Slide pháp luật kinh tế chương 3 pháp luật về hợp đồng

Nội dung của hợp đồng• Đối tượng của hợp đồng là tài sản phải giao, công việc phải làm hoặc không được làm; • Số lượng, chất lượng; • Giá, phương thức thanh toán; • Thời hạn, địa điểm, p

CHƯƠNG III

PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG

VĂN BẢN PHÁP LUẬT

• Bộ luật dân sự 2005

+ Điều 121  138: Giao dịch dân sự

+ Điều 318  373: Các biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự

+ Điều 388  427: Hợp đồng dân sự

• Luật thương mại 2005

+ Điều 24  87: Mua bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ

+ Điều 292  316: Chế tài trong thương mại

I – KHÁI QUÁT VỀ HỢP ĐỒNG

1 Định nghĩa hợp đồng

2 Đặc điểm của hợp đồng

3 Phân loại hợp đồng

1 Định nghĩa hợp đồng

Hợp đồng là sự thỏa thuận của các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt các quyền và nghĩa vụ của các bên cùng tham gia vào quan hệ đó.

HỢP ĐỒNG

Quyền Nghĩa vụ

Hợp đồng

Hợp đồng được thể hiện dưới dạng như thế nào?

Chủ thể

Mục đích

Hình thức

2 Đặc điểm của hợp đồng

xã hội, quỹ từ thiện; Các tổ chức khác có đủ điều kiện tại Điều 84.

• Chủ thể khác: tổ hợp tác, hộ gia đình, DNTN

2 Đặc điểm của hợp đồng

b/ Hình thức của hợp đồng (Điều 124 BLDS)

2 Đặc điểm của hợp đồng

c/ Mục đích của hợp đồng

Là những lợi ích hợp pháp mà các bên mong muốn đat được khi xác lập HĐ đó (Điều 123 BLDS)

Lợi ích hợp pháp có thể là lợi ích vật chất hoặc tinh thần

• Hợp đồng vì lợi ích của người thứ ba

d/ Căn cứ vào điều kiện để thực hiện hợp đồng

• Hợp đồng vô điều kiện

• Hợp đồng có điều kiện

• HĐ trong xây dựng cơ bản;

• HĐ trong trung gian thương mại: đại diện cho thương nhân; môi giới kinh doanh; đại lý; ủy thác mua bán hàng hóa.

• HĐ dịch vụ trong xúc tiến thương mại: HĐ dịch vụ quảng cáo; trưng bày giới thiệu sản phẩm hàng hóa.

• HĐ tín dụng; HĐ bảo hiểm;

• HĐ trong lĩnh vực đầu tư: HĐ hợp tác kinh doanh….

2 Thẩm quyền ký kết hợp

đồng

• Cá nhân:  phải có năng lực chủ thể:

năng lực pháp luật dân sự và năng lực hành vi dân sự (Điều 20, 21, 22, 23 BLDS)

• Tổ chức (pháp nhân hoặc không phải

pháp nhân)  ký kết thông qua người đại diện (theo pháp luật, theo ủy quyền)

- Từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi, nếu có TS riêng  tự mình xác lập, thực hiện ko cần được sự đồng ý của người ĐD

- GD liên quan đến tài sản của người này phải có

sự đồng ý của người đại diện theo PL; trừ những giao dịch phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày.

Loại hình Người đại diện theo

HĐTV, GĐ - TGĐ)

K5 Đ67, K1 Đ74 LDN

Công ty TNHH

2 thành viên

Theo Điều lệ (Chủ tịch HĐTV, GĐ– TGĐ)

Đ46 LDN

Công ty CP Theo Điều lệ

(Chủ tịch HĐQT, GĐ– TGĐ)

Đ95 LDN

Lưu ý với 1 số hợp đồng

Công ty TNHH 1 tv

Công ty TNHH 2 tv trở lên

Điều 75 Điều 59 Điều 120

 Được sự chấp thuận của công ty

3 Nội dung của hợp đồng

• Đối tượng của hợp đồng là tài sản phải giao, công việc phải làm hoặc không được làm;

• Số lượng, chất lượng;

• Giá, phương thức thanh toán;

• Thời hạn, địa điểm, phương thức thực hiện hợp đồng;

• Quyền, nghĩa vụ của các bên;

• Trách nhiệm do vi phạm hợp đồng;

• Phạt vi phạm hợp đồng;

• Các nội dung khác.

4 Trình tự giao kết hợp đồng

Bước 1: Đàm phán Bước 2: Giao kết hợp đồng

4 Trình tự giao kết hợp đồng

Bước 1: Đề nghị giao kết hợp đồng

Thay đổi, rút lại, sửa đổi, hủy bỏ, chấm dứt đề nghị

GKHĐ (Điều 392, 393, 394 BLDS)

Bước 2: Chấp nhận giao kết hợp đồng

A

Bên đề

nghị giao kết

HĐ

B

Bên đc

đề nghị g/kết HĐ

Giao kết gián tiếp

Thời điểm giao kết HĐ (Điều

• Thời điểm giao kết HĐ bằng lời nói là thời điểm các bên đã thỏa thuận về nội dung của HĐ

• Thời điểm giao kết HĐ bằng văn bản là thời điểm bên sau cùng ký vào văn bản

• Chủ thể tham gia hợp đồng hoàn toàn tự nguyện.

• Hình thức hợp đồng là điều kiện có hiệu lực của giao dịch trong trường hợp pháp luật có quy định.

III - THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG

1 Các nguyên tắc thực hiện hợp đồng

2 Quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp

đồng mua bán hàng hóa theo Luật thương mại 2005

3 Các biện pháp bảo đảm thực hiện hợp đồng

4 Sửa đổi hợp đồng

5 Chấm dứt hợp đồng

• Thực hiện một cách trung thực, theo tinh thần hợp tác và có lợi nhất cho các bên, bảo đảm tin cậy lẫn nhau;

• Ko được xâm phạm đến lợi ích của NN, lợi ích công cộng, quyền, lợi ích hợp pháp của người khác

2 Quyền và nghĩa vụ của các bên

trong hợp đồng mua bán hàng hóa theo LTM2005

2.1 Nghĩa vụ cơ bản của bên bán

• Giao hàng đúng đối tượng, chất lượng (Điều 39, 40,

41, 43 LTM)

• Giao chứng từ kèm theo hàng hóa (Điều 34, 42 LTM)

• Giao hàng đúng thời hạn (Điều 37, 38 LTM)

• Giao hàng đúng địa điểm (Điều 35 LTM)

• Kiểm tra hàng hóa trước khi giao hàng (Điều 44 LTM)

• Đảm bảo quyền sở hữu, SHTT đối với hàng (Điều 45,

46 LTM)

• Bảo hành hàng hóa (Điều 49 LTM)

2 Quyền và nghĩa vụ của các bên

trong hợp đồng mua bán hàng hóa theo LTM2005

2.2 Nghĩa vụ cơ bản của bên mua

• Nghĩa vụ nhận hàng (Điều 56 LTM)

• Nghĩa vụ thanh toán (Điều 50, 51, 54, 55 LTM)

2 Quyền và nghĩa vụ của các bên

trong hợp đồng mua bán hàng hóa theo LTM2005

2.3 Chuyển rủi ro đối với hàng hóa

• Trong t/hợp có địa điểm giao hàng xác định (Đ57 LTM)

• Trong t/hợp ko có địa điểm giao hàng xác định (Điều

58 LTM)

• Trong trường hợp giao hàng cho người nhận hàng để gaio mà không phải là người vận chuyển (Điều 59 LTM)

• Trong trường hợp mua bán hàng hóa trên đường vận chuyển (Điều 60 LTM)

• Trong các trường hợp khác (Điều 61 LTM)

• Thời điểm chuyển quyền sở hữu hàng hóa (Điều 62 LTM)

3.1 Định nghĩa

Các biện pháp bảo đảm thực hiện hợp đồng là thỏa thuận giữa các bên nhằm đặt

ra các biện pháp tác động mang tính chất dự phòng để bảo đảm cho việc thực hiện nghĩa

vụ và ngăn ngừa, khắc phục những hậu quả xấu do việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ gây ra.

3.2 Đặc điểm

• Phát sinh từ thỏa thuận của các bên

• Mang tính chất bổ sung cho nghĩa vụ chính

• Mục đích nâng cao trách nhiệm cho các bên trong quan hệ hợp đồng

• Đối tượng của các biện pháp là những lợi ích vật chất

• Chỉ áp dụng khi có sự vi phạm nghĩa vụ

+ Tiền, giấy tờ có giá (Điều 321 BLDS)

+ Quyền tài sản (Điều 322 BLDS)

• Một tài sản dùng để bảo đảm thực hiện nhiều nghĩa

vụ dân sự (Điều 324 BLDS)

• Thứ tự ưu tiên thanh toán (Điều 325 BLDS)

a/ Cầm cố tài sản

• Cầm cố tài sản là việc một bên (bên cầm cố) giao tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên kia (bên nhận cầm cố) để bảo đảm thực hiện hợp đồng

• Hình thức : văn bản (riêng hoặc trong HĐ chính)

• Cầm cố nhiều tài sản: Điều 334

• Xử lý tài sản cầm cố: Điều 336, 337, 338

• Chấm dứt cầm cố tài sản: Điều 399, 340

b/ Thế chấp tài sản

• Là việc một bên (bên thế chấp) dùng tài sản thuộc sở hữu của mình để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự đối với bên kia (bên nhận thế chấp) và ko chuyển giao tài sản đó cho bên nhận thế chấp

• Tài sản thế chấp: động sản, bất động sản; tài sản đang cho thuê, tài sản được bảo hiểm

• Hình thức HĐ: Điều 343

• Xử lý tài sản thế chấp: Điều 355

• Chấm dứt thế chấp tài sản: Điều 357

• Hình thức: phải được lập thành văn bản

• HĐ giao kết, thực hiện  trả lại TS đặt cọc, hoặc được trừ để thực hiện nghĩa vụ trả tiền.

• Từ chối việc giao kết, thực hiện HĐ  mất TS đặt cọc hoặc 1 khoản tiền tương đương giá trị

TS đặt cọc.

d/ Ký cược (Điều 359)

• Ký cược là việc bên thuê tài sản là động sản giao cho bên cho thuê một khoản tiền hoặc kim khí quí, đá quí hoặc vật có giá trị khác (tài sản ký cược) trong một thời hạn để bảo đảm việc trả lại tài sản thuê.

• Tài sản thuê được trả lại  bên thuê được nhận lại tài sản ký cược sau khi trừ tiền thuê;

• Bên thuê ko trả lại TS thuê  bên cho thuê có quyền đòi lại tài sản thuê; nếu tài sản thuê không còn để trả lại thì tài sản ký cược thuộc

về bên cho thuê.

e/ Ký quỹ (Điều 360)

• Là việc bên có nghĩa vụ gửi một khoản tiền hoặc kim khí quí, đá quí hoặc giấy tờ có giá khác vào tài khoản phong toả tại 1 N/hàng để bảo đảm việc t/hiện NVDS.

• Bên có nghĩa vụ ko t/hiện hoặc t/hiện ko đúng nghĩa vụ  bên kia có quyền được ngân hàng nơi

ký quỹ thanh toán, bồi thường thiệt hại do bên

có nghĩa vụ gây ra, sau khi trừ chi phí dịch vụ NH.

• Thủ tục gửi và thanh toán do PL về ngân hàng q/định.

f/ Bảo lãnh

• Là việc người thứ ba (bên BL) cam kết với bên

có quyền (bên nhận BL) sẽ thực hiện NV thay cho bên có NV (bên được BL), nếu khi đến thời hạn mà bên được BL ko t/hiện hoặc t/hiện ko đúng nghĩa vụ.

• Hình thức bảo lãnh: Điều 362

• Phạm vi bảo lãnh: Điều 363

• Miễn việc thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh: Điều 368

• Xử lý tài sản của bên bảo lãnh: Điều 369

• Chấm dứt việc bảo lãnh: Điều 371

g/ Tín chấp

• Tổ chức chính trị - xã hội tại cơ sở có thể bảo đảm bằng tín chấp cho cá nhân, hộ gia đình nghèo vay một khoản tiền tại NH hoặc TCTD khác để sản xuất, kinh doanh, làm dịch vụ theo quy định của Chính phủ (Điều 372)

• Hình thức : phải được lập thành văn bản (Điều 373)

4 Sửa đổi hợp đồng

(Điều 423 BLDS)

• Các bên có thể thoả thuận sửa đổi hợp đồng

và giải quyết hậu quả của việc sửa đổi, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác

• Trong t/hợp HĐ được lập thành văn bản, được công chứng, chứng thực, đăng ký hoặc cho phép thì việc sửa đổi HĐ cũng phải tuân theo hình thức đó

• Sửa đổi toàn bộ hoặc một phần hợp đồng

5 Chấm dứt hợp đồng

(Điều 424 BLDS)

• Hợp đồng đã được hoàn thành;

• Theo thoả thuận của các bên;

• Cá nhân g/kết HĐ chết, pháp nhân hoặc chủ thể khác chấm dứt mà HĐ phải do chính cá nhân, pháp nhân hoặc chủ thể đó t/hiện;

• Hợp đồng bị huỷ bỏ, bị đơn phương chấm dứt t/hiện;

• HĐ ko thể t/hiện được do đối tượng của HĐ không còn và các bên có thể t/thuận thay thế đối tượng khác hoặc BTTHi;

• Các trường hợp khác do pháp luật quy định.

1 Định nghĩa

Hợp đồng vô hiệu là hợp đồng được ký kết không đáp ứng các điều kiện có hiệu lực của hợp đồng nên không có giá trị về mặt pháp lý.

 Theo Điều 127 BLDS, Hợp đồng vô hiệu trong trường hợp thiếu một trong các điều kiện tại Đ122 BLDS

Các trường hợp HĐ vô hiệu

Đ/kiện Các trường hợp vô hiệu

2 Phân loại hợp đồng vô hiệu

• HĐ vô hiệu tuyệt đối & HĐ vô hiệu tương đối

• HĐ vô hiệu toàn bộ & HĐ vô hiệu từng phần

3 Xử lý hợp đồng vô hiệu

(Điều 137 BLDS)

• HĐ vô hiệu k0 làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm xác lập.

• Khi HĐ vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận; nếu không hoàn trả được bằng hiện vật thì phải hoàn trả bằng tiền, trừ trường hợp tài sản giao dịch, hoa lợi, lợi tức thu được bị tịch thu theo quy định của pháp luật

• Bên có lỗi gây thiệt hại phải bồi thường.

V – VI PHẠM HỢP ĐỒNG VÀ

TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ DO VPHĐ

1 Vi phạm hợp đồng

2 Trách nhiệm pháp lý do vi phạm hợp đồng

1 Vi phạm hợp đồng

Vi phạm hợp đồng là hành vi không thực hiện hoặc thực hiện không đúng với những thỏa thuận mà các bên cùng nhau thiết lập nên trong quan hệ hợp đồng.

2.1 Định nghĩa

Trách nhiệm pháp lý do vi phạm hợp đồng là việc phải gánh chịu những hậu quả bất lợi của chủ thể vi phạm hợp đồng đã được pháp luật quy định.

VPHĐ  TNPL

2.1 Định nghĩa

* Đặc điểm:

• Trách nhiệm pháp lý do vi phạm HĐ được áp dụng đối với chủ thể thực hiện hành vi vi phạm hợp đồng;

• Nội dung các biện pháp trách nhiệm pháp lý do vi phạm hợp đồng luôn gắn với việc thực hiện các nghĩa vụ theo hợp đồng hoặc biện pháp tác động về mặt tài sản đối với bên vi phạm HĐ;

• Trách nhiệm pháp lý do vi phạm hợp đồng do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền áp dụng hoặc do bên

bị vi phạm áp dụng trên cơ sở pháp luật quy định.

2.2 Căn cứ phát sinh

Trách nhiệm pháp lý trong quan hệ hợp đồng phát sinh trên cơ sở các căn cứ sau:

• Có hành vi vi phạm hợp đồng;

• Có lỗi của bên vi phạm;

• Có thiệt hại thực tế xảy ra;

• Có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm hợp đồng với những thiệt hại thực tế xảy ra

• Huỷ bỏ hợp đồng (Điều 312, 314 LTM)

2.3 Các loại trách nhiệm pháp

lý do vi phạm hợp đồng

• Buộc thực hiện đúng HĐ: là việc bên bị vi phạm

yêu cầu bên vi phạm thực hiện đúng HĐ hoặc dùng biện pháp khác để HĐ được thực hiện hiện và bên vi phạm phải chịu chi phí phát sinh.

• Phạt vi phạm: Là sự thỏa thuận giữa các bên trong

hợp đồng, theo đó bên vi phạm nghĩa vụ phải nộp một khoản tiền cho bên bị vi phạm.

• Bồi thường thiệt hại: là việc bên vi phạm bồi

thường thiệt hại vật chất do hành vi vi phạm hợp đồng gây ra cho bên vi phạm.

vụ HĐ bị VP

- Do các bên thỏa thuận dựa trên thiệt hại thực tế

- Một bên VP cơ bản nghĩa vụ HĐ (luật định)

Hậu

quả

HĐ vẫn còn hiệu lực

HĐ chấm dứt từ thời điểm bên kia nhận được

t/báo

HĐ ko có hiệu lực từ thời điểm

giao kết Bồi thường thiệt hại (nếu có)

2.4 Các trường hợp miễn trách nhiệm đối với hành vi vi phạm

VI - KỸ NĂNG SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG

1 Cấu trúc hợp đồng

• Phần mở đầu: Cần lưu ý những nội dung gì trong soạn thảo phần mở đầu của Hợp đồng?

• Phần nội dung: Nội dung hợp đồng gồm những điều khoản cơ bản nào?

• Phần kết, phụ lục: Những lưu ý trong phần kết của hợp đồng?

• Thời gian, địa điểm ký kết HĐ?

• Cách ghi thông tin các bên trong HĐ?

Phần nội dung

• Điều khoản đối tượng (vật, công việc)

• Điều khoản số lượng, chất lượng, chủng loại, quy cách, tính đồng bộ của sản phẩm hoặc yêu cầu của công việc

• Giá cả, phương thức thanh toán

• Thời hạn, địa điểm, phương thức thực hiện HĐ;

• Quyền, nghĩa vụ các bên

• Chế tài vi phạm HĐ

• Giải quyết tranh chấp

• …

2 Ngôn ngữ hợp đồng

• Tránh các dấu, ký tự thừa

• Tránh viết ghép

• Ngôn ngữ đơn nghĩa, rõ ràng, dễ hiểu

• Giải thích thuật ngữ khi cần thiết

• Kiểm soát tranh chấp từ câu chữ của hợp đồng

Soạn thảo điều khoản phạt

HĐ?

Điều khoản phạt hợp đồng (lưu ý: nên luôn có):

• Lưu ý hậu quả pháp lý

• Lưu ý mức phạt (VBPL quy định riêng? Luật TM 2005)

• Lưu ý giá trị tính phạt

Điều khoản giải quyết tranh

• Phải dứt khoát trong việc lựa chọn Trọng tài hay Tòa án

Điều khoản trọng tài mẫu của

VIAC

“Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến hợp đồng này sẽ được giải quyết tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam bên cạnh Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam theo Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm này”

Thank You!