MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠOLÀM TỐT CÔNG TÁC GIÁO DỤC HỌC SINH TIỂU HỌC BẢO VỆMÔI TRƯỜNG XANH – SẠCH – ĐẸP I.. Chính vì thế các nhà trường nói chung và nhà trường Tiểu học nói riêng cần làm
Trang 1MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠOLÀM TỐT CÔNG TÁC GIÁO DỤC HỌC SINH TIỂU HỌC BẢO VỆ
MÔI TRƯỜNG XANH – SẠCH – ĐẸP
I Lí do chọn đề tài
Trong những năm gần đây về tốc độ phát triển các khu công nghiệp,cùng với tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu, nền kinh tế nước ta phát triểnnhanh chóng Khoa học, kĩ thuật, công nghệ phát triển giúp người lao độngthủ công thay thế bằng những máy móc Năng xuất lao động tăng, nâng mứcsống con người ngày càng cao Nhưng bên cạnh kết quả thu được cũngkhông ít tác hại riêng của nó, đó là những chất thải công nghiệp đã gây ảnhhưởng đến môi trường ngày một nhiều và đã trở thành nạn ô nhiễm
Môi trường trong xã hội có nhiều các chất thải khác nhau Ở đây tôimuốn đề cập đến hai loại chất thải đó là chất thải trong công nghiệp và chấtthải trong sinh hoạt hầu như chưa được sử lí trước khí thải ra môi trường nêngây ra ô nhiễm môi trường Xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu sống củacon người càng cao Chính vì nhu cầu đó, con người vận dụng khoa học kĩthuật cao để phục vụ mình, thậm chí còn khai thác tàn phá thiên nhiên nhưchặt phá rừng hàng loạt, khai thác mỏ vô tổ chức, khai thác nguồn nướcngầm vô tội vạ, làm cho môi trường sinh thái biến đổi, tài nguyên thêm cạnkiệt
Tất cả những vấn đề trên gây ô nhiễm môi trường, dẫn tới ảnh hưởngrất nhiều đến sức khỏe con người, có nhiều bệnh lạ, bệnh khó chữa xuấthiện
Đứng trước tình trạng này, con người phải có biện pháp làm sạch môitrường sống Bởi vì mục tiêu đào tạo con người trong giai đoạn mới của
nước ta hiện nay là phát triển con người toàn diện “Cao về trí tuệ, cường
tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức” Chính
vì thế các nhà trường nói chung và nhà trường Tiểu học nói riêng cần làm tốtcông tác giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh Nó có vai trò quan trọngbởi vì lực lượng thanh, thiếu niên là lực lượng nòng cốt chủ nhân tương laicủa đất nước chiếm khá đông trong xã hội vào khoảng 1/3 nhân loại
Là một phó hiệu trưởng, được phân công phụ trách về công tác laođộng vệ sinh, tôi đã rất trăn trở, băn khoăn sao cho ngôi trường mình thực sự
là ngôi trường xanh - sạch - đẹp Vì môi trường học tập có trong lành thì họcsinh mới có sức khỏe tốt để học tập đạt kết quả cao Chính điều đó đã thôithúc tôi chọn đề tài nghiên cứu “Một số biện pháp chỉ đạo làm tốt công tác
Trang 2giáo dục học sinh Tiểu học bảo vệ môi trường xanh - sạch - đẹp trong trườnghọc”.
II Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
1 Mục đích
- Học sinh biết và hiểu những việc nên làm và không nên làm để bảo
vệ môi trường trong trường học
- Học sinh có ý thức hành động bảo vệ môi trường xanh - sạch - đẹptrong lớp và khuôn viên trường Từ đó mở rộng thêm bảo vệ môi trường cácnơi công cộng khác
- Giáo dục học sinh yêu môi trường sống của mình, gần gũi thân thiệnvới môi trường
- Thu hút được sự quan tâm hưởng ứng của tất cả giáo viên và họcsinh trong trường để họ tham gia một cách tự nguyện và đạt hiệu quả cao
2 Nhiệm vụ
- Tìm ra các biện pháp để giúp học sinh nhận ra được việc bảo vệ môitrường mà cụ thể là môi trường nơi trường học là rất cần thiết
- Có chương trình kế hoạch cụ thể để học sinh tham gia các hoạt động
để bảo vệ môi trường trong trường học
- Tập huấn cho giáo viên nắm được mục đích và tác dụng của việc bảo
vệ môi trường trong trường học để giáo viên làm tôt công tác hướng dẫn vàquản lý học sinh
- Tổ chức thi đua giữa các tổ, các lớp để học sinh tích cực tham gia
III Phạm vi đề tài
- Tổ chức thực nghiệm tại trường Tiểu học năm học 2016 – 2017;
2017 – 2018
- Đối tượng nghiên cứu là học sinh Tiểu học
IV Thời gian thực hiện
Thời gian thực hiện từ tháng 8 năm 2017 đến hết tháng 3 năm 2018
- Tháng 8 năm 2016: Khảo sát tình hình thực tế tại trường
- Từ tháng 9 năm 2016 đến hết tháng 3 năm 2018 thực hiện các nộidung của đề tài
- Tháng 4 năm 2018 hoàn thiện đề tài
Trang 3V Phương pháp nghiên cứu
- Nguyến cứu các phương pháp đổi mới dạy và học
- Nghiên cứu các phương pháp tích hợp giáo dục học sinh ý thức bảo
vệ môi trường trong giờ học
- Nghiên cứu tài liệu, tìm hiểu trên các phương tiện thông tin đạichúng nói về việc bảo vệ môi trường
- Áp dụng một số phương pháp như :
+ Phương pháp điều tra - khảo sát
+ Phương pháp phân tích – Tổng hợp
+ Phương tổ chức chỉ đạo
+ Phương pháp kiểm tra đánh giá
+ Phương pháp khích lệ động viên kịp thời
+ Phương pháp tổng kết – Kết luận
Nội dung đề tài
I Cơ sở khoa học
1 Cơ sở lý luận
Tất cả chúng ta đều biết vấn đề môi trường không chỉ ở Việt Nam mà
cả thế giới vô vùng quan tâm đến Vì muốn cho “Ngôi nhà chung” luôn xanh - sạch - đẹp không chỉ phụ thuộc ở một cá nhân nào mà đòi hỏi mọingười trong xã hội phải cùng có ý thức để bảo vệ môi trường Vấn đề vệ sinhmôi trường là một việc làm cấp bách của chung toàn xã hội Nhưng khôngphải ai cũng có ý thức bảo vệ môi trường, vẫn còn có những cá nhân còn thờ
ơ, chưa quan tâm ở mọi lúc mọi nơi Nên rất cần phải có những hành động
cụ thể và thiết thực để góp phần bảo vệ môi trường
2 Cơ sở thực tiễn
Thật thấm thía với lời dạy “Nhà sạch thì mát, bát sạch thì ngoncơm”của ông cha ta từ đời xưa để lại Là người quản lý phụ trách về laođộng vệ sinh trong nhà trường, tôi đã quan tâm rất sát sao việc lao động vệsinh và ý thức bảo vệ môi trường trong trường học của học sinh Nhưng thực
tế vẫn còn có những em có thói quen vứt giấy rác chưa đúng nơi quy định,
Trang 4nhổ cây hoa, bẻ cành cây, khiến cho trường có những lúc còn chưa sạch.Điều đó khiến cho giáo viên chủ nhiệm và người làm công tác vệ sinh phảinhắc nhở thường xuyên nhưng cũng không mấy hiệu quả Chỉ khi thấy họcsinh vi phạm mới nhắc nhở thì sẽ không giải quyết được vấn đề Nên tôimạnh dạn đưa ra các biện pháp nhằm khắc phục tồn tại này.
II Những thuận lợi - Khó khăn
1 Thuận lợi
- Học sinh tiểu học còn nhỏ dễ giáo dục cho các em về những việc nênlàm và không nên làm
- Các em rất thích tham gia các hoạt động ngoài giờ lên lớp
- Được sự ủng hộ của ban giám hiệu nhà trường, giáo viên chủ nhiệmlớp, tổng phụ trách đội và cha mẹ học sinh
2 Khó khăn
- Trường đông học sinh, diện tích đất còn hẹp nên để giữ trường lớpsạch, đẹp là rất khó
- Chủ yếu là con em nông thôn còn nghĩ là đất rộng nên coi thường việc
vệ sinh môi trường
- Trường đã có người chuyên vệ sinh, nên người dạy ít chú trọng giáodục học sinh ý thức bảo vệ môi trường
- Trường có nhiều điểm lẻ nên việc tuyên truyền cho học sinh về ý thứcbảo vệ môi trường gặp nhiều khó khăn
- Cơ sở vật chất nhà trường còn nghèo nàn
III Thực trạng trước khi thực hiện đề tài
- Trước giờ học sinh tới trường của mỗi ngày, trường lớp đã được báclao công quét dọn sạch sẽ Nhưng chỉ cần đến giờ ra chơi đã thấy xuất hiện
vỏ bánh, vỏ hộp đựng đựng đồ ăn, giấy vụn, ở bậc cầu thang, bồn hoa,
- Học sinh là trẻ em nông thôn niềm núi nên nhiều em còn lúng túng khi
sử dụng nhà vệ sinh tự hoại Do vậy dễ dẫn đến cống bị tắc, giấy vệ sinh vứtkhông đúng nơi quy định
- Cây trong trường còn bị một số em bám vào đu, ngắt lá
- Các bồn hoa chăm sóc chưa được thường xuyên, có em chơi còn dẫmlên hoa
- Trong lớp học, xuất hiện vỏ bánh kẹo, giấy vụn đúc trong ngăn bàn
Trang 5- Sự chỉ đạo về công tác vệ sinh trường học chưa thực sự có hiệu quả,giáo viên chủ nhiệm chưa chú trọng việc đó.
- Chưa gắn liền với các tiêu chí đánh giá thi đua
IV Những biện pháp thực hiện
1 Những biện pháp
- Thảo luận và chỉ đạo với giáo viên chủ nhiệm về khẩu hiệu và nội quy
để giáo dục học sinh biết tạo cho trường luôn xanh - sạch - đẹp
- Treo các khẩu hiệu ở sân trường, cầu thang, nơi rửa tay, nhà vệ sinh,bồn hoa,
- Giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường trong trường học bằngmột số bài toán thuộc một số dạng toán cơ bản ở tiểu học
- Lập kế hoạch thực hiện một số hoạt động ngoài giờ học một cáchđồng bộ và thường xuyên
- Tăng cường công tác tổ chức kiểm tra đánh giá gắn với công tác thiđua
- Công tác chỉ đạo của ban giám hiệu mang tính đồng bộ nhằm thúc đấyphong trào
2 Những biện pháp cụ thể
1.1 Thảo luận với giáo viên chủ nhiệm và chỉ đạo chung về các khẩu hiệu và nội quy về giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường xanh – sạch – đẹp trong nhà trường.
- Trước khi đưa ra một số khẩu hiệu, nội quy để giáo dục học sinh ýthức bảo vệ môi trường xanh – sạch – đẹp trong nhà trường yêu cầu học sinhthực hiện, tôi có tổ chức thảo luận cùng với giáo viên chủ nhiệm để thấyđược những khó khăn, thuận lợi còn kịp thời điều chỉnh Có như vậy khigiao nhiệm vụ cho giáo viên chủ nhiệm sẽ hoàn toàn ủng hộ và đạt kết quảtôt
- Phô tô các nội quy đó phát cho từng giáo viên chủ nhiệm để dễ chỉđạo lớp mình Dán tại lớp để tất cả học sinh đều nắm được nội quy và thựchiện cho tốt
VD:
+ Trong lớp, bàn ghế luôn ngay ngắn gọn gàng, sách vở sắpxếp ngăn nắp
Trang 6+ Không vứt giáy rác bừa bãi ra trường, ra lớp.
+ Không trèo, đu cây, bẻ cành, ngắt lá
+ Đi vệ sinh đúng nơi quy định
1.2 Treo các khẩu hiệu tại sân trường, cầu thang, nơi rửa tay, nhà
vệ sinh, bồn hoa,
- Treo các khẩu hiệu có nội dung sao cho có màu sắc đẹp mắt phù hợpvới từng vị trí như :
+ Ở cầu thang:
Rác là nguồn gây ô nhiễm, hãy làm sạch rác ở mọi nơi.
Vì một ngôi trường không có rác.
+ Ở sân trường:
Tất cả vì môi trường xanh - sạch - đẹp.
Bảo vệ môi trường là nghĩa vụ của mỗi công dân.
+ Ở bồn hoa:
Trồng thêm một cây xanh là thêm một hành động vì môi trường.
Trang 7- Tôi nghĩ rằng các dòng chữ đó tuy rất ngắn ngủi nhưng ta đặt những
vị trí học sinh dễ quan sát thì khi các em lên lớp, vui chơi ở sân trường hay
Trang 8khi đi vệ sinh, các em đều có thể đọc được những dòng chữ như vậy thìchắc hẳn các em sẽ thực hiện.
- Giáo viên thường xuyên nhắc nhở, theo dõi, uốn nắn học sinh để tạothành thói quen tốt
1.3 Giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường bằng một số bài toán
thuộc các dạng toán cơ bản ở tiểu học :
Đối với học sinh Tiểu học, việc giáo dục các em ý thức bảo vệ môitrường nói chung và môi trường trường xanh – sạch – đẹp trong trường họcnói riêng thì rất cần thiết dạy lồng ghép vào các hoạt động trong giờ học.Như chúng ta đều biết, việc giáo dục môi trường thường được lồng ghép vàodạy ở các môn như Khoa học, Địa lí, Tiếng Việt, Còn môn Toán là mônhọc khô khan, học sinh ngại học nhưng nếu ta biết thiết kế những bài toán cónội dung gần gũi, thực tế với cuộc sống thì không chỉ giúp các em tìm ra lờigiải nhanh, học sinh thích học mà còn có tác dụng giáo dục học sinh có ýthức bảo vệ môi trường Vì vậy tôi đã thiết kế một số bài toán có lời văn vớinội dung nhằm giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường theo một số dạngtoán cơ bản ở Tiểu học
Bài 3 Tổng số giấy vụn lớp 3A và lớp 3B thu gom được 115 kg Lớp3A thu gom được nhiều hơn lớp 3B 23 kg Hỏi mỗi lớp thu gom được baonhiêu ki-lô-gam giấy vụn?
+ Lớp Bốn; Lớp Năm:
Bài 4 Trường Tiểu học Tản Lĩnh có 1083 học sinh Hằng ngày họcsinh đi học thường mang sữa hút hoặc quà bánh đến trường Nếu mỗi bạnmột ngày chỉ cần bỏ 1 vỏ bánh hoặc vỏ hộp sữa vào thùng rác mà một tuầnhọc sinh học 5 ngày thì số vỏ vỏ bánh và vỏ hộp sữa thải ra các thùng rác làbao nhiêu cái?
Bài 5 Xã Tản Lĩnh có 13 thôn Mỗi thôn đều có công nhân vệ sinhmôi trường làm vệ sinh mỗi ngày Nếu mọi gia đình đều có ý thức để rácđúng nơi quy định thì mỗi thôn chỉ cần 2 công nhân làm vệ sinh Còn nêu
Trang 9mỗi gia đình để rác không đúng nơi quy định thì phải cần 4 công nhân mớilàm xong Hỏi trong xã đó mà mỗi gia đình không để rác đúng nơi quy địnhthì mỗi tuần số công nhân sẽ phải tăng lên là bao nhiêu?
- Các bài toán đó được tôi phân ra từng khối lớp cụ thể Tôi đã phô tôgửi tới tay từng giáo viên chủ nhiệm lớp và chỉ đạo sẽ cho học sinh làm vàocác giờ ôn toán buổi hai hay cho học sinh thi đua giải nhanh trong giờ sinhhoạt,
- Tôi đã đi dự giờ học đó ở một số khối lớp thấy các em rất hăng háigiơ tay để được giải toán, không có học sinh nào không làm được vì nhữngviệc làm đó rất gần gũi với học sinh
1.4 Lập kế hoạch tổ chức thực hiện một số hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường xanh – sạch – đẹp một cách đồng bộ và thường xuyên.
Ngoài việc đưa ra những khẩu hiệu, nội quy và những bài toán đều cónội dung giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường tôi còn nghĩ rằng việcgiáo dục học sinh bằng các hoạt động ngoài giờ lên lớp không kém phầnquan trọng Các hoạt đó được thực hiện như sau:
- Tổ chức tuyên truyền về bảo vệ môi trường bằng hình thức sân khấuhoá ; vẽ tranh trong buổi chào cờ; Hoạt động ngoại khoá như:
+ Hát, múa các bài hát về bảo vệ môi trường
+ Diễn kịch về bảo vệ môi trường
+ Vẽ tranh về bảo vệ môi trường quanh em
+ Thi ứng xử
- Mỗi lớp tự tổng vệ sinh lớp học của mình vào buổi chiều thứ sáu
- Các bồn hoa trong trường được giao về các cặp lớp (mỗi cặp là mộtlớp lớn và một lớp bé) tự trồng và chăm sóc Mỗi cặp lớp 2 bồn hoa, lớp lớntrồng và tưới nước, lớp bé nhổ cỏ
VD : Lớp 5A1 + Lớp 1A1
Lớp 4A1 + Lớp 2A1
Trang 10Các lớp phân công học sinh tưới hoa thường xuyên vào các buổi sáng sớm sau khi đến trường còn trồng và nhổ cỏ vào các buổi chiều thứ sáu hàngtuần (vì chiều thứ sáu các em chỉ học có đến ra chơi là nghỉ).
Trang 13Một số hình ảnh trồng và chăm sóc hoa
Trang 14- Hành lang, phía trước và sau từng lớp, đều được đặt các thùng rácyêu cầu tổ trực nhật của từng lớp phải chịu trách nhiệm vệ sinh hằng ngày
Trang 15
- Đối với các lớp 4,5 thì mỗi tháng sẽ có hai lớp lao động tổng vệ sinhtoàn trường vào thứ bảy tuần cuối tháng của tháng đó.
- Vào dịp ngày 27 tháng 7 hay ngày môi trường thế giới, nhà trườngcòn tổ chức cho các em học sinh lớp 5 lao động chăm sóc tại nghĩa trang liệt
sĩ, các di tích lịc sử tại địa phương Ngoài ra còn nhắc nhở các em tham gia
vệ sinh đường làng ngõ xóm vào dịp tết Nguyên Đán
Hình ảnh lao động vệ sinh tại Nghĩa trang liệt sĩ
Trang 161.5 Tăng cường công tác tổ chức kiểm tra gắn liền các hoạt động với tiêu chí thi đua.
- Tổ chức chỉ đạo đồng bộ, có kế hoạch rõ ràng
- Kiểm tra đánh giá sát sao, công bằng được nhận xét trong giờ chào
cờ vào sáng thứ hai hàng tuần đã thúc đấy được giáo viên và học sinh thamgia nhiệt tình và có hiệu quả
- Gắn liền các kết quả của các hoạt động đó với các đợt thi đua trongnăm học
1.6 Công tác chỉ đạo của ban giám hiệu mang tính đồng bộ và thúc đẩy phong trào.
Ban giám hiệu phối hợp chặt chẽ với tổng phụ trách đội, bí thư đoàntrường, và giáo viên chủ nhiệm lớp để cùng phối kết hợp chỉ đạo, theo dõi,đánh giá mọi hoạt động đã đề ra nhằm làm tốt công tác giáo dục học sinh có
ý thức bảo vệ môi trường xanh – sạch – đẹp
V Kết quả có so sánh đối chứng
1 Trước khi thực hiện đề tài
- Các lớp có thực hiện vệ sinh trường lớp nhưng chưa được sạch
- Việc tạo môi trường xanh thì có trồng nhưng sự chăm sóc chưa đượcthường xuyên nên cây và hoa phát triển không tốt
- Chưa gắn các hoạt động đoa vào các tiêu chí thi đua nên kém hiệuquả
- Sự chỉ đạo chưa quyết liệt
2 Sau khi thực hiện đề tài
- Nề nếp lao động vệ sinh được các lớp duy trì trường xuyên
- Ý thức của học sinh khi tham gia các hoạt động rất nghiêm túc, cótrách nhiệm cao
- Toàn cảnh sân trường không còn giấy rác vứt không đúng nơi quyđịnh, cây cối lên tươi tốt
- Giáo viên và học sinh đều rất phấn khởi và tích cực tham gia
- Thầy và trò trường Tiểu học Tản Lĩnh không chỉ tạo cho ngôi trườngđẹp như hiện nay mà còn mong ước mai sau ngôi trường này và các côngtrình lớn khác còn được thay thế bằng ngôi trường, công trình khác thực sựthân thiện với môi trường Mô hình dưới đây được ghép bằng các vỏ hộp sữahút mà các em học sinh đã sử dụng