chương 8- các yếu tố ảnh hưởng lên sự phát triển

 Nhiệt độ ảnh hưởng lên cơ năng các quá trình quang hợp, hô hấp, phản ứng biến dưỡng, dinh dưỡng nước, muối khoáng, thoát hơi nước, di chuyển nhựa… ảnh hưởng lên tăng trưởng  Đườn

I CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI SỰ

PHÁT TRIỂN :

1 Nhiệt độ:

Mỗi loài thực vật có một nhiệt giai riêng

để tăng trưởng và phát triển.

 Nhiệt độ ảnh hưởng lên cơ năng các quá

trình quang hợp, hô hấp, phản ứng biến

dưỡng, dinh dưỡng nước, muối khoáng,

thoát hơi nước, di chuyển nhựa… ảnh

hưởng lên tăng trưởng

 Đường biểu diễn sự ảnh hưởng của nhiệt

độ tương tự như ở các hoạt động sống khác.

Nhiệt kỳ tính (thermoperiodism)

(Went – 1964)

CHƯƠNG VIII:CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG LÊN SỰ

PHÁT TRIỂN

Sự chênh lệch nhiệt độ giữa ban ngày và ban

đêm có ảnh huởng rất lớn đến sự sinh trưởng

của cây

Ban ngày nhiệt độ cao thuận lợi cho cây quang hợp và tích lũy chất hữu cơ, ban đêm nhiệt độ

hạ thấp sẽ hạn chế hô hấp và tiêu phí chất hữu

cơ, giảm sự thoát hơi nước nên sinh trưởng

nhanh hơn

 Sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm tạo

điều kiện thuận lợi cho sự tích lũy tinh bột trong các cơ quan sinh sản và dự trữ như củ khoai

lang, khoai tây, củ sắn, hạt hòa thảo , do đó

làm tăng năng suất mùa màng

2

2 Ánh sáng :

•Ánh sáng là yếu tố vô cùng quan trọng cho sự sinh trưởng của cây vì nó rất cần cho quá trình quang hợp

-Ảnh hưởng lên quá trình quang hợp và lên sự phát triển của thực vật

-Quang kỳ tính là tính đáp ứng lại các định kỳ

chiếu sáng thay đổi trong ngày (ngày và

đêm) hay trong năm

-Ở thực vật, quang kỳ tính được đánh dấu rõ

bằng hiện tượng tạo hoa

-Quang kỳ tính còn ảnh hưởng trên sự dinh

dưỡng

Những đặc

điểm của

Đặc điểm

hình thái

-lá

-thân

Phiến lá nhỏ

Thân thấp, số cành nhiều.

Phiếm lá lớn, màu xanh thẩm.

Chiều cao bị hạn chế bởi tán cây phía trên

ÁNH SÁNG

Tùy theo nhu cầu ánh sáng đối với sự sinh trưởng của cây người

ta chia thực vật thành hai nhóm cây ưa bóng và cây ưa sáng

NHỮNG ĐẶC

ĐIỂM CỦA

CÂY

Đặc điểm sinh

lý:

-Quang hợp

-Thoát hơi

nước

Cĩ khả năng QH khi ánh sáng yếu, cường độ QH yếu khi áng sáng mạnh

Cường độ QH cao trong trường hợp ánh sáng mạnh

cây điều tiết linh hoạt: tăng cao khi ánh sáng mạnh, giảm khi ánh sáng yếu

Cây điều tiết kém:

tăng cao khi ánh sáng mạnh, giảm khi thiếu nước

ÁNH SÁNG

CHƯƠNG VIII: YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG LÊN SỰ PHÁT TRIỂN.

3

NƯỚC

là yếu tố sinh thái cần thiết

cho sự sinh trưởng của cây,

cây sinh trưởng mạnh khi tế

bào bão hòa nước Sự thiếu

bão hòa nước ở trong cây

dẫn đến làm giảm sự sinh

trưởng của cây.

Ảnh hưởng của nước còn tùy

thuộc vào giai đoạn phát triển

của thực vật Nước ảnh

hưởng trên sự tăng trưởng

nhiều hơn trên sự phát triển

CHƯƠNG VIII: YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG LÊN SỰ PHÁT TRIỂN.

3

NƯỚC

Trong quá trình sinh trưởng của cây, ở giai đoạn giãn của tế bào nước đóng vai trò vô cùng quan trọng

Trong giai đoạn này nếu thiếu nước thì kích thước của tế bào sẽ bị giảm vì giai đoạn giãn kết thúc sớm hơn Vì vậy ở những vùng đất khô hạn thiếu nước cây sẽ sinh trưởng còi cọc, có kích thước nhỏ bé và năng suất thấp

Các chất độc

như HCN,

H2S, CO2, khói

thuốc lá… ảnh

hưởng lê sự

hô hấp dẫn

đến rối loạn

biến dưỡng và

làm chết thực

vật.

CHƯƠNG VIII: YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG LÊN SỰ PHÁT TRIỂN.

3

DINH DƯỠNG CÂY

TRỒNG

CHƯƠNG VIII: YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG LÊN SỰ PHÁT TRIỂN.

3

Đạm, các nguyên tố vi lượng, trung lượng, đa lượng…

Cần thiết để tổng hợp mau các protein trong tế bào sinh mô.

CHƯƠNG VIII: YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG LÊN SỰ PHÁT TRIỂN.

3

MÔI TRƯỜNG ĐẲNG HƯỚNG ( ISOTROPE )

Nhịp tăng trưởng là trường hợp đặc biệt của các nhịp xảy

ra trong đời sống sinh vật ( gọi chung là nhịp sinh học ).

 NHỊP ĐiỆU NGOẠI SINH: do các thay đổi theo chu kỳ của yếu tố môi trường.

Nhịp điệu năm: bao gồm các hiện tượng lặp đi lặp lại

đều đặn theo mùa ( sự ngủ, ra hoa…), các nhịp năm có vai trò quan trọng trong sự phát triển.

Nhịp điệu ngày: thực vật xanh tăng trưởng tối đa vào

ban ngày và tối thiểu vào ban đêm, đặc biệt là vai trò của ánh sáng trên quang hợp và sự di chuyển nước.

Nhịp phát sinh hình thái: là nhịp tạo các đơn vị hình

thái mới (lóng, lá).

 NHỊP NỘI SINH: là các thay đổi do các yếu tố bên tronng gây ra Gọi là sự điều hòa sinh học ( đồng hồ sinh học ).

CHƯƠNG VIII: YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG LÊN SỰ PHÁT TRIỂN.

3

MÔI TRƯỜNG ĐẲNG HƯỚNG ( ISOTROPE )

 Nhịp điệu hằng năm : rõ ở các xứ có 4 mùa

- Đối với cây nhất niên: tăng trưởng mạnh cho đến khi trổ

hoa -> chậm -> ngừng tăng trưởng

- Đối với cây lưỡng niên: cây tăng trưởng mạnh vào mùa

xuân tạo bộ phận dinh dưỡng, giảm tăng trưởng vào mùa hè, tái lập tăng trưởng ở mùa thu tạo chất dự trữ ở thân, rễ, củ và ngừng tăng trưởng vào mùa đông.

- Đối với cây đa niên: tương đối phức tạp.

 Nhịp điệu trong thời gian ngắn (nhịp ngày)

Không hiện rõ như nhịp điệu hằng năm -> cần phải đo và ghi nhận kỹ.

Thông thường trong ngày:

Thực vật có diệp lục tố: Cây quang hợp có một nhịp ngoại sinh tối đa vào ban ngày, tối thiểu vào ban đêm.

NHỊP ĐiỆU TĂNG TRƯỞNG

CHƯƠNG VIII: YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG LÊN SỰ PHÁT TRIỂN.

3

MÔI TRƯỜNG KHÔNG ĐẲNG HƯỚNG

( ANISOHOPE )

Có một sự tác động không đồng đều lên thực vật

của một yếu tố nào đó.

HƯỚNG ĐỘNG (tropism)

Hướng động là phản ứng đổi hướng của cơ quan

dưới ảnh hưởng của môi trường không đẳng hướng

Cử động này không hồi phục.

ỨNG ĐỘNG (nastic movement)

Là những thay đổi hướng của cơ quan do sự thay

đổi cấu trúc giải phẫu của cơ quan nuôi dưỡng nó

chứ không phải do môi trường bất đẳng hướng

Hiện tượng này có hồi phục.

Vd: ỨNG ĐỘNG

SÁN

• HƯỚNG TRỌNG LỰC

Vd: HƯỚNG ĐỘNG