LỰA CHỌN một số bài tập NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ lực môn cầu LÔNG CHO học SINH lớp 11 THPT

- Chính vì vậy mà trong dạy học môn Thể dục cho học sinh ở trường phổthông, việc đưa các bài tập bổ trợ thể lực là rất cần thiết và quan trọng trong việcnâng cao thể lực chuyên môn cho t

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT YÊN ĐINH 2

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

LỰA CHỌN MỘT SỐ BÀI TẬP NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ LỰC MÔN CẦU LÔNG

1 3 Đối tượng nghiên cứu………trang 2 1.4 Phương pháp nghiên cứu………trang 3 1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm……….trang 3

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM………trang 4 2.1.Cơ sở lí luận………trang 4

2.2 Thực trạng vấn đề ……… trang 52.3 Giải pháp giải quyết vấn đề ……… trang 62.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm ……… trang 16

3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ……… …trang 18 3.1 Kết luận……… trang 18 3.2 Kiến nghị……… trang19

Phê duyệt ……… trang 19 Tài liệu tham khảo ……… …… trang 20

LỰA CHỌN MỘT SỐ BÀI TẬP NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ LỰC

MÔN CẦU LÔNG CHO HỌC SINH LỚP 11 THPT

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài.

- Giáo dục thể chất trong trường học nói chung và trong trường THPT nóiriêng giữ một vai trò hết sức quan trọng trong việc nâng cao sức khỏe cho họcsinh Mục đích của giáo dục thể chất cho học sinh là nhằm hoàn thiện cấu trúc

và các chức năng cơ thể, thông qua đó giáo dục đạo đức, trí tuệ, tinh thần, ócthẩm mỹ Bồi dưỡng tinh thần tập thể, ý thức tổ chức kỷ luật và tác phong cókhoa học, tạo cho các em sự ham thích và thói quen luyện tập TDTT

- Ngày nay cùng với sự phát triển kinh tế xã hội và khoa học công nghệ thì thểdục thể thao cũng được nâng lên một tầm cao mới, được nhiều người quan tâmluyện tập

- Giáo dục thể chất trong trường học hiện nay cũng đã và đang được Đảng,Nhà Nước đặc biệt quan tâm Bởi phát triển trí tuệ, cường tráng về thể chất làmột nhân tố quan trọng không thể thiếu được trong hệ thống giáo dục con ngườimới phát triển toàn diện của đất nước ta hiện nay Vấn đề giáo dục thể chất chohọc sinh cần được quan tâm, cần được xem như một vấn đề mang tính chiếnlược, đặc biệt trong công tác đào tạo thế hệ trẻ cho tương lai, cần phải làm chocông tác giáo dục thể chất trong trường học có chất lượng ngày càng cao, hoànthiện chương trình giảng dạy nội khóa trong nhà trường ngày càng phù hợp,đồng thời việc luyện tập TDTT, rèn luyện thể chất trở thành thói quen hàng ngàycủa mỗi học sinh

- Ngành giáo dục và đào tạo của chúng ta đã nhận thấy được tầm quan trọngcủa các môn thể thao Đặc biệt là đáp ứng với phong trào tập luyện và thi đấu

- Chính vì vậy mà trong dạy học môn Thể dục cho học sinh ở trường phổthông, việc đưa các bài tập bổ trợ thể lực là rất cần thiết và quan trọng trong việcnâng cao thể lực chuyên môn cho từng môn học nói chung và môn Cầu lông nóiriêng từ đó các em mới có thể thực hiện đúng được các yêu cầu của môn học,cũng như nâng cao được trình độ của người tập luyện

- Nếu giáo viên giảng dạy mà không áp dụng các bài tập bổ trợ thể lực thìhiệu quả sẽ không cao Đặc biệt là môn Cầu Lông, vì thể lực của các em yếunên sẽ bị hạn chế trong việc di chuyển để thực hiện các kĩ thuật trong khi tậpluyện cũng như khi thi đấu

1.2 Mục đích của sáng kiến kinh nghiệm:

- Giải quyết sự yếu kém về thể lực của học sinh nói chung và thể lực chuyênmôn cầu lông nói riêng

- Mang kinh nghiệm trao đổi với các đồng nghiệp nhằm mục đích nâng cao côngtác nghiệp vụ của bản thân góp phần vào việc nâng cao thể lực và năng lực làmviệc của học sinh

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Là giáo viên có trên 20 năm giảng dạy ở trường phổ thông, những năm trước khichưa có chương trình thay sách giáo khoa thì môn Cầu lông đã được tôi chọnlàm môn học tự chọn, và tôi đã vận dụng các bài tập bổ trợ thể lực để giảng dạy

nhằm giúp các em nâng cao thể lực chuyên môn của môn Cầu lông một cách có hiệu quả Trong năm học 2017 - 2018 tôi lựa chọn các bài tập thể lực này để đưavào nghiên cứu, áp dụng và hoàn chỉnh với đối tượng học sinh của khối 11

Trường THPT Yên Định2 - Huyện Yên Định - Tỉnh Thanh Hóa

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp tổng hợp phân tích tài liệu

- Phương pháp quan sát và thực nghiệm sư phạm

- Phương pháp kiểm tra đánh giá các tố chất thể lực và kĩ thuật

- Phương pháp tính toán và xử lí số liệu

1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm:

- Với chuyên môn của bản thân và điều kiện sân bãi, dụng cụ, trang thiết bị của trường THPT Yên Định 2, tôi đã mạnh dạn đưa vào áp dụng các bài tập bổ trợ thể lực chuyên môn đối với môn Cầu lông cho học sinh của trường Bước đầu cũng gặp không ít những khó khăn như: Khả năng chơi Cầu lông của các em cònthấp, trình độ không đồng đều, đặc biệt là về mặt thể lực còn rất hạn chế Nhưngqua quá trình giảng dạy và nghiên cứu, bản thân đã đúc kết được những kinh nghiệm để giảng dạy có hiệu quả đối với nội dung môn Cầu lông Trong khi áp dụng các bài tập bổ trợ thể lực chuyên môn Cầu lông thì tôi thấy nó đem lại hiệuquả cao cho các em học sinh

- Với thực tế giảng dạy đã áp dụng đạt hiệu quả, tôi mạnh dạn viết sáng kiến

kinh nghiệm “Lựa chọn một số bài tập nhằm phát triển thể lực môn Cầu

lông cho học sinh lớp 11 THPT” Với kiến thức của bản thân về môn Cầu lông

vẫn còn có những hạn chế nhất định, sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong được các thầy cô và bạn bè đồng nghiệp đón đọc, góp ý động viên chân thành để sáng kiến kinh nghiệm này ngày càng được hoàn chỉnh hơn, góp phầnhoàn thành tốt công tác giáo dục thể chất cho các em học sinh

- Ở Việt Nam năm 1960, môn cầu lông bắt đầu xuất hiện một số câu lạc bộ ởthành phố lớn như: Hà Nội, Sài Gòn; Đến năm 1975 thì lan rộng ra các tỉnhthành như: Hải Phòng, Huế, Cần Thơ, An Giang, Hà Bắc…đến năm 1980 phongtrào cầu lông cũng mới bắt đầu vào các nghành Năm 1980 giải cầu lông vô địchtoàn quốc lần đầu tiên được tổ chức tại thủ đô Hà Nội.

- Năm 1990 Liên đoàn cầu lông Việt Nam được thành lập

- Năm 1994 Liên đoàn cầu lông Việt Nam trở thành thành viên chính thứccủa Liên đoàn cầu lông Thế giới

- Đến nay, nhờ có sự định hướng lãnh đạo, phong trào cầu lông đang đượcphát triển mạnh, lan ra khắp đất nước cả về chiều rộng lẫn chiều sâu và đi vàocác lứa tuổi của mọi miền tổ quốc

- Trong các giải cầu lông khu vực và trên thế giới Việt Nam đã có những vậnđộng viên thi đấu đạt thứ hạng cao, tiêu biểu như vận động viên Nguyễn TiếnMinh, Vũ Thị Trang…

- Cầu lông là một môn thể thao có tác dụng nâng cao các tố chất của cơthể như: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền, sự dẻo dai và tính khéo léo, đặc biệt làphát triển tích cực tính linh hoạt và trí thông minh

- Luyện tập môn cầu lông sẽ giúp cho các giác quan phát triển ở mức cao,giúp người tập mở rộng tầm quan sát, xử lý nhanh và đúng lúc.

Tóm lại: Những động tác trong môn cầu lông đều mang tính bột phát, giàu sáng

tạo Vì vậy luyện tập môn cầu lông là cơ sở để phát triển và hoàn thiện nhâncách con người mới phát triển toàn diện

- Trong chương trình giáo dục thể chất cho học sinh THPT Môn Cầu lôngcũng đóng một vai trò hết sức quan trọng, giúp cho học sinh say mê vận động vàphát triển toàn diện Vì vậy, để nâng cao thể chất của học sinh là một vấn đề đặcbiệt quan tâm Những bài tập bổ trợ thể lực môn Cầu lông thể hiện rõ nét ở vấn

đề này

2.2 Thực trạng vấn đề:

Trong chương trình giảng dạy môn Cầu Lông ở trường THPT từ lớp 10 đến

lớp 12 các em chỉ được học các kỹ thuật của môn cầu lông chứ các em khôngđược trang bị thể lực Nếu người giáo viên không đưa các bài tập bổ trợ vào đểgiảng dạy mà chỉ thực hiện các bài tập trong yêu cầu của PPCT và các bài tậphướng dẫn trong SGK thì :

-Thứ nhất: Học sinh chỉ nắm được kĩ thuật cơ bản nhưng khi áp dụng kĩ thuật

đó vào thi đấu thì không thực hiện được vì thiếu thể lực dẫn đến di chuyển chậm, lực cổ tay không đủ để đánh đường cầu đúng yêu cầu

- Thứ hai: Yêu cầu của chương trình chủ yếu các em phát triển thể lực là chính

- Thứ ba : Nếu không cũng cố thể lực chuyên môn cho các em, nội dung học

lặp lại nhiều lần thể lực chuyên môn của người học yếu dẫn đến người học bịsớm mệt mỏi nhàm chán thiếu hứng thú tập luyện

Với phong trào Cầu Lông rộng khắp như bây giờ việc tiếp thu một vài kĩthuật động tác đánh cầu hay kĩ thuật di chuyển đối với các em học sinh lứa tuổinày là không khó Để các em phát triển thêm về thể lực, cũng như có điều kiện

để phát triển kĩ thuật động tác đánh cầu, kĩ thuật di chuyển từ kỹ năng đến kỹxảo thì yêu cầu người giáo viên phải nghiên cứu, tìm tòi, đầu tư vào giờ dạy mộtcách công phu và đưa các bài tập mới cho các em tập luyện, tránh tập đi tập lạimột vài động tác gây nhàm chán cho các em và gây mất hứng thú về học mônCầu lông của các em Khi đó giờ dạy của giáo viên mới có chất lượng cao, họcsinh tích cực tự giác hơn trong học tập cũng như trong tập luyện Từ đó chúng tathực hiện được mục đích cơ bản là giáo dục sức khoẻ cho học sinh, phát triển thểlực chuyên môn là nền tảng cho phát triển môn thể thao được nhiều người ưathích và có thành tích cao hơn

2.3 Giải pháp giải quyết vấn đề:

Đối tượng nghiên cứu gồm 6 lớp khối 11 với 254 học sinh, tỷ lệ nam nữ giữacác lớp tương đương với nhau Thể lực giữa các lớp lúc chọn vào là ngẫu nhiêngần như bằng nhau Được chia thành 2 nhóm ( nhóm thực nghiệm và nhóm đốichứng)

Nhóm thực nghiệm(NTN):

Tập luyện theo phương pháp thực nghiệm áp dụng các bài tập bổ trợ phát triển thể lực chuyên môn của môn Cầu lông gồm các lớp:(11B1 có 44 học sinh; 11B3

có 42 học sinh; 11B5 có 41 học sinh) Tổng số học sinh của NTN là: 127 em

Nhóm đối chứng(NĐC): Tập luyện bình thường theo theo phương pháp cũ và

theo hướng dẫn của Sách giáo viên bao gồm các lớp: (11B2 có 42 học sinh; 11B4 có 44 học sinh; 11B6 có 40 học sinh) Tổng số học sinh của NĐC là : 126em

Sau khi kiểm tra có kết quả và phân nhóm Bản thân tôi đó tiến hành áp dụng

một số các bài tập bổ trợ vào giờ học để phát triển thể lực chuyên môn của mônCầu lông

Để góp phần nâng cao hiệu quả của tiết học Cầu lông tôi đã nghiên cứu vàvận dụng đem vào giảng dạy các bài tập bổ trợ phát triển thể lực với thời gian từ

5 - 6 phút/tiết (vào phần thể lực của mỗi tiết học) liên tục từ tiết thứ nhất cho đếntiết cuối cùng của chương trình Cầu lông (tiết 50 đến tiết 62) bằng các bài tập cụthể sau đây:

2.3.1 Nhóm các bài tập phát triển sức mạnh:

Đặc điểm thi đấu và tập luyện Cầu lông là người chơi luôn phải di chuyểnliên tục với tốc độ cao trong phạm vi diện tích sân của mình bằng bước chạy, bậtnhảy, cùng với đó là việc kết hợp các động tác đánh cầu hợp lý, nhanh, mạnh đểthực hiện được ý đồ chiến thuật v.v…Vì vậy sức mạnh trong cầu lông được thểhiện ở các động tác xuất phát, các động tác bật nhảy, khả năng di chuyển nhanh,

và các động tác đánh cầu v.v…Từ đó cho ta thấy sức mạnh trong môn Cầu lông

là sức mạnh tốc độ

Năng lực làm việc biểu hiện lớn nhất trong một thời gian ngắn nhất mangtính bột phát cho nên trong giảng dạy sức mạnh tốc độ phải sử dụng các phươngpháp đúng để phát triển năng lực làm việc với tốc độ cao vì vậy phải sử dụngcác phương pháp đúng để phát triển năng lực làm việc với tốc độ cao của cácnhóm cơ tham gia vào hoạt động mà không tập luyện sức mạnh Cầu lông mộtcách tuỳ tiện

Từ cơ sở lý luận cũng như quan điểm vận động tập luyện và thi đấu cầu lông.Các bài tập để phát triển sức mạnh tốc độ chuyên môn cầu lông được tôi đưa vàocho học sinh tập luyện các bài tập sau:

Bài tập 1: Ném cầu xa.

- Mục đích: Phát triển sức mạnh của cánh tay và phối hợp động tác vươn

hông đánh tay trong khi đánh cầu

- Chuẩn bị: Mỗi em một quả cầu lông Hải Yến đứng đối diện nhau cách nhau

5 m

- Cách tập luyện: Chia thành 2 nhóm, mỗi nhóm 2 hàng ngang quay mặt vào

nhau cách nhau 5 m, giản cách 1 sải tay Giáo viên ra lệnh bằng còi, 2 hàngthực hiện ném cầu ra xa phía hàng đối diện

- Thực hiện: Đứng chân trước chân sau (không được lấy đà, không được nhảy

lên) đưa cầu ra sau vươn hông và ném Hàng đối diện nhặt cầu và ném lại tươngtự

- Đội hình tập luyện:

x x x x x x x

5m

x x x x x x x

- Mục đích : Phát triển sức mạnh của cổ tay và độ dẻo của cổ tay trong khi

thực hiện kĩ thuật đánh cầu

- Chuẩn bị : Vợt cầu lông mỗi HS một chiếc

- Mục đích: Phát triển sức mạnh tốc độ của cơ chân.

- Cách tập: Hai tay chống hông ngồi nhổm trên gót chân, kiểng gót khi có hiệu

lệnh của giáo viên người tập bật liên tục 4 bước về phía trước với độ dài tối đa.Nam tập 5 lần; nữ tập 3 lần, thời gian nghỉ giữa các lần là 30 giây

- Đội hình tập luyện: Tập đồng loạt ở đội hình khởi động Hàng trước bật 4

bước, tiếp đến hàng sau cho đến hết và quay lại

2.3.2 Các bài tập phát triển sức nhanh:

Trong tập luyện và thi đấu cầu lông, yếu tố sức nhanh là một tố chất cơ bản

Nó thể hiện ở những đường cầu với tốc độ nhanh biến hoá điểm rơi Đòi hỏi khivận động phải có phản ứng nhanh Cầu lông là một môn thể thao không có chu

kỳ nên quá trình phản ứng của nó là phụ thuộc vào sức nhanh động tác Quantrọng nhất đó là sức nhanh di chuyển để thực hiện kĩ thuật động tác Vì vậy cácbài tập được đưa vào để phát triển sức nhanh cho học sinh được tôi chọn đưavào đó là:

Bài tập 1: Nhảy dây.

- Mục đích: Phát triển sức nhanh của cổ chân và sự phối hợp vận động của tay

và chân Tạo điều kiện thuận lợi cho các bước di chuyển để thực hiện kĩ thuậtđánh cầu

- Chuẩn bị: 12 đến 13 dây nhảy đơn ( Giáo viên mua hoặc học sinh tự tạo).

- Cách tập: + Đo dây: 2 tay cầm dây sao cho khi gấp đôi dây để ở vùng “ chấn

thuỷ” ( giữa xương ức và bụng) thì dây vừa chạm vào đầu bàn chân

+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh của giáo viên, từng hàng ngang tậpđồng loạt, chú ý khi nhảy dây đầu gối không được co chỉ dùng sức cổ chân vànhảy liên tục không có bước đệm

- Thời gian: Mỗi lần 1 phút: Nam thực hiện 3 lần, nữ thực hiện 2 lần Từng

hàng ngang luân phiên nhau để tập luyện

Bài tập 2: Di chuyển ngang nhặt cầu 5 m.

- Mục đích: Phát triển sức nhanh di chuyển ngang.

- Chuẩn bị:

+ Quả cầu lông: 10 đến 15 quả/ em ( có thể dùng cả quả cầu hỏng)

+ Sân cầu lông đơn

- Cách tập: Thực hiện từng hàng đứng dọc giữa sân cầu lông đơn Có hiệu lệnh

còi tất cả di chuyển sang phải nhặt từng quả cầu ở đường dọc bên phải di chuyểnsang trái bỏ vào giỏ ngoài đường dọc bên trái

- Thời gian: Nam thực hiện 3 lần, nữ 2 lần Mỗi lần 1 phút, nghỉ giữa các lần là

Bài tập 3: Di chuyển lên xuống 6 m.

- Mục đích: Nhằm phát triển sức nhanh di chuyển tiến và lùi cho người tập.

- Chuẩn bị: Sân cầu lông, lưới cầu lông.

- Cách tập: Tập từng hàng: 1/2 hàng đứng ngang ở cuối sân phải.

Nghe lệnh còi của giáo viên: Người tập lập tức chạy lên chạm tay vào lưới và chạy lùi về phía cuối sân Mỗi người chạy lên xuống 10 lần thì dừng tập - Đội hình tập luyện: x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x

x x

x x

Người tập x x

x x

GV

2.3.3 Nhóm các bài tập phát triển sức bền:

Trong môn cầu lông sức bền có những đặc trưng riêng Hoạt động tập luyện và thi đấu cầu lông đòi hỏi người tập phải thường xuyên di chuyển nhanh, phán đoán nhanh và họ phải thường xuyên bật nhảy đập cầu Ngoài ra hoạt động thi đấu cầu lông được đánh theo hiệp không bị khống chế về thời gian Do đó thời gian cho mỗi trận là không cố định Vì vậy, sức bền trong cầu lông được thể hiện

ở sức bền mạnh và sức bền nhanh Để phát triển 2 loại sức bền này chúng ta cần tập cho học sinh tập những bài tập sau:

Bài tập 1: Bật cóc tiến, bật cóc lùi.

- Mục đích: Phát triển sức bền mạnh của cơ chân nhằm tăng khả năng sức bền

bật nhảy đập cầu

- Cách thực hiện: Tập đồng loạt ở đội hình 4 hàng ngang giản cách 1 sải tay.

Học sinh 2 tay chống hông, ngồi nhổm lên 2 gót chân Có hiệu lệnh học sinh bắt đầu bật lên xuống liên tục ( chú ý bật độ dài tối đa 50 cm) trong thời gian 1 phút/1lần Nam 3 lần, nữ 2 lần Thời gian nghỉ giữa các lần là 1 phút