chương 7- động học của sự tăng trưởng

Sự tăng trưởng ở rễ• Phần lớn các tế bào mới được tạo ra nằm xa chóp rễ..  Khi các tế bào mới được đẩy ra khỏi vùng mô phân sinh ngọn, do số lượng tế bào tăng lên sự phân cắt chậm lại t

CHƯƠNG VII: ĐỘNG HỌC CỦA SỰ TĂNG TRƯỞNG (CƠ THỂ)

I- Động học của sự tăng trưởng

Người ta đo sự tăng trưởng bằng các cách:

1 Gia tăng bởi hình thái (dài, rộng, diện tích,

thể tích) (khối tích)

2 Gia tăng trọng lượng khô – tươi (khối lượng)

3 Là sự gia tăng nguyên sinh chất

4 Là sự phân chia số tế bào

5 Là sự gia tăng khối tích liên tục theo thời

gian

II- Đường cong tăng trưởng

Giai đoạn đầu của chu trình dài hay ngắn tùy

thuộc vào đời sống của thực vật

 Giai đoạn lũy thừa Sự tăng trưởng cũng tỉ lệ

với số tế bào đang phân chia hay đang kéo dài

 Ở giai đoạn cuối có một sự chậm tăng trưởng

Sự tăng trưởng

Thời gian

1 Sự tăng trưởng ở rễ

• Phần lớn các tế bào mới được tạo ra nằm

xa chóp rễ Mô phân sinh tiếp tục phân cắt cho tế bào mới và đầu

rễ tiếp tục mọc sâu vào trong đất

• Chính các tế bào được

III- Sự phát triển cơ quan

 Khi các tế bào mới được đẩy ra khỏi vùng

mô phân sinh ngọn, do số lượng tế bào tăng lên sự phân cắt chậm lại thì sự gia tăng kích thước tế bào là quá trình chính.

 Phần lớn sự tăng kích thước làm rễ tăng trưởng chiều dài nhiều hơn là chiều rộng Sự tăng dài của tế bào chịu tác động của các

hormon mà đặc biệt là auxin và gibberellin.

Vùng tế bào tăng dài nhiều nhất là

vùng ngay sau vùng mô phân sinh và

thường dài chỉ vài milimet Kế tiếp là

vùng tế bào trưởng thành, nơi đây tế

bào bắt đầu trưởng thành và có hình

thành dạng đặc trưng Vùng này dễ

nhận biết nhờ các lông hút được mọc

dài ra từ những tế bào biểu bì.

2.Sự tăng trưởng của thân

• Sự phân cắt tế bào ở

mô phân sinh ngọn thân tạo ra mô sơ cấp của thân và khối

sơ khởi của lá (Hình 3)

Các tế bào mới được tạo ra từ mô phân sinh ngọn thân gần đỉnh ngọn, mọc dài đẩy ngọn thân thẳng đứng lên

 Sự tăng trưởng của thân khác với sự tăng

trưởng của rễ là có sự tạo ra lá ở phía bên

của đỉnh ngọn thân

thân tạo ra những khối sơ khởi của lá (leaf

primordia), sau này sẽ tạo ra những lá mới

khoảng giữa hai mắt là lóng (internode)

tế bào ở những lóng còn non

Ở đỉnh của thân là một chuỗi những lóng chưa được mọc dài ra Những khối sơ khởi của lá rất nhỏ ngăn cách các lóng uốn cong; các khối sơ khởi già hơn, to hơn của lá bao lấy các khối sơ khởi trẻ hơn, nhỏ hơn

ở bên trong Cấu trúc gồm mô phân sinh ngọn và

các lóng chưa được tăng dài được bao bọc trong

các khối sơ khởi của lá được gọi là chồi (bud)

 Ở những cây tăng trưởng theo mùa thì chồi được bảo vệ bởi những vảy, là những lá biến đổi mọc từ dưới đáy của chồi

Vào mùa xuân, khi các chồi ngủ này nở ra, thì các vảy che chở rụng đi và những lóng chứa bên trong các

chồi bắt đầu tăng dài một cách nhanh chóng

Do đó các lóng sẽ dần dần được tách xa nhau ra, sự phân cắt tế bào xảy ra ở khối sơ khởi của lá và tạo ra

lá non Trước khi lá được hình thành một cách hoàn chỉnh, một u nhỏ của mô phân sinh thường mọc ra ở giữa đáy lá và lóng

Mỗi một vùng mô phân sinh mới này

sẽ tạo ra một chồi bên (lateral, axillary bud) có đặc điểm tương tự như chồi ngọn (Hình 4) Sự tăng dài của các

lóng của chồi bên trong mùa sinh

trưởng kế tiếp sẽ tạo ra nhánh

3 Tăng truởng của lá.

Lá được hình thành từ nón sinh trưởng của chồi, mầm lá là một nhóm tế bào phân sinh tạo thành

Sự hình thành phiến lá trong chồi có thể được bắt đầu từ dưới lên trên hoặc nguợc lại từ trên xuống duới hoặc hình thành đồng đều trên toàn bộ phiến

lá Trên phiến lá có nhiều điểm sinh trưởng, từ các điểm sinh trưởng đó tạo thành các thùy lá, rang lá

Sự sinh trưởng của lá cung chịu ảnh hưởng

của nhiều yếu tố bên trong và bên ngoài môi

trường

Auxin có tác dụng kích thích sự sinh trưởng

và quá trình tạo hình của lá Auxin cũng là

chất ức chế sự rụng lá của cây

Các điều kiện bên ngoài như nhiệt độ, ánh

sáng, chất khoáng, nước cũng ảnh hưởng

đến sự sinh trưởng của lá

Nhiệt độ quá cao hay quá thấp dều ức

chế sự tạo thành lá và sinh trưởng của

lá Khi gặp nhiệt độ thấp lá sinh trưởng

chậm nhưng phiến lá dày hon

trong lá cũng ảnh hưởng đến sự sinh

trưởng của lá Lá mất nhiều nuớc, mất

sức trương sẽ ngừng sinh trưởng

 Ánh sáng cũng ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của

lá Các tia đỏ kích thích sự sinh trưởng của phiến

lá Sự chiếu sáng mạnh ức chế sự kéo dài tế bào

nên lá trong tối thường to hơn lá ngoài sáng, nhưng

phiến lá ngoài sáng lại dày hơn

IV- Sự phát triển cơ thể

Ở mức toàn cơ thể, phát triển thường để chỉ thực vật đã vào giai đoạn trưởng thành biểu hiện bằng sự tạo hoa

1 Sự tượng hoa và nhịp phát triển:

Sự tượng hoa là một hiện tượng đặc biệt phức tạp chịu ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài và bên trong cơ thể

Cấu trúc của một nụ hoa xuất phát từ một vùng sinh mô

(sinh mô chờ).

2 Nhịp điệu phát triển:

Sự hiện hiện của hoa có thể chia thực vật thành 3 nhóm

lớn:

THÂN- LÁ:

 +Cây chùm ngây có dạng sống là cây gỗ nhỏ, Thân cây khá mảnh khảnh, thân cành phân nhiều nhánh

khác nhau cao từ 8 - 10m

 +Lá kép lông chim 3 lần, dài 30 - 60 cm, với nhiều

lá chét màu xanh mốc mốc, không lông, dài 1,3 -

2 cm, rộng 0,3 - 0,6 cm; lá kèm bao lấy chồi

HOA – QUẢ :

Hoa thơm, to, dạng hơi giống hoa đậu, tràng hoa gồm 5 cánh, màu trắng, vểnh lên, rộng khoảng 2,5 cm Bộ nhị gồm 5 nhị thụ xen với 5 nhị lép Bầu noãn 1

buồng do 3 lá noãn, đính phôi trắc mô

Quả nang dài từ 30 -

120 cm, rộng 2 cm, khi khô mở thành 3 mảnh

DINH DƯỠNG :

 Hầu hết các bộ phận sống của cây Chùm ngây

có chứa đủ các thành phần dinh dưỡng, có thể giúp ích cho sự sống của con người và động

vật

Cây Chùm Ngây vị thuốc quý