ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC ĐẤT VÀ BẢN ĐỒ ĐẤT VIỆT NAM 1.. Mục tiêu của môn học: - Kiến thức: Quá trình hình thành đất, các tính chất hóa học, vật lý và độ phì nhiêu của đất; các nhóm đất chính ở
Trang 1ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
ĐẤT VÀ BẢN ĐỒ ĐẤT VIỆT NAM
1 Thông tin về giảng viên:
- Họ và tên: Đặng Mai
- Chức danh, học hàm, học vị: Phó giáo sư, Tiến sĩ
- Thời gian, địa điểm làm việc: Giờ hành chính các ngày trong tuần, Bộ môn Trầm tích và Địa chất biển, nhà T5 - Trường Đại học KHTN
- Địa chỉ liên hệ: Khoa Địa chất, Trường Đại học KHTN, 334 Nguyễn Trãi, Hà Nội
- Điện thoại, e-mail: 8544632; 0912646638; maigeo47@ gmail.com
- Hướng nghiên cứu chính: Địa hoá học
2 Thông tin về môn học:
- Tên môn học: Đất và bản đồ đất Việt Nam
- Mã số môn học: EVS3089
- Số tín chỉ:3
- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:
+ Nghe giảng lý thuyết: 30
+ Bài tập: 5
+ Thực hành, thí nghiệm: 5
+ Tự học, tự nghiên cứu: 5
- Đơn vị phụ trách môn học:
+ Bộ môn: Trầm tích và Địa chất biển
+ Khoa: Địa chất
- Môn học tiên quyết: Thổ nhưỡng học
3 Mục tiêu của môn học:
- Kiến thức: Quá trình hình thành đất, các tính chất hóa học, vật lý và độ phì nhiêu của đất; các nhóm đất chính ở Việt Nam
- Kỹ năng: Đánh giá tài nguyên đất
- Các mục tiêu khác:
Trang 2+ Thái độ học tập: yêu cầu sinh viên chăm chỉ, tỉ mỉ, sáng tạo
+ Bồi dưỡng, nâng cao năng lực cảm thụ khoa học
4 Tóm tắt nội dung môn học:
Phong hóa và tạo đất; Tính chất vật lý của đất; Thành phần hóa học, khoáng vật, sinh vật, chất hữu cơ, chất mùn của đất; Tính chất nước của đất; Độ phì và phân loại đất; Thành lập bản đồ đất Việt Nam; các nhóm đất chính ở Việt Nam
5 Nội dung chi tiết môn học:
Chương 1 Phong hóa và tạo đất (3t)
1.1 Khái niệm về đất
1.2 Quá trình phong hóa
1.2.1 Phong hóa cơ học
1.2.2 Phong hóa hóa học
Chương 2 Thành phần của đất
2.1 Thành phần khoáng vật của đất
2.1.1 Khoáng vật nguyên sinh
2.1.2 Khoáng vật thứ sinh
2.2 Thành phần hóa học của đất
2.2.1 Các nguyên tố thô lượng
2.2.2 Các nguyên tố vi lượng
2.3 Thành phần sinh vật
2.3.1 Động vật
2.3.2 Thực vật
2.3.3 Vi sinh vật
2.4 Chất hữu cơ
2.4.1 Nguồn gốc chất hữu cơ trong đất
2.4.2 Quá trình khoáng hóa chất hữu cơ
2.4.3 Sự tạo mùn
2.4.4 Tính chất và vai trò của chất mùn
Trang 3Chương 3 Tính chất vật lý của đất
3.1 Thành phần cơ giới của đất
3.1.1 Khái niệm, phân loại
3.1.2 Phương pháp nghiên cứu thành phần cơ giới
3.1.3 Cấu trúc đất
3.2 Tỷ trọng của đất
3.3 Dung trọng của đất
3.4 Độ xốp của đất
3.5 Khí đất
3.6 Độ ẩm của đất
Chương 4 Tính chất nước của đất
4.1 Các dạng nước trong đất
4.1.1 Các dạng vật lý
4.1.2 Nước dễ tiêu và nước khó tiêu
4.2 Dung dịch đất
4.2.1 Khái niệm
4.2.2 Thành phần của dung dịch đất
4.2.3 Tính chất của dung dịch đất
4.2.4 Độ pH của dung dịch đất
4.2.5 Thế oxi hóa - khử của dung dịch đất
4.2.6 Tính đệm của dung dịch đất
Chương 5 Keo đất
5.1 Cấu tạo keo đất
5.2 Phân loại keo đất
5.3 Tính chất của keo đất
5.4 Trao đổi cation
5.5 Độ no bazơ của đất
Trang 45.6 Hấp phụ anion
Chương 6 Độ phì nhiêu và phân loại đất
6.1 Độ phì nhiêu
6.1.1 Khái niệm
6.1.2 Các yếu tố hình thành độ phì nhiêu
6.1.3 Các biện pháp tăng độ phì nhiêu
6.2 Phân loại đất
6.2.1 Các xu hướng phân loại chính trên thế giới
6.2.2 Phân loại đất ở Việt Nam
Chương 7.Các yếu tố hình thành đất ở Việt Nam
7.1 Địa chất và địa hình
7.2 Khí hậu
7.3 Thảm thực vật
7.4 Các kiểu vỏ phong hóa và đất ở Việt Nam
Chương 8 Bản đồ đất Việt Nam
8.1 Nguyên tắc thành lập bản đồ đất
8.2 Mô tả các nhóm đất chính
8.2.1 Đất cát biển
8.2.2 Đất mặn
8.2.3 Đất phèn
8.2.4 Đất phù sa
8.2.5 Đất glây
8.2.6 Đất than bùn
8.2.8 Đất đá bọt
8.2.8 Đất đen
8.2.9 Đất tích vôi
8.2.10 Đất có tầng sét loang lỗ
Trang 58.2.11 Đất xám
8.2.12 Đất đỏ
8.2.13 Đất mùn alit núi cao
8.3 Tài nguyên đất Việt Nam và sự biến động của nó
6 Học liệu
- Học liệu bắt buộc:
[1] Lê Văn Khoa và nnk Đất và môi trường Nxb Giáo Dục, 2000
[2] Hội Khoa học Đất Việt Nam Đất Việt Nam Nxb Nông Nghiệp, 1996
- Học liệu tham khảo:
[3] Fridland Đất và vỏ phong hóa nhiệt đới ẩm Nxb Khoa học và Kỹ thuật,
1973
[4] S W Buol Soil genesis and classification Wiley-Blackwell, 2003
[5] Frederick R Troeh, Louis Milton Thompson Soils and soil fertility
Wiley-Blackwell, 2005
7 Hình thức tổ chức dạy học:
7.1 Lịch trình chung: (ghi tổng số giờ tín chỉ cho mỗi cột)
Nội dung
Hình thức tổ chức môn học
Tổng
hành, thí nghiệm, điền dã
Tự học,
tự nghiên cứu
Lý thuyết Bài tập
Thảo luận
7.2 Lịch trình tổ chức dạy cụ thể:
sinh viên chuẩn bị
Hình thức
tổ chức dạy học Số tiết TC
Trang 61 Chương1: Đọc trước tài liệu [1] Lý thuyết 3
2
9
8 Yêu cầu của giảng viên đối với môn học:
- Các giờ tín chỉ lý thuyết phải được học ở phòng có phương tiện trình chiếu
- Giờ tự học, sinh viên phải đọc tài liệu và tổng kết tài liệu
- Sinh viên phải làm đầy đủ các bài tập
- Sinh viên phải chuẩn bị tất cả các điểm kiểm tra để đánh giá điểm cuối cùng của môn học
Trang 79.1 Các loại điểm kiểm tra và trọng số của từng loại điểm
- Tự học, tự nghiên cứu: 20%
- Kiểm tra - đánh giá giữa kỳ: 30%
- Đánh giá cuối kỳ: 50%
9.2 Lịch thi và kiểm tra (kể cả thi lại):
Thi giữa kỳ: cuối tuần thứ 5
Thi cuối kỳ: cuối tuần 15
Thi lại: Sau kỳ thi chính từ 3 đến 5 tuần
9.3 Tiêu chí đánh giá các loại bài tập và các nhiệm vụ mà giảng viên giao cho sinh viên:
- Nộp báo cáo, bài tập đúng thời hạn quy định
- Chất lượng báo cáo, bài tập