Kinh nghiệm xây dựng và quản lý lớp chủ nhiệm đạt hiệu quả cao

8 2.3.10 Trong công tác phối hợp của giáo viên chủ nhiệm lớp với các lực lượng giáo dục trong nhà trường và gia đình học sinh..... Tôicũng luôn tìm tòi, đưa ra những biện pháp quản lý ph

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT THỌ XUÂN 5

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

KINH NGHIỆM XÂY DỰNG VÀ QUẢN LÝ LỚP CHỦ NHIỆM

ĐẠT HIỆU QUẢ CAO

Người thực hiện: Lê Thị Hoa Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Công tác chủ nhiệm

THANH HOÁ, NĂM 2017

MỤC LỤC

Trang

1 PHẦN MỞ ĐẦU 1

1.1 Lí do chọn đề tài ………….……… …… 1

1.2 Mục đích nghiên cứu ………….……… …… 1

1.3 Đối tượng nghiên cứu………….……… 1

1.4 Phương pháp nghiên cứu………….……… 1

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ……… 2

2.1 Cơ sở lý luận của đề tài ……… 2

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 2

2.3 Một số kinh nghiệm xây dựng và quản lý lớp chủ nhiệm đạt hiệu quả cao ……… 3

2.3.1 Khi nhận lớp chủ nhiệm 3

2.3.2 Trong công tác tuyên truyền 4

2.3.3 Trong công tác thu thập và xử lí thông tin đa dạng về lớp chủ nhiệm để xây dựng hồ sơ học sinh 4

2.3.4 Trong công tác xây dựng kế hoạch chủ nhiệm 5

2.3.5 Trong công tác xây dựng lớp học tự quản 5

2.3.6 Trong công tác xây dựng và phát triển tập thể học sinh 6

2.3.7 Trong công tác nâng cao thành tích học tập của học sinh 7

2.3.8 Trong công tác tổ chức các hoạt động vui chơi, giải trí, rèn luyện, bảo vệ sức khoẻ 7

2.3.9 Trong công tác tổ chức giờ sinh hoạt lớp 8

2.3.10 Trong công tác phối hợp của giáo viên chủ nhiệm lớp với các lực lượng giáo dục trong nhà trường và gia đình học sinh 10

2.3.11 Trong công tác tổ chức các buổi thảo luận về kĩ năng sống của học sinh THPT 10

2.3.12 Trong công tác đánh giá, xếp loại học sinh 11

2.3.13 Trong công tác khen thưởng và xử phạt 11

2.4 Hiệu quả áp dụng đề tài ……… …… 12

2.4.1 Hiệu quả đối với hoạt động giáo dục học sinh ………… 12

2.4.1.1Về đạo đức

12 2.4.1.2 Về học tập

13 2.4.1.3 Về lao động 14

2.4.1.4 Về hoạt động đoàn

14 2.4.1.5 Về hoạt động ngoài giờ lên lớp 14

2.4.1.6 Về hoạt động sinh hoạt lớp 15

2.4.1.7 Về kĩ năng sống 16

2.4.1.8 Hiệu quả của sự phối kết hợp giữa GVCN và gia đình học sinh 16

2.4.1.9 Tổng hợp các thành tích cấp tỉnh của cá nhân và tập thể lớp B2 đạt được trong 2 năm học 17

2.4.1.10 Tổng hợp xếp loại thi đua toàn diện của lớp B2 17

2.4.2 Hiệu quả đối với bản thân, đồng nghiệp, nhà trường …… 18

3 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT 18

3.1 Kết luận 18

3.2 Những kiến nghị, đề xuất 18 TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC ĐỀ TÀI SKKN ĐÃ ĐƯỢC XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN

PHỤ LỤC

1 PHẦN MỞ ĐẦU.

1.1 Lí do chọn đề tài.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Có tài mà không có đức là người vô

dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó” Như vậy, con người

muốn phát triển toàn diện thì cần phải có cả tài lẫn đức

Thực tế đã chứng minh, sự thành đạt của một thế hệ cũng như sự hưngthịnh của đất nước đều phụ thuộc vào kết quả của hoạt động giáo dục, đặcbiệt là với thời đại ngày nay - thời đại hội nhập kinh tế, công nghệ thông tinphát triển nhanh như vũ bão thì giáo dục lại càng trở nên cấp thiết [4] Vậylàm thế nào để người chủ tương lai và đất nước có cả đức lẫn tài? Làm thếnào để sự nghiệp trồng người mang lại kết quả cao? Đây chính là trách nhiệmchung của toàn xã hội và tất cả những những người đang tham gia làm côngtác giáo dục, đặc biệt là giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp - người trựctiếp, thường xuyên tiếp xúc, gần gũi với học sinh và cũng là người mà các emluôn kính trọng, yêu quý, xem như là người cha, người mẹ thứ hai của mình Khác với hoạt động dạy học, hoạt động chủ nhiệm lớp mang tính giáo dụcđạo đức, tác phong, tinh thần tập thể đoàn kết nhằm đạt tới sự phát triểntoàn diện nhân cách và kiến thức cho học sinh, góp phần quan trọng vào "sựnghiệp trồng người"[4] Vì thế khi làm công tác giáo viên chủ nhiệm(GVCN),tôi luôn tìm mọi biện pháp để gần gũi, thân thiện, động viên, giúp đỡ học sinhtrong việc rèn luyện đạo đức, tác phong, lối sống và ý chí phấn đấu vươn lêntrong học tập cho các em Mặt khác, tôi còn tổ chức xây dựng, quản lý toàndiện cũng như có nghệ thuật ứng xử sư phạm phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý

và trình độ nhận thức của học sinh thuộc phạm vi lớp của mình phụ trách Tôicũng luôn tìm tòi, đưa ra những biện pháp quản lý phù hợp, luôn công bằng,công khai trước học sinh trong việc khen - chê - thưởng - phạt nhằm xây dựngtập thể lớp vững mạnh, dân chủ, đoàn kết, có ý thức rèn luyện tốt, có thành tíchhọc tập cao, có tinh thần tập thể, tinh thần tự giác, có ý thức tổ chức kỷ luật và

có các kỹ năng sống phù hợp với sự phát triển của xã hội

Xuất phát từ những lí do trên tôi đã lựa chọn đề tài: “Kinh nghiệm xây dựng

và quản lý lớp chủ nhiệm đạt hiệu quả cao”.

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Tìm hiểu thực trạng và đưa ra một số kinh nghiệm về biện pháp xây dựng vàquản lý lớp chủ nhiệm đạt hiệu quả cao, từ đó góp phần nâng cao chất lượnggiáo dục ở Trường THPT Thọ Xuân 5 nói riêng và ở cấp học THPT nói chung

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

- Một số kinh nghiệm xây dựng và quản lý lớp chủ nhiệm đạt hiệu quả cao

- Tập thể lớp B2 – Trường THPT Thọ Xuân 5

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

Với đề tài này, tôi đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu như sau:

- Phương pháp phân tích – tổng hợp lí thuyết có liên quan đến thực tiễn:Phương pháp này được tiến hành trên cơ sở tìm hiểu thu thập nghiên cứu phântích những thành tựu về lí thuyết đã có để làm tiền đề cho giả thuyết khoa học

mà mình đặt ra

- Phương pháp điều tra khảo sát : Với phương pháp này, tôi chọn đối tượngkhảo sát là học sinh Trường THPT Thọ Xuân 5.

- Phương pháp thực nghiệm: Tôi chọn đối tượng thực nghiệm là học sinh lớpB2 - Trường THPT Thọ Xuân 5 trong 2 năm học: 2015 – 2016 và 2016 – 2017

- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: Sau khi khảo sát và thực nghiệm, tôitiến hành thống kê và xử lý các số liệu thu được liên quan đến đề tài

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.

2.1 Cơ sở lí luận của đề tài.

Trong hệ thống tổ chức của nhà trường phổ thông hiện nay, lớp học là đơn

vị cơ sở, mọi hoạt động của nhà trường đều được triển khai tại các lớp thông quamạng lưới giáo viên chủ nhiệm Giáo viên chủ nhiệm được Hiệu trưởng lựachọn từ những giáo viên có kinh nghiệm giáo dục, có uy tín với học sinh, đượcHội đồng giáo dục nhà trường nhất trí phân công phụ trách những lớp học xácđịnh[1]

Đối với nhà trường, giáo viên chủ nhiệm lớp sẽ là người thay mặt Bangiám hiệu, thay mặt nhà trường chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục toàndiện của một lớp học sinh, một tập thể, một đơn vị hành chính của một trườnghọc Giáo viên chủ nhiệm thường là giáo viên giảng dạy một môn học đồng thời

là người phụ trách, tổ chức, điều khiển mọi hoạt động của lớp, là nhân vật trungtâm, là “linh hồn của lớp” [1]

Đối với học sinh, GVCN là nhà giáo dục và là người lãnh đạo gần gũinhất, người lãnh đạo, tổ chức, điều khiển, kiểm tra toàn diện mọi hoạt động vàcác mối quan hệ ứng xử của các thành viên trong lớp phụ trách dựa trên đội ngũcán bộ lớp, cán bộ đoàn và tính tự giác của các học sinh

Trong quan hệ với các lực lượng khác trong và ngoài nhà trường để pháttriển nhân cách học sinh, GVCN là cầu nối giữa nhà trường, gia đình và xã hội

Xem xét về chức năng của GVCN, nhìn một cách tổng thể GVCN vừa cóchức năng lãnh đạo, tổ chức và quản lý, các chức năng này được tích hợp hàihoà ở người GVCN Người GVCN thực hiện chức năng quản lý khi đại diện chohiệu trưởng, Hội đồng nhà trường thực hiện các chủ trương kế hoạch chung củatrường, nhưng lại là người lãnh đạo khi phải xác định tầm nhìn cho sự phát triểncủa học sinh trong lớp với tư cách là người đứng đầu tập thể lớp, lãnh đạo tậpthể lớp phát triển thành một tập thể thân thiện thực sự

Xuất phát từ vị trí, vai trò của giáo viên chủ nhiệm tôi nhận thấy rằng bất

kì ai tham gia làm công tác chủ nhiệm cũng có một mong muốn làm thế nào đểhọc sinh của mình đạt được kết quả cao trong cả hai mặt trí dục lẫn đức dục Dovậy khi được phân công chủ nhiệm, bất kỳ giáo viên nào cũng sẽ đầu tư hết khảnăng, trí tuệ vào công tác giáo dục học sinh của mình với mong muốn để ngàysau các em trở thành người có đủ đức - đủ tài để sắp xếp hành trang bước vàođời

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

Trường THPT Thọ Xuân 5 nằm trên vùng bán sơn địa với nhiều điều kiệnkhó khăn, kinh tế xã hội phát triển chậm so với mặt bằng chung của cả nước.Một số học sinh còn tâm lí ỉ nại, ít cố gắng vươn lên Chất lượng học sinh đầu

vào thấp ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả giáo dục Mặt trái của xã hội,của cơ chế thị trường đang hàng ngày, hàng giờ len lỏi vào thế hệ trẻ Nhữngyếu tố tiêu cực này đã có tác động không nhỏ tới tâm lí, định hướng, lí tưởngcủa thanh niên học sinh, làm một bộ phận tuổi trẻ có những biểu hiện yếu kém

về đạo đức, lối sống … Nhiều tệ nạn phát sinh trên học đường, gây nên nhữngliều thuốc độc có hại cho sự hình thành và phát triển nhân cách thế hệ trẻ Cácyếu tố tiêu cực này ít nhiều đã làm cho công tác chủ nhiệm của người giáo viêngặp những khó khăn nhất định Mặt khác, những tác động tiêu cực của đời sốngkinh tế xã hội thời kinh tế thị trường đã ảnh hưởng không nhỏ đến quan niệm,nhận thức, thái độ và hành động của một bộ phận cha mẹ học sinh nói riêng,người dân ở xung quanh vùng trương đóng nói chung Nhiều phụ huynh quánuông chiều con em của mình, chưa hoặc không hợp tác, thậm chí do khoảngcách địa lí và đặc thù của người dân tộc, nhiều gia đình có tư tưởng khoán trắngcho nhà trường, cho giáo viên Điều đó đã ít nhiều ảnh hưởng đến tâm lí củagiáo viên và chất lượng giáo dục học sinh

Trong đào tạo, các Trường Sư phạm chưa chú trọng đúng mức đến kĩ nănglàm công tác chủ nhiệm cho sinh viên nên nhiều giáo viên trẻ còn lúng túng vớicông việc chủ nhiệm lớp Bản thân người GVCN lớp cũng phải lo toan cuộcsống đời thường với những bộn bề của cuộc sống điều đó đã phần nào làm hạnchế sự nhiệt tình, khả năng sáng tạo của họ Nhà trường ít có được sự quan tâmphối hợp của cha mẹ học sinh do điều kiện về khoảng cách địa lí Sự phối hợp,

hỗ trợ cho công tác giáo dục học sinh của các lực lượng trong và ngoài trườngchưa đạt được hiệu quả như mong muốn Công tác quản lý công tác chủ nhiệmlớp chưa thực sự sâu sát và toàn diện Cụ thể như: Việc lập kế hoạch chủ nhiệmcủa nhà trường hầu như chỉ mang tính định hướng chung, chưa chi tiết, cụ thể.Việc sắp xếp, bố trí GVCN chưa được nghiên cứu kĩ Công tác chỉ đạo chưa sâusát, việc kiểm tra đánh giá thiếu bài bản và chưa được làm thường xuyên …[4]

Để xây dựng và quản lý lớp chủ nhiệm lúc đầu tôi gặp không ít những khókhăn, vất vả vì học sinh lớp tôi phụ trách nằm rải rác ở tất cả các xã trong vùng,với những thói quen, ý thức chấp hành nội quy khác nhau Song với sự kiên trìcủa bản thân và sự hỗ trợ nhiệt tình BGH, đoàn thanh niên, phụ huynh học sinh

và đội ngũ cán sự lớp, không bao lâu lớp tôi chủ nhiệm đã đi vào ổn định và đạthiệu quả rất tốt, điều đó được thể hiện ở tất cả các mặt hoạt động của trường, củalớp

2.3 Một số kinh nghiệm xây dựng và quản lý lớp chủ nhiệm đạt hiệu quả cao.

2.3.1 Khi nhận lớp chủ nhiệm.

Buổi gặp gỡ, giao lưu, trò chuyện với học sinh trong lần đầu tiên là một điều

rất quan trọng không những về hiệu quả quản lý, giảng dạy, điều hành lớp học

mà còn về môi trường thuận lợi để học tập và sự hợp tác chặt chẽ giữa giáo viên

và học sinh Trong buổi gặp gỡ đầu tiên ấy người làm công tác GVCN cần phải: Giới thiệu thật rõ về bản thân một cách thân thiện, cởi mở

Hãy trình bày rõ ràng những điều mà thầy, cô mong chờ từ phía học sinh Đó

là những gì học sinh làm được và không thể làm được Thiết lập lên một số điều

lệ và quy ước đơn giản về hành vi, tư cách đạo đức học sinh Ngoài ra giáo viên

còn phải đề nghị học sinh đề xuất những ý kiến riêng, nếu cảm thấy phù hợp thì

bổ sung, hoàn thiện các điều lệ, quy ước đã nêu ra [2]

Thầy cô hãy cố gắng nhớ tên học sinh càng nhanh càng tốt Ngoài việc nhậndiện còn phải nhớ tên của học sinh Cách tốt nhất là GVCN phải thường xuyênđiểm danh lớp học, thường xuyên gần gũi, tâm sự, động viên khích lệ học sinh

2.3.2 Trong công tác tuyên truyền.

Sau khi nhận lớp chủ nhiệm, giáo viên cần:

Quán triệt đường lối, chính sách, mục tiêu, nguyên lí giáo dục của Đảng,Nhà nước, đồng thời phải phổ biến đến từng học sinh quy chế, điều lệ nhàtrường phổ thông, mục tiêu giáo dục của bậc học, của khối lớp và các kế hoạch,chương trình hoạt động của nhà trường trong năm học và ở từng kì học để vậndụng vào việc tổ chức hoạt động giáo dục học sinh

Quán triệt nội quy trường lớp tới học sinh, tổ chức cho học sinh học nhiệm

vụ năm học

Tích cực tuyên truyền những đến học sinh những kiến thức về pháp luật, luật

an toàn giao thông, về thái độ trung thực trong học tập và thi cử, về văn hóa giaotiếp và ứng xử, văn hóa trang phục

Phối hợp với BGH nhà trường tổ chức cho học sinh kí các bản cam kết như:Cam kết phối hợp quản lý giáo dục của gia đình học sinh; Cam kết thực hiệnmùa thi nghiêm túc; Cam kết thực hiện các quy định trước, trong và sau TếtNguyên đán; Cam kết thực hiện trật tự an toàn giao thông; Cam kết thực hiệnbốn có và bốn không về phòng chống ma túy

2.3.3 Trong công tác thu thập và xử lí thông tin đa dạng về lớp chủ nhiệm để xây dựng hồ sơ học sinh

Để giáo dục học sinh, giáo viên phải hiểu học sinh một cách toàn diện và cụthể, từ đó mới có thể có những tác động sư phạm thích hợp Trái lại, nếu khônghiểu học sinh hoặc hiểu học sinh không đầy đủ, thiếu chính xác thì những tácđộng sư phạm được lựa chọn sẽ không mang lại hiệu quả mong muốn, thậm chíthất bại

Để tìm hiểu và nắm được học sinh, giáo viên chủ nhiệm có thể vận dụngnhiều cách thức sau:

Thu thập thông tin học sinh (Mẫu phiếu thu thập thông tin học sinh - Mẫu A

– Phụ lục ) [1].

Nghiên cứu hồ sơ học sinh (học bạ, sơ yếu lý lịch của bố mẹ, các bản tựnhận xét và tự đánh giá định kỳ của học sinh các lớp trên, biên bản của hội đồng

kỷ luật (nếu có) [1]

Nghiên cứu các sản phẩm học tập, lao động… của học sinh (bài làm, báotường, nhật ký, các sản phẩm lao động…)[1].

Nghiên cứu các sổ sách, giấy tờ của lớp (sổ điểm danh, sổ điểm, sổ biên bảnsinh hoạt lớp, tổ, các giấy khen, bằng khen…)[1]

Quan sát hằng ngày về hoạt động, về thái độ, về hành vi của học sinh (ởtrong lớp, ngoài lớp, trong trường, ngoài trường…)

Đàm thoại với cá nhân và tập thể học sinh, với các giáo viên, các cán bộĐoàn về những vấn đề cần tìm hiểu Trong “thời gian chết” trong lớp như nghỉgiữa giờ các thầy, cô có thể ngồi “Tán gẫu” với học sinh bởi đây là lúc thầy, cô

có thể khai thác thông tin từ các bạn

Thăm gia đình học sinh và trò chuyện với các bậc cha, mẹ học sinh

Nhờ vậy, những thông tin thu được sẽ phong phú, cụ thể, có độ tin cậy, giúpgiáo viên chủ nhiệm nắm được các đặc điểm của học sinh và quá trình phát triểncủa các bạn cũng như những nguyên nhân cơ bản tương ứng Ở đây, có điều cầnchú ý là, phải liên tục tìm hiểu học sinh, liên tục thu những thông tin ngược;phải xử lý một cách khoa học những thông tin này; tuyệt đối không hời hợt, tuỳtiện, chủ quan

Những kết quả nghiên cứu, tìm hiểu học sinh sẽ tạo ra tiền đề quan trọng đểthực hiện công tác giáo dục học sinh một cách có hiệu quả

2.3.4 Trong công tác xây dựng kế hoạch chủ nhiệm.

Để xây dựng được kế hoạch công tác hàng năm và học kỳ, giáo viên chủnhiệm phải nắm chắc và xử lý tốt hàng loạt thông tin về:

Các mục tiêu, các nhiệm vụ và kế hoạch công tác của toàn trường

Các đặc điểm hiện nay của học sinh trong lớp cũng như những nét truyềnthống tốt đẹp và những khó khăn, hạn chế của lớp

Các đặc điểm của các gia đình học sinh, đặc biệt là các đặc điểm của các bậccha mẹ của chúng

Các mục tiêu nhiệm vụ, kế hoạch công tác của tổ chức Đoàn trường

Các đặc điểm hiện nay của địa phương, nơi trường đóng cũng như tình hìnhchung của đất nước

Từ những thông tin đã được xử lý, giáo viên chủ nhiệm phải dự đoán đượckhả năng phát triển chung cũng như khả năng phát triển về từng mặt hoạt độngcủa lớp, gắn liền với những khả năng phát triển của tập thể và mỗi cá nhân học sinh Trong đó, giáo viên chủ nhiệm phải tính tới những thuận lợi, những khókhăn và hướng khắc phục những khó khăn này

2.3.5 Trong công tác xây dựng lớp học tự quản.

Ngay từ khi nhận lớp và ổn định lớp GVCN phải tìm hiểu và phát huy tính tựgiác của học sinh nhất là các em đã từng là cán sự lớp ở cấp 2 Hầu hết ban cán

sự lớp được các bạn giới thiệu, tự ứng cử Tuy nhiên, trong thời gian thực hiện

có những học sinh sẽ bị loại và bổ sung các học sinh khác có năng lực

Ban cán sự lớp gồm có: Lớp trưởng: 01 học sinh; Bí thư chi đoàn:1 học sinh;Thư kí lớp: 1 học sinh; Lớp phó: 03 học sinh (01 phụ trách học tập, 01 phụ tráchvăn thể, 01 phụ trách lao động); Cờ đỏ: 1 học sinh; Tổ trưởng: 04 học sinh;Nhóm trưởng: (mỗi bàn 1 học sinh)

Đây là những hạt nhân giúp giáo viên chủ nhiệm điều hành lớp trong phạm viquyền hạn của lớp Do vậy, GVCN phải rất tập trung, chú ý để lựa chọn đúngnhững em có năng lực, có tinh thần trách nhiệm cao, gương mẫu, trung thực

Sơ đồ bộ máy tổ chức lớp chủ nhiệm[1].

Sau đó GVCN cần giao nhiệm vụ cụ thể đến từng cán sự phụ trách chứcnăng

( Mẫu quy định chức năng nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ tự quản trong lớp Mẫu

B – Phụ lục ) [1].

2.3.6 Trong công tác xây dựng và phát triển tập thể học sinh.

Tập thể được coi như môi trường, như phương tiện giáo dục học sinh, trong

đó, mỗi thành viên của nó có các điều kiện thuận lợi để phát triển nhân cách nói chung, phát triển tài năng nói riêng Vì vậy, giáo viên chủ nhiệm phải cùng các lực lượng giáo dục, đưa lớp mình tiến nhanh và vững chắc theo mục tiêu đã đề

ra Muốn vậy, trước hết, giáo viên chủ nhiệm cần đề ra những yêu cầu thốngnhất, nhất quán, hợp lý, vừa sức cho học sinh sao cho phù hợp với những yêucầu giáo dục chung của nhà trường, có tính đến những đặc điểm, những điềukiện cụ thể của lớp Ở đây, giáo viên chủ nhiệm phải giải thích cho học sinh hiểuđầy đủ và đúng đắn những tiêu chuẩn, những quy tắc hành vi được thể hiệntrong các yêu cầu Từ đó, làm nảy sinh trong học sinh mâu thuẫn giữa yêu cầuphải đạt và trình độ phát triển hiện có và kích thích các em có nhu cầu giải quyếtmâu thuẫn này

Do tác động của những yêu cầu, trong tập thể học sinh xuất hiện những họcsinh tích cực Đó là những học sinh tự giác, quyết tâm thực hiện tốt những yêu

cầu do giáo viên chủ nhiệm đề ra Không những thế, những học sinh này lạimong muốn thu hút cả lớp vào việc hoàn thành những yêu cầu đó Vì thế, giáoviên chủ nhiệm phải kịp thời phát hiện, lựa chọn một cách chính xác và tế nhịnhững học sinh tích cực và bồi dưỡng những học sinh này trở thành những hạtnhân đoàn kết, làm nòng cốt cho bộ máy tự quản, cho mọi hoạt động của lớp.Tất nhiên những học sinh tích cực là lực lượng tiên tiến được cả lớp yêu mến,tín nhiệm, nghĩa là được tập thể công nhận[4] Dựa vào vai trò nòng cốt của cáchọc sinh tích cực, giáo viện chủ nhiệm lãnh đạo, tổ chức các hoạt động (học tập,lao động, vui chơi, giải trí, thể dục thể thao ) Qua đó, thu hút toàn thể học sinhtham gia tích cực, tạo ra và củng cố, phát triển những mối quan hệ lành mạnhtrong tập thể Các hoạt động này gắn liền với việc tổ chức phong trào thi đua tậpthể theo từng đợt với những chủ để nhất định có ý nghĩa giáo dục Trong đó, cần

có những hình thức hấp dẫn nhằm kích thích ở học sinh những nhu cầu hoạtđộng, chính qua phong trào thi đua, giáo viên chủ nhiệm lớp phát huy được tính

tự giác, tính tích cực, lòng say mê và hứng thú học tập, tu dưỡng ở học sinh;củng cố và phát triển được tình cảm tập thể, tình cảm thầy trò; gây được dư luậnlành mạnh; phát huy được truyền thống của lớp, của trường

Trong quá trình xây dựng tập thể, rất có thể xuất hiện học sinh cá biệt tiêucực[4] Điều quan trọng là, GVCN cần thấy rõ bản chất tiêu cực ở các em; pháthiện chính xác các nguyên nhân; có những tác động về phía giáo viên chủ nhiệmcũng như về phía tập thể một cách thích hợp; tuyệt đối không được cô lậpchúng, đẩy chúng xa rời tập thể và đối lập với tập thể

2.3.7 Trong công tác nâng cao thành tích học tập của học sinh.

Nâng cao thành tích học tập của học sinh là một trong những nhiệm vụ hàngđầu của giáo viên chủ nhiệm lớp Thành tích học tập này không những thể hiệnkết quả nắm tri thức, kỹ năng, kỹ xảo mà còn thể hiện ở kết quả phát triển nănglực hoạt động trí tuệ nói chung và năng lực tư duy sáng tạo nói riêng Giáo viênchủ nhiệm cần thông qua tập thể lớp đề ra những yêu cầu học tập đối với họcsinh, xây dựng dư luận lành mạnh, làm cho mọi học sinh ý thức được nghĩa vụhọc tập của mình, xác định được động cơ học tập đúng đắn, thái độ học tập trungthực, tìm tòi các phương pháp học tập tích cực để đạt được chất lượng học tậpcao nhất

Đối với học sinh kém, giáo viên chủ nhiệm cần tìm hiểu kỹ nguyên nhân để

có thể giúp đỡ các bạn nâng cao thành tích học tập, ví như: nếu học kém do tinhthần, thái độ không tốt thì cần có những biện pháp giáo dục thích đáng; nếu họckém do năng lực nhận thức yếu, do có những lỗ hổng trong tri thức, do lúngtúng về phương pháp học tập thì cần dựa vào giáo viên bộ môn, vào tập thể lớp

để giúp đỡ cải tiến cách học, bổ sung thêm những tri thức cần thiết; nếu học kém

do điều kiện học tập ở gia đình không thuận lợi thì cần đề nghị gia đình quantâm tạo điều kiện Đối với học sinh giỏi, nên thu hút học sinh vào các nhómngoại khoá với tư cách là lực lượng nòng cốt, giới thiệu cho học sinh nhữngnguồn tài liệu và hướng dẫn học sinh sử dụng hợp lý và vừa sức

2.3.8 Trong công tác tổ chức các hoạt động vui chơi, giải trí, rèn luyện, bảo vệ sức khoẻ

Bên cạnh học tập và lao động của lớp, giáo viên chủ nhiệm còn phải quan

tâm tổ chức cho học sinh vui chơi, giải trí, rèn luyện thể lực, bảo vệ sức khoẻnhằm giúp học sinh mở mang trí tuệ, sảng khoái tinh thần, tăng cường sức khoẻ,phát triển thể chất, vừa góp phần phát triển toàn diện con người, vừa tạo ranhững điều kiện thuận lợi để học tập tốt, lao động tốt, tu dưỡng tốt Trong thựctiễn, giáo viên chủ nhiệm có thể dựa vào các tổ chức Đoàn, Đội, các cơ quan vănhoá, thể dục thể thao để tổ chức các hoạt động.

Đồng thời, giáo viên chủ nhiệm phải dựa vào cơ quan y tế của trường, của xãhội cũng như các giáo viên bộ môn tương ứng để giáo dục cho học sinh ý thứcgìn giữ vệ sinh, phòng bệnh, nhất là những bệnh về mắt, về cột sống; các biệnpháp bảo vệ môi trường, các biện pháp bảo vệ sự cân bằng sinh thái

2.3.9 Trong công tác tổ chức giờ sinh hoạt lớp

Xây dựng tiết học thân thiện, học sinh tích cực, GVCN đóng vai trò vừa lànhà viết kịch bản vừa là đạo diễn và cũng là cá nhân tác động tích cực trong giáodục hoàn thiện nhân cách cho học sinh và hoàn thành nhiệm vụ tiết học[3] Đểhoàn thành tốt tiết sinh hoạt, tôi xin đề xuất thực hiện các bước như sau:

Bước 1: Công tác chuẩn bị của giáo viên và học sinh.

Thu thập thông tin - Điều khiển gián tiếp; Rà soát nhiệm vụ giáo dục của tháng,của tuần theo chủ đề; Nắm bắt tình hình hoạt động và học tập của toàn lớp trongtuần thông qua các nguồn: Sổ đầu bài, thầy cô bộ môn và cán bộ lớp Cần nắm

và phân loại các thông tin trong giờ học và ngoài giờ học: Tiến bộ, sa sút, yếu có

cố gắng, thiếu tập trung… và việc thực hiện nội quy của tập thể lớp cũng như

cá nhân học sinh trong lớp; Trao đổi, định hướng trước với cán bộ lớp về nhiệm

vụ của tiết sinh hoạt chuẩn bị thực hiện và kế hoạch tuần tiếp

Bước 2: Tiến hành giờ sinh hoạt Có thể chia thành những hoạt động lớn

* Hoạt động 1: Tổng kết và đánh giá hoạt động trong tuần

Đây là giờ sinh hoạt tự quản, giờ học sinh thực hiện phê và tự phê , tự đánhgiá các hoạt động của cá nhân và tập thể trong suốt tuần học GVCN tiếp tụcnắm bắt tình hình lớp qua đó bổ sung thêm thông tin về sự tiến bộ hoặc sa sútcủa mỗi học sinh trong lớp để động viên hay uốn nắn kịp thời

Lớp Trưởng điều khiển lớp.

Các tổ trưởng báo cáo kết quả theo dõi thi đua của từng thành viên và cả tổtrong tuần làm căn cứ xếp loại thi đua Từng thành viên

Trên cơ sở của điều lệ trường trung học và quy chế 40 của Bộ giáo dục vềđánh giá xếp loại học sinh THCS và học sinh THPT

Trên cơ sở thực tiễn nhà trường và địa phương, căn cứ nhiệm vụ năm họcnhà trường xây dựng hệ thống các văn bản quy định một cách cụ thể

Quy định về xếp loại hạnh kiểm học sinh của nhà trường(Thông tư

số 58/2011/TT-BGDĐT ngày 15/12/2011 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành

quy chế đánh giá, xếp loại học sinh THCS và học sinh THPT)

Quy định về xếp loại thi đua của đoàn trường

Quy định về xếp loại thi đua của tập thể lớp

Cờ đỏ báo cáo tình hình thực hiện nền nếp.

Thư ký lớp tổng kết hoạt động học tập của lớp thông qua biên bản sinh hoạt lớp.

Mẫu biên bản sinh hoạt lớp (Mẫu C – Phụ lục ) [3].

Lớp trưởng tổng kết : Dựa trên quá trình theo dõi, quản lý lớp trực tiếp trongsuốt tuần học và qua báo cáo của các thành viên trong lớp Cần nêu rõ nhữngmặt nổi bật trong tuần đồng thời vạch rõ những khiếm khuyết của tập thể, cánhân trong lớp Cuối cùng đề xuất tuyên dương cá nhân điển hình của lớp cũngnhư đề xuất phê bình cá nhân vi phạm với GVCN

* Hoạt động 2: Xây dựng kế hoạch tuần học tiếp theo

Dựa trên sự định hướng trước của GVCN, nhiệm vụ đặt ra của nhà trường vàđoàn trường, mục tiêu thi đua rèn luyện, lớp trưởng phát thảo kế hoạch thực hiệnbao gồm: nhiệm vụ phải thực hiện và mục tiêu phân đấu đạt được trên tính thầnkhắc phục những mặc yếu kém tuần qua và phát huy những lợi thế đạt được củatập thể lớp.Tập thể lớp trao đổi và đi đến phương án thực hiện

Phê bình nhẹ nhàng nhưng cương quyết những cá nhân sai phạm, chây lười,

lơ là trong học tập và thiếu tính thần trách nhiệm với tập thể Phát hiện và ngănchặn kịp thời hiện tượng học sinh cá biệt

Thưởng, phạt công minh đảm bảo được tính thuyết phục, thu hút và ràng buộchọc sinh Tiếp tục rút kinh nghiệm với những kết quả đạt được đồng thời góp ý

bổ sung kế hoạch hoạt động theo định hướng giáo dục đã có

* Hoạt động 4: Hoạt động ngoài giờ lên lớp(NGLL):

Để tránh sự nhàm chán, căng thẳng của tiết sinh hoạt ngoài thái độ nhẹ nhàng

GVCN cần định hướng cho lớp có những tiết mục văn nghệ thư giãn như: hát,

kể chuyện vui, tấu hài, những trò chơi nhỏ… cũng có thể tổ chức tặng quà sinhnhật cho các em có ngày sinh thuộc tháng hoặc tuần đang sinh hoạt, đan xen hợp

lý, linh hoạt giữa các hoạt động Có như thế giúp học sinh cảm thấy nhẹ nhàng

và thích thú tăng thêm hiệu quả giờ sinh hoạt lớp

Phương pháp tổ chức hoạt động NGLL

Linh hoạt lựa chọn các phương pháp tích cực như: Phương pháp thảo luậnnhóm; phương pháp diễn đàn; phương pháp đóng vai; phương pháp giải quyếtvấn đề; phương pháp tổ chức các hoạt động giao lưu; phương pháp giao nhiệmvụ; phương pháp tình huống, phương pháp trò chơi… đồng thời sử dụng các kỹthuật dạy học tích cực nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của từng chủ điểm.Khi sử dụng các phương pháp trên, chú ý đến nội dung hoạt động cụ thể củatừng chủ điểm, phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi học sinh THPT

Đối với mỗi lớp có một cách thiết kế tiết sinh hoạt khác nhau như: Đọc sáchbáo, tạp chí, tác phẩm văn học, bình văn học ; Trao đổi phương pháp học tập,

đố vui để học, phương pháp giải các bài tập khó ; Sinh hoạt tập thể, thi hùngbiện về chủ đề của tháng ; Sơ kết các hoạt động trong tháng, trò chơi