MAX WEBER tiểu sử và quan niệm xã hội học

đây là một bài tiểu luận của nhóm mình ở môn xã hội học . Mình chia sẻ để các bạn có thể tham khảo và góp ý. Mọi thông tin góp ý từ các bạn sẽ là sự vinh hạnh của mình. Trong file tài liệu này, nhóm mình tìm hiểu về tiểu sử và các đóng góp tiêu biểu của Max Weber cho nền xã hội học Đức cũng như nền xã hội học thế giới. Các đóng góp tiêu biểu của ông bao gồm: quan niệm xã hội học, đối tượng nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu. Ngoài ra nhóm mình cũng đã đưa ra một số tác phẩm tiêu biểu của ông.

MỤC LỤC

1 SƠ LƯỢC TIỂU SỬ….………01

1.1 Giới thiệu chung ………01

1.2 Bối cảnh lịch sử……… 01

1.3 Cuộc đời ……….02

2 ĐÓNG GÓP TIÊU BIỂU……… 04

2.1 Quan niệm về xã hội học ……….……….……… 04

2.1.1 Xã hội học ……… 04

2.1.2 Đối tượng xã hội học ……….…04

2.1.3 Hành động xã hội học ………04

2.2 Bàn về bất bình đẳng……… 06

2.3 Về phân tầng xã hội……… 06

2.4 Phương pháp nghiên cứ ,………… ……… 06

3 TÁC PHẨM……….08

3.1 Các tác phẩm tiêu biểu……… 08

3.2 Tác phẩm “Đạo đức Tin Lành và tinh thần của chủ nghĩa tư bản” 08

4 KẾT LUẬN ……….………13

MAX WEBER

1 SƠ LƯỢC TIỂU SỬ MAX WEBER ( Maximilian Carl Emil Weber) 1.1 Giới thiệu chung

Đức

đương đại

trường đại học Freiburg, Heidelberg, Wien và München

thương thuyết Đức tại Hòa ước Versailles và tham gia soạn thảo Hiến pháp Weimar

“Max Weber có thể được coi là một trong những nhà xã hội học vĩ đại nhất

~Giáo sư Temasheff~

1 2 Bối cảnh lịch sử

một chính trị gia tự do đầy tham vọng, người đã sớm gia nhập đảng Bismarckian, những người theo chủ nghĩa tự do dân tộc,

và chuyển gia đình từ Erfurt đến Berlin, nơi cha ông trở thành thành viên của Hạ nghị viện Phổ (1868-97) và Reichstag (1872-84) Cha ông thông qua một cách thức độc tài truyền thống ở nhà và yêu cầu sự vâng lời tuyệt đối từ vợ và con cái

bởi các cuộc xung đột giữa cha mẹ của ông, đã tạo nên những nỗi đau bên trong mà ám ảnh Weber trong đời sống trưởng thành của mình

Ông lớn lên trong bối cảnh đất nước của ông chấn động bởi

2

• The

o h

ọc Luậ

t tạ

i Đ

H H eid elb erg

188 2-1

884

• Phụ

c v

ụ tro

ng quâ

n đ

ội Đ

ức tại  St rasb our g

188

4

• Trở về nh

à v

à th

eo học tạ

i đ

ại h

ọc Berl in

thành, một thế hệ lãnh đạo quản lý mới dần thay thế sự thống trị của tầng lớp quý tộc cũ

của ông

1 3 Cuộc đời

6

• Đậu kì th

i s

át h ạch củ

a lu

ật s

ư đ òa

188

9

• Lấy bằ

ng tiế

n s

ĩ lu

ật v

ới l uận án “L ịch sử cá

c tổ ch

ức kin

h d oan

h th

ời t run

g c ổ”

189

1 ư t T Luậ ng ó tro a n củ ọng tr uan m q à tầ ã v a M L iệp ngh ng nô sử ịch “L án ận lu ành n th Hoà •

và Công

”

189

3

• Kết hô

n v

ới c

ô e

m h

ọ x

a M ari ann

e S chn itg er

189

4

• Đượ

c b

ổ n hiệ

m là

m g iáo sư K inh tế họ

c tạ

i đ

ại h

ọc Fre ibu rg

191

5-1

916

• Làm vi

ệc cho cá

c ủ

y b

an  có nh iệm vụ du

y trì qu yền ki ểm so

át c

ủa Đức

ở 

Bỉ v

à B

a L

an

8 s ille V ers ớc p ư hiệ ng tro Đức ến chi nh đì ban ủy ho n c vấ cố Làm •

• Biên so

ạn

và ủng hộ th em đi

ều

48 vào hi

ến phá

p W eim ar

191

9

• Ông dạ

y tạ

i Đ

ại h

ọc Mün che n

192

0

• Max W ebe

r qu

a đ

ời v

ì b ệnh vi êm ph

ổi t

ại   Mün che n

2 ĐÓNG GÓP TIÊU BIỂU

2.1 Quan niệm về xã hội học

2.1.1 Xã hội học

- Là khoa học về hành động xã hội của con người, khoa học lí giải động cơ, mục đích ý nghĩa và các yếu tố ảnh hưởng đến hành động xã hội của con người

- Phải đi sâu giải nghĩa cái bên trong hành động xã hội của con người, bên trong con người

2.1.2 Đối tượng xã hội học:

- Hành động xã hội của con người

- Theo Weber, chính yêu cầu hiểu đối tượng nghiên cứu của mình đã phân biệt

xã hội học với các khoa học tự nhiên

 Định nghĩa: “Hành động xã hội là hành động của chủ thể gắn cho một ý

nghĩa chủ quan Ý nghĩa chủ quan đó nó có tính đến hành vi của người khác trong quá khứ hiện tại và tương lai do nó là hành động định hướng vào người khác trong đường lối và quá trình hành động”

2.1.3 Hành động xã hội học:

của xã hội học Weber Hành động, cái ý nghĩa mà các tác nhân ám chỉ, có quan hệ với hành động của những người khác và diễn ra do sự định hướng của hành động này

Như vậy hành động xã hội đòi hỏi có động cơ chủ quan của cá nhân hoặc nhóm và sự định hướng đến người khác Đấy là hai điều kiện không thể thiếu khi nhắc đến

hành động xã hội

hành động của con người thành 4 loại:

Địn

h n ghĩ a: lo

ại h ành độn

g mà

cá nh

ân phải lự

a ch

ọn

kỹ lưỡ

ng

để đạt

mục tiêu

•

VD : H oạt độ

ng kin

h tế, ch ính trị , q uân sự , h oạt độ

ng

cơ q uan cô

ng

sở

là

hoạt độ

ng duy

lí công cụ T rong ki

nh doan

h, n gườ

i k inh do anh phải tín

h

toán kĩ nên ki

nh doan

h cái gì

để

có lợ

i n huận

cao

Hành động duy lý công cụ

•

Hàn

h đ ộng củ

a cá nhân co

n n gườ

i h ướn

g tớ

i các giá trị

xã hội T rong

đời số

ng thô

ng qua tư ơng tác

xã hội , từ đờ

i s ống này san

g đ

ời k hác

đã

hìn

h th ành nên

1

hệ thố

ng giá trị

xã hội củ

a co

n n gườ i

•

VD :Sự gi

àu có , s

ức khỏ

e, th ành đạt tro

ng cuộc sốn

g , hạn

h p húc,

sự

thủ

y c hun

g, t hàn

h đ

ạt tro

ng cuộc số ng ,…

Hành động duy lí giá trị

•

Hàn

h đ ộng

cá nhân th

ực hiện th

eo p hon

g tụ

c tập qu

án, t ruyền th ống

•

VD : T

ục cưới hỏ

i, t

ục

ma ch

ay, t

ục bắt vợ

…

Hành động duy lí truyền

thống

•

H ành độn

g củ

a co

n n gườ

i th

ực hiện th

eo cả

m xú

c nh

ất th ời

•

VD : Sự tự hào , s

ự căm giận , s

ự b uồn vu i,….

Hành động duy cảm

2.2 Bàn về bất bình đẳng

một xã hội có giai cấp Chẳng hạn như một người có được địa vị

xã hội và uy tín xã hội có thể là do người đó xuất phát từ quyền lực kinh tế Nhưng những người giàu chưa chắc nắm được địa vị

và uy tín trong xã hội khi họ không có học vấn hoặc giáo dục để nắm vững địa vị ấy

tái sản xuất như là cơ sở kinh tế của giai cấp Nguyên nhân đầu tiên của bất bình đẳng trong xẫ hội tư bản là khác biệt về khả năng thị trường (phụ thuộc vào sự hiểu biết, bản lĩnh và kĩ năng làm việc ….)

2.3 Về phân tầng xã hội

Ông đưa ra 3 yếu tố, tiêu chuẩn để xác định phân tầng xã hội là

kinh tế trong xã hội , những sản phẩm mà họ sở hữu , những cơ hội đối với thu nhập của họ …

khi có thể ít hoặc không có của cải

chấp sự kháng cự của những người khác, con người có nhiều quyền lực mà không cần nhiều của cải hay sở hữu tư liệu sản xuất

quyết định với toàn bộ sự phân tầng xã hội và biến đổi xã hội

CỦA CẢI

QUYỀN LỰC

UY TÍN

2.4 Phương pháp nghiên cứu :

nói riêng phải vận dụng phương pháp lý giải để nghiên cứu

về xã hội và hành động xã hội của con người

phương pháp khoa học tự nhiên nhưng ở khoa học tự nhiên, nhà nghiên cứu chỉ dừng lại ở việc quan sát hiện tượng rồi

mô tả những gì quan sát được, nếu lặp đi lặp lại nhiều lần thì rút ra quy luật

vi, giới hạn của sự quan sát hiện tượng rồi mô tả để đi sâu

lí giải cái bản chất bên trong, cái đặc trưng ý nghĩa bên trong mỗi hành động xã hội học

chất nên phương pháp nghiên cứu của khoa học xã hội khác với khoa học tự nhiên Khoa học xã hội vận dụng phương pháp thực chứng

Thông qua mô tả bên ngoài

những gì quan sát được

-Thông qua sự giải thích, giải nghĩa cái bản chất bên trong của các hiện tượng xã hội (đặc trưng bên trong) -Để thực hiện được phương pháp này, nhà nghiên cứu phải thông cảm, thấu hiểu hoàn cảnh

Ví dụ: Ông đã nghiên cứu hành động bổ củi , ông cho đây là hành động xã hội

• Bổ củi ở đâu?

Quan sát lí giải trực tiếp

Lí giải gián tiếp

3 TÁC PHẨM

3.1 Các tác phẩm tiêu biểu:

phẩm được coi là cuốn sách gối đầu giường của các nhà xã hội học phương Tây

hội học)

3.2 Tác phẩm “Đạo đức tin lành và tinh thần của chủ nghĩa tư bản”

3.2.1 Tổng quan về tác phẩm

hội học nói chung, là một công trình nghiên cứu về mối quan hệ giữa nền đạo đức Tin lành và “tinh thần” của chủ nghĩa tư bản

này vào một trong 4 cuốn sách xã hội học quan trọng nhất của thế kỷ 20

Những động lực văn hoá - tinh thần vốn luôn luôn chi

phối, thúc đẩy hoặc cản trở các quá trình biến đổi

kinh tế - xã hội

-Câu hỏi bổ ích cần tiếp tục nghiên cứu và giải đáp trong bài toán phát triển ở từng "nền văn hoá", từng quốc gia trong thế giới hiện

đại:

-Đâu là nguồn gốc ra đời của chủ nghĩa tư bản cận đại ở Châu Âu?

-Thế nào là "tinh thần" của Chủ nghĩa tư bản?

Cần hiểu thế nào về mối quan hệ giữa kinh tế và

văn hoá?

- Weber đi tìm nguồn gốc của sự ra đời và phát triển của chủ nghĩa tư bản cận đại châu Âu Luận điểm độc đáo của Weber phác hoạ một cái khung phương pháp luận nhằm tìm hiểu:

- Những động lực văn hoá - tinh thần vốn luôn luôn chi phối, thúc đẩy hoặc cản trở các quá trình biến đổi kinh tế - xã hội

- Câu hỏi bổ ích cần tiếp tục nghiên cứu và giải đáp trong bài toán phát triển ở từng "nền văn hoá", từng quốc gia trong thế giới hiện đại:

• Ngoài phần lời giới thiệu, lời nhận xét mở đầu, thư mục công trình trích dẫn và của tác giả, niên biểu cuộc đời tác giả, cuốn sách chia làm 2 phần,

5 chương

- Phần 1: Vấn đề Chương 1: Tôn giáo và sự phân tầng xã hội Chương 2: "Tinh thần" của chủ nghĩa tư bản Chương 3: Khái niệm "Beruf" theo Luther Các mục tiêu nghiên cứu

- Phần II: Quan niệm đạo đức về nghề nghiệp trong đạo Tin lành khổ hạnh

Chương 4: Các nền tảng tôn giáo của nền khổ hạnh tại thế Chương 5: Nền khổ hạnh và tinh thần của chủ nghĩa tư bản

Lí giải của Max Weber : đặc điểm của chủ nghĩa tư bản là đầu tư làm kinh tế trong khuôn khổ của một nền đạo đức cao Một cá nhân tham gia vào nền kinh tế tư bản không chỉ vì muốn phiêu lưu để kiếm sống, mà còn là một cách kiểm tra nguồn lực nội tại, từ đó khẳng định giá trị đạo đức của mình

Max Weber nhấn mạnh rằng, trái ngược với quan niệm ngộ nhận thông thường, chủ nghĩa tư bản hoàn toàn không phải là hệ quả của lòng hám lợi hay máu tham tiền vốn là những hiện tượng mà người ta có thể bắt gặp ở bất

cứ xã hội nào vào bất cứ thời đại nào Ngược lại, chủ nghĩa tư bản, theo Weber, “chính là sự chế ngự, hay chí ít là sự điều tiết bằng lý tính, cái bản năng phi lý tính ấy”

Weber hình dung chủ nghĩa tư bản như là sự hiện diện và sự hoạt động của những doanh nghiệp mang mục đích làm ra lợi nhuận tối đa với lối tổ chức thuần lý tính trong lao động và sản xuất

4.KẾT LUẬN

Công lao của Max Weber đối với Xã hội học hiện đại là việc đưa những quan niệm và cách giải quyết độc đáo những vấn đế và phương pháp nghiên cứu khoa học xã hội học Ngoài ra, lý thuyết xã hội học của ông còn nghiên cứu những vấn đề về hành động xã hội và phân tầng xã hội, về xã hội tư bản nói chung đều đề cập đến yếu tố kinh tế và phi kinh tế trong quá trình hình thành và biến đổi cơ cấu xã hội

Ông là ông tổ của chủ thuyết xã hôi học hành động Cùng với các nhà xã hội học cổ điển khác, ông đã đặt nền móng cho sự tiến bộ của nền tri thức xã hội học trong những giai đoạn sau này

Để nghiên cứu và giải thích thực tế xã hội , ông khiêm tốn hơn so với Émile Durkheim khi tuyên bố rằng, vốn dĩ xã hội là do con người tạo ra mà con người thì có đủ các loại động cơ nhu cầu, cảm xúc … nên cũng sẽ có nhiều loại hình hành động với nhiều lí do hành động (Giáo trình xã hội học đại cương; khoa xã hội học- trường ĐHKHXHNV)

“Max Weber có thể được coi là một trong những nhà xã hội học vĩ đại nhất thế kỷ 20”

~Giáo sư Temasheff~