Trong bất kỳ xã hội nào Nhà nước đều có vai trò đặc biệt quan trọng. Từ nhà nước phong kiến, tư bản hay chủ nghĩa xó hội đều phải tiến hành quản lý hành chính Nhà nước trên mọi lĩnh vực đời sống, kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng.... Nhằm phát triển kinh tế giữ gìn an ninh, chính trị theo yêu cầu chế độ chính trị của nước ấy. Những năm gần đây, thực hiện đường lối đổi mới của Đảng hệ thống luật cũng như pháp lệnh được ban hành và phỏt triển ngày càng hoàn thiện tạo môi trường pháp lý cho kinh tế xã hội phát triển an ninh, quốc phòng được tăng cường, đồng thời để quản lý điều hành đất nước bằng pháp luật, xây dựng Nhà nước pháp quyền, phát huy quyền dân chủ của nhân dân, thiết lập kỷ cương trật tự của xã hội. Tuy nhiên thực tế còn một số hạn chế trong quản lý hành chính Nhà nước, thủ tục hành chính còn rườm rà, pháp luật có khâu chưa chặt chẽ, nhiều thiếu sót, khuyết điểm ảnh hưởng đến quyền dân chủ của nhân dân, trật tự kỷ cương bị xâm phạm gây ảnh hưởng cho Nhà nước. Trước tình hình đó Đảng, Nhà nước có chính sách cải cách nền hành chính để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới góp phần hội nhập để phát triển kinh tế xã hội đồng thời phải giữ vững được độc lập, tự chủ. Tăng cường quản lý bằng pháp luật, đây là nội dung, là mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trong quản lý cần chú trọng xây dựng các văn bản điều chỉnh trờn các lĩnh vực tránh bỏ trống, chồng chéo. Các văn bản pháp luật phải tạo thành hành lang pháp lý chung, đảm bảo vừa phát triển kinh tế, vừa phát triển văn hoá xã hội, bảo vệ môi trường, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và lợi ích Quốc gia. Các văn bản pháp luật là công cụ để quản lý Nhà nước, đảm bảo vai trò điều tiết của Nhà nước trong việc quản lý xã hội trong nền kinh tế thị trường, thể hiện đường lối của Đảng đặt trọng tâm là tăng thêm thời cơ, khắc phục nguy cơ, đẩy mạnh công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Đồng thời nhận thức luật pháp đúng và nghiêm túc để đưa công tác quản lý hành chính Nhà nước đạt hiệu quả, làm thay đổi căn bản quản lý Chủ quan còn rơi rớt sang hẳn cơ chế quản lý hành chính Nhà nước bằng pháp luật tăng cường tính chủ động, tính tự chịu trách nhiệm.
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Trong nhiều năm qua Học viện Hành chính Quốc gia đã
tổ chức thành công nhiều lớp bồi dỡng kiến thức Quản lý Nhà
n-ớc, chơng trình chuyên viên, nhằm trang bị những kiến thức cơ bản, nâng cao nhận thức và hiểu biết về quản lý hành chính Nhà nớc cho đội ngũ cán bộ công chức trong cả nớc ( đặc biệt là đối với cán bộ làm công tác quản lý và lãnh đạo các đơn vị).
Với t cách là một cán bộ công chức Ban Tổ Chức Tỉnh uỷ
Hà Giang, tôi vinh dự đợc tham gia học tập lớp bồi dỡng kiến thức Quản lý Nhà nớc, chơng trình chuyên viên do Học viện Hành chính Quốc gia tổ chức từ ngày 12/10/2006 đến ngày 12/01/2007 Với chơng trình đã học và đợc sự chỉ dẫn, giúp
đỡ của các thầy, cô giáo Học viện Hành chính Quốc gia.Tiểu luận này tôi viết, mặc dù kiến thức Quản lý Nhà nớc của tôi đã
đợc bổ sung, nhng khi viết bài tiểu luận này không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong đợc sự góp ý của các thầy cô giáo
và các bạn đồng nghiệp để bài tiểu luận hoàn thiện hơn.
Trang 2Xin chân trọng cảm ơn các thầy cô giáo của Học viện Hành chính Quốc gia đã tận tình giảng dạy, giúp đỡ tôi hoàn thành chơng trình khoá này.
MỞ BÀI
Trong bất kỳ xã hội nào Nhà nớc đều có vai trò đặc biệtquan trọng Từ nhà nước phong kiến, tư bản hay chủ nghĩa xó hội đều phảitiến hành quản lý hành chính Nhà nớc trên mọi lĩnh vực đời sống,kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng Nhằm phát triểnkinh tế giữ gìn an ninh, chính trị theo yêu cầu chế độ chínhtrị của nớc ấy
Những năm gần đây, thực hiện đờng lối đổi mới của
Đảng hệ thống luật cũng nh pháp lệnh đợc ban hành và phỏt triểnngày càng hoàn thiện tạo môi trờng pháp lý cho kinh tế - xã hội pháttriển an ninh, quốc phòng đợc tăng cờng, đồng thời để quản
lý điều hành đất nớc bằng pháp luật, xây dựng Nhà nớc phápquyền, phát huy quyền dân chủ của nhân dân, thiết lập kỷ c-
ơng trật tự của xã hội Tuy nhiên thực tế còn một số hạn chếtrong quản lý hành chính Nhà nớc, thủ tục hành chính còn rờm
Trang 3điểm ảnh hởng đến quyền dân chủ của nhân dân, trật tự
kỷ cơng bị xâm phạm gây ảnh hưởng cho Nhà nước
Trớc tình hình đó Đảng, Nhà nớc có chính sách cải cáchnền hành chính để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới góp phầnhội nhập để phát triển kinh tế - xã hội đồng thời phải giữvững đợc độc lập, tự chủ
Tăng cờng quản lý bằng pháp luật, đây là nội dung, làmục tiêu xây dựng Nhà nớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa ViệtNam Trong quản lý cần chú trọng xây dựng các văn bản điềuchỉnh trờn các lĩnh vực tránh bỏ trống, chồng chéo Các vănbản pháp luật phải tạo thành hành lang pháp lý chung, đảmbảo vừa phát triển kinh tế, vừa phát triển văn hoá - xã hội, bảo
vệ môi trờng, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và lợi ích Quốc gia.Các văn bản pháp luật là công cụ để quản lý Nhà nớc, đảm bảovai trò điều tiết của Nhà nớc trong việc quản lý xã hội trongnền kinh tế thị trờng, thể hiện đờng lối của Đảng đặt trọngtâm là tăng thêm thời cơ, khắc phục nguy cơ, đẩy mạnh côngcuộc đổi mới theo định hớng xã hội chủ nghĩa Đồng thời nhậnthức luật pháp đúng và nghiêm túc để đa công tác quản lýhành chính Nhà nớc đạt hiệu quả, làm thay đổi căn bản quản
lý " Chủ quan" còn rơi rớt sang hẳn cơ chế quản lý hành chính
Nhà nớc bằng pháp luật tăng cờng tính chủ động, tính tự chịutrách nhiệm
Qua học tập lớp quản lý hành chính Nhà nớc, tôi nhận thức
đợc việc quản lý hành chính Nhà nớc đóng vai trò quan trọng
Trang 4trong việc ổn định và phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốcphòng, giữ vững độc lập tự chủ Từ đó tôi chọn đề tài tiểu
luận cuối khóa: " Quá trình sử lý việc xây dựng nhà ở sai
phép trên địa bàn thị xã Hà Giang –tỉnh Hà Giang, xem xét trên góc độ quản lý Nhà nớc"
I- quan điểm quản lý hành chính nhà nớc
1/ Quản lý bắt nguồn từ sự phân công, hợp tác lao động.Việc phát hiện quản lý đợc coi nh kết quả tất yếu của sự
chuyển nhiều quá trình lao động phối hợp lại Mác viết: " Bất
cứ lao động xã hội hay lao động chung nào mà tiến hành trên quy mô khá lớn đều yêu cầu phải có sự chỉ đạo, điều hoà những hoạt động cá nhân Một nhạc sỹ đọc tấu thì tự điều khiển lấy mình nhng một dàn nhạc thì cần phải có nhạc tr- ởng".
Nh vậy: Quản lý là một hoạt động khách quan nảy sinh khicần có sự nỗ lực tập thể để thực hiện mục tiêu chung Quản lýdiễn ra ở mọi tổ chức từ phạm vi nhỏ đến lớn, từ đơn giản
đến phức tạp Trình độ xã hội hoá nâng cao, yêu cầu quản lýcàng cao và vai trò của nó càng tăng lên
2/ Quản lý Nhà nớc là một dạng quản lý xã hội đặc biệt,mang tính quyền lực Nhà nớc và sử dụng pháp luật Nhà nớc để
điều chỉnh hành vi hoạt động của con ngời trên tất cả các
Trang 5nớc thực hiện, nhằm thoả mãn nhu cầu hợp pháp của con ngời,duy trì sự ổn định và phát triển xã hội.
3/ Quản lý hành chính Nhà nớc là hoạt động thực thiquyền hành pháp của Nhà nớc, đó là sự tác động có tổ chức
và điều hành bằng văn bản quyền lực pháp luật Nhà nớc đốivới quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con ngời do cáccơ quan trong hệ thống Chính phủ từ Trung ơng đến cơ sởtiến hành để thực hiện những chức năng và nhiệm vụ củaNhà nớc, nhằm duy trì và phát triển cao các mối quan hệ xã hội
và trật tự pháp luật, thoả mãn các nhu cầu hợp pháp của con
ng-ời trong cuộc sống xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
4/ Xử lý tình huống trong quản lý Nhà nớc là công việc ờng xẩy ra Tình huống hành chính là hồ sơ đợc tờng trìnhchi tiết một sự việc, một vấn đề, một tình huống xảy ra trongquản lý Nhà nớc
th-II- tình huống
Quá trình xử lý việc xây dựng nhà ở sai phép trên
địa bàn thị xã Hà Giang –tỉnh Hà Giang, xem xét trên góc độ quản lý Nhà nớc.
1- Hoàn cảnh ra đời của câu chuyện tình huống.
Hà Giang là một tỉnh miền núi, vùng cao biên giới, cú diệntích tự nhiên 7.884km2, dân số 64 vạn ngời, gồm 22 dân tộcanh em sinh sống, trong đó 89% là các dân tộc thiểu số Toàn
Trang 6tỉnh có 10 huyện và một thị xã, với 195 xã, phờng, thị trấn,2.032 thôn bản, tổ dân phố Có 143 xã đặc biệt khó khăn Đất
đai tuy rộng nhng phần lớn là vùng cao núi đá Trung ơng xếp
Câu chuyện tôi trình bày sau đây là một trong nhữngvấn đề còn nổi cộm trong việc xây dựng nhà ở tại địa ph-
ơng tôi
2- Diễn biến của câu chuyện.
Ông Trần Quốc B là bộ đội đống quân tại tỉnh Hà Giang,sau đó lập gia đình và phục viên tại thị xã Hà Giang Năm
1985 gia đình ông mua lại căn nhà, số 289 đờng P thuộc tổ 2Phờng N thị xã Hà Giang, đầu năm 2000 ụng B xin phép xây dựngnhà mới
Sau khi xem xét hồ sơ mua bán chuyển nhợng nhà cửa,bản vẽ thiết kế xây dựng nhà mới và đối chiếu là đất này thỡ khụngnằm trong quy hoạch tổng thể của thị xã, Sở xây dựng Hà
Giang đã trình UBND tỉnh để cấp phép xây dựng cho ông B.
Trang 7UBND tỉnh đã cấp giấy phép số 168/GPXD/2000 ngày16/03/2000 đồng ý cho ông B xây dựng nhà ở, khi xây dựng
ông B phải tuân thủ theo các nguyên tắc sau:
- Bảo đảm chất lợng công trình
- Phải tôn trọng quyền lợi hợp pháp của ngời có liên quan
đến công trình xây dựng và hoàn toàn chịu trách nhiệm trớcpháp luật nếu có tranh chấp
- Phải liên hệ với đơn vị có chức năng và t cách phápnhân để thi công đúng theo đồ hoạ kiến trúc đã đợc duyệt
- Nếu thay đổi thiết kế phải báo cáo và chờ quyết địnhcủa cơ quan thẩm quyền mới đợc thực hiện
Nh vậy, ụng B khi xây dựng nhà ở phải tuân theo cácnguyên tắc theo quy định Nhng khi xây dựng nhà mới, ông B
đã xây dựng sai giấy phép Ông tự ý xõy mở rộng phớa sau tầng 2 vớidiện tớch 6m x 1,1 m cỏch mặt đường 3m dẫn đến xõm phạm lấn vào khoảngkhụng con đường đi lại của khu dõn cư phớa trong và đặc biệt ảnh hưởng đếnsinh hoạt hàng ngày của gia đình ông Hà Văn Đ
Qua sự việc xây dựng trái phép của ông B, ông Đ đã viết
đơn khiếu nại đến cơ quan có thẩm quyền để xin giải quyếttranh chấp nêu trên
Đơn của ông Đ đợc tóm tắt nh sau:
Vào ngày 20/03/2000, ông B đã tiến hành xây dựng nhà
số 298 của ông Khi xây dựng ông B đã tự ý xõy mở rộng phớa sautầng 2 lấn chiếm khoảng không của con hẻm đi lại của khu dõn cư
Trang 8phớa trong và ảnh hưởng đến cảnh quan sinh hoạt của nhà ông Đ trongkhi đang tiến hành xõy dựng ông Đ đã khuyên ông B đừng lấnchiếm khoảng không này vì ảnh hởng đến nhà ông, nhng
ông B không nghe vẫn tiếp tục xõy dựng và cho đó là phần diệntích của ông
Ông Đ gửi đơn khiếu nại đến: Phòng quản lý đô thị thị xã
Hà Giang UBND thị xã Hà Giang và Sở xây dựng đề nghịkiểm tra, xác minh cụ thể thêm nếu ông B tự lấn chiếm nh vậy,các gia đình khác cũng tự lấn chiếm theo, khu vực này sẽ mấttrật tự và ảnh hởng đến cảnh quan đụ thị đi lại của nhõn dõn
Sau đó sự việc tranh chấp diễn ra nh sau:
Sau khi nhận đơn khiếu nại của ông Đ, phòng quản lý đôthị thị xã Hà Giang kết hợp với UBND phờng, Công an Phờng N,
đại diện 2 gia đình ông B và ông Đ tiến hành kiểm tra, xácminh cụ thể lập biên bản nh sau:
- Gia đỡnh ông B đang xây dựng trái phép trên khoảngkhông con hẻm sau nhà là 6m x 1,1m
- Yêu cầu đơng sự tạm ngừng thi công việc xây dựng saiphép này, chờ ý kiến chỉ đạo của cấp có thẩm quyền
Khi lập biên bản xong, Phòng quản lý đô thị thị xã HàGiang có Công văn số 112/CV ngày 09/06/2000 gửi UBND thị xã
về việc xử lý vi phạm đối với gia đỡnh ụng Bở số nhà 298 Phờng N
nh sau:
Trang 9- Nhà số 298 đợc xây dựng theo giấy phép số 168 ngày16/03/2000 của UBND tỉnh Hà Giang Trong đó có ghi rõ ông Bphải xây dựng theo đúng phần diện tích đất của ông, không
đợc tự ý khơi nới thêm Vậy ông đã không chấp hành, trìnhUBND thị xã xem xét giải quyết
UBND thị xã Hà Giang sau khi nhận đợc biên bản và Côngvăn số 112/CV ngày 09/06/2000 của Phòng quản lý đô thị đãxem xét và ra quyết định số 134- QĐ/HC ngày 16/08/2000 nộidung nh sau:
- Căn cứ vào luật đất đai, ngày 14/7/1995
- Căn cứ pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính ngày19/7/1995
- Căn cứ vào Nghị quyết 91/NĐ- CP ngày 17/8/1994 về banhành điều lệ quản lý đô thị
Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với ông TrầnQuốc B
Mức tiền phạt là: 500.000đ
Lý do: Đã có hành vi vi phạm xây dựng nhà ở sai phộp so vớigiấy phộp được cấp số 168/ GPXD ngày 16/03/2000 của UBND tỉnh, tự lấnchiếm khoảng không phớa sau tầng 2 khụng thuộc phần đất của gia đỡnhụng B Trong thời gian 15 ngày kể từ ngày nhận quyết địnhnày, gia đỡnh ụng B phải tự thỏo dỡ và nộp tiền phạt vi phạm hành chớnh
Quá hạn nêu trên, giao cho Chủ tịch UBND phờng, thị xã HàGiang, Phòng quản lý đô thị và các phòng có liên quan tổ chức
Trang 10tháo gỡ, thu hồi vật liệu đa vào sử dụng công ích, ông B chịumọi phí tổn cho việc tháo gỡ.
Ông B nhận đợc quyết định xử phạt vi phạm hành chínhcủa UBND thị xã Hà Giang, không chấp nhận thỏo dỡ nộp phạttiền đồng thời viết đơn khiếu nại gửi UBND thị xã, Sở xây dựngnội dung nh sau:
- Xin đợc bảo lu phần dựng xõy mở rộng phớa sau tầng 2 là thuộcphần khụng gian của gia đình ông B và xin xem xét lại quyết
định số 134/QĐ ngày 16/08/2000 của UBND thị xã Hà Giang
UBND thị xã Hà Giang nhận đơn khiếu nại của ông B saukhi xem xét đã ra quyết định 105/QĐ ngày 28/10/2000 nộidung nh sau:
- Bác đơn khiếu nại của ông B, về việc xin bảo lu được sửdụng phần cơi nới phớa sau tầng 2
- Yêu cầu ông B nghiêm chỉnh chấp hành quyết định số134/QĐ ngày 16/08/2000, nộp phạt và thá dỡ phần xây dựng viphạm trên
- Đây là quyết định cuối cùng của UBND thị xã Hà Giang
về việc giải quyết khiếu nại của ông B
Ông B sau khi nhận quyết định bác đơn của UBND thị xã
Hà Giang về việc khiếu nại của mình đã tiếp tục gửi đơnkhiếu nại đến Thanh tra Nhà nớc, UBND tỉnh Hà Giang với nộidung
Trang 11- Xin điều chỉnh lại giấy phép xây dựng số 168/GPXDngày 16/03/2000 của UBND tỉnh Hà Giang.
- Xin huỷ quyết định số 134/QĐ ngày 16/08/2000 củaUBND thị xã Hà Giang
Sở xây dựng, sau khi nhận đợc đơn khiếu nại của ông B
đã xem xét hồ sơ và có công văn số 72/CV ngày 23/11/2000gửi UBND thị xã với nội dung:
Trong quá trình giải quyết, đối chiếu với hồ sơ lu trữ tạicơ quan và các chứng từ sở hữu nhà hợp pháp của ông B, chúngtôi không tìm thấy văn bản nào xác nhận phần diện tích đấtsau nhà ông B là hẻm công cộng Mặt khác việc xây dựng cơinới diện tớch phớa sau tầng 2 nhà ông B không ảnh hởng trực tiếp
đến hộ đối diện và đường giao thụng đi lại của khu dõn cư phớa trong
Để đảm bảo quyền lợi, lợi ích hợp pháp của công dân, Sở xâydựng sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng giải quyết dứt
Trang 12sau nhà ông B là hẻm công cộng và không ảnh hởng trực tiếp
đến hộ đối diện
Nh vậy văn bản của UBND thị xã và văn bản của Sở xâydựng trái ngợc nhau về việc giải quyết tranh chấp khoảngkhông trên hiên sau nhà ông B
III- phân tích xử lý tình huống
1- Cơ sở lý luận để tiến hành xử lý tình huống:
Xây dựng nhà là quá trình tất yếu của đô thị đang pháttriển, trong đó xây dựng nhà ở là yêu cầu cấp bách của thị xã,
là nhu cầu tất yếu trong cuộc sống của nhân dân và cán bộ côngnhân viên chức, nhng đô thị phát triển phải có quy hoạch Dovậy khi xây dựng nhà ở nói riêng và các kiến trúc khác nóichung phải tuân thủ các quy định về xây dựng
Nhà nớc bằng quyền lực của mình, quy định việc xâydựng, sửa chữa nhà phải làm thủ tục xin cấp phép xây dựng,nhằm đảm bảo cho đô thị xây dựng và phát triển theo các yêucầu sau:
- Phải thực hiện đúng yêu cầu quy hoạch xây dựng và cảitạo đô thị dự kiến trong tơng lai
- Phải dự kiến mở rộng đờng để đảm bảo lu lợng giaothông ngày càng cao
Trang 13- Phải đảm bảo yêu cầu về môi sinh, môi trờng, an toànphòng cháy, chữa cháy và cảnh quan đô thị.
Khi xây dựng nhà cửa cần chú ý:
* Khi thiết kế xây dựng nhà mới và khi tiến hành xâydựng nhà, cần chú ý đảm bảo một số điều kiện sau đây
Để vừa thuận tiện cho việc sử dụng riêng vừa không làm ảnhhởng đến các công trình lân cận
- Không đợc trổ cửa sổ hay bất cứ bộ phận kiến trúc nàonh: Mái nhà, ống nớc, bồn hoa
- Khi 2 nhà chung tờng chịu lực chỉ đợc đục tờnghoặc xây dựng tiếp khi nhà có tờng chung bên kia đồng ý
- Khi sử dụng tờng chung cho 2 nhà, thì mỗi bên đợc sửdụng đến nửa thân tờng với điều kiện phải đảm bảo kỹthuật
- Trong trờng hợp đặc biệt cần thiết phải có sự thoả thuậncủa đôi bên
- Nhà giáp ranh đất hoặc công trình của ngời khác, nếulàm tờng riêng thì phải làm thông gió ở độ cao trên 2m ( trừ tr-ờng hợp đặc biệt có thể làm cách nhau ít nhất 0,60m để đủkhoảng cách dọn dẹp vệ sinh), mái nhà, mái hắt nớc ma, nớcsinh hoạt không đợc chảy sang phần đất nhà kế bên, mới đợcphép xây dựng
2- Phân tích tình huống.
Trang 14Qua trình bày trên, ông Trần Quốc B, đã có giấy sử dụngnhà từ ngời chủ cũ, sau khi mua bán xong, ông B thấy nhà hhỏng nhiều nên tiến hành xin phép để xây dựng nhà mới và
đợc cấp có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng số 168- GPXDngày 16/03/2000
- Khi xây dựng, sửa chữa nhà, công trình xây dựng tạm,xây kiên cố, bán kiên cố của mọi tổ chức, cá nhân khi xâydựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa đều phải xin cơ quan Nhà nớccấp giấy phép mới đợc khởi công xây dựng sửa chữa
- Chỉ trong trờng hợp sửa chữa mang tính chất bảo trì ờng xuyên nhà cửa để đảm bảo điều kiện nh: trát vá, quétvôi, đảo ngói, thay sửa, thay cửa thì không phải xin giấyphép
th-Nh vậy ông B đã tuân thủ nghiêm chỉnh việc xin phépxây dựng lại nhà và đã đợc các cấp có thẩm quyền xem xét và
đồng ý cấp phép xây dựng Sự việc khiếu kiện - chỉ xảy rakhi ông B tự ý cơi nới, mở rộng thêm phần diện tớch phớa sau tầng 2dẫn đến có sự khiếu kiện của ông Đ
Qua sự khiếu nại của ông Đ đối với việc xây dựng tráiphép của ông B, các cơ quan có thẩm quyền đó chịu tráchnhiệm giải quyết lần đầu các lần khiếu nại tiếp theo giảiquyết theo quy định của pháp lệnh khiếu nại tố cáo của côngdân