Tuy nhiên quá trình tiếp cận của giáo viên còn chậm và còn khó khăn cho giáo viên trong việc quản lý, cấp phát tài khoản của học sinh ở cả hệ thống học tập e-learning của trường và tại w
Trang 1SỞ GD&ĐT ĐỒNG THÁP
TRƯỜNG THPT CAO LÃNH 1
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NĂM HỌC 2015 – 2016
Tên SKKN: Ứng dụng E-learning trong dạy Tin học tại trường THPT Cao Lãnh 1
năm học 2015 – 2016 Tác giả: Nguyễn Văn Út; Chức vụ: Tổ trưởng Tổ Tin – Công nghệ – Nghề; Môn: Tin
học Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
Từ khái niệm trên cho thấy những gì được gọi là e-Learning đều phải liên quan tới Internet Nghĩa là, không sử dụng Internet thì không được coi là e-Learning Ngoài yếu tố công nghệ, tác giả còn nhấn mạnh yếu tố nền tảng là phương pháp dạy học được sử dụng trong quá trình thiết kế, triển khai các hoạt động dạy học qua e-Learning
Theo thể lệ cuộc thi “THIẾT KẾ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ E-LEARNING” NĂM
HỌC 2015-2016 của Sở GDĐT: E-Learning (học tập điện tử) là việc học tập hay đào tạo dựa trên công nghệ thông tin và truyền thông (công nghệ mạng, kĩ thuật mô phỏng, kĩ thuật đồ họa…) và được phân phối, truyền tải qua Internet, CD-ROM, DVD, Tivi, hay các thiết bị cá nhân (điện thoại di động) để đến người học Bài giảng điện tử E-Learning
là bài giảng được soạn ra từ các công cụ soạn bài giảng E-Learning, tuân thủ tiêu chuẩn đóng gói SCORM, AICC Bài giảng điện tử E-Learning tích hợp đa phương tiện một cách đồng bộ và có thể xuất bản dưới dạng trực tuyến (online), ngoại tuyến (offline, như dùng trên đĩa CD/DVD) hoặc tài liệu theo định dạng pdf
Trong những năm học vừa qua nhà trường đã xây dựng được hệ thống quản lý học tập e-learning dựa trên LMS (Learning Management System) mã nguồn mở Moodle phục
vụ công tác dạy học và kiểm tra trực tuyến Đây là một hình thức ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) mới mẻ và hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy, phù hợp với xu thế chung của xã hội, đáp ứng nhu cầu tự học, tự tìm hiểu ngày càng cao của học sinh
Tuy nhiên việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy ở trường chỉ bước đầu dừng lại ở việc soạn giảng, các bài giảng trình chiếu kết hợp đa phương tiện, các bài kiểm tra trắc
Trang 2nghiệm được trộn sẵn và học sinh làm trực tiếp trên giấy Việc ứng dụng e-learning tạo các khóa học, bài học để tổ chức cho học sinh tự học, tự nghiên cứu bài học hay tổ chức bài kiểm tra trực tuyến thì còn rất ít và còn nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện
Đầu năm học 2015 – 2016 Sở giáo dục và đào tạo tiếp tục yêu cầu các trường khai thác tốt Website Trường học kết nối tại địa chỉ http://truongtructuyen.edu.vn ứng dụng vào trong sinh hoạt chuyên môn và dạy học đã tạo thêm một môi trường học tập trực tuyến cho học sinh Tuy nhiên quá trình tiếp cận của giáo viên còn chậm và còn khó khăn cho giáo viên trong việc quản lý, cấp phát tài khoản của học sinh ở cả hệ thống học tập e-learning của trường và tại website Trường học kết nối
Tăng cường ứng dụng e-learing trong dạy học mà tiên phong là dạy học ở bộ môn tin học là một trong những giải pháp đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn hiện nay đối với việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy một cách hợp lý, hiệu quả, đa dạng các hình thức
và phương pháp dạy học, phát huy khả năng tự học và sáng tạo của học sinh
2 Nguyên nhân
Nhiều giáo viên trong thời gian đầu ứng dụng e-learning thì thấy mới mẻ, tạo hứng thú cho học sinh Tuy nhiên việc quản lý lớp học trên e-learning theo hình thức học sinh
tự đăng ký ghi danh mặc định của hệ thống thì chưa được phù hợp, khó khăn trong quản
lý lớp học trực tuyến với lớp học trên lớp, thiếu sự thống nhất Các khóa học kiểm tra trắc nghiệm mặc dù được hệ thống tự động chấm điểm sau khi làm kiểm tra xong nhưng kết quả kiểm tra không theo danh sách lớp gây khó khăn cho giáo viên trong việc xử lý điểm
E – learning là hệ thống quản lý học tập ưu việc ngoài việc quản lý các khóa học trực tuyến hệ thống còn hỗ trợ việc trao đổi thông tin giữa giáo viên và học sinh thông qua hệ thống email của giáo viên và học sinh trên khóa học Tuy nhiên khi triển khai cùng với hệ thống trường học kết nối thì học sinh lại được cấp thêm một tài khoản học tập Việc cấp nhiều tài khoản cho học sinh như tài khoản email, tài khoản e-learning, tài khoản trường học kết nối gây khó khăn cho giáo viên quản trị cũng như giáo viên bộ môn khi triển khai cho lớp học
Việc tiếp cận với phương pháp học tập mới bằng e-learning, môi trường học tập trên trường học kết nối, sử dụng email cá nhân để trao đổi liên hệ với giáo viên và trao đổi giữa các học sinh với nhau còn rất mới đối với học sinh trên địa bàn huyện Cao Lãnh như hiện nay, đặc biệt là ở khối đầu cấp thì còn nhiều khó khăn cho học sinh, nhiều học sinh chưa được tiếp cận với máy vi tính, chưa được học tập với môi trường mạng
Giáo viên nhà trường hiện nay bước đầu đã thiết kế được bài giảng điện tử theo chuẩn Scorm để giảng dạy và tham gia dự thi ở cấp trường, sở Tuy nhiên việc đưa bài giảng đã thiết kế lên hệ thống học tập e-learning để tổ chức cho học sinh tự học, tự nghiên cứu bài học thì chưa thực hiện được Điều này làm cho học sinh thiếu kênh thông tin bài giảng chính thức từ giáo viên dạy lớp để có thể phát huy khả năng tự học, tự tìm tòi
Việc ứng dụng công cụ mạnh mẽ của e-learning để thực hiện kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh đối với nhiều giáo viên còn khó khăn nên giáo viên thường chọn hình thức kiểm tra đánh giá bằng bài viết hoặc kiểm tra trắc nghiệm trên giấy
Trang 3II Các biện pháp đã thực hiện
1 Cấu hình hệ thống phù hợp
Việc quản lý danh sách lớp học là một công việc rất quan trọng góp phần tạo sự thuận lợi cho giáo viên trong việc tổ chức lớp học, theo dõi việc học tập, xử lý điểm số của học sinh theo danh sách Tạo sự thuận lợi cho giáo viên trong việc quản lý danh sách các lớp học với các thành viên khác Qua thời gian dài khai thác và sử dụng hệ thống Moodle từ phiên bản 1.5 đến 2.5 tôi thấy nội dung quan trọng cần cấu hình cho phù hợp với đặc điểm sử dụng của trường là thay đổi cấu trúc dữ liệu tài khoản học sinh
Ta cần thay đổi cấu trúc dữ liệu tài khoản học sinh theo cấu trúc sau: (Hình 1)
Việc thay đổi này rất thuận lợi cho giáo viên trong quá trình quản lý lớp học và xử
lý điểm số khi xuất dưới dạng file Excel
Hình 1
So với cấu trúc mặc định của Moodle thì ta cần thay đổi trường thông tin “Tên đệm” thành trường thông tin “Tên đệm và tên”; trường thông tin “Tên” thành trường thông tin “Lớp” Khai báo thêm mục thông tin “Trường thông tin khác” trong đó tạo mới trường thông tin “Trường” để phân biệt học sinh của các trường khi có học sinh nhiều trường tham gia học tập như Hình 1
Cách thực hiện: Xem Phụ lục 2 – Phần 1 Thay đổi cấu trúc dữ liệu tài khoản học sinh
Cấu hình hệ thống phù hợp là nội dung quan trọng trong phần thiết kế và cấu hình
hệ thống học tập Moodle Tùy theo điều kiện của từng trường mà giáo viên quản trị có
Trang 4cài đặt phù hợp Nếu thực hiện tốt nội dung này sẽ tạo thuận lợi cho giáo viên trong quá
trình giảng dạy, quản lý lớp học, khóa học và thuận lợi cho học sinh khi tham gia
2 Tạo tài khoản cho học sinh
Hiện tại trường THPT Cao Lãnh 1 đầu năm học phải cấp các tài khoản cho học sinh gồm: tài khoản email cá nhân cho mỗi học sinh với tài khoản email theo tên miền của trường có dạng mshs@caolanh1.edu.vn ; tài khoản trên hệ thống học tập e-learning của trường tại địa chỉ http://www.caolanh1.edu.vn/tuhoc ; tài khoản trên hệ thống học tập của trường học kết nối tại địa chỉ http://truongtructuyen.edu.vn Việc tạo và cấp 3 tài khoản riêng biệt sẽ gây nhiều khó khăn cho học sinh khi tham gia học tập nên giáo viên quản trị cần tạo tài khoản sao cho học sinh có thể sử dụng một tài khoản để tham gia học tập trên cả 2 hệ thống
Giáo viên là quản trị cần khởi tạo tài khoản của học sinh trên e-learning và trên trường học kết nối phải theo danh sách lớp, không để học sinh tự tạo tài khoản và đăng
ký học sẽ gây khó khăn trong quản lý danh sách lớp và xử lý điểm số Tạo danh sách tài khoản theo cấu trúc như sau:
username password firstname(Họ và tên) Lớp email
HS.06337.00412 EtCgfYiz 01 Lê Phương Anh 10A1 7115160001@caolanh1.edu.vn HS.06337.00413 JKtbL2i5 02 Nguyễn Bùi Tuyết Anh 10A1 7115160002@caolanh1.edu.vn Thực hiện lần lượt theo các bước sau: Tạo danh sách tài khoản của học sinh trên trường học kết nối theo số lượng của danh sách lớp; Bổ sung thêm thông tin họ tên, lớp
và email vào dánh sách; Sử dụng danh sách này để thêm thành viên vào hệ thống learning của trường; Sử dụng danh sách tài khoản email trong tập tin này để tạo tài khoản email cho học sinh trên hệ thống email của trường Khi cấp tài khoản email cho học sinh nên đặt mật khẩu là mã số học sinh (như tên tài khoản) giúp học sinh dễ nhớ
e-Cách thực hiện: Đầu tiên giáo viên quản trị tạo tài khoản cho học sinh các lớp trên http://truongtructuyen.edu.vn tập tin excel tài khoản có dạng:
STT Tài khoản Mật khẩu
phát tài khoản thành viên trên hệ thống e-learning như sau:
username password firstname(Họ và tên) Lớp email
HS.06337.00412 EtCgfYiz 01 Lê Phương Anh 10A1 7115160001@caolanh1.edu.vn HS.06337.00413 JKtbL2i5 02 Nguyễn Bùi Tuyết Anh 10A1 7115160002@caolanh1.edu.vn HS.06337.00414 gYXbhQOJ 03 Nguyễn Ngọc Kim Anh 10A1 7115160003@caolanh1.edu.vn HS.06337.00415 Pg2cMtDe 04 Đỗ Minh Ánh 10A1 7115160004@caolanh1.edu.vn
Trang 5HS.06337.00416 i9os1lED 05 Cao Nhựt Duy 10A1 7115160005@caolanh1.edu.vn HS.06337.00417 fETLatp7 06 Cao Mỹ Duyên 10A1 7115160006@caolanh1.edu.vn HS.06337.00418 7qYuIjVX 07 Lê Huỳnh Trúc Giang 10A1 7115160007@caolanh1.edu.vn HS.06337.00419 28xYLF5c 08 Nguyễn Trường Giang 10A1 7115160008@caolanh1.edu.vn
…
Địa chỉ email của học sinh là địa chỉ email được nhà trường cấp phát từ hệ thống email của trường Nếu chưa có hệ thống email riêng thì trường thông tin này có thể sử dụng địa chỉ email đại diện không trùng nhau (địa chỉ email không hoạt động)
Sau đó giáo viên quản trị thực hiện khởi tạo tài khoản cho học sinh các lớp trên
e-learning Cách thực hiện: Xem phụ lục 2 – Phần 2 Khởi tạo tài khoản cho học sinh
Để cấp tài khoản email cho học sinh dựa trên hệ thống của google mail giáo viên quản trị cần tạo danh sách tài khoản có cấu trúc như sau:
First Name Last Name Email Address Password
An Huynh Hoang 7115160044@caolanh1.edu.vn 7115160044
Anh Huynh Trong 7115160045@caolanh1.edu.vn 7115160045
Anh Nguyen Kieu Trang 7115160046@caolanh1.edu.vn 7115160046
Sau đó tiến hành thêm danh sách tài khoản từ hướng dẫn của hệ thống gmail Giáo viên có thể tham khảo thêm trực tiếp từ www.google.com.vn
Với cách làm như trên ta chỉ cần cấp cho học sinh một tài khoản nhưng có thể sử dụng trên cả 2 hệ thống học tập e-learning của trường và hệ thống học tập trường học kết nối, một tài khoản sử dụng email cá nhân tạo được sự thuận lợi cho cả học sinh lẫn giáo viên
3 Hướng dẫn học sinh sử dụng tài khoản
Sau khi tạo và cấp các tài khoản cho học sinh giáo viên tin học cần đóng vai trò chính trong việc hướng dẫn học sinh sử dụng các tài khoản được cấp để có thể tham gia tốt vào phương pháp dạy học mới đặc biệc là khối học sinh lớp 10 đầu cấp
Giáo viên dành thời gian khoản một tiết học để hướng dẫn học sinh thực hiện các nội dung:
+ Đăng nhập vào hệ thống học tập e-learning của trường tại địa chỉ http://www.caolanh1.edu.vn/tuhoc , cập nhật thông tin cá nhân của học sinh, tham gia vào khóa học mới, thực hiện nghiên cứu nội dung bài học, tham gia kiểm tra trực tuyến, theo dõi các thông tin từ khóa học, cách thức trao đổi nhóm trong quá trình tham gia bài học
+ Đăng nhập vào hệ thống trường học kết nối tại địa chỉ http://truongtructuyen.edu.vn, cập nhật thông tin cá nhân trên hệ thống, hướng dẫn tham gia nghiên cứu bài học, hoạt động nhóm, tìm kiếm các nguồn tài nguyên
+ Sử dụng địa chỉ email cá nhân theo địa chỉ tên miền dựa trên hệ thống email của google mail tại địa chỉ https://mail.google.com, quản lý tài khoản, gửi và nhận thư điện
tử
Việc hướng dẫn học sinh sử dụng tài khoản email và tài khoản học tập trên learning, trường học kết nối của giáo viên tin học giúp học sinh dễ dàng tiếp cận với
Trang 6e-phương pháp học tập mới, tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên các bộ môn dễ dàng triển khai học tập theo phương pháp mới
4 Tổ chức dạy học
Ngoài việc tổ chức dạy học theo phương pháp truyền thống giáo viên có thể tổ chức lớp học theo phương pháp dạy học mới sử dụng e-learning để dạy học ở một số bài học, môn học Việc tổ chức học bằng e-learning giáo viên có thể thực hiện tại phòng máy
vi tính hoặc tổ chức để học sinh học tự học ở nhà hoặc thông qua các thiết bị di động thông minh như điện thoại, máy tính bảng Để tổ chức dạy học giáo viên cần thực hiện hai nội dung: Thiết kế bài giảng theo chuẩn scorm; đưa bài giảng lên hệ thống học tập e-learning của trường hoặc đưa bài giảng lên trường học kết nối
Hiện nay trường đã tổ chức tập huấn và giáo viên cơ bản đã thực hiện được thiết
kế bài giảng điện tử theo chuẩn Scorm Giáo viên đã tham gia các cuộc thi thiết kế bài giảng điện tử cấp trường và cấp Sở Tuy nhiên giáo viên còn khó khăn trong việc tạo khóa học và đưa bài giảng lên e-learning
Để thực hiện tạo khóa học và đưa bài giảng lên e-learning: Xem phụ lục 2 – Phần
3 Tạo khóa học trên e-learning THPT Cao Lãnh 1
Việc tổ chức dạy học theo phương pháp truyền thống kết hợp sử dụng phương tiện dạy học và công nghệ thông tin hợp lý, phương pháp dạy học mới sử dụng e-learning trong dạy học góp phần tăng cường đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát
triển năng lực của học sinh góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nhà trường
5 Tổ chức kiểm tra, đánh giá
Kiểm tra, đánh giá là hoạt động bắt buộc nhằm đánh giá kết quả học tập của học sinh, xem xét mức độ đạt được của hoạt động học của học sinh so với mục tiêu đề ra E-learning cung cấp nhiều chức năng để thực hiện đánh giá kết quả học tập của học sinh sau khi tham gia một bài học, khóa học hoặc sau một số nội dung kiến thức được giáo viên giảng dạy trên lớp Hoạt động được sử dụng nhiều nhất để đánh giá là đề thi Tùy theo điều kiện phòng máy vi tính của trường giáo viên có thể tổ chức cho học sinh kiểm tra tại phòng máy hoặc các bài kiểm tra ôn tập, củng cố kiến thức có thể thực hiện ở nhà
Đề thi dùng để đánh giá học sinh thông qua các dạng đánh giá bao gồm: đúng/sai, nhiều lựa chọn, câu trả lời ngắn, câu hỏi phù hợp, câu hỏi ngẫu nhiên, câu hỏi số, các câu trả lời có hình ảnh đồ hoạ và văn bản mô tả Đối với hình thức học trực tuyến thì các đề thi phải được nghiên cứu kỹ để phù hợp với các đối tượng học sinh, có khả năng phân hóa cao Hoạt động này cung cấp các phương tiện để tổ chức một đề thi trực tuyến, từ tạo
đề thi đến các thông tin, báo cáo về học sinh tham gia thi, kết quả
Để thực hiện tạo đề thi: Xem phụ lục 2 – Phần 4 Tạo khóa học trên e-learning THPT Cao Lãnh 1
Để thực hiện xử lý kết quả đề thi: Xem phụ lục 2 – Phần 5 Đánh giá kết quả kiểm tra trực tuyến
Ứng dụng e-learning trong tổ chức kiểm tra, đánh giá giúp giáo viên có thêm được công cụ mạnh, linh hoạt hơn trong kiểm tra, đánh giá Giáo viên có thể xây dựng được
Trang 7các ngân hàng câu hỏi nhiều hơn, đánh giá khách quan hơn với chức năng câu hỏi ngẫu nhiên, có thể kiểm tra được kiến thức rộng thể hiện tính toàn diện, đặc biệt phù hợp với các bộ đề giúp học sinh tự học để ôn tập
III Hiệu quả và khả năng áp dụng
1 Hiệu quả
Qua thực hiện các biện pháp trên đã mang lại hiệu quả tích cực trong việc ứng dụng e-learning vào trong dạy học không chỉ ở bộ môn tin học mà còn ở nhiều bộ môn khác Hiện nay hệ thống học tập e-learning của trường cũng đã xây dựng được nhiều khóa học, ngân hàng đề kiểm tra trực tuyến ở một số bộ môn như Tin học, Vật lý, Sinh,
Tiếng anh, Hóa (Phụ lục 1 - Hình 1)
Việc tổ chức các khóa học, bài học theo chuẩn scorm để học thông qua e-learning giúp học sinh có thể nghiên cứu bài trước hoặc xem lại các nội dung đã giảng của giáo viên góp phần rèn luyện khả năng tự học, sáng tạo của học sinh qua đó giúp học sinh yêu thích môn học
Học sinh rất hứng thú với hình thức kiểm tra trắc nghiệm trên e-learning vừa công bằng vừa đảm bảo được tính khách quan Việc sử dụng ngân hàng câu hỏi và câu hỏi ngẫu nhiên giúp giáo viên kiểm tra kiến thức học sinh được toàn diện, tốn ít thời gian hơn
Việc ứng dụng e-learning trong dạy học là cơ sở để giáo viên và học sinh dễ dàng tiếp cận và sử dụng hệ thống http://truongtructuyen.edu.vn của Bộ GDĐT vào trong dạy
học (Phụ lục 1 - Hình 2; Phụ lục 1 - Hình 3) Học dựa trên e-Learning có thể thực hiện
phù hợp với tiến độ học tập, hoàn cảnh của học sinh, đảm bảo học mọi lúc, mọi nơi, hỗ trợ hợp tác trong môi trường mạng Đối với giáo viên, dễ dàng quản lý lớp học với số lượng lớn Học sinh có thể lựa chọn các khóa học, bài học phù hợp với nhu cầu như: ôn tập, kiểm tra kiến thức, tiềm hiểu kiến thức mới Các khóa học, bài học dễ dàng được cập nhập thường xuyên và nhanh chóng
Ứng dụng e-learning trong giảng dạy tin học là động lực để tập thể giáo viên ứng dụng e-learning, xây dựng các bài giảng theo chuẩn, đảm bảo theo hướng phát triển của
xã hội Tạo môi trường trao đổi bài học giữa học sinh và giáo viên trở nên thuận tiện hơn ngay cả ngoài giờ học trên lớp
Việc ứng dụng hệ thống học tập trực tuyến e-learning vào dạy học đã tạo cho học sinh một môi trường học tập mới đầy năng động, hiệu quả và sáng tạo Phát huy khả năng
tự học, tự tìm tòi của học sinh góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nhà trường
2 Khả năng áp dụng
Hiện nay nhiều giáo viên của trường cũng như giáo viên của các trường THPT trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp đã thực hiện được việc thiết kế bài giảng điện tử e-learning Hàng năm có rất nhiều bải giảng dự thi thiết kế bài giảng điện tử cấp Sở góp phần tạo động lực để giáo viên tiếp tục nghiên cứu, học hỏi và sáng tạo Đây là cơ sở để giáo viên đưa những bài giảng lên hệ thống quảng lý học tập e-learning của trường
Trang 8Đối với các Trường THPT trong giai đoạn hiện nay việc triển khai hệ thống học tập E-learning và áp dụng các biện pháp trên để góp phần đẩy mạnh ứng dụng e-learning vào trong giảng dạy là hoàn toàn có thể thực hiện được
Cao Lãnh, ngày 18 tháng 04 năm 2016
Người viết SKKN
(ký và ghi rõ họ tên)
Nguyễn Văn Út
Trang 9PHỤ LỤC 1
Hình 1: Các khóa học của giáo viên bộ môn trên e-learning
Trang 10Hình 2: Danh sách học sinh tham gia Trường học kết nối
Hình 3: Học sinh tham gia bài học trên Trường học kết nối