Một số biện pháp cảm hoá học sinh chưa ngoan ở lớp 10b7 trường THPT lê lai, năm học 2017 2018

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT LÊ LAI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM “CẢM HOÁ” HỌC SINH CHƯA NGOAN Ở LỚP 10B7, TRƯỜNG THPT LÊ LAI,... Bản thân tôi là một giáo

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT LÊ LAI

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM “CẢM HOÁ” HỌC SINH CHƯA NGOAN Ở LỚP 10B7, TRƯỜNG THPT LÊ LAI,

MỤC LỤC

2.2 Thực trạng việc thực hiện nề nếp và tình trạng học sinh chưa

ngoan lớp 10B7, trường THPT Lê Lai, năm học 2017-2018

4

2.3 Một số biện pháp cụ thể nhằm “cảm hoá” học sinh chưa

ngoan lớp 10B7, trường THPT Lê Lai, năm học 2017 -2018

2.3.7 Sức hấp dẫn đến từ những buổi sinh hoạt lớp 12

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo

dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài

Giáo viên chủ nhiệm nào đã từng thở dài trong bất lực vì đã áp dụngnhiều cách mà tình trạng học sinh nghỉ học, trốn tiết vẫn xảy ra thường xuyên?Thầy, cô nào đã từng “bó tay” vì nhiều khi bước vào lớp mà khói thuốc phảnồng nặc khi không thể tìm ra một biện pháp triệt để? Khi gặp phải nhữngtrường hợp học sinh như vậy, nhiều thầy, cô đã nghĩ đến việc sẽ giải quyết bằngcách KỈ LUẬT Nhưng thiết nghĩ, khi chúng ta đưa học sinh vi phạm ra để kỉluật cũng là khi chúng ta thừa nhận bản thân mình thất bại trong công tác chủnhiệm Vì sau đó, mỗi học sinh bị kỉ luật các em sẽ phải mang một cái “án”trong cả năm học, thậm chí có khi còn bị ghi vào học bạ Điều đó vô tình tạotâm lý bất mãn, chán nản, không muốn cố gắng trong các em Trong khi chúng

ta kỉ luật các em cũng nhằm tới mục đích quan trọng nhất là răn đe, giúp các emtiến bộ Vì vậy, trong nhiều trường hợp, kỉ luật học sinh lại là một biện phápphản tác dụng Bản thân tôi là một giáo viên trẻ, đã được làm quen với công tácchủ nhiệm lớp từ giảng đường Đại học rồi đến khi ra trường nhận nhiệm vụ, tôinhận thấy khó khăn nhất trong công tác chủ nhiệm là tìm ra biện pháp thật sựhiệu quả để “cảm hoá” học sinh chưa ngoan Có đôi lúc tôi cảm thấy bế tắc vìloay hoay trong những quy định và xử phạt học sinh… Nhưng vì ánh mắt gửi

trao đầy tin cẩn của các bậc phụ huynh, vì câu nói “tất cả nhờ cậy thầy” của họ

đã thôi thúc bản thân tôi nỗ lực tìm ra giải pháp để “cảm hoá” học sinh chưangoan Từ những khó khăn ban đầu, tôi đã có được những kinh nghiệm cộng với

sự nỗ lực tìm tòi, học hỏi của bản thân, tôi đã có những bước đi đúng đắn Điều

đó được thể hiện qua sự tiến bộ hằng ngày của các em, qua lời cảm ơn đầy phấnkhởi mà tôi nhận được từ cha mẹ các em Chính vì lẽ đó mà tôi có động lực hơn

với công tác chủ nhiệm Và thậm chí tôi thấy hứng thú khi được giao nhận lớp

có học sinh chưa ngoan thay vì sự miễn cưỡng, nề hà như trước đây

Mặt khác, bản thân tôi luôn nghĩ: Dạy học sinh thành TÀI là không dễ,

uốn nắn các em nên NGƯỜI sẽ khó khăn hơn rất nhiều.“Tiên học lễ, hậu học văn”, trước khi thầy cô dạy để các em trở thành người một bác sĩ, một kĩ sư, hay

một nhà báo thì thầy cô nên trau dồi cho các em những phẩm chất cần thiết củamột con người chân chính: nhân hậu, bao dung, trách nhiệm, lý tưởng, khiêm

tốn, kỉ luật, biết cảm ơn, biết xin lỗi Vậy nên, việc “cảm hoá” những học sinh

chưa ngoan để các em trở thành học sinh ngoan là trách nhiệm đầu tiên của mỗigiáo viên, trong đó có giáo viên chủ nhiệm Tuy nhiên, đây cũng là một côngviệc khá gian nan, vất vả, đòi hỏi người giáo viên phải có trái tim yêu nghề, yêutrò và nhiệt huyết với công tác chủ nhiệm

Với lý do trên, bằng những kinh nghiệm tích lũy của bản thân, tôi viết

sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp “cảm hoá” học sinh chưa ngoan ở lớp 10B7 trường THPT Lê Lai, năm học 2017-2018” Với sáng kiến kinh

nghiệm này, tôi hy vọng ít nhiều sẽ góp phần chia sẻ với đồng nghiệp một sốgiải pháp giáo dục học sinh chưa ngoan, giúp các em học sinh chưa ngoan sớmtìm thấy niềm vui trong học tập và rèn luyện cũng như ý thức được vai trò, bổnphận của mình với gia đình và xã hội

1.2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Lớp 10 là lớp đầu tiên của ngưỡng của trường THPT, cũng là lớp chuyểngiao của hai cấp học nên sẽ có nhiều khó khăn cho giáo viên chủ nhiệm khi chưanắm được đặc điểm tình hình cụ thể từng học sinh Vì vậy, sáng kiến này đưacác giải pháp giúp học sinh nói chung và học sinh chưa ngoan từng bước nhậnthức được tầm quan trọng của việc học tập và tu dưỡng cũng như tự xây dựngcho mình một kế hoạch học tập nghiêm túc và hiệu quả

Bên cạnh đó, với mong muốn phần nào giúp cho các thầy cô bớt đi sự trăntrở về công tác chủ nhiệm cũng như nâng cao hiệu quả quản lý và giáo dục họcsinh chưa ngoan, tôi đưa ra một số giải pháp góp phần xây dựng môi trường học

tập “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”, để các em thực sự cảm thấy

“Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

toàn diện của lớp 10B7 trường THPT Lê Lai, năm học 2017 -2018; tạo cơ sở,tiền đề cho các năm học tiếp theo

1.3 Đối tượng nghiên cứu của đề tài

Trong đề tài này tôi chỉ đi sâu vào nghiên cứu về những giải pháp mà bản

thân đã rút ra qua các năm học được giao chủ nhiệm và tiến hành áp dụng cóhiệu quả ở lớp 10B7, trường THPT Lê Lai trong năm học 2017 -2018 Đối

tượng nghiên cứu của đề tài chỉ đề cập đến những học sinh chưa ngoan, vớinhững biểu hiện cơ bản là vi phạm nội quy trường, lớp.

1.4 Phương pháp nghiên cứu của đề tài

- Phương pháp thống kê, phân loại đối tượng học sinh để nắm bắt số

lượng, tỷ lệ từng đối tượng học sinh của lớp: Học sinh nam/nữ, học sinh làngười dân tộc thiểu số, học sinh ngoan/chưa ngoan

- Kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của học sinh để kịp thờiđiều chỉnh, bổ sung

- Dự giờ giáo viên bộ môn để sát sao, tìm hiểu những biểu hiện chưangoan của học sinh

2 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

2.1 Cơ sở lý luận của đề tài.

Khổng Tử đã dạy: “Nhân chi sơ tính bản thiện ” Thật vậy, không có ai

sinh ra đã dữ dằn, bất lương ngay mà trong quá trình trưởng thành con ngườichịu sự tác động của nhiều yếu tố từ môi trường như bạn bè, gia đình, xã hội

Tục ngữ có câu:“Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng” cũng nhằm để nhấn mạnh

về sự ảnh hưởng của môi trừơng tới mỗi con người Tuy nhiên, trong xã hộingày nay, giáo dục đã và đang đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự hìnhthành nhân cách của mỗi cá nhân Sinh thời, Bác Hồ kính yêu đã dạy :

“Khi ngủ ai cũng như lương thiện Thức dậy mới phân biệt dữ hiền Hiền dữ phải đâu là tính sẵn

Phần nhiều do giáo dục mà nên”

Đúng vậy, giáo dục là nhân tố quyết định sự hình thành nhân cách của họcsinh Đối với học sinh chưa ngoan, người giáo viên chủ nhiệm không chỉ giáodục thông qua sách vở hay những quy định chung mà còn cần sự “cảm hoá”bằng cả trái tim yêu thương học trò, bằng sự lắng nghe và thấu hiểu hơn lànhững biện pháp trách phạt Qua đó, giúp các em trở thành những học sinhngoan, có nhận thức đúng đắn về mục đích học tập Và sau nữa, chính nhữngniện pháp “cảm hoá” của thấy cô hôm nay lại là những hành trang vững chắc đểcác em tụ tin bước vào đường đời, trở thành những con người có ích cho xã hội

Đảng và nhà nước ta luôn đề cao “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”, đầu

tư cho giáo dục là đầu tư lâu dài cho tương lai Sự nghiệp trồng người là sựnghiệp vẻ vang, cao cả của người giáo viên, không có lí do gì mà chúng ta bấtlực hay đầu hàng trước một học sinh chưa ngoan; có chăng là chúng ta đã giáodục đúng cách chưa? Phương pháp giáo dục có phù hợp hay không? Các thầy cô

đã thực sự quyết tâm như thế nào?

2.2 Thực trạng việc thực hiện nề nếp và tình trạng học sinh chưa ngoan lớp 10B7, trường THPT Lê Lai, năm học 2017 -2018.

Đầu năm học 2017 – 2018, lớp 10B7 được biên chế 42 học sinh Trong

đó tỉ lệ học sinh nam khá cao Mặt khác các em hầu hết là người dân tộc thiểu sốnhư: Mường, Thái, Dao Theo nhận xét ban đầu của bản thân tôi, nhiều em cólối sống, thói quen không nghiêm túc, buông thả, không chấp hành tốt nội quytrường , lớp Ngay từ buổi tiếp xúc đầu tiên, tôi đã chứng kiến, một nhóm 4,5

tự ý đi vào lớp mà không xin phép, không chào hỏi ngay cả khi tôi đang đứngtrên bục giảng Hay, không khó khăn gì khi nhìn xuống dưới lớp, tôi bắt gặp

ngay một vài em “vô tư”, “hồn nhiên” uống sữa, nhai kẹo… Các em coi đó là

việc rất bình thường mà bản thân vẫn quen làm khi đi học Còn việc liên tụcnhắc các em trật tự trong giờ là việc vẫn diễn ra trong các giờ học

Đơn vị

tính

Sĩ số Học

sinh nam

Học sinh nữ

Học sinh

là người dân tộc thiểu số

Học sinh chưa ngoan

Học sinh

có hoàn cảnh đặc biệt

Học sinh trọ học

Bảng thống kê các đối tượng học sinh lớp 10B7, năm học 2017 -2018,

trường THPT Lê Lai

Dễ dàng nhận ra một trong những biểu hiện của học sinh chưa ngoan lớp 10B7 qua Camera là không tập trung trong giờ học hay gục mặt trên bàn.

Một số khác lại “phá bĩnh” bằng cách nói chuyện riêng.

Trong thực tế năm học 2017 -2018, theo thống kê của bản thân tôi làmgiáo viên chủ nhiệm, lớp 10B7, trường THPT Lê Lai có 11 học sinh chưa ngoan

11 học sinh này là con em của các gia đình ở hầu khắp các xã của huyện NgọcLặc, Thọ Xuân, từ xã xa nhất như Vân Am, Minh Sơn đến những xã gần trườngnhư Kiên Thọ, Phúc Thịnh, Xuân Lam Đây cũng là một khó khăn của giáoviên chủ nhiệm Vì nhiều khi để đến được gia đình hai em tôi phải đi trong haibuổi do đường xa và giao thông không thuận lọi Bên cạnh đó, các em lại lànhững học sinh có hoàn cảnh khá đặc biệt Những học sinh chưa ngoan, thường

có biểu hiện trong hành vi và thái độ như sau:

Về nề nếp, tác phong Về học tập

Về việc tham gia các hoạt động tập thể

- Không đồng phục, phù hiệu, sơ vin

theo quy định

- Đầu tóc, tác phong không phù hợp

với quy định của nhà trường

- Không giữ vệ sinh trường lớp …

- Hút thuốc lá, uống rượu bia, gây gỗ

đánh nhau

- Bỏ học, trốn tiết,thường đi học muộn

- Mất trật tự, làmviệc riêng, ngủtrong giờ học

- Không chú ý nghethầy cô giảng dạy

- Không thamgia các hoạtđộng phongtrào, hoặc

không nhiệttình, kiểu đối

- Tạo scandan trên các trang mạng xã

hội

- Có những hành động, lời nói thiếu

văn hóa, thiếu lịch sự (nói tục, chửi

- Không học bài,thường xuyên bịđiểm kém

phó

- Thường trốntránh, tìm cáchthoái thác khidược giaonhiệm vụ

- Đi muộn vềsớm

Vậy nguyên nhân đâu là nguyên nhân? Phải kể đến nguyên nhân từ bảnthân học sinh chưa ngoan và do sự tác động từ các yếu tố khách quan

Nguyên nhân chủ

quan

Nguyên nhân khách quan

Từ gia đình Từ nhà trường Từ xã hội

- Chưa có sự quantâm của cha mẹ đếnviệc học của con cái

- Do gia đình khágiả, chỉ biết cung cấptiền cho con màkhông quan tâm đếnkết quả học tập củacon mình, dẫn đếntính ỷ lại

- Do hoàn cảnh giađình khó khăn, phảilàm thêm giúp giađình nên thườngxuyên bỏ học, họclực sa sút

- Do cha mẹ ly hôn,dẫn đến buồn chán,mất niềm tin

- Một số hoạtđộng do nhàtrường tổ chứcchưa có tính lôicuốn, hấp dẫn

- Một số biệnpháp ban đầucủa giáo viênchủ nhiệm cònchưa phù hợp

- Đôi khi giáoviên bộ mônchưa linh hoạttrong kiểm tra,đánh giá vớihọc sinh chưangoan

- Do lớp học cóquá nhiều họcsinh yếu, kém…

- Do tác độngcủa xã hội, bị

bè bạn khôngtốt lôi kéo, rủrê

- Sự kích độngcủa phim ảnh,các trò chơibạo lực từgame

- Do sự pháttriển nhanhchón của cáctrang mạng xã

Facebook,Vber, Zalo

2.3 Một số biện pháp cụ thể nhằm “cảm hoá” học sinh chưa ngoan ở lớp 10B7 trường THPT Lê Lai, năm học 2017 – 2018.

2.3.1 Xác định “học sinh chưa ngoan – vấn đề đặt ra với cả hội đồng giáo dục”.

Một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến học sinh có biểu hiện chưangoan là các em không ham học, không có động lực học tập, kết quả học tập yếukém Thực tế là học sinh khá giỏi luôn là học sinh ngoan, và ngược lại nhữnghọc sinh chưa ngoan lại thường hay vi phạm Đây là điều dễ hiểu Vì do không

có hứng thú học tập, không hiểu bài nên các em thường làm việc riêng Do đó,muốn cảm hoá học sinh chưa ngoan thì trước hết phải từ phía nhà trường và thầy

cô Chúng ta cần tạo cho các em niềm vui, sự hứng khởi trong từng môn học,trong các hoạt động tập thể Điều này cần có sự phối hợp giữa giáo viên bộ môn

và giáo viên chủ nhiệm Vì thế, ngay đầu năm học 2017 -2018, tôi đã có buổigặp gỡ và trao đổi thẳng thắn, cởi mở với giáo viên bộ môn, ban chấp hànhĐoàn thanh niên để thống nhất trong cách “cảm hoá” học sinh chưa ngoan Qua

đó, chúng tôi cũng bàn bạc để tìm giải pháp hữu ích giúp học sinh có hứng thútrong các tiết học Nhờ sự phối hợp chặt chẽ và nhịp nhàng giữa giáo viên chủnhiệm và giáo viên bộ môn mà tình trạng học sinh làm việc riêng, mất tập trungtrong các giờ học của lớp 10B7 ngày càng giảm dần Về cuối năm học tình trạngnày gần như đã chấm dứt hoàn toàn

Họp giữa Ban giám hiệu cùng giáo viên bộ môn và giáo viên chủ nhiệm lớp 10B7 để tìm giải pháp tạo hứng thú cho học sinh trong các tiết học.

Một tiết học lịch sử hăng say của học sinh lớp 10B7, trường THPT Lê

Lai, năm học 2017 -2018

2.3.2 Ghi nhớ thói quen vi phạm của học sinh chưa ngoan

Bằng một số kinh nghiệm của bản thân, những ngày đầu của năm học

2017 -2018, tôi đã nhanh chóng nắm được danh sách những học sinh với những biểu hiện chưa ngoan của lớp 10B7, trường THPT Lê Lai như sau.

xa, ở với ông bà

3 Bùi Văn T - Trốn học , chơi game

- Gây gổ, Đánh nhau

4 Phạm Thị H - Hay ngủ trong giờ

- Trang điểm, nhuộm tóc

- Bỏ giờ đi chơi

Bố mẹ làm ăn

xa, ở với anh,chị

5 Lê Xuân H - Nghỉ học thường xuyên

- Thường xuyên không học bài

Bố mẹ ly hôn, ởvới ông bà Nhà

xa, trọ học

6 Lê Anh T - Nghỉ học thường xuyên

- Nói tục, chửi bậy

Bố mẹ ly hôn, ởvới chú dì, mẹ đi

làm xa

7 Nguyễn Đình

Ngh

- Thường xuyên đi chậm

- Thường xuyên không học bài

8 Lê Quốc C - Phát ngôn tuỳ tiện

10 Bùi Dược H - Trang điểm, nhuộm tóc

- Có mối quan hệ phức tạp vớihọc sinh ngoài trường

Ở với bà, mồ côi

bố, mẹ đi làmxa

11 Lê Văn H - Thường xuyên đi muộn

- Không ghi chép bài

- Làm việc riêng trong các giờhọc

Bố mẹ đi làm ăn

xa, ở với ông bà

Sau khi có được danh sách, giáo viên chủ nhiệm sẽ tiến hành áp dụng cácbiện pháp “cảm hoá”, giáo dục tiếp theo

2.3.3 Thăm gia đình học sinh để xây dựng gia đình 10B7

Thăm hỏi gia đình học sinh là một biện pháp tưởng như đã cũ Nhưng đốivới học sinh lớp 10B7 nói riêng và học sinh trường THPT Lê Lai nói riêng thìđây là một biện pháp rất có hiệu quả và vô cùng quý báu Trong thời đại bùng nổthông tin như hiện nay, việc điều hành, quản lí lớp của giáo viên chủ nhiệm trởnên thuận tiện và dễ dàng hơn nhiều Nhờ có điện thoại thông minh cùng với cácdịch vụ mạng, giáo viên chủ nhiệm có thể không mất nhiều công sức để liên lạc,trao đổi với phụ huynh học sinh Nhưng vì hiện đại nên có khi người ta lại quênmất một số biện pháp truyền thống Trong đó có việc trực tiếp đến thăm nhà họcsinh Với tâm lí người miền núi, phụ huynh học sinh cảm thấy trân trọng và

“quý hoá” khi giáo viên chủ nhiệm đến nhà Họ lại càng nể phục hơn khi thầy côvượt hơn 30km đường đất để đến tận gia đình các em chỉ để tâm sự, chuyện trò

và động viên các em Một việc làm tưởng như đơn giản ấy nhưng có sự tác độngsâu sắc đến tâm lý của học sinh chưa ngoan lẫn gia đình các em Từ sự thay đổitrong nhận thức ấy, các em sẽ có những chuyển biến tích cực trong hành động

Năm học 2017 -2018, lớp 10B7, trường THPT Lê Lai có em Bùi Dược H,

Lê Anh T, hay Nguyễn Thị H là em có hoàn cảnh gia đình đặc biệt Các em lànhững học sinh ngang bướng, khó bảo từ ngày học lớp 8,9 Các em thường bỏgiờ, nghỉ học để tụ tập quán xá, hoặc có những kiểu phục trang và hành độngkhông phù hợp với môi trường học đường Hiểu rõ hoàn cảnh mà ngay trong