Một hướng tiếp cận mới khi sử dụng kiến thức liên môn hóa sinh vào bài dạy cacbon SGK11 chương trình chuẩn

Và một thực tế là chỉ nghiên cứu và thử nghiệm nội dung này để có bài gửi Sở dự thi dạy học tích hợp liên môn của giáo kế bài học theo một phương pháp mới nhất, học sinh dễ học nhất và h

GIÁO KHOA 11 – CHƯƠNG TRÌNH CHUẨN

Người thực hiện: Nguyễn Thị Lý Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc môn: Hóa học

THANH HOÁ NĂM 2019

2

MỤC LỤC Nội dung Trang

I Mở đầu……… 3

I.1 Lí do chọn đề tài……… 3

I.2 Mục đích nghiên cứu……… 3

I.3 Đối tượng nghiên cứu……… 3

I.4 Phương pháp nghiên cứu……… 3

I.4.1 Phương pháp thu thập thông tin……… 3

I.4.2 Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu……….4

I.4.3 Phương pháp điều tra phỏng vấn học sinh tại 2 lớp 11A10,11A9……… 4

II.Nội dung sáng kiến kinh nghiệm………4

II.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm……… 4

II.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm………4

II.2.1 Thực trạng chung……….4

II.2.2 Thực trạng đối với giáo viên………5

II.2.3 Thực trạng đối với học sinh……….5

II.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề……… 5

II.3.1.Bản thân phải nghiên cứu thật kĩ lưỡng bài……… 5

II.3.2.Trao đổi với tổ, nhóm chuyên môn……… 6

II.3.3 Trao đổi với các giáo viên bộ môn liên quan đến nội dung môn học…… 6

II.3.4.Chuẩn bị phiếu học tập……… 6

II.3.5 Các biện pháp tổ chức thực hiện……… 11

II.3.5.1 Giáo án lên lớp……… 11

II.3.5.2 Chia nhóm học sinh……… 26

II.3.5.3 Kết hợp với kĩ thuật khăn phủ bàn trong hoạt động nhóm… 27

II.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục,với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường……… 27

III.Kết luận, kiến nghị………28

III.1 Kết luận……….28

III.1.1 Kết quả nghiên cứu………28

III.1.2 Kết quả đối chứng……….……….28

III.1.3.Đánh giá chất lượng bài học……… 29

III.2 Kiến nghị……… 31

III.2.1 Kiến nghị với tổ chuyên môn………31

III.2.2 Kiến nghị với nhà trường……… 31

III.2.3 Kiến nghị với Sở Giáo dục và Đào tạo……….32

TÀI LIỆU THAM KHẢO……….33

PHỤ LỤC……… 34

3

I.MỞ ĐẦU

I.1 Lí do chọn đề tài

Kính thưa các đồng chí, đồng nghiệp, trong chương trình phổ thông, nội

dung của một số môn học lặp lại, gây ra sự lĩnh hội chồng chéo nhau về kiến thức Mỗi lần dạy lại phải cắp tài liệu đi hỏi giáo viên khác để làm sao có một thống nhất hiệu quả nhất trong nội dung cần phải truyền tải đến cho học sinh Trước những khó khăn đó của người dạy và người học, cần thiết phải đi đến một giáo án chung cho nội dung môn học Giúp cho trong một tiết học nhưng học sinh sẽ lĩnh hội

được nhiều kiến thức khoa học – đó chính là “ Tích hợp liên môn trong giảng dạy” Nhưng hiện nay, tích hợp liên môn chưa được áp dụng rộng rãi và chưa

mang tính thường xuyên trong nhà trường Và một thực tế là chỉ nghiên cứu và thử nghiệm nội dung này để có bài gửi Sở dự thi dạy học tích hợp liên môn của giáo

kế bài học theo một phương pháp mới nhất, học sinh dễ học nhất và hứng thú nhất

và với dạy học vận dụng kiến thức tích hợp liên môn luôn mang lại cho tôi kết quả cao nhất Trong tháng 10 năm 2018 của học kì I năm học này, nhà trường THPT Hậu Lộc IV có tổ chức hội thi giáo viên giỏi cấp trường, tôi đã dự thi và giảng dạy tại lớp 11A10 bài “Cacbon”- chương trình chuẩn có vận dụng kiến thức tích hợp liên môn hóa học – sinh học – địa lí – lịch sử Và kết quả đạt được rất cao Chính

vì vậy mà tôi viết sáng kiến kinh nghiệm “ Một hướng tiếp cận mới khi sử dụng kiến thức tích hợp liên môn hóa-sinh vào bài dạy “Cacbon” sách giáo khoa 11 – chương trình chuẩn”, với mong muốn chia sẻ một vài kinh nghiệm đến các bạn

đồng nghiệp về dạy học có sử dụng tích hợp liên môn

Mong rằng sáng kiến kinh nghiệm sẽ mở ra “một hướng tiếp cận hiệu quả” trong việc dạy học khi sử dụng kiến thức “ Tích hợp liên môn”

I.2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm này nhằm nâng cao hiệu quả

lĩnh hội kiến thức về cacbon và các ứng dụng của nó trong cuộc sống Mặt khác sáng kiến kinh nghiệm này cũng đưa ra một hướng tiếp cận mới khi sử dụng tích hợp liên môn Hóa hoc – Sinh học – Địa lí – Lịch sử, giúp cho học sinh hiểu một cách sâu sắc hơn, đầy đủ hơn về các kiến thức khoa học về cacbon Và đặc biệt là tránh sự chồng chéo kiến thức khi lĩnh hội các nội dung bài học Giúp học sinh thay đổi tư duy học, và thái độ học tập cởi mở hơn, yêu thích bộ môn hóa học hơn

I.3 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng dạy học là học sinh

- Lớp thực hiện: 11A10 Trường THPT Hậu Lộc IV năm học 2018-2019

I.4 Phương pháp nghiên cứu

I.4.1 Phương pháp thu thập thông tin

Phương pháp này thu thập thông tin từ rất nhiều nguồn

-Thứ nhất, thu thập thông tin kiến thức từ các giáo viên bộ môn có liên quan đến

nội dung bài “Cacbon”

I.4.2 Phương pháp điều tra phỏng vấn học sinh tại 2 lớp 11A10,11A9

- Chọn mẫu điều tra: học sinh tại 2 lớp 11A10,11A9

- Số lượng mẫu điều tra: Số phiếu phát ra là 82 phiếu theo phương pháp ngẫu nhiên

theo nhóm đối tượng học sinh ( 82 học sinh lớp 11A10,11A9)

Phương pháp đánh giá theo thang “Không thích”, “ Bình thương”, “Thích”, “Rất thích”

I.4.3 Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu

Đối với mục tiêu nghiên cứu các vấn đề có tính lý luận: Phương pháp tổng hợp được sử dụng để lựa chọn lý thuyết thích hợp về vấn đề nghiên cứu Các cơ sở

lý thuyết được tập hợp, lựa chọn từ các tài liệu, và các kết quả nghiên cứu đã được công bố liên quan đến chất lượng bài dạy

Đối với mục tiêu phân tích, đánh giá chất lượng bài dạy và hứng thú học tập của học sinh: phương pháp phân tích, quan sát, và phân tích tổng hợp được sử dụng để phân tích các hứng thú học tập của học sinh, như: “Không thích”, “Thích”,

“Rất thích” Trong đó phương pháp quan sát được sử dụng để ghi nhận các hành

vi, thái độ, sự hăng say học tập của học sinh

Như vậy, sau khi tổng hợp xem có bao nhiêu học sinh “Không thích”, “ Bình thường”, “Thích”, “Rất thích”, tổng hợp, phân loại điểm ở phiếu học tập thì sẽ phân tích, so sánh thái độ học tập và đi đến kết luận sự lĩnh hội kiến thức ở hai lớp

11A10,11A9

II.Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

II.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

Kính thưa các đồng chí và các đồng nghiệp, giáo viên như một người mang sứ

mệnh truyền thụ kiến thức từ trong sách vở, từ thực tế đời sống cho học sinh, giúp học sinh có thể hiểu và áp dụng vào trong chính cuộc sống của mình

Sau mỗi một bài dạy, là một kinh nghiệm được rút ra, tất cả làm giàu thêm phương pháp truyền thụ cho lớp lớp học sinh từ thế hệ này đến các thế hệ khác Đối với bài “Cacbon” sách giáo khoa 11 – chương trình chuẩn là một ví dụ rất điển hình Là một bài mà nội dung có liên quan rất nhiều đến các môn khác, như: Sinh học, địa lí, và cả lịch sử nữa Vậy, nhằm liên kết các kiến thức khoa học của các môn học trên trong bài dạy “Cacbon” theo định hướng tích hợp liên môn (Hóa học - Sinh học - Địa lý – Lịch sử ) sẽ giảm bớt sự trùng lặp nội dung của các môn học; tạo điều kiện cho học sinh vận dụng, trải nghiệm hiểu rõ hơn ý nghĩa

thực tiễn của các kiến thức hóa học và sinh học

II.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

II.2.1 Thực trạng chung

Kính thưa các đồng chí, đồng nghiệp đối với bộ môn hóa học có một thực

trạng chung đó là: Các bài dạy thường theo một mô tuýt chung: “ Từ vị, trí đến cấu

II.2.2 Thực trạng đối với giáo viên

Đối với giáo viên, thực trạng lớn nhất là dạy một bài cho rất nhiều đối tượng học sinh, mà đặc biệt là học sinh có đầu vào rất thấp Ở cấp 2 môn hóa dường như

bị lãng quên, nên thật sự rất khó khăn cho giáo viên dạy Chính vì vậy mà cường

độ làm việc, nghiên cứu, tìm tòi các phương pháp đổi mới trong giảng dạy đối với giáo viên tăng lên bao giờ hết Bởi nếu cứ truyền thụ bài dạy theo lối mòn cũ thì học sinh cực kì nhàm chán

Mặt khác, khi bài dạy môn của mình lại liên quan đến nội dung của môn học khác, thì hai giáo viên lại phải trao đổi sao cho thống nhất nội dung kiến thức, để truyền đạt cho học sinh Và thực tế bài: “Cacbon” lại liên quan nhiều đến môn Sinh học, Địa lí và Lịch sử Nên bản thân tôi phải trao đổi với cả ba giáo viên bộ môn Sinh học, Địa lí và Lịch sử sao cho học sinh lĩnh hội kiến thức một cách sâu sắc nhất và phải hứng thú nhất Nên cần phải tích hợp liên môn với Sinh học, địa lí

và cả lịch sử để cho các em tiếp thu kiến thức tốt nhất về Caccbon

II.2.3 Thực trạng đối với học sinh

Đối với học sinh hiện nay ở cấp 2, môn hóa học dường như rất xa lạ với các

em Đây thực sự là khó khăn lớn nhất đối với học sinh Vì lên cấp 3 các em phải học môn hóc học- nội dung kiến thức nối tiếp của cấp 2 mà các em đã học Nhưng thực chất các em không có khái niệm môn hóa trong đầu Khó khăn thứ hai là đầu vào của các em rất thấp Nên việc tiếp cận kiến thức của các em không hề đơn giản

Từ những thực trạng vừa nêu ở trên, tất cả dẫn đến một hiệu quả không mong muốn của một người dạy học: học sinh thì uể oải, nhàm chán còn giáo viên thì rất buồn khi thấy thái độ không ủng hộ của người học

Chính vì vậy mà để thay đổi tư duy của người dạy và cách học của người học, người giáo viên phải đổi mới phương pháp dạy học,giúp học sinh học tập

nghiêm túc đạt hiệu quả cao Và ”Một hướng tiếp cận mới khi sử dụng kiến thức liên môn hóa – sinh vào bài dạy “Cacbon” Sách giáo khoa 11- chương trình chuẩn” là một sáng kiến kinh nghiệm có thể giúp người dạy và người học đổi mới

cách nghiên cứu và lĩnh hội kiến thức

II.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

II.3.1.Bản thân phải nghiên cứu thật kĩ lưỡng bài:

Nghiên cứu bài kĩ thì mới tìm được phương pháp hay để truyền đạt cho học sinh

Kết hợp tham khảo nhiều tài liệu, như: Sách giáo viên, Tài liệu chuẩn kĩ năng, kiến

thức, Tài liệu tập huấn giáo viên về các phương pháp dạy học tích cực, Tài liệu về đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học Tài liệu về tích hợp liên môn Giáo viên phải nghiền ngẫm nội dung kiến thức bài dạy một cách nhuần nhuyễn Và tự sắp xếp trong đầu từng hoạt động khi lên lớp mà không cần phụ

6

thuộc giáo án Phân bố thời gian cho từng hoạt động một cách hợp lí để bài dạy

hoàn hảo nhất

II.3.2.Trao đổi với tổ, nhóm chuyên môn:

Trao đổi với tổ,nhóm chuyên môn để tìm ra giáo án hay nhất để truyền đạt cho

học sinh Đồng nghiệp trong tổ, nhóm chuyên môn sẽ góp ý để bài dạy được hoàn thiện hơn, hiệu quả cao hơn

II.3.3 Trao đổi với các giáo viên bộ môn liên quan đến nội dung môn học:

Việc làm này rất quan trọng, thứ nhất là thống nhất được nội dung tiết dạy, thứ hai là sắp xếp hài hòa các hoạt động lên lớp Có như vậy thì tiết học mới thành công, học sinh sẽ hứng thú hơn, lĩnh hội được nhiều kiến thức hơn

II 3.4 Chuẩn bị của giáo viên

HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN

I TÊN CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP:

“Cacbon và tầm quan trọng của cacbon trong đời sống”

(Bài 15: Cacbon – Hóa học 11 – chương trình chuẩn)

Bài mở đầu của chương III, trong chương trình Hóa học 11 có bài 15: Cacbon

Đây là những kiến thức cơ sở quan trọng giúp học sinh hiểu được các kiến thức cơ bản về đặc điểm, tính chất và ứng dụng của nguyên tố Cacbon; Trong chương trình môn Sinh học 10, khi học chương: Thành phần hóa học của tế bào, Cacbon có vai trò cực kì quan trọng tạo nên sự đa dạng của vật chất hữu cơ Bởi vì Cacbon là thành phần chính của tất cả các chất hữu cơ Mọi chất hữu cơ đều chứa cacbon trong thành phần của nó Các hợp chất của Cacbon tạo ra nền tảng cho mọi loại hình sự sống trên Trái Đất và chu trình cacbon - nitơ dự trữ và tái cung cấp một số năng lượng được sản sinh từ Mặt Trời và các ngôi sao

Vì vậy cùng với việc sử dụng kiến thức hóa học của môn Hóa 11 với sử dụng kiến thức của môn Sinh 10, theo định hướng liên môn, chúng tôi đề nghị tích hợp nội dung của bài Cacbon với một số kiến thức Sinh học liên quan Ngoài ra trong chủ đề còn có sử dụng kiến thức tích hợp của các môn Địa lý, Lịch sử, giáo dục bảo vệ môi trường… nhằm liên kết các kiến thức khoa học mà học sinh lĩnh hội được với đời sống, lao động sản xuất

Việc thực hiện bài giảng: “Cacbon và tầm quan trọng của cacbon trong đời sống” trong môn Hóa học theo định hướng tích hợp liên môn (Hóa học - Sinh học -

Địa lý – Lịch sử - GDBVMT) sẽ giảm bớt sự trùng lặp nội dung của các môn học; tạo điều kiện cho học sinh vận dụng, trải nghiệm hiểu rõ hơn ý nghĩa thực tiễn của các kiến thức hóa học và sinh học

II MỤC TIÊU DẠY HỌC

*Nội dung các môn học được tích hợp trong bài học: Trong giáo án dạy

học này, giáo viên mô tả lại kiến thức, kĩ năng, thái độ của một số môn học liên

quan đến kiến thức về “Cacbon và tầm quan trọng của cacbon trong đời sống”:

+ Môn Hóa học: Vận dụng kiến thức của bài: Cacbon (Hóa học 11 cơ bản): nắm được kiến thức về Vị trí của cabon trong bảng tuần hoàn, các dạng thù hình,

+ Giáo dục sức khỏe, bảo vệ môi trường, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên:

Có ý thức bảo vệ môi trường và xử lí tình huống liên quan đến bảo vệ môi trường

và sức khỏe con người

+ Môn Địa lí: bản đồ địa hình vùng Quảng Ninh,Thanh Hóa, Nghệ An, (Địa

lí 12: Địa lí địa phương) xác định được vị trí phân bố của một số mỏ than và các khoáng vật như Canxit, Magiezit, Đôlômit ở Việt Nam, giáo dục ý thức bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên của đất nước

+ Môn Lịch sử: qua một số sự kiện lịch sử như: Bộ đội Việt Nam chế tạo thành công bom Ba Càng, thuốc nổ đen ( Thuốc nổ có khói) trong chiến tranh du kích kháng chiến chống Pháp cứu nước

*Vận dụng các kiến thức tích hợp liên môn trên trong bài học nhằm mục tiêu:

1 Kiến thức

Học sinh sẽ tìm hiểu ba nội dung chính:

- Vị trí và cấu hình electron nguyên tử cacbon

- Tính chất vật lí, ứng dụng, trạng thái tự nhiên, sản xuất Liên hệ thực tế: Vai trò và tầm quan trọng của cacbon trong đời sống

- Tính chất hóa học của cacbon

2 Kỹ năng

+ Làm việc theo nhóm: hình thành kĩ năng hoạt động nhóm, quan sát, liên hệ thực tế, phân biệt được các dạng thù hình của cacbon

+ Vận dụng lí thuyết vào thực tiễn: Giải thích được một số hiện tượng thực

tế như: dùng mũi dao kim cương cắt kính, ngộ độc khói than…

- Hứng thú trong quá trình thực hiện bài học

- Độc lập, tự giác, tự chịu trách nhiệm trước nhóm

- Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, phát triển bền vững

- Tích cực áp dụng những kiến thức đã học vào thực tế

- Hoạt động nhóm tích cực hiệu quả cao

- Năng lực giao tiếp

- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin

- Năng lực sáng tạo

III ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC

- Đối tượng dạy học là học sinh

- Lớp thực hiện: 11A10 Trường THPT Hậu Lộc IV

IV Ý NGHĨA CỦA BÀI HỌC

Qua thực tế quá trình dạy học tôi thấy rằng việc kết hợp kiến thức liên môn học vào để giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học là việc làm hết sức cần thiết Qua việc thực hiện chủ đề giúp giáo viên bộ môn không chỉ nắm chắc kiến thức bộ môn mình dạy mà còn không ngừng trau dồi kiến thức các môn học khác để tổ chức, hướng dẫn các em giải quyết các tình huống, vấn đề đặt ra trong môn học nhanh chóng và hiệu quả Tích hợp trong giảng dạy sẽ giúp học sinh phát huy khả năng tư duy tích cực, sáng tạo và độc lập

Việc kết hợp các kiến thức liên môn như Sinh học, Địa lí, Lịch sử vào môn Hóa học rất quan trọng, giúp cho bài học bao quát, đầy đủ ý hơn Như vậy, qua chủ

đề này học sinh không chỉ nắm được nội dung bài học về Cacbon mà còn thấy được vai trò quan trọng của Cacbon trong đời sống, giải thích được các hiện tượng, các ứng dụng của Cacbon trong thực tiễn từ đó nêu được những biện pháp thích hợp nhằm bảo vệ môi trường và bảo vệ sức khỏe của cộng đồng

Mặt khác, việc thực hiện chủ đề tích hợp liên môn này tạo điều kiện gắn kết kiến thức, kĩ năng, thái độ các môn học với nhau, với thực tiễn đời sống xã hội làm cho học sinh yêu thích môn học hơn và yêu cuộc sống Biết vận dụng các kiến thức

để giải quyết các vấn đề xảy ra trong thực tế, từ đó tự xây dựng ý thức và hành động cho chính bản thân

V THIẾT BỊ DẠY HỌC, HỌC LIỆU

1 Chuẩn bị của giáo viên

*Tài liệu và các nguồn cung cấp thông tin:

- SGK và SGV Hóa học 11 hiện hành - NXB GD; SGK Sinh học 10 hiện

hành, Địa lý 12 hiện hành

- Hệ thống câu hỏi vào phiếu học tập, máy tính, máy chiếu, bảng phụ

- Tham khảo tài liệu từ một số trang Wed các tư liệu về Cacbon và tầm

quan trọng của Cacbon trong đời sống

9

*Thiết bị:

- Máy tính nối mạng; Máy chiếu

- Tranh ảnh về các dạng thù hình của Cacbon: kim cương, than chì, bản đồ địa hình vùng Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An

- Sơ đồ tư duy: bài Cacbon

2 Chuẩn bị của học sinh

- Hoàn thành các phiếu học tập mà giáo viên giao:

10

* Phiếu học tập số 2 (ở nhà):

1 - Tìm hiểu, kể tên các khoáng vật chứa cacbon mà em biết, nêu công thức hóa học của các khoáng vật đó

2 - Thu thập các thông tin về mỏ than antraxit ở Quảng Ninh, mỏ than

nhỏ hơn ở Thanh Hóa và Nghệ An, từ đó đề xuất các biện pháp khai thác và sử

dụng tài nguyên khoáng sản hợp lí ở Việt Nam, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên

* Phiếu học tập 3: (trên lớp)

PHIẾU HỌC TẬP 3: Tính chất hóa học của Cacbon

Họ tên:……… Nhóm:………Lớp:11A10

Hãy hoàn thành các phương trình hóa học , xác định sự thay đổi số oxi

hóa của C và đọc tên sản phẩm tạo thành trong các phản ứng sau đây:

1 C + O2  t o

………

2 C+ H2SO4(đ)  t o ………

3 C + CuO t o ………

4 C + H2  t o ………

5 C + Al t o ………

VI HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

PHÂN CÔNG

1 Phần I: Vị trí, cấu hình electron nguyên

tử của Cacbon

Nguyễn Thị Lý

2 Phần II: Tính chất vật lí, ứng dụng,

trạng thái tự nhiên, sản xuất

* Liên hệ thực tế: Vai trò và ứng dụng

của cacbon trong đời sống

Nguyễn Thị Lý Trần Thị Nhung

3

III Tính chất hóa học và liên hệ thực tế Nguyễn Thị Lý

11

II 3.5 Các biện pháp tổ chức thực hiện

II.3.5.1 Giáo án lên lớp

Hoạt động 1: Vào bài

Phương pháp: Nêu vấn đề Thời gian: 2 phút Thưa tất cả các em, chúng ta thường nghe trên các thông tin đại chúng về một vấn đề mà toàn cầu đang rất quan tâm đó là việc trái đất của chúng ta đang

nóng dần lên Và một trong những nguyên nhân đó chính là hiệu ứng nhà kính

Hiệu ứng nhà kính: CO2 trong khí quyển giống như một tầng kính dày bao phủ Trái đất, làm cho Trái đất không khác gì một nhà kính lớn Hiệu ứng nhà kính là hiệu ứng làm cho không khí của Trái đất nóng lên do bức xạ sóng ngắn của Mặt trời có thể xuyên qua tầng khí quyển chiếu xuống mặt đất; mặt đất hấp thu nóng lên lại bức xạ sóng dài vào khí quyển để CO2 hấp thu làm cho không khí nóng lên

Vậy các em có biết hiện tượng này liên quan đến nguyên tố hóa học nào không? Đó chính là nguyên tố Cacbon Nguyên tố Cacbon có những tính chất gì? Có ứng dụng và tầm quan trọng như thế nào? Bài học này cô

và các em sẽ tìm hiểu và giải quyết các vấn đề trên

Bài học có 3 nội dung chính:

- Phần I: Vị trí và cấu hình electron nguyên tử

- Phần II: Ghép chung: Tính chất vật lí, ứng dụng, trạng thái tự nhiên

và sản xuất

- Phần III: Tính chất hóa học

Để giúp các em liên hệ kiến thức bài học - thực tế một cách logic, dễ nhớ thì ở mỗi nội dung cô sẽ đan xen giữa phần kiến thức cơ bản của bài

12

học và những câu hỏi liên hệ thực tế liên môn với môn Địa lí, Lịch sử và Sinh Học, đồng thời giúp các em sử dụng những kiến thức thu thập được của mình qua bài học để giả quyết những vấn đề thực tế liên quan giúp

ích cho bản thân, gia đình và xã hội

Hoạt động 2: Vị trí, cấu hình electron nguyên tử

Phương pháp: Nêu vấn đề, vấn đáp

Thời gian: 3 phút

Nội dung

tích hợp

GV: yêu cầu HS nêu vị trí và cấu hình electron nguyên tử của nguyên tố C?

HS: nghiên cứu SGK lên bảng trình bày

GV: nhận xét, kết luận về các số oxi hóa của C?

HS: trả lời GV: nhận xét, kết luận

I Vị trí và cấu hình electron nguyên tử

-Vị trí: STT6, Chu kì 2, nhóm IVA

- Cấu hình e:1s22s22p2

- Số oxi hóa: -4,0,+2,+4

Nội dung

tích hợp

GV : yêu cầu HS hoạt động theo nhóm nhỏ (4 em) hãy nghiên cứu kĩ mục II.1 SGK và quan sát 2 mẫu than chì và kim cương: So sánh điểm khác nhau giữa 2 dạng thù hình của cacbon thông qua bảng sau PHT

số 1 ?

HS : thảo luận theo nhóm hoàn thành PHT số 1, cử đại diện lên bảng trả lời

HS nhóm khác nhận xét, bổ sung

GV : nhận xét, kết luận

II Tính chất vật lí, trạng thái tự nhiên, ứng dụng, sản xuất

1.Tính chất vật lí và liên

hệ thực tế qua lịch sử chiến tranh chống Mĩ của nhân dân ta

Kim cương

Hoạt động 3: Tính chất vật lí, trạng thái tự nhiên, ứng dụng, sản xuất

Phương pháp: Hoạt động nhóm, nêu vấn đề, tích hợp liên môn

Thời gian: 20 phút

*Ứng dụng thực tế : Giáo viên biếu diễn màn cắt kính cho học sinh

xem Giáo viên cho học sinh lên làm thử và nhận xét đặc điểm cấu tạo tinh thể của kim cương với ứng dụng của nó

Nhưng với phương châm diệt được xe cơ giới địch, mà người chiến sĩ sẽ hy sinh sau khi bom nổ vì bị sức ép và hơi nóng táp vào người

Trong trận Hà Nội 1946, chừng 10 tổ cảm tử quân được thành lập, với tổng cộng chừng 100 đội viên Họ được gọi là quyết tử quân, khác với

đa số chiến sĩ tham gia chỉ được gọi là Vệ quốc quân hoặc tự vệ Hà Nội Họ thường mặc áo trấn thủ, đeo khăn đỏ, cầm bom ba càng,

có khi được tổ chức truy điệu sống trước khi xung trận

Được chọn vào đội cảm tử quân là niềm vinh dự với họ khi đó, và họ cũng là sự động viên tinh thần lớn cho quân dân trước sức mạnh quân sự của Pháp

Câu hỏi: Em có suy nghĩ gì

về tội ác của thực dân Pháp

Và hãy phát biểu lòng yêu nước của các cảm tử quân

đã hi sinh thân mình vì tự do dân tộc?

- Các em có biết thành phần chính trong bom Ba càng là gì?

- Giải thích quá trình gây nổ

Hình ảnh: Bộ đội Việt Nam

Qua đó các em sẽ thấy được long dung cảm, bất khuất , kiên cường của bộ đội Việt Nam quên thân mình vì tự do của dân tộc

- Thành phần chính trong bom bom Ba càng là: 75%KNO3, 10%S, 15%C

- Bom ba càng được thiết kế với kíp kích nổ bằng va chạm,

về nguyên tắc nó là đầu đạn

15

của bom Ba Càng? lõm Bom có dạng hình phễu,

miệng phễu có đường kính

22 cm, nhồi bằng thuốc nổ hoặc thuốc bom (7–10 kg), có vành gang gắn ba càng sắt dài12 cm/càng; đáy phễu là bộ phận gây nổ, gồm: hạt nổ, kim hỏa và chốt hãm an toàn

Khoảng lõm ở đáy hình côn khi nổ sẽ khiến cho sức nổ hướng vào lớp thép xe tăng

Gv: yêu cầu HS nghiên cứu kĩ mục V- SGK và quan sát các hình ảnh, cho biết trạng thái tự nhiên của Cacbon ?

HS : trả lời

GV : kết luận

2.Trạng thái tự nhiên và liên hệ trong địa lí và sinh học

*Giáo viên

tích hợp

kiến thức

GV nêu câu hỏi:

Em hãy cho biết ở nước các mỏ than được phân

HS: Qua chuẩn bị phiếu

học tập số 2 (ở nhà) thu thập

16

về Địa lí:

(2 phút)

bố chủ yếu ở đâu?

GV: Qua tìm hiểu thu thập

thông tin em hãy cho biết các mỏ than trên đang được con người khai thác như thế nào?

- Cần làm gì để bảo vệ khai thác và sử dụng tài nguyên khoáng sản trên một cách hợp lí ?

HS: Thảo luận, trả lời

GV: nhận xét, kết luận Giới thiệu qua về mỏ than antraxit

ở Quảng Ninh- mỏ than khổng lồ của Việt Nam?

các thông tin về mỏ than antraxit ở Quảng Ninh, một vài

mỏ than nhỏ ở Thanh Hóa và Nghệ An

Giáo viên giới thiệu thêm: Bên cạnh các mỏ than lớn, nước ta còn

có nhiều hang động tuyệt vời với các lớp thạch nhũ đẹp – được thế giới công nhận là di sản thiên nhiên, như: Động Phong Nha - Kẻ Bàng ở Quảng Bình, Động ở Hạ Long….Và tiềm năng to lớn hơn nữa

đó chính là dầu khí, nguồn nhiên liệu khổng lồ cho Việt Nam

em hãy cho biết: Cacbon

*Vai trò của Cacbon trong tế bào sống:

- Cacbon là thành phần chính của tất cả các chất hữu cơ Mọi

cơ nào trong tế bào sống?

HS: Dựa vào kiến thức đã học, thảo luận trả lời câu hỏi

GV: Vì sao nói: Cacbon có vai trò quan trọng tạo nên sự

đa dạng của vật chất hữu cơ?

HS: thảo luận trả lời

GV : nhận xét, bổ sung, kết luận

GV Khẳng định thêm vai

trò sinh học của Cacbon :

- Cacbon rất cần cho người

và động vật: Chiếm 18,6%

trọng lượng cơ thể, Cacbon

được tìm thấy trong mọi phân

tử hữu cơ Cacbon được biết đến như là nguyên tố có thể tạo ra cỡ 10 triệu loại hợp chất khác nhau, chiếm phần lớn trong các hợp chất hóa học

- Thực phẩm chứa cacbohydrat có tác dụng kích thích tăng tiết serotonin và giải phóng chậm cacbon phức hợp, giúp bình tĩnh và ở trạng thái vui vẻ hơn Với chế độ

ăn ít hydrat-cacbon sẽ làm độ nhạy của các giác quan kém

đi

chất hữu cơ đều chứa cacbon

trong thành phần của nó, như: + Cacbon là thành phần quan trọng trong đơn vị cấu trúc của vật chất mang thông tin di truyền (a.nucelic)

+ Cacbon là thành phần không thể thiếu trong các hợp chất hữu cơ của cơ thể sống

+ Cacbon dioxide (CO2) là một thành phần thiết yếu của quang hợp (còn gọi là cacbon đồng hóa ) tổng hợp các chất hữu cơ

Do đó, Cacbon là nguyên tố hóa học đặc biệt quan trọng trong việc tạo nên sự đa dạng của các đại phân tử hữu cơ

Các hợp chất của cacbon tạo ra nền tảng cho mọi loại hình sự sống trên Trái Đất và chu trình cacbon - nitơ dự trữ và tái cung cấp một số năng lượng được sản sinh từ Mặt Trời và các ngôi sao

Câu hỏi liên hệ thực tế:

1, Vậy chúng ta cần bổ sung nguồn lương thực, thực phẩm nào để cung cấp đầy đủ Cacbon cho cơ thể?

Trả lời:

Nguồn cung cấp chủ yếu Cacbon cho cơ thể là Carbohydrat Carbohydrat bao gồm đường, tinh bột và chất xơ có trong trái cây, ngũ cốc, rau quả và các