Nâng cao hiệu quả dạy và học môn GDCD theo hình thức trắc nghiệm khách quan tại trường THPT thạch thành 4

Lựa chọn môn GDCD vào tổ hợp môn thi Khoa học xã hội trong kỳ thiTHPT quốc gia đã cho chúng ta thấy được bước đi quan trọng của Bộ GD&ĐTtrong việc cụ thể hóa các kế hoạch, hành động để t

Nội Dung Trang

2.3.1 Cách dạy GDCD theo phương pháp trắc nghiệm 4

2.3.2 Minh họa một bài cụ thể về dạy và học theo phương pháp

thi trắc nghiệm môn GDCD

5

2.3.3 Hướng dẫn học sinh cách làm bài trắc nghiệm môn GDCD 17

PHẦN 1: MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài:

Từ năm học 2016 -2017, môn Giáo dục công dân được đưa vào thi THPTQuốc gia theo hình thức trắc nghiệm khách quan trong bài thi KHXH gồm tổ hợpcác môn Lịch sử, Địa lí và Giáo dục công dân Với nhiều thầy, cô giảng dạyGDCD, việc này thực sự là niềm vui bởi nó sẽ góp phần to lớn trong việc thay đổi

và nâng tầm vị thế môn học trong hệ thống giáo dục quốc dân, đồng thời vị thế thầy

cô giảng dạy bộ môn GDCD cũng được xã hội nhìn nhận một cách tích cực hơn

Lựa chọn môn GDCD vào tổ hợp môn thi Khoa học xã hội trong kỳ thiTHPT quốc gia đã cho chúng ta thấy được bước đi quan trọng của Bộ GD&ĐTtrong việc cụ thể hóa các kế hoạch, hành động để thực hiện Nghị quyết số29-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về đổi mới căn bản toàndiện GD&ĐT

Việc giáo dục đạo đức, nhân cách, rèn luyện kỹ năng sống, giáo dục ý thứctuân thủ và thượng tôn pháp luật, các kiến thức về kinh tế, chính trị xã hội của đấtnước, của địa phương cho học sinh cần có một thước đo để làm động lực cho độingũ giáo viên giảng dạy môn GDCD tiếp tục phấn đấu

Trong kì thi THPT quốc gia năm 2017, tôi là giáo viên trực tiếp giảng dạymôn GDCD cho học sinh khối 12 của trường THPT Thạch Thành 4 với 154 emđăng kí dự thi bài thi KHXH Qua kì thi thì kết quả đạt được ngoài sự mong đợi vớiđiểm bình quân là trên 8.0 và có 21 đạt trên 9 điểm ( trong đó có 2 em đạt 9.75điểm) Để phát huy kết quả đạt được và khắc phục những hạn chế trong quá trìnhdạy và học theo hình thức trắc nghiệm khách quan, tôi đã mạnh dạn nêu và trìnhbày kinh nghiệm “Nâng cao hiệu quả dạy và học môn GDCD theo hình thức trắc nghiệm khách quan tại trường THPT Thạch Thành 4” được tổng kết kinhnghiệm của bản thân và sự tư vấn, giúp đỡ của các đồng nghiệp

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Khi nghiên cứu đề tài này, mục đích của tác giả là muốn đưa ra nhữngphương pháp, cách thức dạy và học môn GDCD theo hình thức trắc nghiệm kháchquan một cách hiệu quả nhất, đáp ứng tốt nhất cho các em chuẩn bị đầy đủ kiếnthức và kỹ năng để tham gia thi và thi tốt môn GDCD năm 2018

Nghiên cứu đề tài này, bản thân tôi có thêm kiến thức, kinh nghiệm để thựchành giảng dạy những năm học sau này Ngoài ra, tôi còn có mục đích mong muốntrao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp để cùng nhau tìm ra giải pháp tối ưu nhấttrong giảng dạy theo hướng trắc nghiệm khách quan

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Đề tài nghiên cứu về những phương pháp, cách thức để dạy và học mônGDCD theo hình thức trắc nghiệm đạt hiệu quả cao trong kì thi THPT Quốc gianăm 2018 cho học sinh lớp 12 trường THPT Thạch Thành 4.

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu : Tìm hiểu bằng cách đọc, nghiên cứu và sử

dụng các tài liệu về ôn và luyện theo hình thức trắc nghiệm khách quan

- Phương pháp khảo sát, điều tra: khảo sát đầu năm, điều tra qua phiếu học tập

- Phương pháp kiểm tra đánh giá

Tăng cường kiểm tra, đánh giá bằng câu hỏi trắc nghiệm trong quá trình dạyhọc sẽ góp phần quan trọng trong việc định hướng và giúp học sinh rèn luyện cáckiến thức, kĩ năng cần thiết để các em tự tin hướng đến kì thi tốt nghiệp THPTQuốc gia

PHẦN 2: NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận:

* Việc cần thiết phải đưa môn GDCD vào tổ hợp Khoa học xã hội?

Tiêu chí của việc học ngày nay “ Học để làm người, học để làm việc, học đểchung sống và học để khẳng định.” Trong khi đó, một thực tế rằng, ngày nay họcsinh chú trọng đến kiến thức, thiếu hiểu biết về các lĩnh vực xã hội mà hằng ngàycác em gặp phải, từ đó học sinh bị động trong việc nhận thức và ứng xử với những

gì diễn ra xung quanh mình do môn GDCD chỉ dạy theo hình thức “ Cưỡi ngựaxem hoa và là môn vô thưởng vô phạt” từ đó dẫn đến bi kịch trong các lĩnh vực dân

sự, hình sự, lao động, hành chính, hôn nhân… mà các em là nạn nhân, là chủ mưu,

là hung thủ, là người bị hại, người xâm hại và người bị xâm hại…trong độ tuổichưa thành niên Nhận thức được điều này, giáo dục Việt Nam đã thay đổi và đưamôn GDCD vào kì thi THPT Quốc gia để các em có thái độ nhìn nhận nghiêm túc

và có kiến thức phân môn này để áp dụng vào thực tiễn cuộc sống nhằm bảo vệquyền hợp pháp và nghĩa vụ phải thực hiện của công dân

* Ưu điểm của hình thức thi trắc nghiệm

- Kiểm tra được kiến thức và năng lực của học sinh trên bình diện rộng

- Đảm bảo tính khách quan và trung thực (mỗi học sinh một mã đề riêng biệt.)

- Kiểm tra được nhiều đối tượng học sinh

- Hạn chế việc học lệch, học tủ và ghi nhớ máy móc

- Đảm bảo tính công bằng trong công tác chấm thi

2.2 Thực trạng vấn đề:

Trong nhà trường phổ thông, môn GDCD - môn học giữ vai trò đặc biệt quantrọng trong việc giáo dục đạo đức, truyền thống, lí tưởng và pháp luật cho học sinh.Đặc biệt tư khi Bộ GD&ĐT đưa môn GDCD vào trong kì thi THPT Quốc gia thì vịthế của môn GDCD lại được nâng lên một tầm cao mới Để xứng đáng với vị thế

đó, là giáo viên dạy GDCD bản thân tôi và các đồng nghiệp khác cần phải cố gắngphấn đấu hơn nữa, tìm ra nhiều giải pháp hay, cách dạy mới đặc biệt là nhữngphương pháp cách thức dạy và học theo hình thức trắc nghiệm khách quan để đạthiệu quả cao nhất trong kì thi THPT Quốc gia năm 2018

Trong những năm gần đây, đổi mới phương pháp dạy học theo hướng pháthuy tính tích cực, lấy học sinh làm trung tâm là một yêu cầu tất yếu đang được cáccấp quản lý và các đơn vị giáo dục đặc biệt quan tâm Phương pháp dạy học truyềnthống và phương pháp thi truyền thống với những hạn chế của nó chưa đáp ứngđược đầy đủ những yêu cầu đặt ra Và một trong những phương pháp có nhiều ưuđiểm nổi bật đó là phương pháp trắc nghiệm khách quan Đặc biệt là hình thức thitrắc nghiệm khách quan có nhiều ưu điểm như trên đã nêu Vì vậy người giáo viênphải cần tìm ra những cách dạy sao cho phù hợp với hình thức thi này để đạt hiệuquả cao nhất

Trong kì thi THPT quốc gia năm 2017 vừa qua, tôi là giáo viên trực tiếpgiảng dạy môn GDCD cho học sinh khối 12 của trường THPT Thạch Thành 4, qua

kì thi thì kết quả đạt được ngoài sự mong đợi với điểm bình quân là trên 8.0 và có

21 đạt trên 9 điểm ( trong đó có 2 em đạt 9.75 điểm) Để phát huy kết quả đạt được

và khắc phục những hạn chế trong quá trình dạy và học theo hình thức trắc nghiệm

khách quan, tôi đã mạnh dạn quyết định thực hiện sáng kiến “Nâng cao hiệu quả dạy và học môn GDCD theo hình thức trắc nghiệm khách quan tại trường THPT Thạch Thành 4”

2.3 Các giải pháp thực hiện.

2.3.1 Cách dạy GDCD theo phương pháp trắc nghiệm.

- Đảm bảo nội dung của chương trình GDCD 11 và 12 ( không dạy các phần giảm

tải) đặc biệt là phải bán sát chuẩn kiến thức kĩ năng

- Không dạy miên man, dàn trải mà tập trung vào các vấn đề chính.

- Phải cung cấp cho HS kiến thức đảm bảo 3 mức độ: Nhận biết, thông hiểu, và vậndụng

- Phải lựa chọn phương pháp và nội dung phù hợp với từng đối tượng học sinh

- Dạy ngắn gọn, đơn giản, súc tích và dễ hiểu:

Ví dụ khi dạy về 4 hình thức thực hiện pháp luật, giáo viên không cần phảiyêu cầu học sinh học thuộc lòng khái niệm mà chỉ cần chỉ cho học sinh hiểu vàphân biệt được các hình thức đó Chẳng hạn, khi nói đến hình thức Sử dụng phápluật các em chỉ cần nhớ các từ “ cho phép” hoặc “được làm” hoặc “quyền” khi nóiđến hình thức thi hành pháp luật các em chỉ cần nhớ các từ “ phải làm” hoặc “nghĩa vụ”; khi nói đến hình thức tuân thủ pháp luật các em chỉ cần nhớ các từ “không được làm” hoặc ‘cấm”; khi nói đến hình thức áp dụng pháp luật các em chỉcần nhớ đến chủ thể của nó khác với 3 chủ thể còn lại “ những người có thẩmquyền theo quy định của pháp luật”

- Dạy theo phương pháp “ cuốn chiếu” xong bài nào cần cho học sinh làm quen với

các câu hỏi trắc nghiệm có nội dung phù hợp với lượng kiến thức của bài đó

- Bám sát các đề thi minh họa và đề thi thử nghiệm của Bộ giáo dục và đào tạo

Ví dụ: Cùng nhau phân tích đề thi minh họa năm 2018 của Bộ GD&ĐT

+ Vì vậy các em vẫn cần học hết toàn bộ kiến thức lớp 11 và 12 tránh học tủ Tuynhiên nội dung trong đề cũng không ra vào phần giảm tải Kiến thức bám sát theosách giáo khoa lớp 11 và 12

- Về độ khó:

+ Với số lượng câu hỏi vận dụng cao nhiều hơn đề thi năm 2017, học sinh buộcphải vận dụng nhiều kiến thức và kĩ năng để giải quyết vấn đề cũng như lựa chọnphương án đúng bằng sự suy luận, tư duy logic Với đề thi dạng này, học sinh cần

bổ sung kiến thức thực tế nhiều hơn, suy nghĩ thấu đáo và thận trọng trước khi chọnđáp án cho những tình huống

+ Các câu hỏi trong đề thi được sắp xếp theo trình tự từ dễ đến khó giúp học sinhphân chia thời gian hợp lí đồng thời tạo tâm lí hứng thú, sự tự tin cho học sinhtrong quá trình làm bài

+ Mỗi câu hỏi chỉ có duy nhất một đáp án đúng, các phương án nhiễu đảm bảo sựtương đồng về độ khó nên không gây sự tranh cãi, hoặc đánh đố học sinh

- Tăng cường sử dụng các tình huống pháp luật, video, tòa tuyên án để khắc sâukiến thức cho học sinh, giúp các em có khả năng vận dụng vào thực tiễn

- Phải thật sự nghiêm túc trong khâu kiểm tra, đánh giá học sinh Đặc biệt phải tăngcường kiểm tra dạng câu hỏi trắc nghiệm khách quan kể cả trong phần kiểm tra bài

cũ và củng cố bài mới Việc tăng cường kiểm tra, đánh giá bằng câu hỏi trắcnghiệm trong quá trình dạy học sẽ góp phần quan trọng trong việc định hướng vàgiúp học sinh rèn luyện các kiến thức, kĩ năng cần thiết để các em tự tin hướng đến

kì thi tốt nghiệp THPT Quốc gia

2.3.2 Minh họa một bài cụ thể về dạy và học theo phương pháp thi trắc nghiệm môn GDCD.

BÀI 2.THỰC HIỆN PHÁP LUẬT

Kiến thức cơ bản học sinh cần nắm được:

1 Thực hiện pháp luật

a Khái niệm

b Các hình thức thực hiện pháp luật.

c Các giai đoạn thực hiện pháp luật.(giảm tải)

vào cuộc sống thành hành vi hợp pháp.

quy định của pháp luật

hoạt động có mục đích

Quyết định làm phát sinh, chấm dứt, thay đổi các quyền và nghĩa vụ của cá nhân,tổ chức

Không làm những điều

mà PL cấm

Thực hiện nghĩa vụ,PL quy định phải làm

Sử dụng quyền, pháp luật

cho phép làm

Sử dụng pháp luật(cá nhân,

tổ chức)

Thi hành pháp luật(cá nhân,

tổ chức)

Áp dụng pháp luật (CBCCNN có thẩm quyền)

Tuân thủ pháp luật(cá nhân,

tổ chức)

2 Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí.

a Vi phạm pháp luật

b.Trách nhiệm pháp lí

c Các loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp

Thứ 2: do người có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện (độ tuổi,nhận thức và chịu trách nhiệm về hành vi.)Thứ 3: người vi phạm có lỗi ( cố ý hoặc vô ý)

Thứ 1: hành vi trái pháp luật(Hành động,không hành

động;xâm phạm quan hệ xã hội mà PL bảo vệ)

Cá nhân, tổ chức gánh chịu hậu quả bất lợi từ hành vi vi phạm

Một số câu hỏi trắc nghiệm nhằm củng cố kiến thức bài 2

Câu 1: Thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy

Câu 2: Nam công dân từ 18 đến 25 tuổi phải thực hiện nghĩa vụ quân sự, thuộc

hình thức thực hiện pháp luật nào?

A Thi hành pháp luật B Sử dụng pháp luật

Trách nhiệm:khiển trách, cảnh cáo, hạ bậc lương, chuyển công tác, buộc thôi việc.

Từ đủ 6t-chưa đủ 18t: có người

đại diện theo pháp luật

14t-dưới 16t: trách nhiệm tội rất nghiêm trọng do cố ý và đặc biệt nghiêm trọng Nguyên tắc:

lí của nhà nước.

(16t: chịu trách nhiệm về mọi vi phạm)

Hình sự: hành vi gây nguy hiểm cho

xã hội.(16t:chịu trách niệm mọi tội phạm.)

Kỉ luật :Xâm phạm quan hệ lao động, công vụ do luật lao động và hành chính bảo vệ.

Dân sự: xâm phạm đến quan hệ nhân thân và tài sản.

C Tuân thủ pháp luật D Áp dụng pháp luật.

Câu 3: Gia đình A lấn đất gia đình B, hành vi trên thuộc loại vi phạm pháp luật

nào?

A Vi phạm hành chính B Vi phạm dân sự

C Vi phạm hình sự D Vi phạm kỉ luật

Câu 4: Người nào sau đây là người không có năng lực trách nhiệm pháp lí?

Câu 6: Hình thức áp dụng pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật do:

A Do mọi cá nhân, cơ quan, tổ chức thực hiện

B Do cơ quan, công chức thực hiện

C Do cơ quan, công chức nhà nước có thẩm quyền thực hiện

D Do cơ quan, cá nhân có quyền thực hiện

Câu 7: Hiếp dâm trẻ em là hành vi vi phạm

Câu 8: Hành vi nào dưới đây là thực hiện pháp luật ?

A Vượt qua ngã ba ngã tư khi có tín hiệu đèn đỏ

B Đi xe hàng hai, hàng ba, cản trở các phương tiện khác

C Lạng lách, đánh võng, trở hàng cồng kềnh

D Nhường đường cho các phương tiện được quyền ưu tiên

Câu 9: Tân 14 tuổi đi xe máy vào đường ngược chiều bị cảnh sát giao thông dừng

xe và ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Tân Cụ thể, Tân bị phạt cảnh cáo đối với hành vi vi phạm quy định về điều kiện của người điều khiển xe cơ giới và phạt tiền đối với hành vi đi ngược chiều của đường một chiều Theo em, trong trường hợp này, cảnh sát giao thông nên xử lí như thế nào cho phù hợp với quy định của pháp luật?

A Cảnh cáo và phạt tiền B Phạt tiền và nhắc nhở.

C Tịch thu xe máy D Cảnh cáo và nhắc nhở

Câu 10: Khánh 15 tuổi bị bắt vì đã thực hiện hành vi có dấu hiệu của tội cố ý gây

thương tích (tội nghiêm trọng) Nhiều ý kiến cho rằng K mới 15 tuổi nên bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng cần áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng để nhà trường quản lý, giáo dục đối với K vì trước đó K đã bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã phường, thị trấn Trong trường hợp này, K nên bị xử lí như thế nào cho đúng quy định của pháp luật?

A Khánh chưa đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự

B Tiếp tục giáo dục Khánh tại xã, phường, thị trấn

C Cần đưa Khánh vào trường giáo dưỡng

D Đưa Khánh vào các trung tâm bảo trợ trẻ em

Câu 11: Mới 17 tuổi nhưng L đã nổi tiếng ăn cắp vặt và gây gổ đánh nhau khắp

xóm làng từ bé Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã nơi L cư trú đã một lần ra quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường thị trấn đối với L nhưng L vẫn chứng nào tật đấy Cứ vài hôm trong xóm lại có một nhà bị mất trộm.Trong trường hợp này, L đã vi phạm

Câu 12: Mới 16 tuổi nhưng T mới học hết lớp 5 Sau khi bỏ học chẳng chịu học

nghề hay làm việc gì Để kiếm sống công việc hàng ngày của T là trộm cắp Đêm ngày 25/4/2013, khi cùng đồng bọn đã lẻn vào cơ quan ăn trộm tài sản bị bảo vệ phát hiện T đã đánh lại và làm một bảo vệ bị thương Trong trường hợp này, L đã

vi phạm

Câu 13: B thấy chị H đeo hai nhẫn vàng ở ngón tay nên B dùng gậy đánh vào sau

gáy của chị H làm chị H ngất, sau đó B lấy hai chiếc nhẫn vàng của chị H.Trong trường hợp này, B đã

A vi phạm hình sự do cướp giật tài sản.

B vi phạm hành chính do chị B chưa nguy hiểm tính mạng.

C vi phạm dân sự do tài sản của chị B đã bị mất.

D.vi phạm lương tâm.

Câu 14: T vừa lĩnh 50 triệu đồng tiền gửi ngân hàng đi ra đến đường quốc lộ thì

K dùng dao dí vào cổ T và yêu cầu T đưa tiền, nếu không đưa thì K sẽ đâm Ngay lúc đó quần chúng nhân dân chạy tới bắt giữ K Vậy K có phạm tội theo quy định của pháp luật không?

A Không Vì K chưa cướp được tiền.

B Không.Vì những người dân đã xâm phạm thân thể của K.

C Có Vì K đã đe dọa đến tính mạng, sức khỏe của T

D Có Vì T đã vi phạm đạo đức

Câu 15: T(16tuổi) lập kế hoạch và bàn bạc với M(18 tuổi) và P(20 tuổi) cướp tiền

của những người mới lĩnh tiền từ Ngân hàng Đ T phân công cho M dùng dao đe doạ người bị tấn công, còn P lao vào cướp tiền rồi lên xe máy do T đang đứng đợi sẵn Trong trường hợp này:

A.T,M và A phải chịu trách nhiệm hình sự vì tội cướp tài sản có tổ chức

B Chỉ M và A chịu trách nhiệm hình sự vì đủ 18 tuổi

C T phải chịu trách nhiệm hình sự cao nhất vì là người chủ mưu

D T không phải chịu trách nhiệm hình sự vì T (16 tuổi) chưa đủ tuổi thành niên

Câu 16: Trần Văn D làm nghề lái xe tắc xi Trong một lần chở khách ban đêm, H

đã vô tình tông phải vợ chồng anh G làm cho anh bị thương tích nặng Quá hoảng

sợ, D đã lái xe bỏ chạy, bỏ mặc vợ chồng anh G trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng Hành vi của D theo pháp luật là vi phạm

Câu 17: Điều 22- Hiến pháp 2013 “Mọi người có nơi ở hợp pháp” Vậy khám xét

chỗ ở công dân bất hợp pháp là vi phạm pháp luật trên lĩnh vực nào?

Câu 18: Căn cứ vào đâu để xác định tội phạm?

A Tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội

B Thái độ và tinh thần của hành vi vi phạm