Một số biện pháp nâng cao công tác chủ nhiệm ở lớp 5

Họcòn là người chịu trách nhiệm về công tác giáo dục học sinh trước nhà trường, phụhuynh và toàn xã hội Giáo viên chủ nhiệm ngoài việc hướng dẫn, tổ chức hàng loạt các hoạt độnghọc tập

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM Ở LỚP 5

I PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong xã hội hiện đại có nhiều chuyển biến liên tục Giáo dục giữ một vai trò rấtquan trọng nó góp phần xây dựng đất nước theo hướng công nghiệp hóa-hiện đạihóa Nó cần thiết hơn cả là khi đất nước ta đang bước vào thời kì hội nhập quốc tế

Do đó yêu cầu con người cũng cần phát triển toàn diện về tri thức và đạo đức Vìvậy những người làm công tác giáo dục phải không ngừng học tập trau dồi kinhnghiệm cho bản thân để tìm ra các biện pháp giáo dục phù hợp áp dụng vào côngtác giảng dạy nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục

Trong bậc học tiểu học vai trò của giáo viên càng trở nên quan trọng hơn bao giờhết Mọi hoạt động của lớp mình chủ nhiệm giáo viên chủ nhiệm là người chịutrách nhiệm Vì chính vì vậy bậc học này là nền tảng trong việc hình thành cho các

em sự phát triển về đạo đức, nhân cách và các kĩ năng cơ bản giúp các em học tốt ởcác bậc học tiếp theo

Là người đứng ra tổ chức, điều khiển quá trình hình thành nhân các của trẻ Họcòn là người chịu trách nhiệm về công tác giáo dục học sinh trước nhà trường, phụhuynh và toàn xã hội

Giáo viên chủ nhiệm ngoài việc hướng dẫn, tổ chức hàng loạt các hoạt độnghọc tập trong quá trình dạy học thì người giáo viên chủ nhiệm còn theo dõi sát saocác hoạt động trong giờ vui chơi, các buổi sinh hoạt ngoại khóa, hoạt động giao lưutập thể ,…Không những thế nề nếp sinh hoạt và học tập ở nhà cũng được giáo viêncập nhật thường xuyên bằng nhiều hình thức

Trong các năm học, cùng một trường, một khối lớp, trình độ học sinh cũng

hơn hẳn so với lớp kia, phong trào lớp này mạnh hơn lớp khác, Có sự khác biệt

đó là do năng lực công tác chủ nhiệm của mỗi giáo viên Thực tế cho thấy giáo viênchủ nhiệm nào có tinh thần trách nhiệm cao, nhiệt tình, tận tụy với học sinh cộngvới việc tìm ra phương pháp chủ nhiệm phù hợp thì chắc chắn sẽ mang lại hiệu quảcao trong công tác giáo dục

Xuất phát từ những lí do đó nên bản thân đã suy nghĩ tìm ra một số biện phápnhỏ để góp phần làm tốt công tác chủ nhiệm Chính vì vậy tôi đã chọn đề tài:

“ Một số biện pháp nâng cao công tác chủ nhiệm ở lớp 5”.

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

Khi thực hiện đề tài này tôi tiến hành nghiên cứu thực tế làm công tác chủnhiệm của giáo viên khối 5 Tìm hiểu về những hạn và chế nguyên nhân dẫn đếnviệc giáo viên làm công tác chủ nhiệm chưa mang lại hiệu quả cao

Nghiên cứu, đưa ra một số phương pháp, hình thức tổ chức nhằm nâng cao vềcông tác chủ nhiệm phù hợp với tình hình thực tế của lớp nhằm nâng cao chấtlượng dạy - học

Hỗ trợ cho giáo viên trong công tác dạy học các môn học khác

3 Đối tượng nghiên cứu

- Nghiên cứu về vấn đề làm công tác chủ nhiệm của giáo viên khối 5 nói chung

và lớp 5A nói riêng của trường tiểu học Y Jut

- Tôi tiến hành nghiên cứu thực trạng quá trình làm công tác chủ nhiệm củagiáo viên

- Nghiên cứu những giải pháp giúp làm tốt công tác chủ nhiệm mà giáo viêncủa nhà trường đã thực hiện trong quá trình giảng dạy

4 Phạm vi nghiên cứu

Sáng kiến kinh nghiệm của tôi chỉ hướng vào công tác chủ nhiệm lớp với cácnội dung cơ bản sau đây:

- Xây dựng nề nếp lớp học

- Hướng dẫn học sinh thực hiện tốt các phong trào của trường, lớp

- Hướng dẫn học sinh tự học ở lớp, Ôn tập ở nhà

5 Phương pháp nghiên cứu

- Tổng hợp số liệu về thực trạng công tác chủ nhiệm của trường tiểu học Y Jut

- Phân tích, so sánh chất lượng, hiệu quả làm công tác chủ nhiệm trước khi chưathực hiện giải pháp và sau khi áp dụng những giải pháp

II PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận

a/ Cơ sở khoa học

Trong trường tiểu học công tác chủ nhiệm được coi là một nội dung cơ bản vềchuyên môn nghiệp vụ của giáo viên Giáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm là gópphần lớn trong việc nâng cao chất lượng dạy và học của lớp Đồng thời người giáoviên đó hoàn thành tốt việc giảng dạy các môn học và rèn luyện đạo đức cho họcsinh vô cùng to lớn Họ thay mặt nhà trường chỉ đạo và điều hành lớp học, là ngườitrực tiếp giáo dục một cách toàn diện cho học sinh về đức – trí - thể - mĩ Đồng thờigiáo viên chủ nhiệm còn là cầu nối giữ ba môi trường giáo dục gia đình, nhà trường

và xã hội

Những năm gần đây giáo dục nước ta đang trên đà phát triển để đáp ứng nhucầu công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước cũng như hòa nhập với quốc tế Cũngchính vì vậy càng đòi hỏi người giáo viên làm công tác chủ nhiệm phải dày côngsuy nghĩ, tìm tòi học hỏi để có những phương pháp hay phù hợp với từng đối tượnghọc sinh, từng lớp mình chủ nhiệm để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hộiđang phát triển

học các em phải tuân thủ những nội qui, qui định của nhà trường là việc các emcảm thấy không thoải mái, không muốn tuân theo Vậy nên muốn các em tự giáctham gia các hoạt động học tập ở trường với tâm lí thoải mái, thích thú hơn là bị épbuộc là điều rất khó khăn Để làm được điều này một trong những yếu tố quantrọng đó là giáo viên chủ nhiệm phải làm tốt công tác chủ nhiệm lớp.

Do vậy nên việc nâng cao chất lượng trong công tác chủ nhiệm để giáo dụchọc sinh vừa nâng cao tri thức vừa rèn luyện phẩm chất đạo đức là rất cần thiết đốivới người thực hiện nhiệm vụ giáo dục

* Khó khăn

Số học sinh là con em dân tộc thiểu số có 15 em chiếm 65% cư trú tại khắpcác buôn Ea Sang, buôn Jôc, buôn Trắp,buôn Tar trình độ dân trí thấp không đồngđều, kinh tế của các hộ gia đình nói chung còn nghèo một số phụ huynh còn mang

tư tưởng khoán trắng cho cô,trường dẫn đến ý thức học tập của các em chưa tốt, tỉ

lệ chuyên cần chưa cao

Một số em ở cách xa trường như buôn Tar, đường xá đi lại khó khăn Vì vậynhững ngày mưa gió thường thì các em đi học muộn hoặc phải nghỉ học làm ảnhhưởng đến nề nếp lớp và ảnh hưởng đến kết quả học tập của các em.

Còn lại số đông học sinh trong lớp cư trú tại địa bàn nông thôn, nghề nghiệpchính của các phụ huynh là làm nông hoặc nghề nghiệp không ổn định, nền kinh tếthấp, tỉ lệ hộ đói nghèo cao (trong lớp có 2 em thuộc diện hộ nghèo, 3em mới thoátnghèo đời sống còn nhiều khó khăn) Do vậy vấn đề đầu tư và dành thời gian choviệc học tập của các em cũng rất hạn chế về cả vật chất lẫn tinh thần

Trong trường tình trạng ảnh hưởng của điện tử game ngày càng tăng điều đócũng làm ảnh hưởng đến hành vi đạo đức tâm lí của các em

b Thành công – hạn chế

- Thành công: Thành công lớn nhất khi áp dụng đề tài này tôi đá được chủnhiệm các em từ năm Lớp 4 nên mọi nề nếp của lớp sớm đi vào ổn định ngay từđầu năm Vì thế mà những tuần đầu lớp từ khi áp dụng đề tài lớp luôn xếp thứ nhấtnhì toàn trường Học sinh tự giác, tích cực trong mọi hoạt động học tập, vui chơi.Các em luôn ngoan ngoãn, lễ phép với người lớn, vâng lời thầy cô Chất lượng họctập của các em tiến bộ rõ rệt

- Hạn chế: Do thời gian có hạn nên sáng kiến này tôi mới chỉ tiến hành nghiêncứu về những nề nếp chính trong lớp học tìm hiểu những hạn chế và tìm ra nhữngbiện pháp cụ thể để giúp giáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm lớp

c Mặt mạnh - mặt yếu

- Mặt mạnh: Trong quá trình giảng dạy bản thân tôi luôn có sự nhiệt tình,thường xuyên quan tâm đến học sinh, yêu nghề mến trẻ, có ý thức cống hiến hếtmình cho sự nghiệp giáo dục mà mình đã lựa chọn

- Mặt yếu: Số đông phụ huynh trong lớp chưa thực sự quan tâm đến việc họccủa con em mình Mỗi khi họp phụ huynh thường những em cá biệt trong lớp thì

phụ huynh lại không đi họp Sau mỗi cuộc họp, mỗi lần trao đổi với phụ huynh thìlại nhận được ý kiến “trăm sự nhờ cô” Hoặc ‘‘mình không biết, mình nhờ cô thôi”

d Các nguyên nhân – các yếu tố tác động.

- Sự bùng nổ của các phương tiện thông tin đã tác động không nhỏ đến khôngnhỏ đến đời sống xã hội Không thể phủ nhận nó mang lại lợi ích lớn cho conngười, nhưng bên cạnh đó nó cũng ảnh hưởng không nhỏ đến việc học tập và rènluyện của các em

- Tiết sinh hoạt lớp tổ chức chưa được chất lượng thường xuyên vì thường làdành thời gian đó cho việc ôn Toán và Tiếng việt cho các em Hoặc có tổ chức thìcũng chỉ là hình thức

- Do giáo viên chưa chú trọng đứng mức về các hoạt động ngoại khóa

- Một số gia đình do điều kiện kinh tế khó khăn phải bươn trải để lo cho cuộcsống đã chưa quan tâm đúng mức đến việc học của các em, còn khoán trắng chonhà trường, chưa tạo điều kiện cho các em học tập

* Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng của việc cần thiết nâng cao công tác chủ nhiệm lớp.

Đất nước ta đang trong thời kì phát triển theo hướng công nghiệp hóa – hiệnđại hóa Nền kinh tế thị trường đang trên đà hội nhập, điều đó đồng nghĩa với việcchúng ta cần chăm lo phát triển nguồn nhân lực Nguồn nhân lực đủ tài thì mới đủsức cạnh tranh và đứng vững trên thị trường kinh tế đang phát triển như vũ bão ấy Hiện nay thế hệ trẻ mà chúng ta đang dìu dắt chính là nguồn nhân lực nòng cốtcủa tương lai Vì vậy sự nghiệp giáo dục phải không ngừng đổi mới, phát triển đểtạo nên những con người có tri thức, năng động, sáng tạo, say mê khám phá khoahọc và có phẩm chất đạo đức tốt Để làm được điều này đòi hỏi mỗi giáo viên chủnhiệm không ngừng học hỏi, tìm tòi, phát hiện cái mới, trong giảng dạy luôn đổimới phương pháp, đổi mới cả trong việc giáo dục ý thức học tập và rèn luyện nhân

cách ở học sinh nên đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệm phải luôn thận trọng trongphương pháp xử lí, giải quyết vấn đề cũng như trong việc giáo dục nhân cách họcsinh Nếu chúng ta không chú trọng giáo dục nhân cách thì sẽ không đào tạo nêncon người toàn diện Một con người dù có tài đến bao nhiêu mà không có đức thìcũng không có ích cho xã hội, có thể họ sẽ trở thành hậu họa cho xã hội, cho đấtnước.

3.Nội dung và hình thức của giải pháp

MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ NÂNG CAO CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP.

a Mục tiêu của giải pháp.

Những giải pháp mà tôi đưa ra nhằm nâng cao kĩ năng trong công tác chủnhiệm lớp Nhằm giáo dục các em về nề nếp học tập ở lớp, ở nhà, ý thức tham giacác hoạt động giáo dục ở trường

Giúp các em có ý thức tốt trong việc học việc chơi, lôi cuốn các em thích tham

gia học tập, và thực sự coi trường học là ngôi nhà thứ hai như câu nói Mỗi ngày đến trường là một ngày vui.

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp

b1 Giải pháp 1 : Xây dựng nề nếp lớp học:

* Nắm bắt tình hình của lớp:

- Ngay từ đầu năm học khi được phân công chủ nhiệm rất thuận lợi tôi đượcdạy các em một năm nữa nên đã khá hiểu về các em Tôi tiếp tục phát huy các mặtmạnh của những em có thành tích tốt, những em còn hạn chế ở điểm nào năm trướctôi nghiên cứu tìm ra biện pháp khắc phục

- Ngay buổi đầu nhận lớp tôi đã có kế hoạch kiểm tra tất cả các loại đồ dùnghọc tập chuẩn bị cho năm học mới Việc làm này nhằm nắm bắt được những họcsinh vì điều kiện gia đình khó khăn chưa mua được thì giáo viên chủ nhiệm liên hệvới nhà trường để tìm ra phương án giúp đỡ các em

* Nắm thông tin về học sinh

Để hoàn thành tốt công việc chủ nhiệm trong năm học mỗi giáo viên luôn

có những biện pháp giáo dục phù hợp với từng học sinh Muốn làm được điều đó thì trước tiên tôi tiếp tục năm thêm thông tin , tâm sinh lí của các em sau 3 tháng nghỉ hè phải hiểu học sinh, phải nắm được đầy đủ thông tin cần thiết về từng em

Vì vậy từ những ngày đầu nhận lớp tôi tiến hành điều tra lại thông tin qua mẫu phiếu sau và tôi sẽ phát cho mỗi em một phiếu yêu cầu các em kết hợp với gia đình điền đầy đủ thông tin vào phiếu: (lớp 4 tôi đã làm nay chỉ bổ sung thêm nếu các em

có thay đổi.)

GIỚI THIỆU BẢN THÂN 1 Họ và Tên:………

2 Là con thứ……trong gia đình 3 Hoàn cảnh gia đình (khá giả, đủ ăn, nghèo)

4 Kết quả học tập năm lớp 4: (Hoàn thành, chưa hoàn thành)

5 Môn học yêu thích:

6 Môn học cảm thấy khó:

7 Góc học tập ở nhà: (Có, không)

8 Sở thích:

9 Địa chỉ gia đình: Số nhà thôn xã

Số điện thoại của gia đình:

Tài liệu tham khảo

Thông qua tờ phiếu này tôi đã có đầy đủ thông tin cần thiết về từng em và làm cơ sở để ghi vào sổ chủ nhiệm Một điều quan trọng hơn là tôi đã hiểu một phần nào về học sinh của mình, điều này giúp tôi được thuận lợi hơn trong quá trình giảng dạy và giáo dục học sinh

* Tổ chức bầu Ban Cán sự lớp:

Tôi luôn coi trọng việc bầu chọn Ban cán sự lớp, xem đây là một công việcquan trọng mà giáo viên chủ nhiệm nào cũng phải làm ngay sau khi nhận lớp VìBan cán sự lớp được ví như cánh tay đắc lực của giáo viên Các thành viên này sẽquản lớp khi giáo viên vắng mặt Ngoài ra còn kiểm tra đôn đốc, điều khiển cáchoạt động học tập vui chơi của lớp

Việc bầu chọn và xây dựng đội ngũ Ban Cán sự lớp là một công việc rất quantrọng mà người giáo viên chủ nhiệm nào cũng cần phải làm ngay sau khi nhận lớpmới Là học sinh lớp 5 đã có ý thức khá tốt ban cán sự cũ làm việc rất hiệu quảnhưng tôi vẫn để tập thể lớp bầu chọn ban cán sự lớp Từ việc làm này tôi đã tạodựng và rèn cho các em thể hiện tinh thần dân chủ và ý thức trách nhiệm đối vớitập thể Vậy nên tôi tiến hành cho các em tự ứng cử và bầu cử để lựa chọn ban cán

sự của lớp Công việc này được diễn ra như sau:

- Đầu tiên tôi đưa ra các tiêu chuẩn mà lớp trưởng, lớp phó cần đạt được để các

em bình chọn những bạn có đủ điều kiện làm ban cán sự lớp

Tôi chuẩn bị cho mỗi em một cuốn sổ, tôi in nhiệm vụ của từng em dán vàotrang đầu cuốn sổ phát cho từng em Sau đó hướng dẫn các em cách ghi chép sổkhoa học, cụ thể, rõ ràng Ngoài ra tôi còn họp riêng lớp trưởng và hai lớp phóquán triệt các em phải đoàn kết và hợp tác chặt chẽ với nhau khi thực hiện nhiệm

vụ

b.2 Giải pháp 2: Tổ chức xây dựng các nề nếp cho học sinh.

* Triển khai nội qui lớp

- Từ buổi tựu trường đầu tiên của năm học tôi đã phô tô cho mỗi em một bảnnội qui lớp học và yêu cầu các em học thuộc Đồng thời trong buổi họp phụ huynhtôi cũng thông qua bản nội qui này để phụ huynh nắm được để kết hợp cùng giáoviên nhắc nhở con em mình thực hiện tốt

* Thực hiện có hiệu quả tiết sinh hoạt 15 phút đầu giờ.

Quỹ thời gian 15 phút truy bài đầu giờ rất quan trọng vì thế ngay từ đầu nămtôi lên kế hoạch cho cán bộ lớp nắm bắt được công việc cần làm Sau đó thời gianđầu giáo viên trược tiếp thực hiện kiểm tra từng em, khi đã đi vào nề nếp rồi tôigiao hoàn toàn cho ban cán sự lớp làm việc

Ví dụ: - Lớp phó học tập chỉ đạo các tổ trưởng kiểm tra việc làm bài và học

bài ở nhà, chuẩn bị bài mới, đồ dùng học tập cho buổi học, cho học sinh lên bảngchữa bài tập, đọc thuộc qui tắc công thức hoặc bài học thuộc lòng của tiết trước

- Lớp phó văn thể kiêm lao động kiểm tra vệ sinh lớp, nề nếp đồng phục

Sau khi đã tiến hành kiểm tra đánh giá xong tổ trưởng chấm điểm vào sổ thiđua

Tổ trưởng, lớp phó tập hợp kết quả và báo cáo với lớp trưởng

* Thực hiện tốt nề nếp xếp hàng tập thể dục và ra vào lớp.

- Xếp hàng thể dục và ra vào lớp tưởng là đơn giản nhưng nếu không hướngdẫn thì mất rất nhiều thời gian Vì vậy ngay từ đầu năm tôi đã sắp xếp và qui địnhthứ tự xếp hàng cho từng tổ, từng em và giao cho tổ trưởng quản lí các thành viêntrong tổ của mình Thứ tự xếp em thấp hơn đứng trước, em cao đứng sau Hoạtđộng này tôi cũng đưa vào tiêu chí thi đua cho các tổ để các em thi đua thực hiện

* Có ý thức tốt trong việc giữ gìn vệ sinh trường lớp.

Giữ gìn trường lớp là một công việc rất quan trọng Các em không biết giữ gìntrường học thì môi trường học tập bị ô nhiễm sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe và làmgiảm sút kết quả học tập Vì vậy tôi phân tích để các em thấy được tầm quan trọngcủa việc vệ sinh môi trường Từ đó tất cả học sinh trong lớp tự giác tham gia

* Xây dựng tốt nề nếp học tập ở lớp và ở nhà.

+ Xây dựng nề nếp học trên lớp.