chương 10- kiểm soát sự tăng trưởng bởi hoocmone

Các chất kích thích sinh trưởng của thực vật là những chất ở nồng độ sinh lý có tác dụng kích thích các quá trình sinh trưởng của cây... CÁC CHẤT ĐIỀU HOÀ SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA

CHƯƠNG X: KIỂM SOÁT SỰ TĂNG

TRƯỞNG BỞI CÁC HORMONE THỰC VẬT

I Các chất kích thích sinh trưởng thực vật.

Các chất kích thích sinh trưởng của thực vật là những chất ở nồng độ sinh lý có tác dụng kích thích các quá trình sinh trưởng của cây

1 CÁC CHẤT ĐIỀU HOÀ SINH

TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA

THỰC VẬT

 Gồm 2 Nhóm:

Nhóm chất kích thích: Auxin, Giberellin, Cytokinin

Nhóm chất ức chế: Acid Abcisic (ABA), Etylene, các hợp chất phenol, thuốc diệt cỏ, chất làm chậm sinh trưởng,…

Auxin là nhóm chất điều hoà sinh trưởng của

TV thường gặp trong thiên nhiên

Được hình thành liên tục trong đỉnh sinh trưởng của thân và rễ cây

Điều chỉnh tốc độ mở rộng của TB trong vùng sinh trưởng của đỉnh thân cây và liên quan đến phản ứng uốn cong trong tính hướng ánh sáng, hướng đất

Auxin Auxin

Sự Vận Chuyển Auxin Trong cây:

-Auxin được tổng hợp trong đỉnh ngọn và từ đó vận

chuyển xuống các cơ quan phía dưới

-Ngoài ra còn 1 sự vận chuyển ngược lại (hướng ngọn) theo cơ chế khuếch tán nhưng với tỉ lệ thấp

-Tốc độ di chuyển thấp, khoảng 1 cm/h trong rễ và thân

VAI TRÒ SINH LÝ CỦA AUXIN

Kích thích sự giãn tế bào

VAI TRÒ SINH LÝ CỦA AUXIN

Gây ra tính hướng động của cây

Điều chỉnh sự hình thành rễ:

AUXIN KÍCH THÍCH RA RỄ TRONG NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

AUXIN KÍCH THÍCH SỰ HÌNH THÀNH, SINH TRƯỞNG CỦA QUẢ VÀ TẠO QUẢ KHÔNG HẠT.

DƯA HẤU VÀ CAM KHÔNG HẠT

   Điều chỉnh sự chín của quả:

Auxin kìm hãm, làm chậm sự chín của quả

AUXIN KÍCH THÍCH

Ở MỨC ĐỘ TẾ BÀO:

 Auxin kích

thích tế bào

giãn ra: auxin

gây nên độ acis cho tế bào, còn acid thì làm

các kết nối

trong vách

celullose lõng

lẻo, không bền vững và dãn nở ra

 Hiện diện

- Gb được tìm thấy cả ở thực vật bậc thấp lẫn thực vật bậc cao, gần đây cũng ghi nhận ở vi khuẩn

 Gibberellin được tổng hợp trong phôi đang sinh trưởng, trong

các cơ quan đang sinh trưởng khác như lá non, rễ non, q

uả non

 trong tế bào thì được tổng hợp mạnh ở trong lục lạp

 Gibberellinvận chuyển không phân cực, có thể hướng ng

ọn và hướng gốc từ nơi sử dụng

Giberelin (Gb)

VAI TRÒ SINH LÝ CỦA GIBERELIN

 * Ở mức cơ quan

+Gb kích thích tăng trưởng lá

+ kích thích tăng trưởng trái

+ gợi trổ hoa cho những thực vật cần thọ hàn hay những thực vật ngày dài cần tạo hoa trong điều kiện ngày ngắn

+ biến đổi hoa lưỡng tính thành hoa đực, kích thích tạo hoa đực

+ giúp nẩy mầm, phá vỡ miên trạng

+ kích thích tăng trưởng rễ

 * Ở mức tế bào

+ Gb làm tăng lượng auxin của các mô

+ điều hòa biểu hiện gen

KÍCH THÍCH HÌNH THÀNH CHỒI TRONG  NUÔI CẤY MÔ THỰC VẬT

Xytokinin được vận chuyển trong cây 

không phân cực như auxin,

có thể vận chuyển theo hướng ngọnvàhướng gốc

d) Vai trò sinh lý của xytokinin:

-kích thích sự phân chia tế bào

-ảnh hưởng lên sự hình thành và phân hóa cơ

quan  của  thực  vật, đặc  biệt  là  sự  phân  hóa  chồi.   -kìm hãm quá trình già hóa của các cơ quan và của

cây nguyên vẹn

-trong  một  số  trường  hợp  ảnh  hưởng  lên  sự  nảy mầm của hạt và của củ

-Ngoài ra, xytokinin còn có mối quan hệ tương tác với  auxin,

xytokinin làm yếu hiện tượng ưu thế ngọn, làm phân  cành nhiều.

-ảnh hưởng lên các quá trình trao đổi chất (tổng hợp  axit nucleic, protein, chlorophin) ->ảnh hưởng

đến các quá trình sinh lý của cây.

ĐIỀU HOÀ PHÂN CHIA TẾ BÀO

 Cây thuốc lá đột biến, biểu  hiện quá mức enzyme 

 tế bào cytokinin oxidase 

không phân chia Kìm hãm sự hóa già của cây

thích ra rễ auxin/cytokinin thấp  kích 

thích nảy chồi

Chất ức Chế sinh Trưởng:

Axit abxixic (ABA)

Axit absisic được tổng hợp ở hầu hết tất cả các bộ phận của cơ thể như rễ, thân, lá, hoa, quả, hạt, củ và được tổng hợp nhiều trong các bộ phận già và các bộ phận đang ngủ nghỉ của cây

Nó được vận chuyển trong cây không phân cực (vận

chuyển đi mọi hướng)

Khi cây gặp điều kiện ngoại cảnh bất lợi như hạn, úng, đói dinh dưỡng, bị thương tổn, bị bệnh thì hàm lượng

axit absisic ở trong cây tăng lên làm cho cây mau già

Hiện diện

-Gặp ở mọi loại thực vật , ABA hiện diện nhiều ở

mô lão và trưởng thành hoặc ở hoa trái non, hột Lượng trung bình 0,01 –1ppm

-Thường ở hai dạng tự do và dính với glucoid

Sinh tổng hợp

-Nơi tổng hợp: lá trưởng thành

Di chuyển

-Di chuyển theo hai hướng mạch mộc và mạch libe.

AXIT ABXIXIC (ABA)

TÁC DỤNG SINH LÝ CỦA AXIT ABXIXIC :

Đa số thực vật và cả một số nấm, vi khuẩn đều có khả năng tổng hợp etilen

ETHYLEN (C 2 H 4 )

TÁC DỤNG SINH LÝ CỦA ETHYLEN :

  Kích thích tạo hoa, ở một vài cây kích thích tạo hoa cái

 * Ở mức tế bào

 Ethylen ảnh hưởng trên tính thấm của màng, các 

cấu tử dễ bị phân hủy

 b) Vai trò sinh lý của Etylen:

Etylen có tác dụng làm quả mau chín, gây những biến đổi trong quá trình chín. 

Etylen  cùng  tương  tác  với   axit  absixic  gây  sự  rụng  của  

lá hoa, qủa. 

CÁC NỘI YẾU TỐ KHÁC:

Vitamin  là  một  hợp  chất  hữu  cơ  được  thực  vật tổng hợp để thực hiện các phản ứng sinh hóa trong 

cơ  thể  thực  vật.  Ví  dụ:  vitamin  B1,  B6,  B5  cần  cho rễ…

Acid amin là một nhu cầu không thể thiếu đối với động vật. Ở thực vật có thể tự tổng hợp acid amin

III KẾT LUẬN:

Các chất kích thích sinh trưởng có vai trò quan trọng trong quá trình sinh trưởng và phát triển của cây trồng

      Việc sử dụng các chất kích thích sinh trưởng có ý nghĩa lớn trong sản xuất nông nghiệp như tạo quả 

không hạt, điều chỉnh sự chín của quả, kích thích ra 

rễ phát triển nuôi cấy mô ở thực vật

      Mở rộng các cơ sở sản xuất rau an toàn, đồng thời kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng chất thích thích trong sản xuất

Tuy nhiên, cũng cần chú ý đến việc sử dụng đúng tác dụng của các chất kích thích sinh trưởng, nhằm đảm bảo chất lượng của sản phẩm và sức khỏe người tiêu dùng

MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ QUẢ VÀ CÔNG

DỤNG CỦA QUẢ CHÙM NGÂY Quả chùm ngây 

có thể được ăn khi có chiều dài 

từ 10cm đến 15cm, tới khi quả già vẩn ăn được

 Quả non của nó 

có thể chiên xào để ăn với hương vị như măng tây

      Quả  nấu  như  các  loại  đậu  đũa,  mướp, 

và  nó  có  vị  như 

(asparagus).  Nhưng  cẩn  thận  khi  ăn  phải  những  phần  có  vị  đắng,  vì  nếu  ăn  nhiều  nó  sẻ  thành  chất  độc.  Quả  chùm  ngây  có  thể  nấu  với  các  loại  rau  khác  thành  món  súp,  hay  món lẩu

 - Nếu ăn sống, quả trị dược 

bệnh gan, lá 

lách và đau các khớp

- Nhiều chất 

dinh dưỡng và chất xơ của quả giúp trị bệnh suy dinh dưỡng và tiêu chảy