TÍCH hợp GIÁO dục QUỐC PHÒNG AN NINH TRONG dạy học GIÁO dục CÔNG dân CHO học SINH lớp 10 11 TRƯỜNG THPT hàm RỒNG THÀNH PHỐ THANH hóa

Để giải quyết hài hòa giữa tính chất bắt buộc của môn học được quy định trong Luật giáo dục quốc phòng an ninh với “yêu cầu xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế”, giáo dục quốc p

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT HÀM RỒNG

-oOo -SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÍCH HỢP GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG AN NINH TRONG DẠY HỌC GIÁO DỤC CÔNG DÂN CHO HỌC SINH LỚP

10 - 11 TRƯỜNG THPT HÀM RỒNG THÀNH PHỐ

THANH HÓA

Người thực hiện: Vũ Thị Huyền Thương Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc lĩnh vực : Giáo dục công dân

THANH HÓA 2019

MỤC LỤC

Trang

2.3.1 Giải pháp 1: Lồng ghép giáo dục quốc phòng an ninh trong

2.3.2 Giải pháp 2: Tích hợp giáo dục quốc phòng an ninh trong nội

3 Kết luận và kiến nghị

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài:

Quán triệt tinh thần đổi mới theo Nghị quyết của Trung ương Đảng, với tính đặc thù giáo dục quốc phòng an ninh trong giáo dục phổ thông phải giải quyết được mâu thuẫn giữa yêu cầu bắt buộc với việc tự chọn môn học trong định hướng cấu trúc chương trình tích hợp và phân hóa ở mỗi cấp học

Để giải quyết hài hòa giữa tính chất bắt buộc của môn học được quy định trong Luật giáo dục quốc phòng an ninh với “yêu cầu xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế”, giáo dục quốc phòng an ninh phải là một bộ phận được gắn kết chặt chẽ trong nghĩa vụ công dân, thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Giáo dục quốc phòng và an ninh trong chương trình giáo dục phổ thông mới được lồng ghép, tích hợp với các môn học khác Môn học có nội dung tương ứng (xét về nghĩa vụ công dân), thì đó chính là môn học giáo dục công dân

Vấn đề giáo dục an ninh quốc phòng luôn cần thiết và quan trọng đối với mỗi quốc gia, dân tộc Việc giáo dục cho các thế hệ học sinh niềm tự hào dân tộc, ý thức bảo vệ an ninh Tổ quốc đã được thực hiện rất tốt trong nhiều năm qua Tuy nhiên, với phương pháp và nội dung chương trình giáo dục còn nặng về lý thuyết, mang tính “hàn lâm” tức là chưa gắn liền với nhu cầu học, chưa liên hệ với thực tế như hiện nay thì việc giáo dục an ninh quốc phòng trong trường THPT không thể phát huy được hiệu quả của nó

Với đặc thù của bộ môn Giáo dục công dân là môn học giáo dục đạo đức và pháp luật nhằm hình thành nhân cách học sinh trở thành người công dân có ích cho gia đình và xã hội thì việc tích hợp nội dung này là vô cùng quan trọng và cần thiết Trong chương trình giáo dục công dân 10, 11 có nhiều bài tích hợp nội dung quốc phòng an ninh phù hợp với lứa tuổi nếu đổi mới phương pháp và kỹ thuật dạy học thì sẽ đạt được mục tiêu giáo dục

Xuất phát từ những lí do trên, tôi chọn đề tài “ Tích hợp giáo dục quốc phòng an ninh trong dạy học giáo dục công dân cho học sinh lớp 10 – 11 trường THPT Hàm Rồng, Thành phố Thanh Hóa” làm đề tài sáng kiến kinh

nghiệm cho năm học 2018-2019 này, rất mong được sự góp ý của quý Thầy Cô đồng nghiệp, xin chân thành cảm ơn

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Xây dựng, bồi đắp tình yêu quê hương đất nước; niềm tự hào và sự trân trọng đối với truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc, của các lực lượng

vũ trang nhân dân Việt Nam; Có năng lực nhận thức về xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân trong tình hình mới Có năng lực thực hành phòng thủ dân sự và thực hành một số kĩ thuật quân sự thông thường; rèn luyện tác phong công nghiệp, ý thức tổ chức kỉ luật nghiêm minh; sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ quân

sự hoặc định hướng nghề nghiệp quốc phòng, an ninh bảo vệ Tổ quốc

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Với sáng kiến kinh nghiệm này, chúng tôi mong muốn học sinh có năng lực nhận thức về việc xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân trong tình hình mới Đồng thời, nhằm hình thành nhân cách học sinh trở thành người công dân có ích cho gia đình và xã hội

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

Để thực hiện đề tài này tôi sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp sưu tầm nghiên cứu tài liệu

- Phương pháp nghiên cứu khai thác thông tin trên mạng và trên phương tiện thông tin đại chúng

- Phương pháp kiểm tra đánh giá

- Phương pháp tổng kết rút kinh nghiệm

- Phương pháp điều tra: Tìm hiểu thực tế trong việc đưa ra một số câu hỏi, tình huống để học sinh nghiên cứu và trả lời

- Phương pháp phân tích, so sánh và tổng hợp

2 NỘI DUNG.

2.1 Cơ sở lí luận

Trong giai đoạn hiện nay, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, tiềm ẩn những yếu tố khó lường Đối với nước ta, các thế lực thù địch vẫn ráo riết chống phá, chủ yếu bằng chiến lược diễn biến hoà bình, nhằm xoá bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản, chuyển hoá cách mạng nước ta đi chệch hướng xã hội chủ nghĩa Nhằm xây dựng và bảo vệ vững chắc nước Việt Nam XHCN chúng ta cần xây dựng một thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân trong đó học sinh, sinh viên ở các trường THCS, THPT, đại học, cao đẳng nói chung và học sinh trường THPT Hàm Rồng nói riêng là một lực lượng hùng hậu, có sức khỏe, có trình độ học vấn, có tiềm năng sáng tạo, có khả năng tiếp cận và làm chủ khoa học kỹ thuật hiện đại, chủ nhân tương lai của đất nước

Triển khai Luật Giáo dục quốc phòng - an ninh, Quyết định 1911/QĐ-TTg, ngày 18-10-2013 của Thủ tướng Chính phủ về ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Giáo dục quốc phòng - an ninh, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tham mưu,

đề xuất với Chính phủ ban hành các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn tổ chức triển khai thực hiện công tác giáo dục quốc phòng - an ninh trong hệ thống giáo dục quốc dân Đến nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã thành lập ban soạn thảo đổi mới chương trình môn học, sách giáo khoa giáo dục quốc phòng - an ninh ở các bậc học: THPT, trung cấp, cao đẳng và đại học Theo đó, nội dung, chương trình đã được tăng cường kiến thức về bảo vệ chủ quyền biển đảo, biên giới quốc gia, kỹ năng quân sự phân cấp rõ ràng, tăng thời gian thực hành

Những năm qua, cùng với những thành tựu vượt bậc của công cuộc đổi mới đất nước, công tác giáo dục quốc phòng, an ninh nước ta nhất là việc giảng dạy môn học này trong trường phổ thông luôn được Ðảng, Nhà nước, nhân dân chăm

lo xây dựng, củng cố Vì vậy, tiềm lực và thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân được giữ vững, công tác giáo dục quốc phòng-an ninh ngày càng được tăng cường, củng cố Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định:

“Tăng cường quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước và toàn dân” Tư duy mới của Đảng ta về xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân trong giai đoạn hiện nay được thể hiện rõ ở việc tăng cường bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh, làm cho mọi người hiểu rõ những thách thức lớn tác động trực tiếp đến nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện mới

2.2 Thực trạng :

Trong thực tế, với lứa tuổi 16, 17 của học sinh lớp 10, 11 hiện nay, các em cần chuẩn bị những hành trang cần thiết để bước vào lứa tuổi thanh niên, việc cung cấp cho các em những kiến thức về pháp luật là vô cùng cần thiết Bên cạnh bồi dưỡng lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc thì nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc, những thay đổi về luật nghĩa vụ quân sự có tác động trực tiếp đến tương lai gần của các em Đồng thời, gắn nội dung các em được học ở trường với thực tế ở địa phương sẽ góp phần vào giáo dục ý thức trách nhiệm với cộng đồng, đất nước

Với kênh thông tin mở như hiện nay, các thế lực phản động đang tìm mọi cách đưa các thông tin bịa đặt, vu khống, phá hoại an ninh quốc phòng của đất nước ta thì việc trang bị kiến thức an ninh quốc phòng từ cấp THPT là vô cùng cần thiết giúp các em có những nhận định, tư tưởng đúng đắn và đánh bại được những âm mưu phản động này

Từ năm 2006 – 2007 giáo dục quốc phòng và an ninh trong trường trung học phổ thông, trung cấp chuyên nghiệp, trung cấp nghề là môn chính khóa Ngoài ra, giáo dục quốc phòng và an ninh trong trường trung học phổ thông được thực hiện lồng ghép thông qua nội dung các môn học: Ngữ văn, Địa lý, Giáo dục công dân; tập trung vào tinh thần đoàn kết, yêu nước của các thế hệ người Việt Nam trong dựng nước và giữ nước qua các thời kỳ cách mạng; an toàn cá nhân; pháp luật Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; quyền lợi, trách nhiệm của công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

2.3 Giải pháp và tổ chức thực hiện

Nội dung tích hợp giáo dục quốc phòng an ninh trong dạy học giáo dục công dân lớp 10, 11 được thực hiện bằng các hình thức và phương pháp khác nhau:

- Lồng ghép trong hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

- Tích hợp trong các bài học cụ thể bằng hệ thống câu hỏi và các bài tập liên

hệ thực tế.Cụ thể:

Bộ môn Giáo dục công dân lớp 10

Bài 14: Công dân với sự nghiệp

xây dựng và bảo vệ Tổ quốc –

Trang 95

- Những tấm gương về truyền thống yêu nước qua các thời kỳ chiến đấu và bảo vệ Tổ quốc

- Trách nhiệm của công dân, đặc biệt là vụ của học sinh đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Bộ môn Giáo dục công dân lớp 11

Bài 10: Nền dân chủ xã hội chủ

nghĩa – Trang 81

- Ví dụ để chứng minh dân chủ phải gắn với pháp luật, kỷ luật, kỷ cươngtrong điều kiện

xã hội hiện nay

- Lấy các ví dụ về dân chủ của công dân trong đó có học sinh

Bài 15: Chính sách quốc phòng và

an ninh – Trang 110

- Ví dụ chứng minh trách nhiệm của công dân trong việc thực hiện chính sách Quốc phòng và An ninh của Nhà nước

2.3.1: Giải pháp 1: Lồng ghép giáo dục quốc phòng an ninh trong các buổi hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.

Với chủ đề tháng 12: “Thanh niên với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”

Bộ môn Giáo dục công dân đã tổ chức thực hiện chương trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp vào ngày thứ 2 tuần thứ 3 của tháng 12 bằng hình thức “ Rung chuông vàng” cho học sinh khối 10 và 11

Kết quả học sinh cảm thấy rất hứng thú và buổi hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đã đạt kết quả cao

Hình ảnh học sinh THPT Hàm Rồng tham gia buổi họat động giáo dục ngoài giờ

lên lớp tại sân trường ( tháng 12/ 2018)

2.3.2 Giải pháp 2: Tích hợp giáo dục quốc phòng an ninh trong nội dung bài học môn Giáo dục công dân lớp 10, 11

Nội dung giáo dục an ninh quốc phòng ở lớp 10, 11 được lồng ghép như sau: Bài 14: Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ( Giáo dục công dân 10)

Ý nghĩa: - Giúp học sinh thấy và cảm nhận một cách sâu sắc về giá trị và ý nghĩa của truyền thống yêu nước đối với lịch sử dựng nước và giữ nước của ông cha Hiểu được yêu nước không chỉ là một trong những phẩm chất tốt đẹp của mỗi công dân mà nó còn là truyền thống đạo đức quý báu của toàn dân tộc; là cội nguồn của tất cả các giá trị đạo đức truyền thống khác cũng như nó trở thành sức mạnh nội sinh giúp dân tộc ta vượt qua không biết bao nhiêu gian nguy, thử thách

để sinh tồn trong cuộc trường chinh dựng nước và giữ nước

- Thấy được sự cần thiết phải biết yêu quý quê hương, người thân, làng xóm

và tất cả những gì thân thuộc, gần gũi xung quanh Vì đó chính là ngọn nguồn giúp hình thành và bồi dưỡng lòng yêu nước Từ đó ủng hộ những hành vi, việc làm thể hiện phẩm chất yêu nước cũng như phản đối, lên án những suy nghĩ, hành động gây tổn đến lợi ích của quốc gia, dân tộc và nhân dân Đó là cơ sở quan trọng để hình thành và bồi dưỡng ý thúc giữ gìn, kế thừa và phát huy truyền thống yêu nước, kĩ năng biết sống và chiến đấu vì sự phát triển chung của đất nước bằng

những hành động cụ thể, góp phần đem lại thành công trong công việc học tập và niềm vui trong cuộc sống

- Tri thức của bài học giúp học sinh nhận thức được một trong những quy luật nội tại xuyên suốt lịch sử mấy nghìn năm của dân tộc Chính truyền thống yêu nước là sợi chỉ đỏ xuyên suốt chiều dài trong lịch sử dân tộc, thấy được nguyên nhân của mọi nguyên nhân làm nên sự kì tích về một Việt Nam rực rỡ gấm hoa ngày hôm nay chính là nhờ truyền thống yêu nước Chính yêu nước là nguồn sức mạnh giúp dân tộc ta đánh thắng mọi kẻ thù xâm lược và dựng xây đất nước khi thanh bình

- Giáo viên chiếu lên màn hình câu nói nổi tiếng của Bác Hồ kính yêu về giá trị và ý nghĩa vô cùng to lớn của truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam và đặt câu hỏi: Vì sao Bác Hồ cho rằng yêu nước là một truyền thống quý báu của dân tộc ta?

“ Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc

bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước.

(Hồ Chí Minh)

- Giáo viên tổ chức cho học sinh suy nghĩ, trả lời và cùng tranh luận với nhau

về những luận cứ chứng minh giá trị to lớn của truyền thống yêu nước đối với lịch

sử dựng nước và giữ nước của dân tộc và kết luận: Đối với dân tộc ta, yêu nước là một truyền thống quý báu vì chính truyền thống ấy đã tạo nên sức mạnh cho dân tộc mình để đánh thắng mọi kẻ thù xâm lược cũng như chống chọi lại thiên tai khắc nghiệt trong suốt lịch sử dựng nước và giữ nước để đất nước thanh bình, hạnh phúc ngày hôm nay

- Yêu nước là một truyền thống quý báu của dân tộc ta.

- Truyền thống yêu nước tạo nên sức mạnh giúp dân tộc ta chống lại được thiên tai và chiến thắng giặc ngoại xâm.

- GV minh chứng kết luận trên thông qua việc tổ chức cho HS làm bài tập sau:

Hãy quan sát hai chùm tranh sau và cho biết chúng giúp chúng ta gợi nhớ về những truyền thuyết nổi tiếng nào của dân tộc Việt Nam ?

Chùm tranh 1

Bài 10: ( Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa Giáo dục công dân 11)

- Ý nghĩa : Giúp học sinh nhận thức sâu sắc về ý nghĩa và sự cần thiết ngày

nay chúng ta vẫn luôn phải bảo vệ Tổ quốc, nâng cao hiểu biết của các em về luật nghĩa vụ quân sự

Giải quyết tình huống để tìm hiểu trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc:

- GV yêu cầu học sinh suy nghĩ theo cá nhân và tranh luận theo lớp tình huống sau:

Trong giờ học về chủ đề “Kế thừa, phát huy truyền thống yêu nước của dân

tộc trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”, khi thảo luận về trách nhiệm bảo vệ đất nước trong giai đoạn hiện nay, bạn Thanh cho rằng: trong điều kiện hiện nay thì nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội mới là quan trọng và giữ vai trò

quyết định, nhiệm vụ bảo vệ đất nước chỉ quan trọng khi đất nước còn đang trong thời kỳ chiến tranh

Theo em, ý kiến của bạn Thanh đúng hay sai? Tại sao?

- GV tổ chức cho lớp trao đổi và kết luận:

Ý kiến của bạn Thanh là sai, vì hiện nay các thế lực thù địch vẫn đang tìm mọi cách chống phá, gây rối làm mất ổn định tình hình chính trị, kinh tế - xã hội của đất nước, chúng vẫn đang tìm mọi cơ hội để gây bạo loạn, lật đổ và can thiệp

vũ trang nhằm phá hoại môi trường hòa bình, có những hành vi xâm phạm chủ quyền và sự toàn vẹn lãnh thổ của nước ta Do đó, bên cạnh nhiệm vụ xây dựng, phát triển đất nước thì bảo vệ Tổ quốc vẫn phải là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đất nước và của mỗi công dân

Giáo viên yêu cầu nêu nội dung của bảo vệ Tổ quốc? Từ đó các em xác định được trách nhiệm của mình khi trưởng thành

Học sinh trả lời:

- Phê phán, lên án những hành vi xấu xâm phạm đến Tổ quốc

- Trung thành với Tổ quốc, với chế độ xã hội chủ nghĩa Cảnh giác trước mọi

âm mưu chia rẽ, xuyên tạc của các thế lực thù địch; phê phán, đấu tranh với những thái độ, việc làm gây tổn hại đến an ninh quốc gia, xâm phạm chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc

- Tích cực rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh, bảo vệ sức khỏe

- Tham gia đăng kí nghĩa vụ quân sự khi đến tuổi, sẵn sàng lên đường làm nghĩa

vụ bảo vệ Tổ quốc

- Tích cực tham ga các hoạt động an ninh, quốc phòng ở địa phương; tha gia các hoạt đông Đền ơn đáp nghĩa các gia đình thương binh, liệt sĩ, các bà mẹ Việt Nam anh hùng do nhà trường, địa phương tổ chức

- Vận động bạn bè, người thân thực hiện tốt nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc

Thanh niên thực hiện nghĩa vụ quân sự

2.2.3 Kết quả đạt được: