SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT LÊ LAI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG TẬP THỂ VỮNG MẠNH Ở LỚP 10A9 TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÊ LAI Người thực hiện: Nguyễn
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT LÊ LAI
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG TẬP THỂ VỮNG MẠNH Ở LỚP 10A9 TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÊ LAI
Người thực hiện: Nguyễn Thị Mai Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực: Công tác Chủ nhiệm
Trang 3I Mở đầu
1 Lí do chọn đề tài
Nhiệm vụ chính trị quan trọng của nhà trường phổ thông là giáo dục họcsinh phát triển toàn diện nhằm đáp ứng yêu cầu mà Đảng ta đã đặt ra là xâydựng con người mới có sự phát triển cao về trí tuệ, có đạo đức, cường tráng vềthể chất và phong phú về tâm hồn
Công tác chủ nhiệm lớp là một vấn đề không mới nhưng luôn được yêucầu đổi mới cho phù hợp với sự phát triển Giáo viên chủ nhiệm có vai trò rấtquan trọng đến sự phát triển nhân cách học sinh và các phong trào hoạt động củamột tập thể lớp Để có một tập thể vững mạnh, điển hình tiên tiến là điều mongước của nhiều thầy cô giáo làm công tác chủ nhiệm Nhưng điều này thật khókhăn! Chúng ta ai cũng biết rằng mỗi tập thể học sinh là mỗi mảnh ghép trongmột bức tranh toàn cảnh của tập thể lớn nhà trường Mỗi tập thể lớp có mộtkhông gian, một sắc màu riêng, có những thế mạnh, những điểm yếu khác nhaunhưng đều chịu tác động bởi mục tiêu giáo dục chung của nhà trường Tập thểhọc sinh có vững mạnh hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố nhưng yếu tốảnh hưởng lớn nhất vẫn là vai trò của giáo viên chủ nhiệm
Theo quy định, giáo viên chủ nhiệm là một chức danh được đặt ra đểphục vụ công tác đào tạo và quản lý học sinh Giáo viên chủ nhiệm lớp là ngườithay mặt hiệu trưởng quản lý, tổ chức, giáo dục học sinh trong một lớp và chịutrách nhiệm trước ban giám hiệu, trước hội đồng giáo dục nhà trường về chấtlượng giáo dục của lớp mình phụ trách
Thế nhưng, sự nghiệp giáo dục hiện nay tuy được tiến hành trong điềukiện có nhiều thuận lợi nhưng cũng gặp không ít khó khăn và thách thức Chẳnghạn: Sự phát triển của công nghệ thông tin, của nền kinh tế thị trường, …làm chonền kinh tế phát triển, cuộc sống văn minh, hiện đại hơn nhưng kéo theo vào đó làcác mặt tiêu cực như: những trò chơi điện tử, những nội dung hấp dẫn để rồi nhiều
em vì mải chơi, mải xem mà quên nhiệm vụ học tập hay có những việc làm, hànhđộng bắt chước trên phim ảnh Về phía phụ huynh học sinh do mải lo kiếm tiền màthiếu quan tâm đến việc giáo dục các em, chỉ phó mặc cho nhà trường Đó là chưa
kể, sự suy thoái về đạo đức của một phận trong xã hội để các em bắt chước, …Như vậy, chúng ta cần phải làm gì để quá trình giáo dục tiến hành một thuận lợi và
Trang 4có hiệu quả Theo tôi nghĩ là trước hết phải xây dựng lớp học thành một tập thểthực sự đoàn kết, tích cực, chủ động trong mọi hoạt động, mang tính chất giáo dụctoàn diện, phát huy năng tự quản, tự giác của học sinh dưới sự chỉ đạo thống nhất
về công tác chủ nhiệm của nhà trường
Qua nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp và là một giáo viên trực tiếpgiảng dạy, bản thân tôi thấy rằng: để giáo dục một tập thể lớp vững mạnh có nhiềuđối tượng đi vào nề nếp hoạt động chung không phải là một việc làm đơn giản Đặcbiệt là sự hình thành phẩm chất đạo đức của học sinh không phải ngày một, ngàyhai có được mà phải trải qua một thời gian hay cả một quá trình lâu dài rèn luyện.Cho nên để đảm nhận công việc này đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệm lớp phảithật sự kiên trì, sáng tạo, chịu khó và phải tốn nhiều thời gian công sức thì mới làmđược và mới mang lại hiệu quả cao Chính vì những lí do trên mà năm học 2018 -
2019, tôi quyết định chọn đề tài “Một số biện pháp xây dựng tập thể vững mạnh
ở lớp 10A9 trường THPT Lê Lai” để nghiên cứu và thực hiện nhằm xây dựng
3 Đối tượng nghiên cứu
Học sinh lớp 10A9 trường THPT Lê Lai năm học 2018 - 2019
4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận.
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp thực nghiệm
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
II Nội dung
1 Cơ sở lí luận của vấn đề
Xây dựng tập thể lớp vững mạnh là yêu cầu giáo dục bắt buộc của tất cảcác trường trung học phổ thông, đó cũng là nhiệm vụ quan trọng của giáo viênchủ nhiệm Một tập thể lớp vững mạnh sẽ là động lực thúc đẩy mọi hoạt động khác nhất là hoạt động học tập của nhà trường Bên cạnh đó khi giáo viên làm
Trang 5tốt công tác chủ nhiệm và có phương pháp tốt thì sẽ tạo điều kiện và có thời gian
để bồi dưỡng và hoàn thành tốt chuyên môn của mình Đối với học sinh THPT, lứa tuổi mà ở đó đặc điểm sinh lí khá phát triển,trí tuệ biến đổi cả về chất và lượng Các em biết quan sát nhạy bén và cảm nhậntinh tế, tư duy trừu tượng ở mức cao Nhưng lại rất dễ thay đổi tính nết, dễ sangã, bị lôi kéo, lứa tuổi đang và muốn tự khẳng định mình trước mọi người
Để làm tốt công tác chủ nhiệm, trước hết giáo viên chủ nhiệm phải nắm rõnhiệm vụ của mình trong điều lệ phổ thông Vì GVCN có một vị trí quan trọngtrong việc giáo dục đạo đức học sinh, tạo điểm nhấn góp một phần trong phongtrào xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực Do đó, GVCN là mộttrong những nhân tố thúc đẩy quá trình hình thành nhân cách của học sinh, manglại một phần kết quả rèn luyện đạo đức, học tập của các em Học sinh cần được trau dồi tư tưởng vững vàng, có nghị lực vượt khó trong học tập và đời sống, mà các em còn đóng vai trò quan trọng trong chất lượng, tỷ lệ thi trung học phô thông của nhà trường, tỷ lệ HS đỗ đại học, caođẳng.Vì vậy, việc quản lí giáo dục học sinh không phải là dễ, hơn nữa hầu hếtGVCN là kiêm nhiệm chưa qua lớp bồi dưỡng về nghiệp vụ làm GVCN, làmviệc với những kinh nghiệm sau nhiều năm làm công tác chủ nhiệm
Muốn đạt được mục đích này, giáo viên chủ nhiệm lớp phải tận tụy vớinhiệm vụ được giao, phải có kế hoạch cụ thể trong công tác chủ nhiệm lớp nhằm
hỗ trợ cho học sinh có ý thức phấn đấu trong học tập, rèn luyện hạnh kiểm để trởthành học sinh có năng lực toàn diện nhằm xây dựng tập thể lớp vững mạnh
2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
Trang 6- Đầu năm học nhà trường phối hợp với tổ chức Đoàn đã có nội quy rõ ràngcho học sinh thực hiện Hàng tuần, hàng tháng có nhận xét cụ thể, rõ ràng và xếploại thi đua cho các lớp Từ đó để các em nắm được những gì mình đã làm tốt,những gì cần phải khắc phục.
- Cơ sở vật chất của nhà trường tương đối đầy đủ, tạo điều kiện thuận lợi choviệc dạy và học của giáo viên và học sinh
- Được sự quan tâm, giúp đỡ của Ban giám hiệu, các cấp chính quyền và sựphối hợp chặt chẽ của một bộ phận phụ huynh học sinh với giáo viên chủ nhiệmtrong quá trình giáo dục
b Khó khăn:
- Sĩ số học sinh của lớp tương đối đông, trong đó số lượng học sinh namnhiều hơn số học sinh nữ; học sinh của lớp gồm nhiều xã khác nhau (Nguyệt Ấn,Vân Am, Minh Tiến, Lam Sơn, Minh Sơn ) không thuận lợi cho việc đi đếntrường do đường xá xôi, khó khăn, đó cũng là điều kiện để các em dễ chia bè phái,mất đoàn kết
- Học sinh trong lớp có nhiều đối tượng, nhiều hoàn cảnh khác nhau: 9 emgia đình thuộc diện 135, 7 em gia đình thuộc hộ nghèo; 5 em thuộc hộ cận nghèo
Có em bố mẹ đi làm ăn xa: Quý, Sơn, Nga, Hải…; bố mẹ li thân, li dị: Linh,Tuyến, Anh Đó là chưa kể đến nhiều phụ huynh thiếu quan tâm đến việc học tập
và rèn luyện của con cái mà chỉ lo kiếm tiền còn việc học tập và rèn luyện của concái phó mặc cho nhà trường Chính vì vậy mà ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lícũng như chất lượng giáo dục của các em
- Đa số các em xuất phát từ nông dân, đời sống kinh tế gia đình còn khókhăn, việc đầu tư cho con em trong quá trình học tập và quan tâm đến việc giáo dụccác em còn nhiều hạn chế Mặt khác, hiện nay, sự phát triển của công nghệ thôngtin tuy có nhiều mặt tích cực nhưng bên cạnh đó lại nảy sinh các mặt tiêu cực như:các em vì xem tivi nhiều mà quên mất việc học tập hoặc chỉ học cho qua để có thờigian xem; máy tính, các quán Internet là nơi để các em chơi các trò chơi điện tử.Nhiều em mải chơi mà quên cả việc học tập và chưa kể đến việc nhiều em để cótiền chơi đã sinh ra ăn cắp, ăn trộm, …
Với những thực trạng trên, việc xây dựng một tập thể lớp vững mạnh, có nềnếp, có phong trào học tập tốt đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệm phải có kinhnghiệm, có bản lĩnh, có “nghệ thuật” Bên cạnh đó, người giáo viên phải có tấm
Trang 7lòng bao dung, nhân hậu, yêu thương học sinh như con em của chính mình Vì vậy,việc đưa ra một số biện pháp nhằm giúp các em có nề nếp, có phong trào học tậptốt là rất cần thiết.
Từ những thuận lợi và khó khăn trên, sau khi nhận lớp chủ nhiệm tôi đãmạnh dạn nghiên cứu và áp dụng một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp
mà bản thân đúc rút từ nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp nhằm xây dựng mộttập thể lớp thực sự có có nề nếp, đoàn kết và có phong trào học tập tốt, một tập thểlớp vững mạnh
3 Các giải pháp đã tổ chức thực hiện
3.1 Nắm vững đặc điểm, tình hình lớp
Đối tượng giáo dục của giáo viên nói riêng và nhà trường nói chung là họcsinh Người giáo viên muốn nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục của lớpmình thì phải có biện pháp cụ thể phù hợp với lứa tuổi, với đặc điểm tâm sinh lí,nhân cách của học sinh trong lớp Vì vậy, khi nhận phân công của Ban giám hiệu
về lớp được chủ nhiệm trong năm học Trước hết tôi tiến hành tìm hiểu hoàn cảnh,đặc điểm tâm sinh lí, nhân cách, về ưu điểm, hạn chế của từng học sinh thông quacác biện pháp sau:
- Nắm bắt được tình hình chung của lớp, tình hình của các đối tượng họcsinh trong lớp (học lực của từng học sinh, học sinh cá biệt, học sinh có hoàn cảnhđặc biệt, hoàn cảnh khó khăn,…)
- Trao đổi, trò chuyện trực tiếp hoặc gián tiếp với học sinh thông qua cácbuổi sinh hoạt tập thể, hoạt đông ngoại khoá hoặc trong các giờ ra chơi
- Tổ chức tốt cuộc họp phụ huynh học sinh đầu năm học để vừa phổ biến chophụ huynh về yêu cầu, nhiệm vụ năm học, kế hoạch của nhà trường, của lớp; vừa
để cập nhật những thông tin cần thiết của học sinh lớp mình về : Hoàn cảnh kinh tếcủa gia đình hiện tại, số điện thoại để liên lạc thường xuyên, cá tính của học sinh, ýthức học tập ở nhà, sở thích của các em, …
Từ việc nắm bắt được các thông tin như trên tôi đã xây dựng cho mình kếhoạch chủ nhiệm cụ thể và có phương pháp giáo dục phù hợp nhằm nâng cao hiệuquả giáo dục học sinh lớp mình
SƠ YẾU LÍ LỊCH HỌC SINH
1 Họ và tên học sinh:……….……… Giới tính:
2 Ngày … tháng… năm sinh…… Dân tộc:… … Tôn giáo:……
Trang 83 - Địa chỉ thường trú:
- Số điện thoại của gia đình:…… … …
4 - Họ, tên cha: ……… Nghề nghiệp:…… …Số điện thoại:…… …
- Họ, tên mẹ: ……….Nghề nghiệp:…… Số điện thoại:……
5 Số anh……… chị……….… em………… trong gia đinh 6 Điều kiện kinh tế gia đình:……… …
7 - Xếp loại của năm học 2017 - 2018: - Học lực:……….Hạnh kiểm:… ……
8 Năng khiếu:……… Sở thích:…… …… ……… ……
9 Các bạn thân hiện nay:………
10 Chỉ tiêu phấn đấu của em trong năm học này: ……… ………… …… ……
……… ………… …… ……
11 Em có ý kiến, đề nghị gì với GVCN và nhà trường:
……… ………… …… ……
12 PHHS có đề nghị gì với nhà trường và GVCN ? ……… ……… ………….……
……… ……… ………….……
……… ……… ………….……
3.2 Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm cụ thể, rõ ràng Kế hoạch chủ nhiệm là bước thiết kế lộ trình thực hiện nội dung giáo dục mang tính khoa học, giúp cho giáo viên chủ nhiệm lớp tiến hành tổ chức, giáo dục học sinh một cách chủ động, có mục đích rõ ràng Vì vậy, trên cơ sở nắm bắt tình hình học sinh và sự chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường, căn cứ vào kế hoạch, quy định nề nếp của nhà trường và của Đoàn trường đề ra Cụ thể:
Trang 9NỘI QUY LỚP 10A9
(tối đa)
2 Vắng học: Không lí do: - 10 điểm/ Có lí do:- 5 điểm 10
3
Điểm miệng và các bài kiểm tra
Điểm 10: + 10 điểm/Điểm 9: + 9 điểm/ Điểm 8: + 8 điểm
Điểm 1: - 10 điểm/ Điểm 2: - 9 điểm/ Điểm 3: - 8 điểm
40
4 Không làm bài tập ở nhà, mỗi lần vi phạm trừ 2 điểm 10
5 Xung phong phát biểu xây dựng bài, mỗi lần cộng 1 điểm 10
6 Thực hiện nội quy nhà trường, mỗi lần vi phạm trừ 2 điểm 10
7
Tham gia các phong trào thi đua, các cuộc thi tìm hiểu, các
công tác của Đoàn, công tác trực tuần mỗi lần vi phạm trừ
+ Loại Tốt (A): 80 điểm trở lên
+ Loại Khá (B): 79 điểm đến 60 điểm
+ Loại Trung bình (C): 59 điểm đến 30 điểm
+ Loại Yếu (D): dưới 30 điểm
Những quy định này được ghi trong các quyển sổ theo dõi của các em cán
sự lớp để các em tiện theo dõi
Tuần: 1
STT Họ và tên
Xếploại
Soạnbài,làmbài
Phát biểu xây dựngbài
Chuẩn
bị bài
Đi họcchậm
Bỏ giờ
Ý thứctronghoạt động
Vô lễ,đánh nhau
C ác
vi phạm khác
1
2
3
4
Trang 10Bên cạnh những quy định chung đó, hàng tuần, hàng tháng, căn cứ vào kếhoạch của nhà trường, của Đoàn trường, tôi cũng lên kế hoạch cụ thể, rõ ràng cholớp và được tổng kết, đánh giá vào cuối mỗi tuần, mỗi tháng, mỗi học kì để biếtđược những mặt đã làm được, chưa làm được rồi tìm ra nguyên nhân và cáchkhắc phục.
- Tiết kiệm về mặt thời gian cho giáo viên nhưng vẫn thu được hiệu quảgiáo dục cao
Muốn xây dựng lớp học tự quản tốt thì cần phải:
a Xây dựng ban cán sự lớp vững mạnh:
Biết phát hiện, bồi dưỡng những học sinh có năng lực tốt để tuyển chọnlàm lớp trưởng và ban cán sự lớp Những em được chọn làm lớp trưởng thực sựphải là những học sinh học khá trở lên, có ý thức trách nhiệm cao, có năng lực tổchức và có khả năng vận động quần chúng Lớp trưởng được xem như con chimđầu đàn, tổ chức, động viên, lôi kéo các thành viên khác trong lớp thực hiện tốt
Trang 11nhiệm vụ giáo dục đặt ra Cần bồi dưỡng năng lực tự quản cho học sinh, phải có
sự hướng dẫn, giúp đở của GVCN để các em biết cách giải quyết những côngviệc tự quản từ đơn giản đến phức tạp Không được khoán trắng toàn bộ côngtác tự quản cho học sinh
Đề cao năng lực của lớp trưởng và ban cán sự lớp, tin tưởng vào khả nănghoạt động của các em Nếu không, sẽ làm cho các em bị động, lúng túng trong
công việc
b Phân công nhiệm vụ cho ban cán sự lớp
Để các em phát huy hết năng lực của mình trên từng cương vị thì GVCNcần có sự phân công rõ ràng nhiệm vụ cho từng chức danh
- Lớp trưởng: Là người chịu trách nhiệm trước giáo viên chủ nhiệm về
toàn bộ hoạt động của lớp, điều hành, quản lý toàn bộ các hoạt động của lớp vàtừng thành viên trong lớp:
+ Theo dõi, đôn đốc lớp chấp hành đầy đủ và nghiêm chỉnh nội quy, quyđịnh về học tập và sinh hoạt của nhà trường Xây dựng và thực hiện nề nếp tựquản đối với các thành viên trong tập thể
+ Tổ chức, động viên giúp đỡ những học sinh gặp khó khăn trong học tập,rèn luyện đạo đức
+ Chịu sự điều hành, quản lý của trực tiếp của giáo viên chủ nhiệm lớp.+ Chủ trì các cuộc họp lớp để đánh giá kết quả học tập, rèn luyện, bìnhxét thi đua, đề nghị thi đua khen thưởng đối với tập thể và cá nhân trong lớp
- Lớp phó: Là người giúp việc cho lớp trưởng, thay mặt lớp trưởng khi
lớp trưởng vắng mặt:
+ Cùng với lớp trưởng đôn đốc các bạn học và làm bài đầy đủ trước khiđến lớp, đi học đúng giờ, đảm bảo học tập nghiêm túc
+ Ðiểm danh, ghi sổ đầu bài đầy đủ, kịp thời
+ Tổng hợp danh sách các bạn không học bài, làm bài từ các tổ trưởng,những bạn điểm khá - giỏi báo cáo giáo viên chủ nhiệm
+ Cùng lớp trưởng báo cáo kịp thời những phát sinh (nếu có) trong quátrình tổ chức học tập với giáo viên chủ nhiệm, ban giám hiệu, các đoàn thể …
- Lớp phó Văn - Thể - Mỹ:
+ Làm công tác về văn hoá - văn nghệ, thể dục - thể thao
+ Theo dõi tình hình thực hiện các buổi học thể dục