Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi có hiệu quả ở môn toán lớp 2

Các trò chơi có nội dung toán học lý thú và bổ ích phù hợp với việc nhận thức của các em.Thông qua các trò chơi các em sẽ lĩnh hội những tri thức toán học một cách dễdàng, củng cố, khắc

mò, thích khám phá nên tôi cố gắng thiết kế những tiết dạy thật nhẹ nhàng, sinhđộng, gây hứng thú với các em Sao cho “Học mà chơi, chơi mà học” Vui chơinhư thế nào để vẫn có ích cho việc học tập mà lại khắc sâu được bài hơn V× thÕ

Trò chơi học tập là một hoạt động mà các em hứng thú nhất Các trò chơi có

nội dung toán học lý thú và bổ ích phù hợp với việc nhận thức của các em.Thông qua các trò chơi các em sẽ lĩnh hội những tri thức toán học một cách dễdàng, củng cố, khắc sâu kiến thức một cách vững chắc, tạo cho các em niềm say

mê, hứng thú trong học tập, trong việc làm Khi chúng ta đưa ra được các tròchơi toán học một cách thường xuyên, khoa học thì chắc chắn chất lượng dạyhọc môn toán sẽ ngày một nâng cao

Chính vì những lý do nêu trên mà qua nhiều năm thực hiện chương trình,tôi rút ra được một vài kinh nghiệm mong được chia sẻ cùng với các bạn đồng

nghiệp với đề tài : “ Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi có hiệu quả ở môn toán lớp 2”.

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài:

- Góp phần đổi mới phương pháp dạy học môn toán ở Tiều học theohướng phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh, tăng cườnghoạt động cá thể phối hợp với học tập giao lưu Hình thành và rèn luyện kỹ năngvận dụng kiến thức vào thực tiễn

- Góp phần gây hứng thú học tập môn Toán cho học sinh, một môn họcđược coi là khô khan, hóc búa thì việc đưa ra các trò chơi Toán học nhằm mụcđích để các em học mà chơi, chơi mà học Trò chơi toán học không những chỉgiúp các em lĩnh hội được tri thức mà còn giúp các em củng cố và khắc sâu cáctri thức đó

3 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu :

3.1 Nhiệm vụ :

- Tìm hiểu về các trò chơi học tập Toán 2

- Tìm hiểu về thực trạng tài liệu trò chơi Toán học 2

4 Phương pháp nghiên cứu :

Để thực hiện đề tài này, tôi đã sử dụng các phương pháp sau :

a Nghiên cứu tài liệu :

- Đọc các tài liệu sách, báo, tạp chí giáo dục có liên quan đến nội dung

đề tài

- Đọc SGK, sách giáo viên, các loại sách tham khảo : Toán tuổi thơ, giúp

em vui học toán

b Nghiên cứu thực tế :

- Dự giờ, trao đổi ý kiến với đồng nghiệp về nội dung các trò chơi toán học

- Tổng kết rút kinh nghiệm trong quá trình dạy học

- Tổ chức và tiến hành thực nghiệm sư phạm (Soạn giáo án đã thông qua

các tiết dạy) để kiểm tra tính khả thi của đề tài

g Phương pháp giảng giải minh họa:

Dùng lời nói để giải thích tài liệu toán, kết hợp với các phương tiện trựcquan để hỗ trợ cho việc giải thích

5 Kế hoạch thực hiện:

a Thời gian nghiờn cứu:

Qua nhiều năm giảng dạy và cụ thể là từ năm học: 2011 – 2012, 2012 – 2013

b Kế hoạch nghiờn cứu:

- Tháng 9 - 2012: Nghiên cứu, đăng ký tên sáng kiến kinh nghiệm.

- Từ tháng 10 - 2012 đến tháng 3 - 2013: Xây dựng đề cơng - nghiên cứu

điều tra làm thực nghiệm

- Tháng 4: Viết sáng kiến kinh nghiệm.

- Tháng 5: Hoàn thiện, nộp sáng kiến kinh nghiệm.

6 Khẳng định tớnh mới của đề tài:

Việc tạo trũ chơi trong dạy học mụn toỏn ở lớp 2 cho học sinh khụng phải là

đề tài mới, đó được rất nhiều người nghiờn cứu nhưng làm thế nào để trũ chơi cú

hiệu quả nhất, học sinh làm toỏn được tốt nhất ? Đú chớnh là điều tụi muốn trỡnh

bày trong đề tài này

PHẦN II

NỘI DUNG vµ gi¶i ph¸p

Chương I: CƠ SỞ LÝ LUẬN :

1 Vị trí của môn toán trong trường Tiểu học :

Trong trường phổ thông nói chung, trường tiểu học nói riêng, môn Toán góp phần quan trọng trong việc đặt nền móng cho việc hình thành và phát triển nhân cách học sinh, nó có khả năng to lớn trong việc giúp học sinh phát triển cácnăng lực và phẩm chất, trí tuệ Môn toán cũng như những môn học khác cung cấp những tri thức khoa học ban đầu, những nhận thức về thế giới xung quanh

và bồi dưỡng tình cảm đạo đức tốt đẹp của con người Thật vậy, do tính chất trừu tượng, khái quát cao, suy luận lôgic chặt chẽ, toán học có khả năng hình thành ở người học óc trừu tượng, năng lực tư duy lôgic chính xác Việc tìm kiếmcách chứng minh một định lí, tìm lời giải hay cho một bài toán có tác dụng trong việc rèn luyện cho học sinh các phương pháp tư duy khoa học trong học tập, trong việc giải quyết các vấn đề, biết cách quan sát, phân tích, tổng hợp, so sánh, dự đoán, suy luận, chứng minh Qua đó rèn luyện cho học sinh trí thông minh sáng tạo Không những thế, môn Toán còn góp phần tích cực vào việc giáodục cho các em những phẩm chất đáng quí trong học tập, lao động và cuộc sống,như: tính kỷ luật, tính kiên trì, tính chính xác, biết cảm thụ cái đẹp trong những ứng dụng phong phú của toán học, tìm ra cái đẹp của những lời giải hay, Khi nhận ra điều này, học sinh ngày càng yêu thích, say mê môn Toán hơn, tích cựchọc tập, ứng dụng nó, từ đó mà chất lượng học toán ngày càng cao hơn Môn toán ở trường Tiều học là một môn độc lập, chiếm phần lớn thời gian trong chương trình học của trẻ Môn toán có tầm quan trọng to lớn Nó là bộ môn khoahọc nghiên cứu có hệ thống, phù hợp với hoạt động nhận thức tự nhiên của con người Môn toán có khả năng giáo dục rất lớn trong việc rènluyện, thao tác tư duy cần thiết để con người phát triển toàn diện, hình thành nhân cách tốt đẹp chocon người lao động trong thời đại mới

2 Đặc điểm tâm sinh lý của học sinh tiểu học.

ở lứa tuổi Tiểu học cơ thể của trẻ đang trong thời kỳ phát triển hay nói cụthể là các hệ cơ quan còn chưa hoàn thiện vì thế sức dẻo dai của cơ thể còn thấpnên trẻ không thể làm lâu một cử động đơn điệu, dễ mệt nhất là khi hoạt độngquá mạnh và ở môi trường thiếu dưỡng khí.

Học sinh Tiểu học có trí thông minh khá nhạy bén sắc sảo, có óc tưởngtượng phong phú và nghe giảng rất dễ hiểu nhưng cũng sẽ quên ngay khi chúngkhông tập trung cao độ Đó là tiền đề tốt cho việc phát triển tư duy toán họcnhưng rất dễ bị phân tán, rối trí nếu bị áp đặt, căng thẳng, quá tải Chính vì thếnội dung chương trình, phương pháp giảng dạy, hình thức chuyển tải, truyền đạtlàm thế nào cho phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi là điều không thể xem nhẹ Đặcbiệt đối với học sinh lớp 2, lớp mà các em vừa mới vượt qua những mới mẻ banđầu chuyển từ hoạt động vui chơi là chủ đạo sang hoạt động học tập là chủ đạo

Vì ở lứa tuổi mẫu giáo, các em được học theo cách vui chơi là chủ yếu còn yêucầu về kỷ luật học tập và kết quả học tập không đặt ra nghiêm ngặt đối với mỗi

em Lên đến lớp 1 thì yêu cầu đó đặt ra là thường xuyên đối với các em ở tất cảcác môn học Như vậy nói về cách học, về yêu cầu học thì trẻ lớp 1 gặp phải một

sự thay đổi đột ngột mà đến cuối năm lớp 1 và sang lớp 2 các em mới quen dần vớicách học đó Do vậy giờ học sẽ trở nên nặng nề, không duy trì được khả năng chú ýcủa các em nếu các em chỉ có nghe và làm theo

Muốn giờ học có hiệu quả thì đòi hỏi người giáo viên phải đổi mới

phương pháp dạy học tức là kiểu dạy học “Lấy học sinh làm trung tâm” hướng

tập trung vào học sinh, trên cơ sở hoạt động của các em Kiểu dạy này ngườigiáo viên là người định hướng, tổ chức ra những tình huống học tập nó kíchthích óc tò mò và tư duy độc lập Muốn các em học được thì trước hết giáo viênphải nắm chắc nội dung của mỗi bài và lựa chọn, vận dụng các phương pháp saocho phù hợp, bài nào thì sử dụng các phương pháp trực quan, thuyết trình, trò chơi hoặc bài nào thì sử dụng phương pháp giảng giải, kiểm tra, thí nghiệm nhưngphải chú ý đến đặc điểm tâm sinh lý của học sinh Tiểu học

Học sinh Tiểu học không thể ngồi quá lâu trong giờ học cũng như làmmột việc gì đó nhiều thời gian vì thế giáo viên có thể thay đổi hoạt động học của

các em trong giờ học: cho các em thảo luận, làm bài tập hoặc thông qua trò chơi.

Có như vậy mới gây được hứng thú học tập và khắc sâu được bài học.Vì vậyngười giáo viên phải tạo ra hứng thú trong học tập và phải thường xuyên đượcluyện tập

Trẻ hiếu động, ham hiểu biết cái mới nên dễ gây cảm xúc mới song các

em chóng chán Do vậy trong dạy học giáo viên phải sử dụng nhiều đồ dùng dạyhọc, đưa học sinh đi tham quan, đi thực tế, tăng cường thực hành, tổ chức các

trò chơi xen kẽ để củng cố khắc sâu kiến thức.

Chương II : C¬ së thùc tiÔn

THỰC TRẠNG viÖc tæ chøc trß ch¬i trong

dạy họcToán lớp 2

Để nắm đợc việc dạy toán lớp 2, trờng Tiểu học Cổ Đụ ta không thể chỉ

đánh giá trên cơ sở giờ dạy mà còn phải xem xét tìm hiểu thêm một số vấn đề cóliên quan ảnh hởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến quá trình giảng dạy của giáoviên Do đó việc đi sâu vào điều tra thực trạng dạy còn phải quan sát, điều tramột số vấn đề: Việc chuẩn bị bài của giáo viên, thực trạng nắm kiến thức của họcsinh và thực trạng nhận thức của đội ngũ giáo viên và học sinh về tổ chức tròchơi môn Toán để thu thập thêm số liệu cần thiết từ đó phân tích xử lý số liệutìm ra nguyên nhân cơ bản dẫn đến thực trạng dạy toán lớp 2 ở trờng Tiểu học

Cổ Đụ - Ba Vỡ - Hà Nội

Năm học 2011 – 2012 tụi được phõn cụng dạy lớp 2D trường Tiểu học Cổ

Đụ và năm học 2012 – 2013 tụi được phõn cụng dạy lớp 2A trường Tiểu học Cổ

Đụ - huyện Ba Vỡ – Thành phố Hà Nội

Căn cứ vào tỡnh hỡnh đú tụi thấy cỏc lớp tụi chủ nhiệm cú một số thuận lợi và khú khăn như sau:

1 Thuận lợi :

- Trường Tiểu Học Cổ Đụ là trường cú cơ sở vật chất tương đối đầy

đủ Cỏc phũng học cú đầy đủ đốn, quạt ỏnh sỏng cho học sinh Bàn ghế vừa tầmvúc, đồ dựng cho việc giảng dạy của giỏo viờn tương đối đầy đủ

2 Khú khăn:

- Trờng Tiểu học Cổ Đụ là một trờng xa trung tâm của huyện Ba Vỡ, đa

số học sinh là con em nông dân lao động thuần tuý nên ít có điều kiện giao lu,tiếp xúc với cuộc sống ồn ào tấp nập nơi thị thành mà cuộc sống xung quanh các

em chỉ là làng quê với ruộng đồng và những con ngời lao động hiền lành, chonên tất cả mọi điều kiện nh: nhận thức của phụ huynh và học sinh đều hạn chế.Vì vậy nó có ảnh hởng không ít đến phong trào học tập của học sinh Do đó các

em rất nhút nhát rụt rè khi giao lu tiếp xúc với mọi ngời không mạnh dạn, tự tin

nh những học sinh ở các vùng gần thị xã, thị trấn

- Lớp tôi chủ nhiệm có nhiều học sinh nam, cỏc em hiếu động, một số họcsinh chưa chăm học, học cũn yếu mụn toỏn nờn tự ti, chưa mạnh dạn tham giavào cỏc hoạt động học tập

- Trong nhiều năm qua, mặc dự đó đổi mới phương phỏp dạy học Toỏnnhưng một số giỏo viờn vẫn cũn nặng tõm lý đõy là mụn học chớnh nờn trong quỏtrỡnh giảng dạy luụn chỳ trọng việc truyền thụ kiến thức với mục đớch giỳp họcsinh học tốt mụn này Việc sử dụng trũ chơi học tập đối với một số giỏo viờn cũn

là hỡnh thức hoặc cú sử dụng trũ chơi thỡ cũng ở mức gượng ộp, miễn cưỡng, cũnnếu cú thỡ cũng rất ớt Mặt khỏc, cũn một số giỏo viờn khi sử dụng cỏc trũ chơihọc tập thỡ chưa chọn lọc kỹ, chưa cú tỏc dụng thiết thực phục vụ mục tiờu củabài học nờn việc tổ chức trũ chơi chưa đạt hiệu quả Trò chơi trong giờ học Toántạo hứng thú cho các em, giúp các em yêu thích, say mê môn học nhng nếukhông đợc sử dụng thích hợp, thờng xuyên thì thao tác của các em bỡ ngỡ, lúngtúng

3 Điều tra việc dạy môn toán lớp 2.

Điều tra công tác chuẩn bị của giáo viên dạy học môn toán lớp 2

Yếu tố đầu tiên góp phần vào thành công của mỗi tiết dạy đó là sự chuẩn

bị chu đáo bài dạy của mỗi giáo viên trớc khi lên lớp Bằng việc điều tra, quansát công tác chuẩn bị cho một tiết dạy toán cụ thể của hai giáo viên trong tổ Tôinhận thấy: Trớc khi lên lớp các giáo viên đều có sự chuẩn bị giáo án Chứng tỏgiáo viên đã có sự đầu t nhất định trong bài dạy của mình Hầu hết các giáo viên

đều đọc các tài liệu tham khảo nhng chủ yếu chỉ là sách giáo viên Việc thiết kếtrò chơi trong dạy học toán còn rất hạn chế

4 Kết quả của thực trạng việc tổ chức trò chơi trong dạy học toán

Trong quá trình chỉ đạo chuyên môn ở trờng tôi thờng xuyên dự giờ thămlớp Do khuôn khổ của đề tài có hạn tôi không trình bày đợc diễn biến các tiếthọc Qua dự giờ cỏc đồng chớ trong tổ, tôi nhận xét nh sau:

- Nhìn chung giáo viên đã thực hiện đầy đủ mục tiêu của bài học, kết hợp vừa rèn kỹ năng vừa cung cấp kiến thức Giờ dạy thực hiện đầy đủ các bớc, xác định đầy đủ kiến thức trọng tâm để truyền đạt cho học sinh, phát huy đợc tính tích cực của học sinh Về phơng pháp và hình thức tổ chức dạy học đã cóhiệu quả, học sinh nắm kiến thức của bài học.Song bên cạnh còn bộc lộ hạn chế là giỏo viờn phụ thuộc nhiều vào hớng dẫn thiếu sáng tạo, linh động

- Các hình thức tổ chức hoạt động học tập trong giờ học Toán còn đơn

điệu, nghèo nàn Việc sử dụng hình thức trò chơi trong dạy học Toán cha thực sự

đợc chú trọng Sở dĩ có tình trạng trên là do bản thân mỗi đồng chí giáo viên chathấy hết ý nghĩa tác dụng của trò chơi trong giờ học Toán

- Tài liệu nói về hình thức tổ chức trò chơi học tập hiếm có, một số tài liệugiỏo án có đa ra các hình thức trò chơi phong phú song cha sát thực, không mangtính khả thi Bên cạnh đó giáo viên không đợc tập huấn về thiết kế trò chơi trongkhi trình độ giáo viên Tiểu học lại không đồng đều Cũng có những giáo viên dạylớp 2 có sáng kiến kinh nghiệm hay song cha đợc tổ chức đánh giá tổng kết màchỉ viết rồi gửi đi dự thi ở trờng, ở Phòng hoặc Sở giáo dục

cha tổ chức hội thảo, cha đợc xây dựng thành quy trình, cha đợc nhân rộng rãi để

áp dụng

- Một bộ phận giáo viên khi dạy toán lớp 2 cha linh hoạt lựa chọn cáchình thức dạy học phù hợp với nội dung bài mà chỉ thiên về việc học sinh ghi nhớtri thức, nắm phơng pháp giải quyết rồi tái hiện lại để giải quyết bài tập tơng tựmột cách cứng nhắc, không gắn liền hoạt động dạy học với ứng dụng thực tiễn,không tạo ra và duy trì sự hứng thú, tích cực học tập của học sinh

- Một số giáo viên đã bắt đầu để ý đến việc thiết kế trò chơi trong dạy họcToán nhng cha sử dụng thờng xuyên liên tục mà chỉ sử dụng nhiều trong nhữnggiờ thao giảng

+ Kết quả khảo sỏt chất lượng môn Toán của học sinh lớp 2D, Năm học

2011 – 2012, trước khi thực hiện đề tài như sau :

Sĩ số lớp : 28 em

Học lực môn

+ Kết quả khảo sát chất lượng m«n To¸n của học sinh lớp 2A - Năm học

2012 – 2013, trước khi thực hiện đề tài như sau :

Sĩ số lớp : 29 em

Học lực môn

Chương III : Néi dung vµ gi¶i ph¸p

1 Mục đích, ý nghĩa và tác dụng của trò chơi đối với học sinh :

Chơi là một nhu cầu cần thiết đối với học sinh Tiểu học, có thể nói nóquan trọng như ăn, ngủ, học tập trong đời sống các em Chính vì vậy các emluôn tìm mọi cách và tranh thủ thời gian trong mọi điều kiện để chơi Được chơicác em sẽ tham gia hết sức tự giác và chủ động Khi chơi các em biểu lộ tìnhcảm rất rõ ràng như niềm vui khi thắng lợi và buồn bã khi thất bại Vui mừng khithấy đồng đội hoàn thành nhiệm vụ, bản thân các em thấy có lỗi khi không làmtốt được nhiệm vụ của mình Vì tập thể mà các em khắc phục khó khăn, phấnđấu hết khả năng để mang lại thắng lợi cho tổ, nhóm trong đó có mình Đâychính là đặc tính thi đua rất cao của các trò chơi Vì vậy khi đã tham gia trò chơi,học sinh thường vận dụng hết khả năng về sức lực, tập trung sự chú ý, trí thôngminh và sự sáng tạo của mình Trò chơi học tập là trò chơi mà luật của nó bao

gồm các quy tắc gắn với kiến thức kỹ năng có được trong hoạt động học tập, gắnvới nội dung bài học, giúp học sinh khai thác vốn kinh nghiệm của bản thân đểchơi, thông qua chơi học sinh được vận dụng các kiến thức kỹ năng đã học vàocác tình huống của trò chơi và do đó học sinh được thực hành luyện tập củng cố

mở rộng kiến thức kỹ năng đã học

Mỗi trò chơi có tác dụng chủ đạo nhưng nhìn chung qua trò chơi sẽ làmcho tập thể các em có bầu không khí mới Những tràng vỗ tay, tiếng reo hò,khuôn mặt rạng rỡ, tiếng cười, giúp các em hiểu biết và quý mến nhau hơn.Được tổ chức và hướng dẫn có hệ thống khoa học giúp các em phát triển trí tuệ,

sự nhanh nhẹn, trung thực, nâng cao ý thức kỷ luật, biết vận dụng và củng cốnhững kiến thức đã học trong nhà trường vào cuộc sống thực tiễn “Chơi mà học,học mà chơi” là quan điểm đúng đắn Hiệu quả giáo dục trò chơi là nhờ tính hấpdẫn, sự thu hút, lôi cuốn của nó Điều đó luôn tạo cho các em sự say mê, sự phấnkhởi Là giáo viên khi tổ chức trò chơi không nên dùng ở mức độ giải trí đơnthuần mà phải xem trò chơi thực sự là phương tiện giáo dục có hiệu quả nhanh,

dễ tiếp thu mà các em rất thích

Tóm lại, sử dụng trò chơi trong toán học là củng cố và rèn luyện kỹ năngtính toán, tính nhẩm, phát triển óc tư duy linh hoạt, sáng tạo, gây hứng thú họctập và yêu thích bộ môn

Trò chơi thường được tiến hành sau giờ học hoặc một phần thời gian cònlại của tiết học Do đó, làm cho học sinh nhanh chóng giải tỏa tâm lý căng thẳng.Thông qua trò chơi toán học còn giúp các em tinh thần đoàn kết, hợp tác tronghọc tập Trò chơi toán học còn là sân chơi lành mạnh bổ ích

Cuối cùng trò chơi toán học góp phần cải tiến phương pháp dạy học, nângcao chất lượng dạy học theo phương pháp dạy học mới, dạy học phát huy tínhtích cực của học sinh

2 Thiết kế nội dung trò chơi:

2.1 Nội dung :

Như đã xác định mục đích, ý nghĩa của trò chơi, chúng ta nên tổ chức tròchơi vào phần củng cố bài là hợp lý nhất Vì vậy, nội dung trò chơi phải nhằmcủng cố, khắc sâu trọng tâm của bài dạy Xây dựng nội dung của trò chơi phảiđảm bảo những yêu cầu sau:

- Đảm bảo yêu cầu phổ cập: nghĩa là đa phần các bài tập trong trò chơiphải có mức độ vừa phải, đủ để học sinh bình thường có thể giải quyết đượctrong thời gian ngắn Đồng thời, có nhiều bài tập để nhiều học sinh tham gia.

- Có yếu tố sáng tạo: trong trò chơi nên có 01 bài tập (hoặc 01 ý) trở lên

có nội dung sáng tạo Để giải quyết những bài tập này học sinh phải vận dụngnhững kiến thức một cách có hệ thống hơn, linh hoạt hơn, sáng tạo hơn

- Nội dung trò chơi phải được phân cách thành những yêu cầu những đơn

vị kiến thức, mỗi bài tập đó với từng cá nhân học sinh

- Nội dung trò chơi nên thể hiện trong nhiều dạng bài tập, nhiều hình thứcthể hiện khác nhau (tùy theo mỗi dạng bài dạy, mỗi tiết dạy, mỗi khối lớp) Ví

dụ điền vào chỗ trống, ô trống, dùng vạch nối tương ứng để tạo thành cặp liênkết đúng, điền trắc nghiệm đúng sai, điền kết quả v.v…

* Lưu ý : Ngôn ngữ diễn đạt trong trò chơi phải đầy đủ, ngắn gọn, mạch lạc, dễ hiểu, tránh hiểu lầm.

Vì vậy, khi thiết kế nội dung một trò chơi ta có thể lấy nội dung bài họchoặc một bài tập thuộc trọng tâm bài trong sách giáo khoa Sau đó, bằng sự “chếbiến” của mình chúng ta sẽ có nhiều đơn vị kiến thức, nhiều bài tập tương tự ởmức độ phổ cập

2.2 Thiết kế đồ dùng, thiết bị phục vụ trò chơi:

- Tiện dụng (dễ sử dụng)

- Dễ làm (ai cũng có thể làm được)

- Rõ ràng, đẹp mắt, nổi bật nội dung trò chơi

- Có phần thể hiện điểm đạt của từng nội dung yêu cầu (đúng, nhanh, đẹp)

Khi chọn trò chơi chúng ta cần phải chú ý đến :

+ Chỗ chơi : Trong phòng hay ngoài trời Trong phòng học có bàn ghế thìhọc sinh ngồi thế nào ? Theo dãy ngang, dọc, hay vòng tròn ? Ngoài sân thì đất

gồ ghề hay bằng phẳng

+ Thời tiết : Nóng hay lạnh, trời nóng hay mát

+ Dụng cụ cần phải có của trò chơi

+ Thời gian : Dài hay ngắn ? Trong tiết học hay ngoài tiết học ?

+ Sức chơi : Có nhiều trò chơi cần vận dụng trí thông minh, tự chủ, nênkhông phải em nào cũng chơi được Cần chọn những trò chơi để các em có thểthích chơi chứ không nên chọn những trò chơi quá dễ hoặc quá khó

Điều quan trọng là mục đích của chúng ta là sự giáo dục chúng ta cầnchọn cho các em những trò chơi đa dạng, em thì luyện tập ý chí, em thì luyện tậptrí tuệ, em thì luyện tính vui tươi, em thì luyện tính nhân ái… Ta cần luôn nhớmỗi trẻ em cần một số “thành công” để năng khiếu phát triển điều hòa Cónhững dịp “thành công” ấy sẽ giúp ích cho trẻ rất nhiều Thông thường những trẻ

em ích kỷ là những trẻ em đã “thành công” quá ít hoặc quá nhiều, thắng thườngtạo ra tính kiêu ngạo, bại thường trở nên mất tự tin, rồi trở nên gian xảo vậytrong trò chơi nên tạo cho em này hay em kia thắng cuộc (tùy theo khả năng của

em ấy) và những trò chơi để sửa chữa những khiếm khuyết của các em

Cũng còn nhiều yếu tố khác cần phải lưu ý đến : Thay đổi trò chơi để khỏichán Đừng bắt đầu ngày học hoặc kết thúc ngày học bằng một trò chơi mệtnhọc Sau một trò chơi nào mệt nhọc nên cho một trò chơi nhẹ nhàng Đừngchọn trò chơi có thể trở thành cuộc ganh đua, có ý chế nhạo hay trò chơi mangtính may rủi

2.4: Cách tổ chức trò chơi

Thời gian tiến hành : thường từ 5 - 7 phút

Thông thường khi tổ chức một trò chơi chúng ta thường thực hiện cácbước sau :

* Bước 1: Chuẩn bị

- Chia nhóm : đặt tên cho nhóm và ấn định số lượng thành viên tham gia chomỗi nhóm (để nhanh giáo viên có thể chia nhóm theo dãy bàn).

- Mỗi nhóm cử số thành viên tham gia theo yêu cầu của giáo viên

* Bước 2 : Nêu tên trò chơi

- Nêu tên trò chơi và giải thích qua ý nghĩa của trò chơi

* Bước 3: Phổ biến luật chơi

- Nêu rõ cách chơi: Hiệu lệnh, phần việc và cách thức làm việc (điền, viết,

nói, đọc) của mỗi thành viên tham gia trò chơi

- Nêu rõ cách cho điểm, đánh giá (thường theo 3 yêu cầu : Đúng – Nhanh –Đẹp (đối với viết) và Đúng – Nhanh – Hay (đối với đọc))

- Cần lưu ý các trường hợp phạm luật:

- Công bố trọng tài (có thể là giáo viên cùng học sinh còn lại trong lớp)

* Bước 4: Tiến hành trò chơi

- Hô hiệu lệnh dứt khoát cho các nhóm đồng loạt tiến hành.

- Trọng tài chú ý quan sát, điều chỉnh, giúp đỡ các thành viên cách chơi.(thường thường không nên cho tất cả học sinh cùng làm một lúc mà cho lần lượtcác em tiến hành dưới dạng “tiếp sức”

- Chơi thử và qua đó nhấn mạnh luật chơi

- Chơi thật

* Bước 5 : Tổng kết trò chơi

- Trọng tài kiểm tra kết quả để đánh giá cho điểm Nêu chỗ sai để sửa sai.

Nếu là lỗi đa số học sinh giáo viên cần nhấn mạnh cách chữa

- Nên cho điểm theo từng yêu cầu : Đúng – Nhanh – Đẹp

- Có thể đặt thêm câu hỏi phụ để rút ra một kết luận nào đó từ hệ thốngcác bài tập trò chơi đã thực hiện

- Tính tổng điểm của từng nhóm và công bố kết quả

- Tuyên dương học sinh hoặc nhóm thắng cuộc

- Trao phần thưởng (nếu có)

Lưu ý : Không chê học sinh trong khi tiến hành tổ chức trò chơi.

Tổ chức trò chơi là cả một nghệ thuật nên chúng ta cần phải chú ý đếnviệc giáo dục kỹ năng sống cho các em.

3 Giới thiệu một số trò chơi toán học lớp 2 :

Sau đây tôi xin giới thiệu một số trò chơi tiêu biểu mà tôi đã áp dụng có hiệu quả trong quá trình dạy toán cho học sinh lớp 2

3.1 Trò chơi trong lớp:

* Trò chơi 1: “Học toán tiếp sức”

- Mục đích : Luyện cho học sinh lớp 2 tính nhanh các phép tính cộng, trừ,

nhân, chia với số tự nhiên Từ bảng nhân 2 đến bảng nhân 5 và từ bảng chia 2đến bảng chia 5

- Địa điểm : Lớp học

- Số lượng tham gia: Cả lớp.

- Cách chơi : Học sinh ngồi thẳng hàng theo hàng dọc lập thành 1 đội.

Mỗi đội có số học sinh đều nhau (mỗi học sinh 1 hoặc 2 phép tính) Giáo viêncho mỗi học sinh ngồi đầu hàng dọc một tờ giấy giáo viên ra lệnh : Bắt đầu, học

sinh thứ nhất làm xong phép tính của mình chuyển giấy cho học sinh thứ haingồi sau cùng làm tiếp và cứ thế cho đến em cuối cùng Học sinh cuối cùng làmxong nộp cho giáo viên kiểm tra kết quả Đội nộp trước và làm đúng sẽ là độithắng cuộc – Tuyên dương.

* Trò chơi 2 : Ong đi tìm nhụy

(Trò chơi có thể áp dụng vào các bài liên quan đến bảng cộng, trừ,

13 - 7

13 - 8

+ Giáo viên chia bảng làm 2, gắn mỗi bên bảng một bông hoa và 5 chúOng, ở bên dưới không theo trật tự, đồng thời giới thiệu trò chơi.

Cô có 2 bông hoa trên những cánh hoa là các kết quả của phép tính, cònnhững chú Ong thì chở các phép tính đi tìm kết quả của mình Nhưng các chúOng không biết phải tìm như thế nào, các chú muốn nhờ các con giúp, các con

có giúp được không?

- 2 đội xếp thành hàng Khi nghe hiệu lệnh “bắt đầu” thì lần lượt từng bạnlên nối các phép tính với số thích hợp Bạn thứ nhất nối xong phép tính đầu tiên,trao phấn cho bạn thứ 2 lên nối, cứ như vậy cho đến khi nối hết các phép tính.Trong vòng 1 phút, đội nào nối đúng và nhanh hơn là đội chiến thắng

* Lưu ý : Sau khi học sinh chơi xong, giáo viên chấm và hỏi thêm một số câu

hỏi sau để khắc sâu bài học

+ Tại sao chú ong không tìm được đường về nhà?

+ Phép tính “13 - 10 ” có thuộc dạng bài học ngày hôm nay không ? Tại sao ?

+ Muốn chú Ong này tìm được đường về thì phải thay đổi số trên cánhhoa như thế nào ?

* Trò chơi 3: “xếp đúng thứ tự”

- Mục đích : Củng cố về so sánh các số trong phạm vi 100 Giáo dục các

em khi đi đâu, làm gì chúng ta phải tuân theo thứ tự quy định

- Địa điểm : Lớp học

- Số lượng tham gia : Cả lớp.

- Cách chơi : Phát mỗi học sinh 4 tấm bìa bằng giấy rôky (ép nhựa để sử

dụng nhiều lần) trên tấm bìa có ghi các số 33, 54, 45, 28 (dạng quân bài)

13 - 10

Chơi theo cá nhân Mỗi bạn để sẵn các tấm bìa lên bàn Giáo viên ra hiệulệnh “Hãy xếp các số đó theo thứ tự từ bé đến lớn (hoặc từ lớn đến bé)” Các emxếp quân bài theo hiệu lệnh của giáo viên Ai xếp đúng nhanh sẽ thắng cuộc.

* Trò chơi 4 : Số nào thích hợp

Trò chơi này áp dụng khi dạy các bài về bảng nhân, bảng chia từ 2, 3, 4, 5

- Mục đích: Củng cố các bảng cộng, trừ, nhân, chia Luyện tính nhẩm

nhanh Từ đó, rèn cho các em tính năng động, nhạy bén

- Chuẩn bị : Tôi làm 2 bảng kê sẵn bằng nhựa cứng kẻ sẵn (như hình

minh họa), trên các ô tôi viết các số như hình vẽ Chất liệu ghi lên bảng có thểdùng bút lông để ghi số và xóa được để sử dụng nhiều năm

8

- Địa điểm : Lớp học

- Số lượng tham gia: 4 tổ, mỗi tổ 7 em

- Cách chơi : Thi đua giữa các tổ, mỗi tổ cử 8 bạn xếp thành 2 hàng tham gia

chơi Khi tôi hô “bắt đầu” cứ bạn thứ nhất làm xong thì chuyền bút lại cho bạnthứ 2 (cho đến hết), tổ làm xong trước và đúng thì thắng cuộc

* Trò chơi 5 “Tiếp sức”

- Mục đích : Trò chơi tiếp sức còn hình thành cho học sinh khái niệm

“dãy số”, khái niệm “cấp số cộng” mà sau này các em lên lớp trên sẽ gặp lại

- Địa điểm : Lớp học

- Số lượng tham gia: Cả lớp.

- Thời gian : Sau bài học (bảng nhân 3) (tương tự ta có thể áp dụng cách

chơi này vào bảng nhân 2, 4, 5)

- Chuẩn bị : Giáo viên chuẩn bị 4 mảnh giấy (15cm x 20cm) dạng 4 tấm

bìa Trên đầu mỗi mảnh giấy ghi : Đội 1, Đội 2, Đội 3, Đội 4