều

về các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học sao cho phù hợp với các em với mong muốn các em học tốt môn toán góp phần học tốt các môn còn lại để từng bước nâng cao chất lượng đại trà

Phương pháp này là một trong 13 phương pháp giải toán ở tiểu học được trích trong quyển sách “Các phương pháp giải toán ở tiểu học” NXBGD năm 2001 của tác giả Vũ Dương Thụy và Đỗ Trung Hiệu Qua tìm hiểu đối tượng học sinh và các dạng toán trong chương trình môn toán lớp 5 kết hợp với nghiên cứu tài liệu “Các phương pháp giải toán ở tiểu học” tôi đã thiến hành khảo nghiệm vân dụng phương pháp “rút về đơn vị” để giúp một số học sinh yếu giải một số dạng toán tỉ lệ như tỉ lệ thuận, tỉ lệ nghịch,…

Từ bước đầu áp dụng tôi nhận thấy đã có nhiều thành công đáng khích lệ như việc giải các dạng toán tỉ lệ có trong chương trình đối với các em học sinh yếu đã có nhiều tiến bộ, các em giải toán nhanh hơn, hiểu bài hơn Mỗi lần làm bài tập các em đều đạt yêu cầu của giáo viên đề ra Thậm chí nhiều học sinh khá giỏi cũng sử dụng

phương pháp giải này cho dễ hiểu hơn và làm nhanh hơn Việc các em tiếp thu bài tốt thường dẫn đến thái độ học tập cũng thay đổi rât nhiều Các em chăm chỉ học tập, vui vẻ hòa đồng với các bạn trong lớp, không buồn rầu hay tự ti trước bạn bè nữa

* Hạn chế

Với những thành công đã đạt được nêu trên thì cũng còn rất nhiều hạn chế trong quá trình triển khai áp dụng như: để thực hiện được một số bài toán trong nội dung của một bài học (có thể là một hoặc hai bài) thì đòi hỏi giáo viên phải đầu tư thời gian nghiên cứu rất lâu, phải xem tài liệu tham khảo, lập kế hoạch chi tiết cho việc áp dụng từng đối tượng học sinh làm mất rất nhiều thời gian và công sức Nếu người giáo viên không tâm huyết với học sinh thì sẽ không thực hiện thành công

c Mặt mạnh – mặt yếu.

*Mặt mạnh.

Các phương pháp giải toán ở tiểu học luôn là chìa khóa then chốt để đưa học sinh chiếm lĩnh tri thức của môn Toán học Người giáo viên biết vận dụng linh hoạt các phương pháp giải toán là bước thực hiện hoàn thiện nhất trong việc giúp các em giải quyết mọi vướng mắc từ của môn học này Phương pháp “rút về đơn vị” là một trong nhiều phương pháp giải toán ở tiểu học nói chung và ở lớp 5 nói riêng có vai trò hết sức quan trọng khi giải các bài toán có dạng tỉ lệ (tỉ lệ nghịch, tỉ lê thuận) Phương pháp này hướng dẫn học sinh từng bước đi tìm lời giải của bài toán từ tìm giá trị nhỏ nhất đến giá trị lớn nhất theo một trình tự từ dễ đến khó Điều này rất tốt cho những em không có năng khiếu môn Toán hoặc những em yếu về môn toán Với phương pháp này thì tỉ lệ làm toán của học sinh sẽ đạt 100% hoàn thành nếu giáo viên biết vận dụng

Mặt yếu

Để thực hiện việc giải toán ở lớp 5 đòi hỏi người giáo viên phải thành thạo nhiều phương pháp giải bởi trong chương trình môn toán lớp 5 có rất nhiều dạng toán Vì vậy việc vận dụng phương pháp “rút về đơn vị” để giúp học sinh chỉ giải quyết được một số vấn đề cơ bản đó là giải các bài toán có dạng tỉ lệ, ngoài ra phương pháp này không ứng dựng nhiều trên một số dạng toán khác Điều này chính

là điểm yếu của phương pháp này

Mặt khác khi giáo viên vận dụng phương pháp “rút về đơn vị” thì bước đầu tiên là lựa chọn dạng toán phù hợp với phương pháp giải sau đó mới áp dụng cho đối tượng học sinh cần làm Nếu sai đối tượng sẽ không mang lại hiệu quả như ý muốn

d Các nguyên nhân, các yếu tố tác động.

Ở lứa tuổi học sinh tiểu học, đối tượng lớp 5 là học sinh lớn nhất Tuy vậy tâm sinh lý của các em chưa ổn định, ý thức học tập chưa có tính tự giác mà thường

xuyên thay đổi theo trạng thái tâm lý Các em thường tiếp thu bài theo hứng khởi tâm lý của mình Chẳng hạn khi được cô giáo khen, bạn bè hòa đồng vui vẻ hoặc gia đình có chuyện vui đầm ấm thì các em học tập rất tiến bộ, tiếp thu bài nhanh, siêng năng cần cù Còn không thì sẽ có phản ứng ngược lại

Vì vậy một trong những nguyên nhân dẫn đến các em học yếu môn toán cũng

do bởi tâm lý không ổn định, gặp khó khăn trong các tìm phương án giải quyết vấn

đề Mặt khác gia đình không hỗ trợ động viên và đặc biệt giáo viên chưa thật quan tâm cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc các em tiếp thu chậm kiến thức dẫn đến yếu môn Toán Một khi đã yếu thì cá em lại lười học do đó nếu không

có biện pháp giúp đỡ kịp thời các em sẽ bị hỏng kiến thức

Bên cạnh đó một số yếu tố tác động đến học sinh là do giải toán tỉ lệ thường

có hai dạng khác nhau, dạng thứ nhất giá trị của đại lượng 1 nhỏ hơn giá trị của đại lượng 2 và ngược lại Trong khi đó những em yếu môn Toán thường không xác định được đâu là dạng 1 và đâu là dạng 2 dẫn đến khi giải sẽ không đúng kết quả hoặc không giải được

e Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra.

Trong quyển sách “Các phương pháp giải toán ở tiểu học” NXBGD năm 2001 của tác giả Vũ Dương Thụy và Đỗ Trung Hiệu đã giới thiệu 13 phương pháp giải toán rất thú vị và hữu ích đối với chương trình môn Toán tiểu học nói chung và lớp

5 nói riêng hiện nay Mỗi phương pháp giải một dạng toán khác nhau, tuy rằng ở lớp

5 không sử dụng hết các phương pháp đó mà chỉ sử dụng một số phương pháp thường dùng nhất như:

- Phương pháp dùng sơ đồ đoạn thẳng

- Phương pháp tính ngược từ cuối

- Phương pháp thử chọn

- Phương pháp rút về đơn vị

- Phương pháp dùng chữ thay số

- Phương pháp khử

- …

Nếu giáo viên biết vận dụng một cách linh hoạt các phương pháp giải, kết hợp với biết tổ chức các hình thức dạy học phù hợp với đối tượng học sinh thì sẽ phát triển chất lượng môn toán một cách đồng đều nhất Nhưng một thực tế hiện nay là

đa số giáo viên không chịu khó tìm tòi các phương pháp dạy học trước đây mà chủ yếu dạy theo chương trình và giáo án soạn sẵn do đó đối tượng học sinh đều được dạy như nhau, thậm chí nhiều giáo viên ở các khối lớp 1, 2, 3 hiểu rất máy móc về cách dạy Nghĩa là theo chương trình đổi mới phương pháp dạy học là cứ áp dụng vào dạy mà không cần quan tâm đến đối tượng học sinh, nhiều lúc vận dụng những phương pháp dạy học mới một cách thái quá dẫn đến học sinh làm việc thụ động và

khuôn mẫu, không hiểu bài nhưng vẫn có kết quả học tập tốt vì đã có bạn làm giùm Trường hợp như thế không ít vì theo hướng đổi mới của chương trình hiện nay, sử dụng phương pháp dạy học theo nhóm đã được triển khai một cách rộng rãi Vì vậy giáo viên cứ thế áp dụng Dần dần lâu ngày các em sẽ bị ảnh hướng đến cách tìm tòi

và giải một bài toán và học yếu môn Toán, điều này gây không ít khó khăn cho những giáo viên dạy lớp sau

Cũng một thực trạng hiện nay nữa ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học môn toán nói riêng và các môn học khác nói chung là có rất nhiều vở bài tập, sách giải tràn lan trên thị trưởng đã tiếp sức cho học sinh lười học các em không cần trình bày, không cần lập luận mà chỉ việc điền kết quả vào các bài toán làm sẵn, nhanh, gọn và khỏe Thế nhưng lâu ngày học sinh sẽ bị mù về cách trình bày cũng như lập luận bài giải Ngay từ đầu năm học 2018 - 2019, tôi nhận chủ nhiệm lớp 5A2, gồm có 25 học sinh nhưng có tới 7 em yếu môn Toán, điều đó đã làm tôi suy nghĩ và trăn trở rất nhiều Bước vào học chính thức, tôi đã giành nhiều thời gian vào các buổi sinh hoạt đầu giờ, cuối tuần hoặc vào những lúc ra chơi để tìm hiểu nguyên nhân các em học yếu, thái độ các em thế nào để rồi tôi bắt tay vào xây dựng kế hoạch phụ đạo thêm cho các em ở môn Toán bằng cách vận dụng những phương pháp dạy học thích hợp để giúp các em từng bước tiếp thu kiến thức và học tốt môn toán hơn

Vận dụng phương pháp “Rút về đơn vị” để giúp các em học sinh yếu học tốt môn Toán chỉ là một trong những kế hoạch của tôi trong quá trình dạy học Với những nghiệp vụ sư phạm lâu năm của bản thân kết hợp với tính kiên trì chịu khó tìm tòi tài liệu, khảo sát học sinh,…tôi đã từng bước dạy cho các em một cách đầy

đủ và hiệu quả chương trình dạy học lớp 5 ở học kì I Kết của cuối học kì I toàn bộ các em đều đạt Hoàn thành là một minh chứng cụ thể để khẳng định điều đó

II.3 Giải pháp, biện pháp.

a Mục tiêu của giải pháp, biện pháp

Việc nâng cao chất lượng học tập môn toán cho các em học sinh yếu là một trong những kế hoạch dạy học của bản thân tôi ngay từ khi nhận nhiệm vụ dạy lớp 5A2 của năm học 2018 - 2019 và nắm được trình độ từng đối tượng học sinh

Vì vậy mục tiêu của giải pháp là vận dụng một cách linh hoạt phương pháp

“Rút về đơn vị” để giúp học sinh yếu giải các bài toán có dạng tỉ lệ trong chương trình môn Toán lớp 5 và qua đó giúp các em học tốt môn Toán

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp

Để vận dụng phương pháp “Rút về đơn vị” giúp học sinh giải toán tôi đã thực hiện các biện pháp theo một trình tự như sau:

Bước 1: Thống kê các dạng toán tỉ lệ có trong chương trình sách giáo khoa

TT Tên bài học Bài tập vận dụng Trang Ghi chú

01 Ôn tập và bổ sung về giải toán Bài tập 1, 2 19

03 Ôn tập và bổ sung về giải toán

(tiếp theo)

09 Bài Chia một số tự nhiên cho

một số tự nhiên mà thương tìm

được là một số thâph phân

10 Chia một số tự nhiên cho một

số thập phân

…

Bước 2: Phân loại các bài tập theo 02 dạng toán độc lập

Dạng toán thứ nhất: Có giá trị đại lượng 1 nhỏ hơn giá trị đại lượng 2

Ví dụ 1: Bài tập 1 (phần Luyện tập; trang 19 sách Toán lớp 5): Mua 12 quyển

vở hết 24.000đ Hỏi mua 30 quyển vở như thế hết bao nhiêu tiền?

Tóm tắt bài toán ta có dạng như sau:

12 quyển: 24.000đ

30 quyển: ?đ

Như vậy dạng toán này có đại lượng thứ nhất là 12 quyển vở và đại lượng thứ

2 là 24.000đ

Dạng toán thứ 2: Có giá trị đại lượng 1 lớn hơn giá trị đại lượng 2

Ví dụ 2: Bài tập 3 (phần Luyện tập; trang 20 sách Toán lớp 5): Một trường tổ chức cho học sinh đi tham quan di tích lịch sử Đợt thứ nhất cần có 3 xe ô tô để chở

120 học sinh Hỏi đợt thứ hai muốn chở 160 học sinh đi tham quan thì cần dùng mấy xe ô tô như thế?

Tóm tắt bài toán ta có dạng như sau:

120 học sinh: 3 xe

160 học sinh: ?xe

Như vậy dạng toán này có đại lượng thứ nhất là 120 học sinh vở và đại lượng thứ 2 là 3 xe