Kỹ năng sử dụng công cụ thiết kế bài giảng điện tử trong dạy học môn địa lý

Nhu cầu thực tế trong việc dạy học môn Địa lý THPT đòi hỏi người giáoviên thực sự phải có những kỹ năng cơ bản về thiết kế bài giảng điện tử và ứngdụng nhiều phần mềm hỗ trợ khác, bên cạ

A MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tài:

Trong những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật đãdẫn tới việc sử dụng rộng rãi các thiết bị kỹ thuật hiện đại về nghe nhìn, thôngtin, vi tính trong các hoạt động kinh tế và đời sống Sự phát triển của công nghệthông tin và ứng dụng của nó đặc biệt trong ngành giáo dục mang lại nhiều lợiích Các thiết bị này nhanh chóng được cập nhật vào nhà trường và trở thành cácphương tiện dạy học có tác dụng cao

Đối với bộ môn Địa lý, vấn đề ứng dụng CNTT trong dạy – học bộ môn đãđược quan tâm từ những thập kỉ trước Nhiều nhà nghiên cứu khoa học giáo dục

đã có nhiều công trình nghiên cứu, nhiều bài viết về vấn đề này Nhiều khóaluận, luận văn thạc sỹ, nhiều đề tài nghiên cứu khoa học, sáng kiến kinh nghiệmtrong những năm gần đây cũng đã nghiên cứu việc sử dụng CNTT vào dạy họcĐịa lý Đa số các đề tài, các công trình nghiên cứu đều nhấn mạnh tính cấp thiết,tính khả thi của việc sử dụng CNTT vào giảng dạy bộ môn Địa lý

Nhu cầu thực tế trong việc dạy học môn Địa lý THPT đòi hỏi người giáoviên thực sự phải có những kỹ năng cơ bản về thiết kế bài giảng điện tử và ứngdụng nhiều phần mềm hỗ trợ khác, bên cạnh những kỹ năng tìm kiếm và xử lýthông tin, kỹ năng khai thác – sử dụng Internet, kỹ năng tạo sự tương tác trongmôi trường Internet giữa người dạy và người học … Đặc thù của bộ môn Địa lýkhông đòi hỏi người giáo viên phải có kiến thức chuyên sâu hay khả năng sửdụng thành thạo một chương trình phần mềm chuyên biệt cho bộ môn (khác vớicác môn khoa học tự nhiên như Toán, Vật lí, Hóa học có rất nhiều công cụchuyên dụng), nhưng nếu chỉ dừng lại ở khả năng soạn thảo văn bản, hoặc thiết

kế bài giảng trên các chương trình Microsoft Office Word, Microsoft OfficePowerPoint, hay Violet, thì đó thực sự là một hạn chế và trở ngại rất lớn để giáoviên Địa lý thực hiện đổi mới phương pháp dạy học theo hướng hiện đại

Xuất phát từ nhu cầu, tính cần thiết của việc sử dụng các phần mềm tinhọc trong hỗ trợ thiết kế bài giảng điện tử môn địa lý và hỗ trợ các hoạt độngdạy học, mặc dù vốn hiểu biết và kinh nghiệm của bản thân còn hạn chế, tôicũng xin mạnh chia sẻ với các quý vị đồng nghiệp dạy bộ môn Địa lý THPT đề

tài: Kỹ năng sử dụng công cụ thiết kế bài giảng điện tử trong dạy học môn Địa lý.

II Mục đích của SKKN:

Với mong muốn xây dựng những tiết học sôi nổi, tạo hứng thú học tập,kích thích tư duy sáng tạo, chủ động của học sinh, tạo nên những ấn tượng vềcác nội dung học tập rõ nét và sâu sắc hơn Nghiên cứu vấn đề này nhằm cácmục đích cụ thể sau:

1 Chia sẻ một số kinh nghiệm sử dụng các phần mềm hỗ trợ thiết kế bàigiảng điện tử môn Địa lý THPT

2 Chia sẻ một số tiện ích, công cụ hỗ trợ thiết kế bài giảng điện tử và ứngdụng trong hoạt động dạy học môn Địa lý THPT

3 Bản thân có điều kiện trau dồi thêm kinh nghiệm trong giảng dạy có ápdụng công nghệ mới để truyền đạt kiến thức tốt hơn và việc tiếp thu của HS đạthiệu quả cao hơn

4 Khác với các công trình nghiên cứu, SKKN trước đây, các giải pháp đềcập trong SKKN của tôi mang tính thiết thực gắn với bài giảng môn địa lý, chứkhông mang tính lý luận hay chung

5 Kết quả của SKKN nếu được vận dụng rộng rãi trong dạy học nó khôngchỉ góp phần đổi mới phương pháp dạy học mà còn phát huy tính tích cực, chủđộng trong việc giáo viên tự thiết kế bài giảng

III Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

1 Đối tượng nghiên cứu:

- Một số phần mềm hỗ trợ xử lý file media, flash, công cụ Microsoft

powerpoint: Screenshoter 1.7, Fomat factory 4.3.0, Swiff Point Player 2.1, đồng hồ đếm ngược flash.

- Chương trình Microsoft Office PowerPoint 2003, 2007, 2010 Microsoft Office PowerPoint 2003, 2010.

- Một số hình ảnh minh họa bài giảng điện tử trong chương trình Địa lý10,11,12 - Ban Cơ bản

2 Phạm vi nghiên cứu:

- Nghiên cứu ở các bài giảng thuộc khối lớp 10, 11, 12 tại trường THPTLam Kinh năm học: 2017 – 2018

IV Phương pháp nghiên cứu:

1 Phương pháp nghiên cứu lý luận:

- Dựa trên những kiến thức về internet, xử lí lồng ghép các đoạn video,cắt hình ảnh, tạo các hiệu ứng trong quá trình soạn giảng

- Dựa trên những quan điểm của giáo dục: Lấy người học làm trung tâmnhằm phát huy các tố chất và gây hứng thú tiếp nhận kiến thức cho học sinh [1]

- Tìm hiểu các phần mềm thông dụng có thể hỗ trợ tích cực cho hoạt độngdạy học Địa lý và trong việc hỗ trợ thiết kế bài giảng điện tử môn Địa lý

2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

- Tìm hiểu nhu cầu của giáo viên về việc sử dụng các phần mềm tin họctrong dạy học; khảo sát hiệu quả ứng dụng một số phần mềm đối với các bộ mônnói chung và môn Địa lý nói riêng

- Tham khảo những nhận xét, góp ý của đồng nghiệp về những mặt tíchcực, hạn chế khi sử dụng một số phần mềm và công cụ tin học

- Khảo sát từ phía học sinh khả năng tiếp thu bài học khi ứng dụng CNTTvào dạy học.

3 Phương pháp ứng dụng thực tế:

- Vận dụng kỹ năng sử dụng phần mềm vào thiết kế bài giảng điện tử chomột số bài học môn Địa lý THPT; sử dụng các công cụ tin học vào giảng dạy vàđánh giá ưu – nhược điểm của những công cụ đó

B NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

I Cơ sở khoa học của SKKN:

1 Cơ sở lý luận của SKKN:

1.1 Tầm quan trọng của công nghệ thông tin trong dạy học hiện đại :

Công nghệ thông tin (CNTT) là một phát minh lớn nhất của loài người chođến ngày nay CNTT đang là một xu thế mà cả nhân loại đang cố gắng để tiếpcận và khai thác tất cả các ứng dụng để phục vụ tốt nhất nhu cầu về mọi mặt củamình Sự ứng dụng của nó rất thần kỳ và sâu rộng Chính vì lẽ đó mà ứng dụngCNTT vào giảng dạy trong giai đoạn hiện nay lại trở nên rầm rộ hơn bao giờhết Tổ chức văn hóa giáo dục thế giới UNESCO chính thức đưa ra thànhchương trình hành động trước ngưỡng cửa của thế kỷ XXI và dự đoán “sẽ có sựthay đổi nền giáo dục một cách căn bản vào đầu thế kỷ XXI do ảnh hưởng củaCNTT” Như vậy, ICT đã ảnh hưởng sâu sắc tới giáo dục và đào tạo, đặc biệt làtrong đổi mới phương pháp dạy học, đang tạo ra những thay đổi của một cuộccách mạng giáo dục, vì nhờ có cuộc cách mạng này mà giáo dục đã có thể thựchiện được các tiêu chí mới: Học mọi nơi (any where), Học mọi lúc (any time),Học suốt đời (life long), Dạy cho mọi người (any one) và mọi trình độ tiếp thukhác nhau

Ứng dụng CNTT trong quản lý và dạy học là một bước chuyển hóa tiến bộcủa ngành Giáo dục trong những năm qua CNTT đã thúc đẩy mạnh mẽ cuộc đổimới trong giáo dục, tạo ra công nghệ giáo dục (Educational Technology) vớinhiều thành tựu rực rỡ [4]

1.2 Công nghệ thông tin giúp đổi mới trong phương pháp dạy và học :

Hiện nay Ngành giáo dục nước ta đã có nhiều công văn chỉ đạo và khuyếnkhích GV ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy với các phần mềm hỗ trợE-leaming, các bài giảng không chỉ đơn thuần sử dụng kênh chữ và kênh hình

mà còn đảm bảo được sự đa dạng cách truyền tải thông tin (nghe, nhìn )Những video clip, thí nghiệm ảo, thí nghiệm mô phỏng, những hình ảnh, âmthanh được đưa đến cho HS đúng lúc, mặc dù trong thời gian ngắn nhưng cótác dụng, hiệu quả cao về nhận thức của HS Từ năm 2007 – 2008 toàn ngànhgiáo dục đã phát động phong trào “ Ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trìnhđổi mới phương pháp dạy học” [3], và lấy đó làm chủ đề của năm học Đầu nămhọc 2011 – 2012 Bộ GD&ĐT cũng đã có công văn số 4906 BGD-ĐT-CNTT

ngày 27/7/2011 « V/v hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ CNTT năm học 2011 –

2012 » Trong “Chiến lược phát triển giáo dục – đào tạo đến năm 2010” của BộGiáo dục – Đào tạo đã yêu cầu ngành giáo dục phải từng bước phát triển giáodục dựa trên CNTT, vì “CNTT và đa phương tiện sẽ tạo ra những thay đổi lớntrong quản lý hệ thống giáo dục, trong chuyển tải nội dung chương trình đếnngười học, thúc đẩy cuộc cách mạng về phương pháp dạy và học”…

CNTT làm thay đổi nội dung, hình thức và phương pháp dạy học một cáchphong phú Việc ứng dụng CNTT trong công tác dạy học có hiệu quả tiện chotrao đổi thông tin, các hình thức dạy học như dạy theo lớp, dạy theo nhóm, dạy

cá nhân cũng có những đổi mới trong môi trường CNTT Mối giao lưu giữangười và máy đã trở thành tương tác hai chiều với các phương tiện đa truyềnthông (multimedia) như âm thanh, hình ảnh, video, mà đỉnh cao là elearning(học trực tuyến qua mạng Internet)

Nếu muốn việc dạy học theo kịp cuộc sống, mỗi một GV nhất thiết phải cảicách phương pháp dạy học theo hướng ứng dụng CNTT và các trang thiết bị dạyhọc hiện đại và phát huy mạnh mẽ tư duy sáng tạo, kĩ năng thực hành, hứng thúhọc tập của HS để nâng cao chất lượng dạy và học

Thực tế trong những năm gần đây cho thấy việc ứng dụng công nghệ thôngtin vào dạy học đã đạt được những hiệu quả thiết thực đối với cả người dạy vàngười học

2 Cơ sở thực tiễn của SKKN:

Địa lý là một ngành khoa học rất gần gũi với đời sống con người, đặc biệtmôn địa lý nghiên cứu các vấn đề về hoạt động về tự nhiên trái đất và hoạt độngcủa con người của các quốc gia, khu vực khác nhau trên toàn cầu Môn địa lýcòn góp phần rèn luyện cho HS năng lực tư duy và một số kỹ năng có ích trongđời sống và sản xuất; bồi dưỡng cho HS ý thức trách nhiệm, tình yêu với thiênnhiên và con người trên các lãnh thổ khác nhau của thế giới, tăng cường thêm ýchí phấn đấu vươn lên góp phần làm cho dân giàu, nước mạnh, sánh vai với cácnước có nền kinh tế phát triển hơn trong khu vực và thế giới [2]

Từ đặc điểm, mục tiêu chương trình địa lý bậc trung học phổ thông như thế,đòi hỏi phải có nhiều hình ảnh, video trực quan minh hoạ Đặc biệt là việc sửdụng những đoạn video ngắn minh hoạ cho nội dung học tập được chèn mộtcách hợp lý là phương pháp dạy học trực quan có tác dụng thiết thực, làm chonội dung bài giảng của giáo viên sinh động góp phần cuốn hút, kích thích ngườihọc học tập say sưa, phát huy được tư duy sáng tạo Do vậy, thiết nghĩ áp dụngrộng rãi việc sử dụng các đoạn video ngắn trong dạy học nói chung, dạy môn địa

lý nói riêng sẽ góp phần tích cực nâng cao hiệu quả dạy và học

II Thực trạng việc sử dụng các phần mềm trong dạy học địa lý:

1 Thuận lợi:

- Trong những năm qua khả năng ứng dụng và khai thác nguồn tài nguyêncông nghệ thông tin ứng dụng vào công tác giảng dạy của giáo viên THPT đãđạt được nhiều kết quả khả quan Lãnh đạo tỉnh, huyện và sở đã hết sức quantâm đầu tư cho cơ sở vật chất phục vụ cho công tác giảng dạy Do vậy, việc đưa

các bài giảng có ứng dụng CNTT vào giảng dạy cũng đã trở nên phổ biến ởnhiều trường THPT trên địa bàn Thanh Hóa

- Phong trào nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin trong nhà trườngđược đẩy mạnh, nhiều thầy cô giáo đã mạnh dạn soạn giáo án điện tử trình chiếutrong các tiết thao giảng, báo cáo chuyên đề các cấp Các tổ chuyên môn coiviệc bồi dưỡng kĩ năng vi tính, kĩ năng thiết kế bài giảng điện tử là một nhiệm

vụ trọng tâm trong sinh hoạt chuyên môn hằng tháng

- Nhiều giáo viên, nhất là những giáo viên trẻ, có khả năng thích ứng vớiCNTT nhanh chóng Đa số các thầy cô đều có nhiều sự quan tâm, tìm tòi, họchỏi những ứng dụng mới và vận dụng tốt vào công việc của mình

2 Khó khăn:

- Một số trường trang bị hệ thống máy tính, đèn chiếu, mạng Internet cònthiếu nên ít có điều kiện đưa các bài giảng có ứng dụng công nghệ thông tinvào giảng dạy Do vậy việc sử dụng các đoạn video ngắn và hình ảnh ngoài sáchgiáo khoa đưa vào giảng dạy chưa thực hiện được

- Một số trường đã được trang bị đầy đủ các thiết bị kể trên song việc thiết

kể các bài giảng ứng dụng công nghệ thông tin chỉ mới dừng lại ở việc đưa cáchình ánh có trong sách giáo khoa hoặc một vài hình ảnh tĩnh khác vào giảngdạy Nhiều giáo viên ngại ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học hoặc chỉ

sử dụng bất đắc dĩ trong các tiết thao giảng, thực hiện chuyên đề Hầu hết giáoviên không chú trọng vào vấn đề nên vận dụng phần mềm nào, sử dụng như thếnào và đến mức độ nào trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học

- Nhiều giáo viên sử dụng các bài giảng được tải từ các thư viện bài giảng cóứng dụng CNTT trên mạng Internet sau đó chỉnh sửa lại Tôi cũng đã tải vềnhiều bài giảng để nghiên cứu và ứng dụng, song những bài giảng đó chỉ có rất

ít bài có đưa vào các đoạn video ngắn nhưng khi tải về thì không chạy đượchoặc chất lượng hình ảnh không tốt (Do GV khi đưa bài giảng lên mạng chưabiết cách đóng gói bài giảng, không đưa được các file gốc của các đoạn videongắn kèm với bài giảng )

- Không ít giáo viên đã lạm dụng việc trình chiếu trên PowerPoint trong giờĐịa lý, tạo cho học sinh sự phân tán các giác quan giữa nghe, nhìn, quan sát cáccon hình ảnh, video, theo dõi các hiệu ứng

- Sở dĩ việc thiết kế bài giảng có sử dụng các đoạn video ngắn chưa đượcchú ý bởi nguồn tư liệu hạn chế, các đoạn video ngắn phục vụ cho giảng dạy bộmôn không được Bộ giáo dục cấp, tìm mua trên thị trường không có, hoặc nếu

có thì không phù hợp Các đoạn video ngắn sưu tầm được lại quá dài, một sốphim thì không chạy được trên phần mềm PoiwerPoint do giáo viên chưa sửdụng được các phần mềm chuyên dụng để đổi định dạng hoặc cắt đoạn videongắn theo ý muốn

- Ngoài ra khi thiết kế các bài giảng có sử dụng các đoạn video ngắn mất rấtnhiều thời gian, nhất là công đoạn tìm kiếm và xử lí hình ảnh, đoạn video ngắn

- Một số thầy cô giáo chưa thành thạo vi tính, kỹ năng sử dụng phần mềmcòn hạn chế nên việc ứng dụng CNTT vào dạy Địa lý còn chưa phát huy đượchiệu quả Sự hạn chế về kỹ năng ứng dụng CNTT trong dạy học của một số thầy

cô giáo dạy Địa lý thể hiện chủ yếu qua một số mặt như:

+ Chưa thành thạo kỹ năng khai thác và xử lý thông tin từ internet: việc

khai thác internet chủ yếu là tìm giáo án, tài liệu tham khảo, bài giảng điện tửđược chia sẻ bởi đồng nghiệp, các video, hình ảnh minh họa cho bài giảng, đặcbiệt từ nguồn kênh: https://baigiang.violet.vn; https://dayhocdialy.com/; các tưliệu cá nhân của đồng môn trên internet

+ Chưa nắm vững kỹ năng tạo bài giảng điện tử bằng Powerpoint: một số

thầy cô còn lúng túng khi thiết kế một bài giảng điện tử, chẳng hạn như: chọnfont chữ, chọn nền, sử dụng hiệu ứng, chèn video – audio, chèn file flash vào bàigiảng…, hoặc lúng túng khi xử lý những “trục trặc” xảy ra khi làm việc vớiPowerPoint hay bộ gõ tiếng Việt

+ Chưa có nhiều kỹ năng trong sử dụng phần mềm: đây là vấn đề mà nhiều

thầy cô dạy địa lý gặp khó khăn khi sử dụng máy tính và thiết kế bài giảng điện

tử Nhiều thầy cô chưa thể xử lý những vấn đề phát sinh khi cài đặt và sử dụngmột số phần mềm thông dụng Khi thiết kế bài giảng điện tử, một số thầy cô chỉđơn thuần là trình chiếu nội dung tóm tắt của bài giảng và một số hình ảnh minhhọa, khi muốn đưa một đoạn video, audio, flash vào Powerpoint thì khá lúngtúng Bên cạnh đó, với những kỹ năng nâng cao như cắt một đoạn video, audio,chỉnh sửa một file ảnh, tạo một file flash … thì ít được quan tâm, nên một sốthầy cô khi gặp những tình huống này thì thường bỏ qua hoặc phải nhờ đến sự

hỗ trợ của những người có nhiều kinh nghiệm hơn

Việc sử dụng thành thạo máy tính và có kỹ năng sử dụng một số phần mềmthông dụng không nhất thiết là bắt buộc đối với các thầy cô giáo, nhưng trong xuthế phát triển của thời đại, việc ứng dụng CNTT, đặc biệt là việc sử dụng thànhthạo công cụ hỗ trợ thiết kế bài giảng trong giảng dạy là một tất yếu khách quan,

mở ra một không gian mới giúp cho giáo viên sáng tạo nhiều hơn trong công tácdạy – học, và mang đến cho học sinh những bài học sống động, gần gũi Nhưvậy, CNTT trong dạy học là một phương tiện hiệu quả làm cầu nối giữa ngườidạy và người học Khai thác những lợi ích mà CNTT mang lại trong quá trìnhdạy học là một trong những yếu tố góp phần nâng cao chất lượng dạy và họctrong giai đoạn hiện nay

III Các biện pháp để tổ chức thực hiện:

1 Một số công cụ xử lý file media:

Trong quá trình giảng dạy, đặc biệt là khi soạn giáo án điện tử môn Địa lý,trong nhiều trường hợp, giáo viên cần sử dụng một số tư liệu dưới dạng media(video, audio, flash, tranh ảnh) Những tư liệu này có thể được lấy về từ nhiềunguồn, như tải về từ mạng Internet, từ đĩa CD, VCD, DVD, hoặc qua chia sẻ củađồng nghiệp Những tư liệu ở dạng thô (chưa qua xử lý) không phải lúc nàocũng phù hợp với mục đích trình chiếu nội dung bài học hay thời lượng dành

cho việc thể hiện nội dung minh họa Trong những tình huống như vậy, có thểchúng ta sẽ cần thực hiện một số thao tác xử lí với nguồn tư liệu đã có Chẳnghạn:

- Chuyển đổi định dạng tệp tin video hoặc audio

- Cắt một đoạn phim, video clip hoặc một đoạn nhạc, file âm thanh

- Chụp ảnh từ một đoạn video

Có nhiều phần mềm có thể phù hợp với những mục đích này Việc chuyển đổiđịnh dạng file video có thể thực hiện bằng những phần mềm như Ultra VideoConverter, Total Video Converter…; việc chuyển đổi định dạng file audio có thểthực hiện bởi các công cụ Free Video To Mp3 Converter, Ease Audio Converter

…; việc cắt, ghép file video, audio có thể thực hiện bởi các phần mềm nhưGoldWave, MP3 Splitter & Joiner Pro, Boilsoft Video Joiner & Splitter …

Tuy các phần mềm giúp xử lý file media khá phong phú, nhưng không phảiphần mềm nào cũng đáp ứng được một cách hoàn hảo nhất mục đích của người sửdụng, nhiều phần mềm khá phức tạp, đòi hỏi người sử dụng phải mất nhiều thời gianlàm quen để có thể sử dụng thành thạo; hơn nữa, một số phần mềm yêu cầu trả phíbản quyền để sử dụng với đầy đủ tính năng hay không bị giới hạn về thời gian Đó lànhững trở ngại không nhỏ đối với nhiều thầy cô giáo, khi mà sự tiếp cận với côngnghệ thông tin và những phần mềm mới còn gặp nhiều khó khăn

Chính vì thế, tôi xin giới thiệu hai phần mềm có thể giúp cho việc biên tập,

xử lý file media thuận lợi hơn là: Screenshoter 1.7 và Fomat factory 4.3.0.0 1.2 Phần mềm Screenshoter 1.7:

1.2.1 Giới thiệu:

Screenshoter là một phần mềm có chức năng chuyên dùng để chụp màn hình điện thoại thông minh, hoặc chụp hình ảnh từ các video hiệu quả, Screenshoter sở hữu nhiều chức năng, nhiều chế độ chụp màn hình thông minh.

Phần mềm Screenshoter giúp bạn chụp ảnh màn hình desktop chất lượng tốt,

bổ sung các chú thích, chia sẻ cho mọi người xem với tốc độ nhanh Với các hiệuứng có sẵn giúp chúng ta có được những bức ảnh theo ý mong muốn

Chúng ta muốn chụp và lưu lại những tính huống bất ngờ trong các bộ phim,video được trình chiếu trên trình duyệt web, hoặc đang phát bởi các chương trìnhnhưng lại không biết cách làm thế nào Cài đặt và sử dụng Screenshoter giúpbạn chụp màn hình desktop nhanh chóng Chính vì vậy, những cảnh quay độc đáo,thiên nhiên hùng vỹ, những nhân vật nổi tiếng đều được ghi lại hết sức dễ dàng

1.2.2 Cài đặt:

- Bước 1: Tải phần mềm miễn phí Screenshoter tại địa chỉ:

http://www.phanmem.com/screenshoter.html [8]

- Bước 2: Sau khi tải về bạn giải nén ra, nháy kép để mở

File Screenshoter.exe là sử dụng được ngay

Nháy kép vào biểu tượng

+ Nếu có thông báo gì thì cứ ấn Yes và OK (nó chỉ hiện trong lần sử dụng

đầu tiên)

- Vào Destination để chọn nơi lưu ảnh sau khi chụp (mặc định là Desktop)

- Tại phần Filename là phần đặt tên ảnh sau khi chụp, có 3 chế độ đặt tên là:+ Numbering: đặt theo số: 1,2,3,4

+ Date and time: đặt theo ngày, tháng

+ Ask every time: tự đặt tên mỗi khi chụp

- Tại phần Region để chọn chế độ chụp Có 3 chế độ:

+ Full screen (toàn màn hình)

+ Active windows (cửa sổ hiện hành)

+ Area (một vùng tùy chọn)

- Screenshoter cho phép lưu ảnh ra 3 định dạng: JPG, PNG, BMP

- Để chọn định dạng ảnh xuất ra bạn vào: Settings => Saving => Imageformat Riêng định dạng JPG có thể điều chỉnh chất lượng ảnh ở phần Settings

=> Saving => Image quality (JPG)

- Nếu muốn quay về cấu hình mặc định bạn vào Setting => Reset setting

1.2.3 Hướng dẫn chụp ảnh màn hình bằng Screenshoter:

- Đối với nguồn tư liệu ảnh trên internet vô cùng phong phú, nhưng trongmột số trường hợp, khi thiết kế bài giảng điện tử môn Địa lý, một số hình ảnh

mà giáo viên cần lại khó tìm được trên mạng, nhưng trong các video tư liệu lại

có thể có những hình ảnh đáp ứng được nhu cầu minh họa và mục đích thiết kếbài giảng Lúc đó, phần mềm Screenshoter có thể giúp chụp lại được những bứcảnh trên video mà vẫn giữ nguyên chất lượng hiển thị

- Ví dụ như trong trường hợp sau: tôi muốn chụp lại một số bức ảnh từ clip

“Biến đổi khí hậu và tác động tại Việt Nam” để làm minh họa cho nội dung bàigiảng Có thể thực hiện một cách dễ dàng với phần mềm Screenshoter bằngcách:

- Bước 1: Mở file video và chạy đến phần hình ảnh muốn chụp.

- Bước 2: Đồng thời mở chạy chương trình Screenshoter.

- Bước 3: Muốn chụp ảnh ở đoạn nào ta bấm trực tiếp hộp

- Bước 4: Những phần hình lưu nằm tại màn hình chính desktop.

Screenshoter

Ảnh chụp từ video “Biến đổi khí hậu và tác động tại Việt Nam” bằng Screenshoter.

- Bước 6: Từ phần hình ảnh chụp, chúng ta dùng kỹ thuật cắt ảnh trong

word (Crop)

- Bước 7: Sau khi cắt và tùy chỉnh, giáo viên đã có những hình ảnh mong

muốn và đưa vào bài giảng PowerPoint

1.3 Phần mềm Fomat Factory 4.3.0.0:

1.3.1 Giới thiệu:

Phần mềm Format Factory hỗ trợ người dùng đổi đuôi video, đổi định dạng

âm thanh, hình ảnh miễn phí với các định dạng phổ biến hiện nay dung lượngcao Ngoài các chức năng chuyển đổi ra, Format Factory còn hỗ trợ cắt ghépvideo và nhạc cũng như rip đĩa CD/VCD Format Factory hỗ trợ chuyển đổi hầuhết các định dạng video bao gồm các định dạng AVI, FLV, MKV , các địnhdạng dành cho các thiết bị Smartphone cũng được hỗ trợ như 3GP, MP4 Format Factory còn hỗ trợ chuyển đổi một số định dạng âm thanh phổ biến khácnhư: MP3, WMA, AMR, OGG, WAV Format Factory còn cho phép chuyểnđổi một số định dạng hình ảnh JPG, BMP, PNG, TIF, ICO Bên cạnh đó, FormatFactory còn hỗ trợ người dùng rip đĩa CD/ DVD Với chế độ chuyển đổi hàngloạt, giúp người dùng tiết kiệm thời gian xử lý công việc của mình [9]

1.3.2 Cài đặt:

- Bước 1: Tải miễn phí phần mềm Fomat Factory 4.3.0 tại địa chỉ:

https://download.com.vn/format-factory/download

- Bước 2: Sau khi tải về, chạy file để tiến hành cài đặt

- Thực hiện tuần tự các bước cài đặt cho đến khi hoàn thành Sau khi càiđặt thành công, giao diện chương trình hiện ra như hình dưới:

(Để chuyển ngôn ngữ sử dụng sang tiếng Việt, chọn LANGUAGE/ Select more language Một hộp thoại hiện ra, chọn ngôn ngữ tiếng Việt và nhấn OK) 1.3.3 Hướng dẫn chuyển đổi định dạng một tệp tin video, audio:

- Khi soạn bài giảng điện tử môn Địa lý, nhu cầu chuyển đổi tệp tin video, audio nảy sinh trong những trường hợp sau:

+ Tệp tin video được lấy về từ nhiều nguồn khác nhau (internet, CD, VCD,DVD …), đặc biệt là từ internet, có nhiều kiểu định dạng khác nhau: *.avi,

*.mp4, *.mkv, *.flv, *.mov, *.vob … Nếu trên máy tính không cài các phầnmềm đa phương tiện hoặc bộ giải mã (codec) dùng để đọc được các định dạng

trên, ngoài chương trình Windows Media Player có sẵn trong hệ điều hành

Windown, máy không thể đọc được các file này

+ Muốn đưa một tệp tin video, audio vào PowerPoint, nhưng PowerPointkhông hỗ trợ định dạng đó, thì không thể chèn vào PowerPoint được Muốnchèn file video vào PowerPoint, cần phải chuyển đổi sang những định dạngthông dụng mà chương trình hỗ trợ (*.mp3, *.wav, *.avi, *.mp4 )

+ Tệp tin video, audio có dung lượng quá lớn (chẳng hạn các file videochuẩn HD, các file DVD), trong khi người dùng muốn nén tệp tin xuống dunglượng nhỏ hơn mà không thay đổi chất lượng, để tiện lợi cho việc lưu trữ hoặcchèn vào bài giảng điện tử

- Để chuyển đổi (convert) định dạng một tệp tin video hoặc audio bằng phần mềm Fomat Factory, ta làm như sau:

+ Bước 1: Chạy chương trình Fomat Factory Nếu muốn chuyển đổi file

video, chọn mục Video trên menu phía bên trái của cửa sổ ứng dụng

+ Bước 2: Danh sách các định dạng để chuyển đổi hiện ra như trong hình,

muốn chuyển sang định dạng nào thì chon định dạng đó

Ở đây, xin minh họa bằng việc chuyển đổi file video “Kinh tế Nhật Bản”

có định dạng là *.mp4 sang định dạng *.wmv để thuận tiện hơn khi chèn vào PowerPoint hoặc phát bằng chương trình Windows Media Player, mục đích minh họa cho bài giảng “Bài 9-Tiết 2: Các ngành kinh tế và các vùng kinh tế Nhật Bản”.

+ Bước 1: Click chuột vào định dạng cần chuyển đổi (trường hợp này tôi

chọn định dạng WMV, bấm vào hộp như chỉ dẫn)

1

Chọn mục video

2 Chọn định dạng cần chuyển đổi

+ Bước 2: Một cửa sổ hiện ra Nhấn vào Thêm tập tin, chọn file video (như

trong ví dụ minh họa là “Kinh te Nhat Ban.mp4).

Lưu ý: tên file video hoặc audio phải để dưới dạng không dấu để khi thực

hiện chuyển đổi tránh phát sinh lỗi

+ Nếu muốn thay đổi chất lượng đầu ra cho file video, click vào mục Thiết lập và chọn chất lượng mong muốn.

+ Bước 3: Sau khi hoàn thành việc lựa chọn và thiết lập, nhấn vào nút Đồng ý.

+ Bước 4: Quay trở lại cửa sổ chính, nhấn vào nút để thực hiện

chuyển đổi

Bấm vào WMV

1 Chọn Video cần chuyển đổi

2 Chọn Đồng ý

để về giao diện chính

+ Bước 5: Khi chuyển đổi thành công, file video đã chuyển đổi sẽ được lưu ở

thư mục mặc định của chương trình, đường dẫn thư mục đầu ra được thể hiện ở góc

trái, phía dưới của cửa sổ ứng dụng (trong trường hợp này là E:\FFOutput).

+ Kết quả, sau khi chuyển đổi, từ tệp tin video có định dạng *.mp4, ta đượcfile video có định dạng *.wmv như dưới đây:

File gốc (Có đuôi mp4)

File đã chuyển đổi (Có đuôi wmv)

+ Kỹ thuật chuyển đổi file audio cũng tiến hành tương tự, chỉ khác là trước

khi chọn tệp tin, cần chọn mục Âm thanh trên bảng lựa chọn định dạng, sau đó

có thể chuyển đổi các định dạng video –> audio hoặc audio –> audio

1.3.4 Hướng dẫn cắt file video, audio:

- Khi thiết kế bài giảng điện tử môn Địa lý, nhu cầu cắt file video, audio nảy sinh trong những trường hợp sau:

+ Trường hợp file gốc có thời lượng quá dài, trong khi mục đích của ngườidùng là một đoạn video hoặc audio ngắn làm minh họa cho bài giảng

+ Trường hợp muốn chọn một số đoạn trong một file video/ audio đầy đủ

để thực hiện minh họa theo từng nội dung hay mục đích khác nhau Khi đó, nếuthực hiện thủ công (kéo thanh trạng thái play của phần mềm chạy video/ audiođến những đoạn cần phát) thì vừa mất thời gian, vừa khó đảm bảo sự chính xác

và đúng ý đồ của người thực hiện trình chiếu

- Để cắt một đoạn video hoặc audio, ta thực hiện như sau:

(Ở đây xin minh họa bằng việc cắt một đoạn video từ clip “Kinh tế Nhật Bản” lấy từ nguồn internet – You tobe Đoạn video gốc dài 1’45’’, mục đích

là cắt đoạn minh họa cho đoạn trích trong SGK để đưa vào bài giảng điện tử

“Bài 9-Tiết 2: Các ngành kinh tế và các vùng kinh tế Nhật Bản”.