Một số biện pháp giúp học sinh trung học cơ sở học tốt môn thể thao tự chọn bóng chuyền. Thể dục thể thao (TDTT) là một khía cạnh đặc biệt trong cuộc sống của con người, mà mỗi khi nghe hoặc nghĩ tới nó thì mọi người điều hiểu rằng đó là những hoạt động, vận động nhằm giải trí và nâng cao sức khỏe cho mọi người, cho nên TDTT mang tính chất quần chúng, tính xã hội rất cao. Vì vậy TDTT luôn được mọi người yêu mến và ủng hộ TDTT là sự bao quát của những môn thể thao nói chung trong đó, có sự góp mặt của môn thể thao bóng chuyền luôn luôn được mọi người yêu thích và hâm mộ. Ngày nay trong thời kì đất nước mở cửa bóng chuyền Việt Nam cũng đang phát triển mạnh mẽ, nhờ có sự quan tâm đúng mức của các ngành và các cấp lãnh đạo. Tuy nhiên bóng chuyền Việt Nam so với bóng chuyền thế giới vẫn còn yếu, chính vì thế mà chúng ta không ngừng học hỏi, tìm hiểu để nâng cao cho nền bóng chuyền nước nhà. Để góp phần thực hiện mục tiêu “Đào tạo học sinh thành những con người năng động, độc lập, sáng tạo tiếp thu được những tri thức khoa học, kĩ thuật hiện đại, biết vận dụng tìm ra các giải pháp hợp lí cho vấn đề trong cuộc sống của bản thân và của xã hội”. Bộ môn thể dục cũng như các bộ môn khác ở trường đang cố gắng đổi mới phương pháp dạy học. Thông qua các giờ dạy hoặc khi tiếp xúc với học sinh trong các buổi trò truyện tôi thấy học sinh đa số ham học hỏi thích tự mình tìm ra điều mới lạ hay khi trả lời tìm ra được kiến thức mới các em rất vui sướng, niềm vui sướng ấy thể hiện trên khuôn mặt đầy tự hào của các em. Trong nhiều năm qua giảng dạy thiết bị còn thiếu tranh bóng chuyền, giáo viên phải tự tìm sáng tạo ra để dạy, đây chính là vấn đề khó khăn cho giáo viên. Chính vì vậy, để tiết học thu hút học sinh hơn. Vì vậy tôi chọn đề tài : Một số biện pháp giúp học sinh trung học cơ sở học tốt môn thể thao tự chọn bóng chuyền
Trang 1PHỊNG GD&ĐT TX TÂN CHÂU CỘNG HỊA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG THCS VĨNH HỊA Độc lập -Tự do - Hạnh phúc
Vĩnh Hịa, ngày 09 tháng 12 năm 2016
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I- Sơ lược lý lịch tác giả:
- Họ và tên: Nam, nữ: nam
- Ngày tháng năm sinh: 22/8/1981
- Nơi thường trú: Xã Tân Thạnh – Tân Châu – An Giang
- Đơn vị cơng tác: Trường THCS Vĩnh Hịa
- Chức vụ hiện nay: Giáo Viên
- Trình độ chuyên mơn: Đại Học Sư Phạm Thể Dục Thể Thao
- Lĩnh vực cơng tác: Giảng dạy thể dục
II Tên sáng kiến: "Một số biện pháp giúp học sinh trung học cơ sở học tốt mơn thể thao tự chọn bĩng chuyền"
III Lĩnh vực: Thể thao tự chọn bĩng chuyền.
IV Mục đích yêu cầu của sáng kiến:
1 Thực trạng ban đầu trước khi áp dụng sáng kiến:
Thể dục thể thao (TDTT) là một khía cạnh đặc biệt trong cuộc sống của con
người, mà mỗi khi nghe hoặc nghĩ tới nĩ thì mọi người điều hiểu rằng đĩ là những hoạt động, vận động nhằm giải trí và nâng cao sức khỏe cho mọi người, cho nên TDTT mang tính chất quần chúng, tính xã hội rất cao Vì vậy TDTT luơn được mọi người yêu mến và ủng hộ! TDTT là sự bao quát của những mơn thể thao nĩi chung trong đĩ, cĩ sự gĩp mặt của mơn thể thao bĩng chuyền luơn luơn được mọi người yêu
Trang 2thích và hâm mộ Ngày nay trong thời kì đất nước mở cửa bóng chuyền Việt Nam cũng đang phát triển mạnh mẽ, nhờ có sự quan tâm đúng mức của các ngành và các cấp lãnh đạo
Tuy nhiên bóng chuyền Việt Nam so với bóng chuyền thế giới vẫn còn yếu, chính vì thế mà chúng ta không ngừng học hỏi, tìm hiểu để nâng cao cho nền bóng chuyền nước nhà
Để góp phần thực hiện mục tiêu “Đào tạo học sinh thành những con người năng động, độc lập, sáng tạo tiếp thu được những tri thức khoa học, kĩ thuật hiện đại, biết vận dụng tìm ra các giải pháp hợp lí cho vấn đề trong cuộc sống của bản thân và của
xã hội” Bộ môn thể dục cũng như các bộ môn khác ở trường đang cố gắng đổi mới phương pháp dạy học Thông qua các giờ dạy hoặc khi tiếp xúc với học sinh trong các buổi trò truyện tôi thấy học sinh đa số ham học hỏi thích tự mình tìm ra điều mới lạ hay khi trả lời tìm ra được kiến thức mới các em rất vui sướng, niềm vui sướng ấy thể hiện trên khuôn mặt đầy tự hào của các em Trong nhiều năm qua giảng dạy thiết bị còn thiếu tranh bóng chuyền, giáo viên phải tự tìm sáng tạo ra để dạy, đây chính là vấn
đề khó khăn cho giáo viên Chính vì vậy, để tiết học thu hút học sinh hơn Vì vậy tôi
chọn đề tài : "Một số biện pháp giúp học sinh trung học cơ sở học tốt môn thể thao
tự chọn bóng chuyền"
2 Sự cần thiết phải áp dụng sáng kiến
Qua nhiều năm thực tế giảng dạy điều mà tôi trăn trở là làm thế nào để học sinh tiếp cận với bộ môn thể dục Để từ đó có sự yêu thích say mê môn học Ngay từ những năm đầu tiên tôi trực tiếp giảng dạy làm thế nào để học sinh hiểu bài, nhớ kiến thức sâu sắc và vận dụng bài tập đó là điều theo tôi nghĩ mỗi giáo viên phải đặt lên hàng đầu Đối với tiết dạy về thể dục giáo viên có thể áp dụng nhiều phương pháp khác nhau Sau khi xem xét cân nhắc, dựa vào cơ sở nêu trên, tôi quyết định phương pháp cần lựa chọn để đạt hiệu quả và chất lượng cao trong dạy môn bóng chuyền, phải có tư duy theo thực nghiệm thì việc xây dựng các khái niệm đòi hỏi phải lấy “xem tranh , thị phạm động tác” (các phương tiện trực quan) làm điểm tựa Các phương pháp này phát huy được tính tự giác, tích cực, chủ động, sáng tạo dưới sự tổ chức và chỉ đạo của giáo viên, kiến thức thu nhận được sẽ trở thành tài sản riêng của các em Vì vậy các em hiểu bài sâu hơn, nắm kiến thức chắc hơn Trong trường hợp này các phương pháp đã góp phần phát triển tư duy rèn kĩ năng cho học sinh, cho các em tập luyện, làm quen
Trang 3với các phương pháp nghiên cứu nói riêng, phương pháp nhận thức nói chung, đặc biệt
là kết hợp với các yếu tố nêu và giải quyết vấn đề Cho nên tôi chọn đề tài "Một số
biện pháp giúp học sinh trung học cơ sở học tốt môn thể thao tự chọn bóng chuyền"
3 Nội dung sáng kiến:
3.1 Tiến trình thực hiện:
Chương trình môn thể thao tự chọn bóng chuyền trung học cơ sở chỉ có 12 tiết,
do vậy giáo viên phải chọn lọc một số kĩ thuật động tác như: chuyền bóng cao tay, đệm bóng thấp tay, phát bóng thấp tay chính diện, phát bóng thấp tay nghiêng mình, phát bóng cao tay, đập bóng theo phương lấy đà và một số động tác bổ trợ tung và bắt bóng bằng hai tay trên đầu Về các động tác trong bóng chuyền đòi hỏi phải có sự khéo léo, uyển chuyển, nhanh nhẹn, sức mạnh, nhưng phải rứt khoát Đó là một thuận lợi cho cả giáo viên và học sinh trong đổi mới cách dạy học và đổi mới cách học Khi xem xét xong cơ sở, để tiến hành đổi mới phương pháp dạy học bằng các phương pháp tích cực, tôi tiến hành tìm hiểu và xác định
Đối với giáo viên và học sinh :
Đối với giáo viên:
Lúc này giáo viên không còn là người chỉ truyền đạt kĩ thuật cho học sinh mà còn là người tổ chức, hướng dẫn học sinh tự tìm tòi chiếm lĩnh tri thức môn thể dục Muốn đạt được như vậy bài soạn không chỉ thiết kế công việc của thầy mà chủ yếu thiết kế hoạt động học tập của trò ( như làm thị phạm động tác, quan sát động tác, tranh hình, bài tập ) Khi lên lớp người thầy phải là huấn luyện viên, giao nhiệm vụ hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tập Lúc này người thầy chỉ uốn nắn khi học sinh thực sự gặp khó khăn và đóng vai trò làm trọng tài cho cuộc tranh luận của các em
Đối với học sinh:
Để học sinh chủ động và tích cực tự lực chiếm lĩnh chi thức các em cần phải đạt được
- Tạo nhu cầu nhận thức có mong muốn tìm hiểu các động tác cần cho bản thân
- Tự lực tham gia vào các hoạt động học tập do giáo viên hướng dẫn
- Có điều kiện để bộc lộ khả năng tự nhận thức, tự bảo vệ ý thức của mình
- Khuyến khích nêu thắc mắc, nêu tình huống có vấn đề và tham gia
Đối với nội dung :
Trang 4Nội dung mỗi tiết học cần được lựa chọn kĩ, tránh luyện tập quá sức để có đủ thời gian cho học sinh thực hiện hoạt động học tập Với sách giáo viên ngày nay đòi hỏi giáo viên cần biết chọn lọc bài tập động tác để có thể hướng dẫn học sinh cách học tránh tham lam hoặc thông báo tri thức một cách đơn thuần Ngoài giờ tập tôi yêu cầu học sinh tham gia các trò chơi để nhằm các em cuốn hút yêu thích bộ môn và có thời gian tập thêm ở nhà nhằm tăng cường hoạt động tự lực học tập của học sinh
Đối với đồ dùng học tập :
Trong dạy học sinh học, đồ dùng học tập có vai trò quan trọng, nó vừa là nguồn cung cấp tri thức vừa là phương tiện giúp học sinh tìm tòi tri thức mới Do đó việc tạo
ra cách học tập thích hợp cho các tiết học là nhiệm vụ quan trọng của người thầy Xác định rõ như vậy nên tôi đã lựa chọn đồ dùng học tập là những đồ dùng dễ kiếm, dễ sử dụng, dễ làm để từ đó có thể tạo ra số lượng lớn đồ dùng dạy học hoặc hướng dẫn học sinh tự làm được.Trong quá trình giảng dạy tôi thấy một trong những phương pháp dạy học được chú ý trong quá trình cải tiến để tìm lại kết quả cao giúp người học nắm bắt được kiến thức cơ bản là quan sát tìm tòi với các hình thức học tập:
- Một là hình thức học tập cá nhân: Mỗi cá nhân phải hoàn thành nhiệm vụ do giáo viên giao cho mỗi bài tập cụ thể, hoăc từng động tác và phải tạo ra được các sản phẩm
cụ thể
- Hai là hình thức học tập theo nhóm: Tôi chia lớp thành từng nhóm, mỗi nhóm gồm
số người bằng nhau Cụ thể chia nhóm theo tổ học tập hoặc theo đội, hay hai đội ghép với nhau mỗi nhóm thực hiện một loại nhiệm vụ hoặc cùng thực hiện một nhiệm vụ học tập, sau đó mỗi nhóm cử một đại diện nên thị phạm động tác và bảo vệ kết quả đã đạt được của nhóm mình trước lớp Hình thức này buộc các thành viên trong nhóm cùng hoạt động, cùng làm việc trao đổi thảo luận với nhau
3.2 Thời gian thực hiện:
Trong năm học (2015 – 2016) khi giảng dạy môn thể thao tự chọn bóng chuyền cho học sinh xem tranh các kĩ thuật trong môn bóng chuyền như: chuyền bóng cao tay, đệm bóng, phát bóng thấp tay chính diện, phát bóng thấp tay nghiêng mình, phát bóng cao tay chính diện, đập bóng chính diện theo phương lấy đà Học sinh tự tập theo hiểu biết của mình sau khi xem tranh và giáo viên thị phạm phân tích kỹ thuật cho học sinh xem
3.3 Biện pháp tổ chức tiến hành:
3.3.1 Soạn giảng:
Trang 5- Soạn bài học theo hướng tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh.
+ Xác định kiến thức cơ bản của mỗi bài, lựa chọn những kiến thức cơ bản để có thể vận dụng các phương pháp dạy học, nhằm tích cực hoạt động của học sinh Vì vậy việc đầu tiên khi soạn bài tôi thấp phải xác định động tác trọng tâm có thể hường dẫn học sinh tự chiếm lĩnh kiến thức, những kiến thức khác có thể học sinh tự học theo động tác thị phạm hoặc sử dụng phương pháp giảng giải ngắn gọn, cho học sinh xem tranh kĩ thuật bóng chuyền
+ Kiến thức kĩ năng, để thực hiện động tác bóng chuyền Muốn giúp cho học sinh có thể tìm tòi phát hiện ra các kiến thức này cần phải tạo điều kiện cho các em được tự quan sát nhiều động tác thị phạm của thầy hoặc tranh ảnh minh họa Từ đó vận dụng các thao tác so sánh, phân tích tự tìm ra đặc điểm chung và riêng, các động tác cơ bản nhất và phân biệt giữa các kĩ thuật động tác
+ Kiến thức các động tác: Học sinh phải được quan sát tranh ảnh và tập luyện, thầy thị phạm kĩ thuật động tác Học sinh phải thể hiện được kết quả quan sát bằng hình vẽ, lời
mô tả, phân tích mối quan hệ giữa các kĩ thuật Thiết kế một hệ thống các hoạt động học tập và xác định các hình thức tổ chức học tập để hướng dẫn học sinh tìm ra những điểm mới của bài học
+ Chuẩn bị đồ dùng cho tiết học
Quá trình thực hiện một tiết lên lớp là sự thực hiện kế hoạch đã được vạch ra trong bài soạn kết hợp với sự điều chỉnh cho phù hợp với những đối tượng học sinh ở các lớp cụ thể
Mỗi loại bài có những bước đi chung nhất, có tính chất quy trình mà theo tôi các giáo viên cần lưu ý khi thực hiện một tiết dạy
+ Kiểm tra việc thực hiện một tiết học của học sinh
+ Hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tập
- Thứ tự các loại hoạt động mà học sinh phải thực hiện
- Mục đích của hoạt động và yêu cầu sản phẩm cần đạt
- Hình thức tổ chức để thực hiện các hoạt động
- Cách bố trí địa điểm và thời gian thực hiện các hoạt động
+ Theo dõi hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tập
+ Hướng dẫn học sinh trao đổi, thảo luận kết quả học tập (về những nhận xét kết luận
đã rút ra)
Trang 6+ Dành đủ thời gian cho kết luận của bài, hướng dẫn bài tập về nhà và đánh giá cuối tiết học Phần kiểm tra đánh giá cuối tiết học sẽ giúp cho học sinh tự đánh giá được trình độ nhận thức của mình Đồng thời giáo viên phát hiện những thiếu sót để có thể tiếp tục giúp các em bổ sung trong tiết học sau hoặc những điểm giáo viên cần tự khắc phục
+ Trong phần hướng dẫn về nhà tôi thấy không thể thiếu được phần chuẩn bị cho tiết học sau Mà muốn cho tiết học sau đạt kết quả cao thì phần chuẩn bị phải thật chu đáo Làm được những điều trên thì chúng ta mới hoàn toàn chủ động và có thể điều chỉnh kịp thời những tình huống cụ thể xảy ra và có thể yên tâm thực hiện được kế hoạch, biện pháp dạy môn thể thao tự chọn bóng chuyền nói riêng và môn thể dục nói chung
3.3.2 Xem tranh và phân tích kỹ thuật động tác:
Trong năm học 2015-2016 khi giảng dạy môn thể thao tự chọn bóng chuyền, cho học sinh xem hình các kĩ thuật động tác trong bóng chuyền, nhằm giúp cho người học quan sát một cách chính xác và chia nhóm tập luyên, học sinh có quên các kĩ thuật thì xem tranh và tập luyện tiếp tục Sau đó giáo viên cũng cố lại bài và phân tích kỹ thuật động tác cụ thể sau
Kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay.
+ Chuẩn bị: Trước khi chuyền bóng cần phán đoán hướng bóng đến để di chuyển về
phía đó và đứng ở thư thế chuẩn bị
+ Động tác: Đoán đúng điểm rơi của bóng, nhanh chóng đưa hai tay về phía bóng.
Tiếp xúc bóng ở tầm trước và trên trán, sau đó dùng sức cả 10 đầu ngón tay nhưng chủ yếu là các ngón cái, trỏ và giữa để búng bóng đi Khi chuyền bóng phải phối hợp nhịp nhàng duỗi hết khớp gối, nâng trọng tâm cơ thể lên cao, đồng thời duối cánh tay rồi
Trang 7bật cổ tay và các ngón tay để đẩy bóng đi Khi bóng rời khỏi tay, hai tay và thân người thả lỏng, sau đó nhanh chóng về tư thế chuẩn bị
Kỹ thuật đệm bóng thấp tay.
+ Chuẩn bị: Người đứng tư thế trung bình thấp, chân rộng bằng vai hoặc hơn vai
(chân trước, sau), hai tay co tự nhiên, mắt quan sát bóng
+ Động tác: Khi xác định chính xác điểm rơi của bóng, hai tay đưa ra đỡ bóng Hai
tay duỗi thẳng, hai bàn tay đan chéo lên nhau và nắm lại, hai ngón cái song song kề với nhau Bóng đến tầm ngang hông, cách thân khoảng 1 cánh tay thì thực hiện đệm bóng Lúc này hai chân duỗi khớp gối và nâng trọng tâm cơ thể và nâng tay, dung phần giữa cẵng tay đệm bóng Khi hai tay chạm bóng gập cổ tay xuống, làm căng cơ cẵng tay và hóp bụng, giữ chặt bả vai và khuỷu tay, toàn thân hơi lao về trước
Kỹ thuật phát bóng thấp tay chính diện.
+ Chuẩn bị: Đứng chân trước, chân sau, trọng tâm hạ thấp, hai gối hơi khuỵu, thân
trên hơi ngã về trước Nếu tay phải đánh bóng thì tay trái nâng bóng
Trang 8+ Động tác: Bóng được tung khoảng cách 0,5m phía trước mặt, đồng thời tay phải
vung ra sau chuẩn bị đánh bóng Khi bóng ở tầm thích hợp, chuyển trọng tâm sang chân trái, tay phải nhanh chóng chuyển từ sau ra trước đánh vào dưới sau bóng bằng cùi bàn tay hoặc bàn tay nắm
Kỹ thuật phát bóng thấp tay nghiêng mình.
+ Chuẩn bị: Đứng quay vai về lưới, hai chân rộng bằng vai, trọng tâm hạ thấp, hai gối
hơi khuỵu, thân trên hơi ngã về trước Nếu tay phải đánh bóng thì tay trái nâng bóng
+ Động tác: Bóng được tung khoảng cách 0,5m phía trước mặt, đồng thời tay phải
vung ra sau chuẩn bị đánh bóng Khi bóng ở tầm thích hợp, chuyển trọng tâm sang chân trái, tay phải nhanh chóng chuyển từ sau ra trước đánh vào dưới sau bóng bằng cùi bàn tay hoặc bàn tay nắm
K ỹ thuật phát bóng cao tay chính diện :
Trang 9- Khi bĩng rơi tới tầm thích hợp tay phải chuyển động từ sau ra trước để đánh bĩng Khi đánh bĩng, tay duỗi mạnh ở khớp khuỷu, đưa tay lên cao kết hợp với nâng vai và vung tay ra trươc để đánh bĩng Bàn tay tiếp xúc bĩng ở sau, dưới tâm bĩng
Kỹ thuật đập bĩng chính diện theo phương lấy đà :
- Khi chạy đà đập bĩng mắt quan sát bĩng Tay đập bĩng vung từ trước ra sau, khuỷu tay cao ngang vai, long bàn tay hướng trước, tay kia duỗi tự nhiên Lúc này, hai chân hơi co ở khớp gối, ngực hơi ưỡn, thân hơi cong hình cánh cung Tay đập bĩng phải chuyển động từ sau ra trước nhanh và đột ngột Khi tay tiếp xúc bĩng cũng là lúc hĩp bụng nhanh, gập thân, phối hợp giữa chân, tay và than người một cách hợp lí Khi rơi xuống đất bằng hai chân
Khi giảng dạy mơn thể thao tự chọn bĩng chuyền, cho các em xem tranh để tập luyện học sinh nắm bắt được kiến thức nhanh hơn, tập luyện hăng say và tích cực hơn
Ví dụ: Khi lên lớp giảng dạy giáo viên phải soạn giảng theo hướng tích cực hĩa hoạt động học tập của học sinh
GIÁO ÁN MINH HỌA Tên bài: THỂ THAO TỰ CHỌN BÓNG CHUYỀN
I Mục tiêu:
+ Kiến thức: Biết cách thực hiện đệm bĩng, chuyền bĩng cao tay bằng 2 tay, Phát bĩng thấp tay chính diện; phát bĩng thấp tay nghiêng mình phát bĩng cao tay; Đập bĩng theo phương lấy đà
Trang 10+ Kỹ năng: Thực hiện được đệm bĩng, chuyền bĩng cao tay bằng 2 tay, Phát bĩng
thấp tay chính diện phát bĩng thấp tay nghiêng mình phát bĩng cao tay; Đập bĩng
chính diện theo phương lấy đà
II Địa điểm và phương tiện:
- Sân trường ; còi, bóng, HS đồng phục
III Tiến trình hoạt động:
Nội dung bài dạy LVĐ Yêu cầu về kĩ thuật PP tổ chức
I Mở đầu:
+ Nhận lớp
+ Phổ biến mục tiêu
bài
+ Khởi động:
Xoay cánh tay cổ
tay, cổ chân, khuỷu
tay, xoay khớp gối,
gập duỗi, ép dọc, ép
ngang, căng cơ vai,
cổ tay
Chạy bước nhỏ
Chạy nâng cao đùi
Chạy đạp sau
II Cơ bản:
Mơn TTTC: Bĩng
Chuyền.
1 Kỹ thuật chuyền
bĩng cao tay bằng 2
tay.
15 p
2l/8n
2l/hs //
//
70 p
65 p
- Lớp trưởng tập hợp báo cho GV
- GV phổ biến mục tiêu của bài
- khởi động tích cực hết biên độ
kĩ thuật động tác
- Độ linh hoạt cổ chân
- Tần số bước chạy
- Tích cực đạp thẳng chân sau
+ Chuẩn bị: Trước khi chuyền bĩng
cần phán đốn hướng bĩng đến để di chuyển về phía đã và đứng ở thư thế chuẩn bị
+ Động tác: Đĩn đúng điểm rơi của
bĩng, nhanh chĩng đưa hai tay về phía bĩng Tiếp xúc bĩng ở tầm trước và
I
▲
▲
| ->
| ->
| ->
| ->
II
Cả lớp xem hình các
kĩ thuật bĩng chuyền
(học sinh tự tập khơng bĩng và cĩ bĩng)