Luận văn thạc sỹ - Quản lý nhà nước về trật tự xây dựng đô thị thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên

1. LÝ DO LỰA CHỌN ĐỀ TÀI Điện Biên là một tỉnh nghèo vùng Tây Bắc tổ quốc, địa hình đồi núi chia cắt, kết cấu hạ tầng chưa được đầu tư đồng bộ, tỷ lệ hộ nghèo cao, đời sống của nhân dân các dân tộc còn nhiều khó khăn; nguồn thu ngân sách địa phương rất thấp, chủ yếu phụ thuộc vào nguồn cung cấp hỗ trợ từ Trung ương (gần 90%). Trong những năm qua, Điện Biên luôn nhận được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước trong tất cả các lĩnh vực, đặc biệt là phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo quốc phòng - an ninh, chính vì vậy kết cấu hạ tầng trên địa bàn tỉnh Điện Biên có nhiều khởi sắc, bộ mặt đô thị ngày một khang trang. Trong giai đoạn tới, Điện Biên càng phải đầu tư và kêu gọi đầu tư nhiều hơn nữa so với giai đoạn trước để phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là đầu tư kết cấu hạ tầng trên địa bàn toàn tỉnh; trong đó tập trung đầu tư vào thành phố Điện Biên Phủ; tạo tiền đề để thành phố Điện Biên Phủ đạt đô thị loại II trực thuộc tỉnh vào năm 2020. Việc đầu tư xây dựng các công trình nói chung và tại thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên nói riêng, đòi hỏi phải theo một trật tự và tuân thủ quy hoạch được duyệt; các quy định về xây dựng, đầu tư, môi trường…; cảnh quan, kiến trúc đô thị, bản sắc văn hóa vùng, miền; chất lượng xây dựng bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố. Trong những năm qua, việc thực hiện quản lý TTXD đô thị trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên đã đạt được nhiều kết quả tích cực; tuy nhiên do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan, nên việc quản lý TTXD đô thị trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên cũng còn có những bất cập, hạn chế. Chính vì vậy, để thực hiện tốt quy hoạch xây dựng được duyệt, quản lý tốt kiến trúc đô thị và nâng cao chất lượng công trình xây dựng trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên, thì việc nghiên cứu đề tài: “Quản lý nhà nước về trật tự xây dựng đô thị thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên” là cần thiết; vì vậy bản thân em đã lựa chọn đề tài này làm luận văn tốt nghiệp của mình. 2. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU Ở nước ta, thời gian qua việc nghiên cứu về quản lý TTXD đô thị nhìn chung còn mới, chưa được quan tâm đúng mức. Tính đến thời điểm hiện tại một số trang báo đã đăng tải một số công trình nghiên cứu, bài viết về quản lý TTXD đô thị tại địa bàn một số tỉnh, thành phố, như: Bài viết “Quản lý trật tự xây dựng đô thị: Cần sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị” của tác giả Lê Hải đăng trên trang https: Hanoi.gov.vn; với nội dung: Đánh giá tổng quát kết quả đạt được và chỉ ra những tồn tại, yếu kém, nguyên nhân tồn tại, yếu kém trong công tác quản lý TTXD đô thị thành phố Hà Nội thời gian qua, đồng thời bài viết cũng đề xuất: để thực hiện tốt công tác quản lý TTXD đô thị thành phố Hà Nội cần có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là các cấp chính quyền cơ sở. Bài viết “Quản lý trật tự xây dựng đô thị: Non yếu hay cố ý bật đèn xanh”, của tác giả Thành Anh, đăng trên trang https: Suckhoedoisong.vn; với nội dung: Từ vụ sập ngôi nhà 3 tầng số 43 phố Cửa Bắc (phường Trúc Bạch, quận Ba Đình) khiến 2 người tử vong, đã đặt ra nhiều dấu hỏi về công tác quản lý TTXD đô thị, đặc biệt là vai trò của lực lượng thanh tra xây dựng. Với gần 1600 lực lượng TTXD cấp quận, phường, xã được gọi là các đội thanh tra trực thuộc Thanh tra Sở Xây dựng Hà Nội, nhưng chất lượng lực lượng TTXD có mặt còn hạn chế. Bài viết cho rằng, vi phạm TTXD ở Hà Nội rất đáng lo ngại vì không ngày nào, không nơi nào không có vấn đề. Tác giả Trần Đình Hà có bài viết “Tăng cường quản lý trật tự xây dựng đô thị” được đăng trên trang https: moc.gov.vn; với nội dung: Thực hiện Luật quy hoạch đô thị năm 2009, công tác quản lý TTXD đô thị theo quy hoạch từng bước được nâng lên. Tuy nhiên, công tác quản lý TTXD đô thị hiện nay vẫn còn những tồn tại, hạn chế, nhiều khu vực đô thị còn thiếu QHCT, thiết kế đô thị, quy chế quản lý quy hoạch, kiến trúc đô thị… dẫn đến lúng túng trong thực hiện cấp GPXD. Từ thực trạng đó, Bộ Xây dựng đã đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo các cơ quan chuyên môn thực hiện 03 nhiệm vụ trọng tâm để quản lý tốt công tác TTXD đô thị. Luận văn thạc sỹ Khoa Luật, Trường Đại học Luật Hà Nội của tác giả Chử Thị Kim Anh, với đề tài nghiên cứu “Quản lý nhà nước về trật tự xây dựng đô thị, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội” với nội dung: Tác giả đã nghiên cứu về Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn quản lý nhà nước về trật tự xây dựng đô thị nói chung; phân tích thực trạng quản lý nhà nước về trật tự xây dựng đô thị trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội và đã đưa ra giải pháp hoàn thiện về quản lý nhà nước về trật tự xây dựng đô thị quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội trong thời gian tới [6]. Tuy nhiên chưa có công trình nghiên cứu nào viết một cách có hệ thống về quản lý nhà nước TTXD đô thị trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên, ngoài một số bài báo điện tử như: “Quản lý trật tự xây dựng đô thị: Non yếu hay cố ý bật đèn xanh”, của tác giả Thành Anh, đăng trên trang https: Suckhoedoisong.vn; “Tăng cường quản lý trật tự xây dựng đô thị” của tác giả Trần Đình Hà đăng trên trang https: moc.gov.vn. Việc quản lý TTXD đô thị trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ hiện nay đang là vấn đề nóng và phức tạp, được nhiều người quan tâm, mà chưa có công trình nghiên cứu đầy đủ, hệ thống, toàn diện nào viết về quản lý nhà nước về TTXD đô thị trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên. Trên cơ sở kế thừa các kết quả của các nghiên cứu nêu trên, luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn quản lý TTXD đô thị ở nước ta một cách tổng quát và cụ thể quản lý TTXD đô thị của thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên hiện nay. Qua đó đưa ra các giải pháp góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý TTXD đô thị tại thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên. Mặc dù vậy, những nghiên cứu nêu trên là tài liệu tham khảo có giá trị cho việc nghiên cứu và hoàn thiện đề tài của luận văn này. 3. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU - Làm rõ khung lý thuyết và các nội dung quản lý nhà nước về TTXD đô thị. - Phân tích thực trạng quản lý nhà nước về TTXD đô thị trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên; đánh giá những thành công, hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế trong công tác quản lý nhà nước về TTXD đô thị trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ. - Đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về TTXD đô thị trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên.

BÙI VĂN LUYỆN

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ XÂY DỰNG ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ -

TỈNH ĐIỆN BIÊN

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ & CHÍNH SÁCH

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS TRẦN THỊ VÂN HOA

HÀ NỘI - 2017

Em xin cam đoan Luận văn này là công trình nghiên cứu của cá nhân em.Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nghiêncứu nào khác Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chínhxác, tin cậy và trung thực, có căn cứ pháp lý Em đã đọc và hiểu về các hành vi viphạm sự trung thực trong học thuật Em cam kết bằng danh dự cá nhân rằngnghiên cứu này do em tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thựctrong học thuật

Em xin chân thành cảm ơn!

HỌC VIÊN

Bùi Văn Luyện

Để hoàn thành Luận văn “Quản lý nhà nước về trật tự xây dựng đô thị

thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên” này, cùng với sự nỗ lực cố gắng của

bản thân; em đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, động viên, hướng dẫn và đóng góp

ý kiến của các thầy, cô giáo, bạn bè và đồng nghiệp trong suốt thời gian học tập vànghiên cứu Đề tài

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới PGS-TS Trần Thị Vân Hoa - PhóHiệu trưởng Trường Đại học kinh tế quốc dân - Hà Nội, người đã tận tìnhhướng dẫn, giúp đỡ, động viên em trong suốt quá trình nghiên cứu và hoànthành Luận văn

Em chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo Khoa Khoa học quản lý, Viện đàotạo sau Đại học Trường Đại học kinh tế quốc dân - Hà Nội về những lời nhận xétquý báu, đóng góp đối với bản Luận văn này

Trong quá trình nghiên cứu Đề tài luận văn, không tránh khỏi những thiếusót; em rất mong nhận được sự góp ý chân tình của các thầy cô, bạn bè và các cánhân, tổ chức quan tâm đến Đề tài

Em xin chân thành cảm ơn!

HỌC VIÊN

Bùi Văn Luyện

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

MỤC LỤC

DANH MỤC HÌNH, BẢNG BIỂU

TÓM TẮT LUẬN VĂN i

PHẦN MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 7

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ XÂY DỰNG ĐÔ THỊ 7

1.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ, MỤC TIÊU QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TTXD ĐÔ THỊ 7

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm quản lý TTXD đô thị và quản lý nhà nước về TTXD đô thị 7

1.1.1.1 Khái niệm 7

1.1.1.2 Đặc điểm quản lý nhà nước về TTXD đô thị 10

1.1.2 Vai trò, mục tiêu quản lý nhà nước về TTXD đô thị 10

1.1.2.1 Vài trò 10

1.1.2.2 Mục tiêu quản lý nhà nước về TTXD đô thị 11

1.1.3 Chủ thể và đối tượng quản lý TTXD đô thị 12

1.2 NỘI DUNG VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TTXD ĐÔ THỊ 13

1.2.1 Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý TTXD đô thị 13

1.2.2 Về công tác quy hoạch xây dựng 13

1.2.3 Về cấp GPXD 14

1.2.4 Thanh tra, kiểm tra, giám sát TTXD đô thị 15

1.2.5 Về xử lý vi phạm TTXD đô thị 15

1.3 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TTXD ĐÔ THỊ 18

1.3.1.2 Đặc điểm Văn hóa truyền thống vùng, miền 18

1.3.1.3 Chính sách của Đảng và Nhà nước về quản lý TTXD đô thị 19

1.3.1.4 Các chính sách của địa phương về quản lý TTXD đô thị 19

1.3.2 Các yếu tố chủ quan 20

1.3.2.1 Từ bản thân cán bộ quản lý TTXD đô thị 20

1.3.2.2 Từ chủ đầu tư các công trình xây dựng trên địa bàn thành phố 20

1.3.2.3 Từ nhà thầu xây dựng 20

1.4 KINH NGHIỆM VỀ QUẢN LÝ TTXD ĐÔ THỊ TẠI MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BÀI HỌC CHO THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ, TỈNH ĐIỆN BIÊN 20

1.4.1 Kinh nghiệm của thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La 20

1.4.2 Kinh nghiệm của thành phố Lai Châu, tỉnh Lai Châu 21

1.4.3 Bài học cho thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên 22

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ XÂY DỰNG ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ, TỈNH ĐIỆN BIÊN 24

2.1 THỰC TRẠNG TRẬT TỰ XÂY DỰNG ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ, TỈNH ĐIỆN BIÊN 24

2.1.1 Đặc điểm kinh tế, xã hội của thành phố Điện Biên Phủ 24

2.1.2 Các yêu cầu quản lý nhà nước về TTXD đô thị trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ 28

2.1.2.1 Yêu cầu về ban hành các văn bản quy phạm pháp luật 28

2.1.2.2 Yêu cầu về quy hoạch 29

2.1.2.3 Yêu cầu về sử dụng đất 34

2.1.2.4 Yêu cầu về phát triển nhà ở 37

2.1.2.5 Yêu cầu về phát triển hạ tầng kỹ thuật 38

2.1.2.6 Yêu cầu về phát triển hạ tầng xã hội 41

2.1.2.7 Yêu cầu về cảnh quan kiến trúc 42

2.1.2.8 Yêu cầu về GPXD 43

2.2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TTXD ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ, TỈNH ĐIỆN BIÊN GIAI

ĐOẠN 2011 - 2016 47

2.2.1 Thực trạng ban hành các văn bản quy phạm pháp luật 47

2.2.1.1 Các văn bản của Trung ương 47

2.2.1.2 Các văn bản của địa phương 49

2.2.2 Thực trạng quy hoạch đô thị tại thành phố Điện Biên Phủ 51

2.2.3 Thực trạng về cấp GPXD 54

2.2.4 Thực trạng về thanh tra, kiểm tra, giám sát TTXD đô thị 56

2.2.5 Thực trạng xử phạt vi phạm hành chính về TTXD đô thị 59

2.3 ĐÁNH GIÁ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TTXD ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ 61

2.3.1 Thành công 61

2.3.1.1 Về công tác xây dựng và ban hành các chính sách để quản lý TTXD đô thị trên địa bàn thành phố 61

hàng năm và đột xuất 62

2.3.1.2 Về công tác QHXD và quản lý quy hoạch 62

2.3.1.3 Về công tác cấp GPXD 62

2.3.1.4 Về công tác thanh tra, kiểm tra TTXD đô thị 63

2.3.1.5 Về công tác xử lý vi phạm TTXD đô thị 64

2.3.2 Hạn chế 64

2.3.2.1 Về công tác xây dựng và ban hành các chính sách, quy định 64

2.3.2.2 Về công tác QHXD và quản lý quy hoạch 65

2.3.2.3 Về công tác cấp GPXD 66

2.3.2.4 Về công tác thanh tra, kiểm tra TTXD đô thị 67

2.3.2.5 Về công tác xử lý vi phạm TTXD đô thị 67

2.3.3 Nguyên nhân hạn chế 68

2.3.3.1 Nguyên nhân khách quan 68

2.3.3.2 Nguyên nhân chủ quan 68

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ XÂY DỰNG ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ, TỈNH ĐIỆN BIÊN ĐẾN NĂM

2020, ĐỊNH HƯỚNG ĐẾN NĂM 2030 70

3.1 MỤC TIÊU, ĐỊNH HƯỚNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TTXD ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ, TỈNH ĐIỆN BIÊN ĐẾN NĂM 2020 70

3.1.1 Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2020 70

3.1.1.1 Phương hướng chung 70

3.1.1.2 Mục tiêu chủ yếu đến năm 2020 70

3.1.2 Quan điểm, định hướng quản lý nhà nước về TTXD đô thị đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 71

3.2 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TTXD ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐIỆN BIỆN PHỦ 72

3.2.1 Giải pháp về cơ chế chính sách 72

3.2.2 Giải pháp về quy hoạch xây dựng 73

3.2.3 Giải pháp về cấp GPXD 75

3.2.4 Giải pháp về nhân sự quản lý 76

3.2.5 Giải pháp về thanh tra, kiểm tra, giám sát 76

3.2.6 Giải pháp về truyền thông, tuyên truyền 77

3.2.7 Giải pháp về xử lý vi phạm TTXD đô thị 78

3.3 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ THỰC HIỆN GIẢI PHÁP 78

3.3.1 Kiến nghị đối với các cơ quan quản lý Nhà nước 78

3.3.2 Kiến nghị đối với các cơ quan thanh tra, kiểm tra, giám sát 79

KẾT LUẬN 80 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

GPXD: Giấy phép xây dựng.

HĐND: Hội đồng nhân dân.

MTTQ: Mặt trận tổ quốc.

QHC: Quy hoạch chung.

QHCT: Quy hoạch chi tiết.

QHPK: Quy hoạch phân khu.

QHXD: Quy hoạch xây dựng.

TTXD: Trật tự xây dựng.

UBND: Ủy ban nhân dân.

DANH MỤC HÌNH

Hình 2.1: Một phần thành phố Điện Biên Phủ ngày nay; nguồn

www.dienbien.gov.vn 24Hình 2.2: Kiến trúc nhà ở điển hình dọc trục đường Võ Nguyên Giáp, thành phố

Điện Biên Phủ Nguồn tác giả chụp 27Hình 2.3: Kiến trúc nhà ở điển hình khu vực nông thôn, thành phố Điện Biên

Phủ; nguồn tác giả chụp 28Hình 2.4: QHCT khu Trung tâm hành chính mới tỉnh Điện Biên, tại phường

Noong Bua; nguồn Sở Xây dựng tỉnh Điện Biên 52Hình 2.5: QHCT khu trung tâm hành chính, chính trị tỉnh Điện Biên; nguồn Sở

Xây dựng tỉnh Điện Biên 52Hình 2.6: QHCT dọc trục đường 60m, thành phố Điện Biên Phủ; nguồn Sở Xây

dựng tỉnh Điện Biên 53

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Bảng tổng hợp quy hoạch sử dụng đất thành phố Điện Biên Phủ, đến năm

2030 Nguồn tác giả tổng hợp từ QHC thành phố Điện Biên Phủ 34Bảng 2.2 Bảng tổng hợp quy hoạch sử dụng đất trong nội thị, thành phố Điện

Biên Phủ, đến năm 2030 Nguồn tác giả tổng hợp từ QHC thành phốĐiện Biên Phủ 35Bảng 2.3 Bảng tổng hợp quy hoạch sử dụng đất trong nội thị, Khu đô thị Tây

Bắc thành phố Điện Biên Phủ, đến năm 2030 Nguồn tác giả tổng hợp

từ QHC 35

hợp từ QHC thành phố Điện Biên Phủ 35Bảng 2.5 Bảng tổng hợp quy hoạch sử dụng đất trong nội thị, Khu đô thị Trung tâm

hiện hữu thành phố Điện Biên Phủ, đến năm 2030 Nguồn tác giả tổnghợp từ QHC thành phố Điện Biên Phủ 36Bảng 2.6 Nhu cầu về tổng diện tích nhà ở, dân số và diện tích bình quân, thành phố

Điện Biên Phủ, đến năm 2030 Nguồn Đề án phát triển nhà ở tỉnh ĐiệnBiên đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 37Bảng 2.7 Nhu cầu về tổng diện tích nhà ở cần tăng thêm, thành phố Điện Biên

Phủ Nguồn Đề án phát triển nhà ở tỉnh Điện Biên đến năm 2020, địnhhướng đến năm 2030 37Bảng 2.8 Tổng hợp mức độ đánh giá về thực hiện QHXD thành phố Điện Biên

Phủ đến năm 2016 Nguồn tác giả tổng hợp qua điều tra 53Bảng 2.9 Tổng hợp số liệu cấp GPXD đối với nhà ở riêng lẻ, thành phố Điện

Biên Phủ giai đoạn 2011-2016; nguồn do Phòng Quản lý đô thị thànhphố Điện Biên Phủ cung cấp 55Bảng 2.10 Tổng hợp mức độ đánh giá về công tác cấp GPXD thành phố Điện Biên

Phủ giai đoạn 2011-2016 Nguồn tác giả tổng hợp qua điều tra 55Bảng 2.11 Tổng hợp mức độ đánh giá về công tác thanh tra, kiểm tra TTXD đô

thị thành phố Điện Biên Phủ, giai đoạn 2011-2016 Nguồn tác giả tổnghợp qua điều tra 59Bảng 2.12 Tổng hợp số liệu xử lý vi phạm TTXD, thành phố Điện Biên Phủ gia

đoạn 2011-2016; nguồn do Phòng Quản lý đô thị thành phố Điện BiênPhủ cung cấp 60Bảng 2.13 Tổng hợp mức độ đánh giá xử lý vi phạm hành chính về TTXD đô thị

thành phố Điện Biên Phủ, giai đoạn 2011-2016 Nguồn tác giả tổnghợp qua điều tra 61

BïI V¡N LUYÖN

QU¶N Lý NHµ N¦íC VÒ TRËT Tù X¢Y DùNG

§¤ THÞ THµNH Phè §IÖN BI£N phñ - TØNH §IÖN

BI£N

Chuyªn ngµnh: qu¶n lý kinh tÕ & chÝnh s¸ch

Ngêi híng dÉn khoa häc:

PGS.TS TRÇN THÞ V¢N HOA

TÓM TẮT LUẬN VĂN

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ XÂY DỰNG ĐÔ THỊ

1.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ, MỤC TIÊU QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

VỀ TTXD ĐÔ THỊ

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò

- Khái niệm: Quản lý nhà nước về trật tự xây dựng đô thị là sự tác động

mang tính tổ chức, quyền lực nhà nước trên cơ sở pháp luật, của các cơ quan hànhchính nhà nước nhằm duy trì, bảo đảm trật tự trong xây dựng nói chung và trật tựxây dựng đô thị nói riêng

+ Quản lý TTXD đô thị là cơ sở để tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quanchức năng trong công tác thanh tra xây dựng

+ Quản lý TTXD đô thị là việc phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh nhữnghành vi vi phạm pháp luật về TTXD đô thị

+ Quản lý tốt sẽ góp phần thực hiện quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế

-xã hội của địa phương, hoặc khu vực đúng quy định; làm cho bộ mặt đô thị khangtrang, sạch, đẹp, bảo vệ môi trường; tạo môi trường sống tốt cho cộng đồng dân cư

đô thị; tạo cho các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng có ý thức tốt hơn trong việcchấp hành các quy định của nhà nước về đầu tư xây dựng

- Mục tiêu:

+ Quản lý xây dựng theo quy hoạch được duyệt

+ Các công trình xây dựng phải có GPXD

+ Đảm bảo mỹ quan đô thị

+ Nâng cao ý thức, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân xây dựng

1.1.3 Chủ thể và đối tượng quản lý TTXD đô thị

+ Chủ thể quản lý TTXD đô thị, gồm: Là các cơ quản có chức năng quản lý

về xây dựng và UBND các cấp

+ Đối tượng quản lý TTXD đô thị: Các công trình xây dựng trong đô thị; các

tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xây dựng đô thị

1.2 NỘI DUNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TTXD ĐÔ THỊ

1.2.1 Về ban hành các văn bản quy phạm pháp luật

- Mục tiêu: Để các cơ quan quản lý nhà nước về TTXD đô thị có căn cứ pháp

lý trong việc lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch xây dựng đô thị; lập dự án đầu tưxây dựng công trình; cấp GPXD cho công trình; thanh tra, kiểm tra, giám sát vềTTXD đô thị; xử lý vi phạm TTXD đô thị theo thẩm quyền

- Chủ thể: Các cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản

- Nội dung: Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật

về xây dựng; Xây dựng và ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về xây dựng;

1.2.2 Về công tác quy hoạch xây dựng

- Mục tiêu: Làm cơ sở cho các cơ quan có thẩm quyền, cho các chủ đầu tưquyết định đầu tư các dự án theo quy hoạch được duyệt

- Chủ thể: Là các cơ quan có thẩm quyền về lập, thẩm định, phê duyệt quyhoạch xây dựng

- Nội dung: Ban hành và tổ chức thực hiện văn bản về quản lý quy hoạch đôthị; Ban hành quy chuẩn, tiêu chuẩn về quy hoạch đô thị, quy chế quản lý quyhoạch, kiến trúc đô thị; Kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý viphạm trong hoạt động quy hoạch đô thị

1.2.3 Về cấp GPXD

- Mục tiêu: Là yêu cầu các chủ đầu tư xây dựng công trình (kể cả nhà ở riênglẻ) phải thi công công trình theo GPXD đã được cơ quan có thẩm quyền cấp; đồngthời làm cơ sở pháp lý cho cơ quan thanh tra, kiểm tra xử phạt vi phạm TTXD

- Chủ thể cấp GPXD: Là các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền

- Phân cấp về cấp GPXD và quản lý GPXD: Phân cấp cho Bộ Xây dựng, SởXây dựng và UBND cấp tỉnh, cấp huyện

1.2.4 Thanh tra, kiểm tra, giám sát TTXD đô thị

- Mục đích: Là thực hiện chức năng quản lý nhà nước về TTXD của các cánhân, tổ chức có thẩm quyền; để các chủ đầu tư xây dựng công trình nâng cao ý thức,trách nhiệm của mình trong việc thực hiện nghiêm túc GPXD đã được cấp

- Chủ thể: Các cơ quan có thẩm quyền

- Hình thức thanh tra, kiểm tra, giám sát TTXD đô thị: Thành lập các Đoàn, tổ,đội để thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát theo định kỳ hoặc đột xuất.Riêng các Đội quản lý trật tự đô thị cấp huyện, thực hiện công tác kiểm tra TTXD đôthị thường xuyên theo địa bàn quản lý.

- Nội dung: Theo các nội dung ghi trong GPXD đã được cơ quan có thẩmquyền cấp

1.3 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TTXD

ĐÔ THỊ

1.3.1 Các yếu tố khách quan

- Chính sách của Đảng và Nhà nước về quản lý TTXD đô thị: Quy định vềquản lý kiến trúc đô thị; quy định về GPXD; quy định về thẩm quyền, trách nhiệmcủa UBND các cấp, các cơ quan chuyên môn về quản lý TTXD; quy định về xửphạt vi phạm trong quản lý TTXD đô thị; quy định về mật độ xây dựng, môi trường,chiều cao, số tầng nhà tại một khu đô thị cụ thể…

- Các chính sách của địa phương về quản lý TTXD đô thị:

+ Tăng cường công tác quản lý nhà nước; Tuyên truyền, vận động các tổchức, cá nhân, cộng đồng dân cư thực hiện nghiên chỉnh các quy định của pháp luật

về quản lý TTXD đô thị; Hướng dẫn các tổ chức, cá nhân trong công tác hoạt độngxây dựng và cấp GPXD

+ Ban hành các Quyết định về phê duyệt QHXD; Ban hành Quy chế quản lýquy hoạch, kiến trúc thành phố Điện Biên Phủ; Xây dựng Kế hoạch thanh tra, kiểmtra công tác quản lý TTXD đô thị trên địa bàn

Rà soát lại tất cả các quy hoạch xây dựng đã lập, để xem xét điều chỉnh (nếu cầnthiết) cho phù hợp; Ban hành Quy định về trình tự, thủ tục cấp GPXD; phân cấp, ủyquyền cấp phép xây dựng; Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát về cấpGPXD

CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

VỀ TRẬT TỰ XÂY DỰNG ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ

ĐIỆN BIÊN PHỦ, TỈNH ĐIỆN BIÊN

2.1 THỰC TRẠNG KINH TẾ, XÃ HỘI THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ, TỈNH ĐIỆN BIÊN

2.1.1 Đặc điểm kinh tế, xã hội của thành phố Điện Biên Phủ

- Thành phố Điện Biên Phủ trực thuộc tỉnh Điện Biên, là tỉnh miền núi biêngiới thuộc vùng Tây Bắc, cách thủ đô Hà Nội gần 500 km về phía Tây; phía Bắcgiáp tỉnh Lai Châu, phía Đông và Đông bắc giáp tỉnh Sơn La, phía Tây Bắc giáptỉnh Vân Nam - Trung Quốc; phía Tây và Tây Nam giáp với nước Cộng hoà Dânchủ Nhân dân Lào Tổng diện tích tự nhiên của Thành phố Điện Biên Phủ là 6.427,1

ha

- Dân số trung bình tính đến năm 2013 ước 52.484 người (kể cả lực lượng vũtrang và dân số quy đổi ước trên 70.000 người), tỉ lệ tăng dân số tự nhiên9,5%/năm, thành phần dân tộc gồm 14 dân tộc anh em, cư dân sống ở đây không chỉ

có người Kinh (người Việt) mà còn có một số đông là người Thái, ngườiH'Mông, người Si La Các dân tộc thiểu số chiếm 1/3 dân số của thành phố

2.1.2 Các yêu cầu quản lý nhà nước về TTXD đô thị trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ

Yêu cầu về ban hành chính sách, quy định; về quy hoạch; về sử dụng đất; vềphát triển hạ tầng kỹ thuật; về phát triển hạ tầng xã hội; về cảnh quan kiến trúc; vềGPXD; về thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm TTXD đô thị

2.2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TTXD ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ, TỈNH ĐIỆN BIÊN GIAI ĐOẠN 2011 - 2016

- Thực trạng về ban hành các văn bản quy phạm pháp luật

- Thực trạng quy hoạch đô thị tại thành phố Điện Biên Phủ

- Thực trạng về thanh tra, kiểm tra, giám sát TTXD đô thị

- Thực trạng xử phạt vi phạm hành chính về TTXD đô thị

2.3 ĐÁNH GIÁ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TTXD ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ

2.3.1 Thành công

Công tác quản lý TTXD đô thị thành phố được quan tâm chú trọng từ bướcban hành các chính sách để quản lý TTXD đô thị; đến công tác QHXD được đẩymạnh; công tác cấp GPXD được chú trọng; công tác tuyên truyền, vận động cánhân, tổ chức chấp hành các quy định của pháp luật về TTXD được nâng cao; côngtác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm về TTXD đô thị được tăng cường; điều đóđược thể hiện trên các nội dung như:

- Về công tác xây dựng và ban hành các chính sách để quản lý TTXD đô thịtrên địa bàn thành phố:

- Về công tác QHXD và quản lý quy hoạch:

- Về công tác cấp GPXD: Các chủ đầu tư nhà ở riêng lẻ dường như vẫn chưachú trọng với việc xin cấp GPXD Một số thủ tục trong hồ sơ xin GPXD còn rườm

rà Chất lượng chuyên môn, nhiệp vụ của một số cán bộ trực tiếp thẩm định hồ sơxin cấp GPXD có mặt còn hạn chế

- Về công tác thanh tra, kiểm tra TTXD đô thị: Chưa có sự vào cuộc trongcông tác quản lý TTXD đô thị của các cấp Việc phát hiện chưa kịp thời, xử lý viphạm chưa triệt để, thiếu kiên quyết có sự nể nang, ngại va chạm Vai trò giám sátcủa cộng đồng chưa được phát huy

- Về công tác xử lý vi phạm TTXD đô thị: Công tác chỉ đạo, phối hợp để xử

lý vi phạm TTXD giữa các lực lượng còn thiếu đồng bộ, thiếu trách nhiệm UBND

thành phố có lúc, có việc còn quan liêu, giao phó trách nhiệm quản lý TTXD đô thịcho UBND các các phường, xã hoặc thiếu quyết liệt xử lý các vi phạm về TTXD đôthị UBND các phường, xã mặc dù đã được phân cấp quản lý, nhưng công tác quản

lý, giám sát chủ đầu tư xây dựng công trình theo GPXD và hồ sơ thiết kế đã đượcphê duyệt chưa thường xuyên, chưa kịp thời

2.3.3 Nguyên nhân hạn chế

- Nguyên nhân khách quan:

+ Do Luật Xây dựng năm 2003 đã hết hiệu lực và được thay thế bằng LuậtXây dựng năm 2014 Do đó các văn bản dưới Luật cũng phải được thay thế, điềuchỉnh cho phù hợp với Luật Xây dựng năm 2003

+ Chế tài xử phạt vi phạm TTXD đô thị chưa đủ mạnh, vì được ban hành đếnnay đã quá lâu (một số chế tài của Nghị định số 180/2007/NĐ-CP ngày 07/12/2007của Chính phủ, đã lạc hậu)

- Nguyên nhân chủ quan;

+ Công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch chưa được các cấp chính quyềnquan tâm đúng mức; việc rà soát, đánh giá hiện trạng kết cấu hạ tầng làm cơ sở choviệc xây dựng đồ án quy hoạch chưa được coi trọng

+ Việc lựa chọn đơn vị tư vấn xây dựng, lập đồ án xây dựng đô thị chấtlượng chưa cao; nhận thức và trình độ của một số cán bộ làm công tác quy hoạchxây dựng, thẩm định quy hoạch có mặt còn hạn chế, chưa có tầm chiến lược

+ Thiếu kinh phí cho công tác lập QHXD; công tác cắm mốc giới quy hoạchtheo quy định (không đủ số lượng mốc)

+ Công tác quản lý quy hoạch, quản lý trật tự đô thị của các cấp chínhquyền thành phố, đặc biệt là các phường, xã có lúc, có việc còn buông lỏng dẫn tớiviệc chuyển đổi sai mục đích sử dụng đất, do đó khi triển khai công tác bồithường, hỗ trợ, tái định cư gặp nhiều khó khăn làm chậm tiến độ của một số dự ántrên địa bàn tỉnh

+ Thuộc về trách nhiệm của các chủ đầu tư, đồng thời có trách nhiệm của các

cơ quan tham mưu, quản lý, các sở, ngành có liên quan: Sở Xây dựng, Sở Tàinguyên & Môi trường, UBND thành phố Điện Biên Phủ, UBND các xã, phườngcủa thành phố phố; Phòng Quản lý đô thị, phòng Tài nguyên & Môi trường, Độiquản lý trật tự đô thị thành phố

+ Do thói quen của người Việt Nam nói chung và thành phố Điện Biên Phủnói riêng, người dân rất ngại làm thủ tục xin cấp GPXD Do phong tục tập quánngười bản địa, chưa quen với các thủ tục hành chính bắt buộc

+ Nhận thức của người dân về TTXD đô thị, mỹ quan đô thị còng hạn chế.+ Người dân chưa nắm rõ quy trình, thủ tục, nội dung hồ sơ xin cấp GPXDphải có những gì, nên phải đi lại vài lần.

+ Tinh thần, trách nhiệm của một số cán bộ trực tiếp thẩm định hồ sơ xin cấpGPXD chưa cao, có lúc còn vòi vĩnh, sách nhiễu

+ Hiện nay, Phòng Quản lý đô thị thành phố có 09 cán bộ, công chức kể cảlãnh đạo phòng và Đội quản lý trật tự đô thị thành phố có 13 viên chức kể cả 01 Độitrưởng và 01 Đội phó; vì vậy so với yêu cầu, nhiệm vụ thì lực lượng trực tiếp quản

lý trật tự đô thị của thành phố là mỏng; chưa đáp ứng hết yêu cầu nhiệm vụ đặt ra,công việc dường như quá tải

+ Còn tại các phường, xã đều không có cán bộ chuyên trách quản lý trật tự

đô thị Với khối lượng công việc lớn, tốc độ xây dựng của thành phố nhanh với 08viên chức của Đội quản lý trật tự đô thị thành phố và 05 thanh tra viên của Sở Xâydựng không thể quán xuyến hết Do đó, số vụ vi phạm TTXD trên địa bàn thànhphố vẫn cao cũng là điều dễ hiểu

+ Mặt khác trong quá trình thực thi nhiệm vụ, thanh tra xây dựng có lúc còn

bị ràng buộc bởi mối quan hệ họ hàng, thân tình, khối phố

+ Cán bộ thực thi nhiệm vụ xử lý vi phạm còn ngại va chạm, né tránh tráchnhiệm Một số vụ vi phạm còn có hiện tượng tiêu cực, dẫn đến sau khi phát hiện các saiphạm đã không xử lý, thậm chí còn tìm cách hợp thức hoặc tiếp tay cho các sai phạm

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ XÂY DỰNG ĐÔ THỊ

TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ, TỈNH ĐIỆN BIÊN

ĐẾN NĂM 2020, ĐỊNH HƯỚNG ĐẾN NĂM 2030

3.1 MỤC TIÊU, ĐỊNH HƯỚNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TTXD ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ ĐẾN NĂM 2020

Phấn đấu xây dựng thành phố đạt tiêu chí đô thị loại II trực thuộc tỉnh Hoànthành tiêu chí xây dựng nông thôn mới tại 02 xã Thanh Minh và Tà Lèng

Thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn đạt 420 tỷ đồng

3.2 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TTXD ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐIỆN BIỆN PHỦ

3.2.1 Giải pháp về cơ chế chính sách

- Rà soát, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất cho phù hợp với điều kiện thực tế

- Kêu gọi thu hút đầu tư các dự án nhà ở; chú trọng quan tâm đến nhà ở xã hội

- Hình thành thị trường bất động sản trên địa bàn tỉnh Điện Biên

- Kiến nghị với Bộ Xây dựng và Chính phủ xem xét thay thế Nghị định số180/2007/NĐ-CP ngày 07/12/2007; Nghị định số 121/2013/NĐ-CP ngày 10/10/2013cho phù hợp với Luật Xây dựng năm 2014; theo hướng bổ sung thêm các hành vi viphạm TTXD và điều chỉnh các mức xử phạt bằng tiền theo hướng tăng nặng.

3.2.2 Giải pháp về quy hoạch xây dựng

Qua kết quả thăm dò 63 ý kiến, cho thấy có 40 ý kiến được hỏi đồng ý vớigiải pháp xem xét điều chỉnh các QHXD hiện có và 38 ý kiến được hỏi đồng ý vớigiải pháp bổ sung thêm các QHXD cho đồng bộ và lấp đầy diện tích QHPK vàQHC đã phê duyệt

3.2.3 Giải pháp về cấp GPXD

Ngoài các quy định hiện nay của các cơ quan có thẩm quyền về cấp GPXDmới được ban hành; cần bổ sung giải pháp như: Nghiêm cấm cán bộ của PhòngQuản lý đô thị thành phố nhận thiết kế một số bản vẽ trong thành phần Hồ sơ xincấp GPXD, vì mục đích cho đủ hồ sơ của chủ đầu tư xây dựng nhà ở riêng lẻ

3.2.4 Giải pháp về nhân sự quản lý

- Củng cố, kiện toàn nâng cao chất lượng cán bộ Đội Quản lý trật tự đô thịthành phố, theo hướng chuyển đổi thành Đội Thanh tra trật tự đô thị thành phố; nângcao chất lượng Thanh tra xây dựng của Sở Xây dựng để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ

- Thành lập các Tổ quản lý trật tự đô thị tại các xã, phường thuộc thành phố

- Tập huấn nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ

- Xử lý nghiêm minh những cán bộ, công chức, viên chức để xảy ra tìnhtrạng vi phạm TTXD trên địa bàn được giao quản lý Nâng cao vài trò, trách nhiệmcủa Chủ tịch UBND các phường, xã của thành phố; vai trò, trách nhiệm của Tổtrưởng tổ dân phố hoặc Trưởng bản

- Xử lý nghiêm đối với những cán bộ lơ là công việc, tham nhũng

3.2.5 Giải pháp về thanh tra, kiểm tra, giám sát

- Các cơ quan quản lý phải tăng cường vai trò trách nhiệm, kịp thời nắm bắttình hình, đồng thời đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra về TTXD đô thị

- Nâng cao vai trò giám sát của cộng đồng dân cư trong việc chấp hànhGPXD của chủ đầu tư

- HĐND tỉnh, HĐND các cấp của thành phố Điện Biên Phủ hàng năm cầnxây dựng kế hoạch cụ thể để giám sát việc quản lý TTXD đô thị của thành phố

3.2.6 Giải pháp về truyền thông, tuyên truyền

- Tích cực phổ biến, tuyên truyền pháp luật về xây dựng, đất đai bằng nhiềuhình thức

- Niêm yết công khai GPXD đã được cấp tại Hội trường tổ dân phố của các

phường, tại Nhà văn hóa các bản của các xã nơi có công trình xây dựng; để cộngđồng dân cư biết và giám sát thực hiện GPXD của chủ đầu tư.

- Phát huy vai trò của các cơ quan báo chí, truyền thông trong việc phát hiện

- Kiến nghị điều chỉnh mức xử phạt bằng tiền theo hướng tăng nặng

- Xây dựng đường dây nóng, hoặc địa chỉ để tiếp nhận thông tin về vi phạmTTXD đô thị trên địa bàn tất cả 07 phường, 02 xã của thành phố

- Cán bộ có trách nhiệm thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm vềTTXD đô thị không được nể nang, né tránh

3.3 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ THỰC HIỆN GIẢI PHÁP

- Kiến nghị đối với các cơ quan quản lý Nhà nước

- Kiến nghị đối với các cơ quan thanh tra, kiểm tra, giám sát

BïI V¡N LUYÖN

QU¶N Lý NHµ N¦íC VÒ TRËT Tù X¢Y DùNG

§¤ THÞ THµNH Phè §IÖN BI£N phñ – TØNH §IÖN

BI£N

Chuyªn ngµnh: qu¶n lý kinh tÕ & chÝnh s¸ch

Ngêi híng dÉn khoa häc:

PGS.TS TRÇN THÞ V¢N HOA

PHẦN MỞ ĐẦU

1 LÝ DO LỰA CHỌN ĐỀ TÀI

Điện Biên là một tỉnh nghèo vùng Tây Bắc tổ quốc, địa hình đồi núi chia cắt,kết cấu hạ tầng chưa được đầu tư đồng bộ, tỷ lệ hộ nghèo cao, đời sống của nhândân các dân tộc còn nhiều khó khăn; nguồn thu ngân sách địa phương rất thấp, chủyếu phụ thuộc vào nguồn cung cấp hỗ trợ từ Trung ương (gần 90%) Trong nhữngnăm qua, Điện Biên luôn nhận được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước trong tất cảcác lĩnh vực, đặc biệt là phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo quốc phòng - an ninh,chính vì vậy kết cấu hạ tầng trên địa bàn tỉnh Điện Biên có nhiều khởi sắc, bộ mặt

đô thị ngày một khang trang Trong giai đoạn tới, Điện Biên càng phải đầu tư vàkêu gọi đầu tư nhiều hơn nữa so với giai đoạn trước để phát triển kinh tế - xã hội,đặc biệt là đầu tư kết cấu hạ tầng trên địa bàn toàn tỉnh; trong đó tập trung đầu tưvào thành phố Điện Biên Phủ; tạo tiền đề để thành phố Điện Biên Phủ đạt đô thịloại II trực thuộc tỉnh vào năm 2020

Việc đầu tư xây dựng các công trình nói chung và tại thành phố Điện BiênPhủ, tỉnh Điện Biên nói riêng, đòi hỏi phải theo một trật tự và tuân thủ quy hoạchđược duyệt; các quy định về xây dựng, đầu tư, môi trường…; cảnh quan, kiến trúc

đô thị, bản sắc văn hóa vùng, miền; chất lượng xây dựng bị ảnh hưởng bởi nhiềuyếu tố Trong những năm qua, việc thực hiện quản lý TTXD đô thị trên địa bànthành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên đã đạt được nhiều kết quả tích cực; tuynhiên do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan, nên việc quản lý TTXD đô thịtrên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên cũng còn có những bất cập,hạn chế

Chính vì vậy, để thực hiện tốt quy hoạch xây dựng được duyệt, quản lý tốtkiến trúc đô thị và nâng cao chất lượng công trình xây dựng trên địa bàn thành phố

Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên, thì việc nghiên cứu đề tài: “Quản lý nhà nước về

trật tự xây dựng đô thị thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên” là cần thiết;

vì vậy bản thân em đã lựa chọn đề tài này làm luận văn tốt nghiệp của mình

2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU

Ở nước ta, thời gian qua việc nghiên cứu về quản lý TTXD đô thị nhìnchung còn mới, chưa được quan tâm đúng mức Tính đến thời điểm hiện tại một sốtrang báo đã đăng tải một số công trình nghiên cứu, bài viết về quản lý TTXD đô thịtại địa bàn một số tỉnh, thành phố, như: Bài viết “Quản lý trật tự xây dựng đô thị:Cần sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị” của tác giả Lê Hải đăng trên tranghttps: Hanoi.gov.vn; với nội dung: Đánh giá tổng quát kết quả đạt được và chỉ ranhững tồn tại, yếu kém, nguyên nhân tồn tại, yếu kém trong công tác quản lý TTXD

đô thị thành phố Hà Nội thời gian qua, đồng thời bài viết cũng đề xuất: để thực hiệntốt công tác quản lý TTXD đô thị thành phố Hà Nội cần có sự vào cuộc đồng bộ của

cả hệ thống chính trị, đặc biệt là các cấp chính quyền cơ sở

Bài viết “Quản lý trật tự xây dựng đô thị: Non yếu hay cố ý bật đèn xanh”,của tác giả Thành Anh, đăng trên trang https: Suckhoedoisong.vn; với nội dung: Từ

vụ sập ngôi nhà 3 tầng số 43 phố Cửa Bắc (phường Trúc Bạch, quận Ba Đình) khiến

2 người tử vong, đã đặt ra nhiều dấu hỏi về công tác quản lý TTXD đô thị, đặc biệt

là vai trò của lực lượng thanh tra xây dựng Với gần 1600 lực lượng TTXD cấpquận, phường, xã được gọi là các đội thanh tra trực thuộc Thanh tra Sở Xây dựng

Hà Nội, nhưng chất lượng lực lượng TTXD có mặt còn hạn chế Bài viết cho rằng,

vi phạm TTXD ở Hà Nội rất đáng lo ngại vì không ngày nào, không nơi nào không

có vấn đề

Tác giả Trần Đình Hà có bài viết “Tăng cường quản lý trật tự xây dựng đôthị” được đăng trên trang https: moc.gov.vn; với nội dung: Thực hiện Luật quyhoạch đô thị năm 2009, công tác quản lý TTXD đô thị theo quy hoạch từng bướcđược nâng lên Tuy nhiên, công tác quản lý TTXD đô thị hiện nay vẫn còn nhữngtồn tại, hạn chế, nhiều khu vực đô thị còn thiếu QHCT, thiết kế đô thị, quy chế quản

lý quy hoạch, kiến trúc đô thị… dẫn đến lúng túng trong thực hiện cấp GPXD Từthực trạng đó, Bộ Xây dựng đã đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trungương chỉ đạo các cơ quan chuyên môn thực hiện 03 nhiệm vụ trọng tâm để quản lýtốt công tác TTXD đô thị

Luận văn thạc sỹ Khoa Luật, Trường Đại học Luật Hà Nội của tác giả ChửThị Kim Anh, với đề tài nghiên cứu “Quản lý nhà nước về trật tự xây dựng đô thị,quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội” với nội dung: Tác giả đã nghiên cứu về Cơ sở

lý luận và kinh nghiệm thực tiễn quản lý nhà nước về trật tự xây dựng đô thị nóichung; phân tích thực trạng quản lý nhà nước về trật tự xây dựng đô thị trên địa bànquận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội và đã đưa ra giải pháp hoàn thiện về quản lýnhà nước về trật tự xây dựng đô thị quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội trong thờigian tới [6]

Tuy nhiên chưa có công trình nghiên cứu nào viết một cách có hệ thống vềquản lý nhà nước TTXD đô thị trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh ĐiệnBiên, ngoài một số bài báo điện tử như: “Quản lý trật tự xây dựng đô thị: Non yếuhay cố ý bật đèn xanh”, của tác giả Thành Anh, đăng trên trang https:Suckhoedoisong.vn; “Tăng cường quản lý trật tự xây dựng đô thị” của tác giả TrầnĐình Hà đăng trên trang https: moc.gov.vn

Việc quản lý TTXD đô thị trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ hiện nayđang là vấn đề nóng và phức tạp, được nhiều người quan tâm, mà chưa có côngtrình nghiên cứu đầy đủ, hệ thống, toàn diện nào viết về quản lý nhà nước về TTXD

đô thị trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên

Trên cơ sở kế thừa các kết quả của các nghiên cứu nêu trên, luận văn tậptrung nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn quản lý TTXD đô thị ở nước tamột cách tổng quát và cụ thể quản lý TTXD đô thị của thành phố Điện Biên Phủ,tỉnh Điện Biên hiện nay Qua đó đưa ra các giải pháp góp phần nâng cao hiệu lực,hiệu quả quản lý TTXD đô thị tại thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên

Mặc dù vậy, những nghiên cứu nêu trên là tài liệu tham khảo có giá trị choviệc nghiên cứu và hoàn thiện đề tài của luận văn này

3 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

- Làm rõ khung lý thuyết và các nội dung quản lý nhà nước về TTXD đô thị

- Phân tích thực trạng quản lý nhà nước về TTXD đô thị trên địa bàn thànhphố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên; đánh giá những thành công, hạn chế, nguyên

nhân của những hạn chế trong công tác quản lý nhà nước về TTXD đô thị trên địabàn thành phố Điện Biên Phủ.

- Đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về TTXD đô thị trên địa bànthành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên

4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý nhà nước về TTXD đô thị thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên

4.2 Phạm vi nghiên cứu

4.2.1 Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu quản lý nhà nước về

TTXD đô thị theo các nội dung như: Ban hành các chính sách, qui định về TTXD

đô thị; QHXD đô thị; Cấp GPXD; Thanh tra, kiểm tra, giám sát TTXD đô thị; Xử lý

vi phạm TTXD đô thị

4.2.2 Về thời gian: Các dữ liệu được thu thập trong giai đoạn từ 2011- 2016,

các giải pháp đề xuất đến năm 2020, định hướng đến năm 2030

4.2.3 Về không gian: Nghiên cứu tại thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên.

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

5.1 Khung lý thuyết

5.2 Quy trình nghiên cứu

Bước 1: Xác định khung nghiên cứu về công tác quản lý TTXD đô thịnói chung

ĐÔ THỊ:

- Ban hành các chính sách, quy định

- Công tác quy hoạch xây dựng

- Cấp Giấy phép xâydựng

- Công tác thanh tra, kiểm tra, giám

sát

- Xử lý vi phạm

MỤC TIÊU QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TTXD

ĐÔ THỊ

- Quản lý xây dựng theo quy hoạch được duyệt

- Các công trình xây dựng phải có giấy phép xây dựng

- Đảm bảo mỹ quan đô thị

- Nâng cao ý thức, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân xây dựng

Bước 2: Thu thập và xử lý các số liệu sơ cấp, thứ cấp.

Bước 3: Phân tích thực trạng, đồng thời xác định rõ những điểm mạnh, điểmyếu và nguyên nhân của những điểm yếu đó

Bước 4: Đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý TTXD đô thị, tạithành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên

5.3 Phương pháp nghiên cứu

5.3.1 Phương pháp thu thập số liệu

Số liệu thứ cấp: Các loại báo cáo; quy định; chính sách

Số liệu sơ cấp: Được thu thập từ 2 nguồn, phỏng vấn và điều tra

Phỏng vấn: Ông Phạm Văn Sỹ - Phó chủ tịch UBND thành phố Điện Biên

Phủ; ông Nguyễn Thành Phong - Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Điện Biên

Nội dung phỏng vấn về: Tình hình quản lý TTXD đô thị trên địa bàn thànhphố Điện Biên Phủ thời gian qua? Giải pháp cho thời gian tới thế nào? Kiếnnghị, đề xuất?

Mục tiêu phỏng vấn: Nắm bắt thông tin trực tiếp từ những người có thẩmquyền trong công tác quản lý TTXD đô thị tại thành phố Điện Biên Phủ và tiếp thunhững giải pháp, kiến nghị mang tính thực tiễn cụ thể

Thời gian và địa điểm phỏng vấn: Ngày 19 và 20 tháng 4 năm 2017; tạiphòng làm việc của ông Phạm Văn Sỹ và ông Nguyễn Thành Phong

Điều tra khảo sát: Gửi phiếu điều tra, khảo sát tới cán bộ Đội quản lý TTXD

đô thị thành phố Điện Biên Phủ; lãnh đạo UBND 02 xã và 07 phường của thành phốĐiện Biên Phủ và của các cơ quan chức năng khác như: Phòng Tài nguyên và Môitrường thành phố; Phòng Quản lý đô thị thành phố; Thanh tra và 03 phòng chứcnăng của Sở Xây dựng tỉnh Điện Biên

Tổng số phiếu phát ra 70 phiếu; tổng số phiếu thu về 61 phiếu, cả 61 phiếuthu về đều hợp lệ

Nội dung điều tra, khảo sát: Thực trạng về công tác QHXD; công táccấp GPXD; công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm TTXD đô thị củathành phố Điện Biên Phủ thời gian qua Những giải pháp về QHXD; cấp GPXD;

thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm TTXD đô thị của thành phố Điện BiênPhủ thời gian tới.

Mục tiêu của điều tra, khảo sát: Tìm hiểu những đánh giá của người được xin

ý kiến, về quản lý nhà nước đối với TTXD đô thị trên địa bàn thành phố Điện BiênPhủ trong thời gian qua và những giải pháp mà người được hỏi đưa ra

Thời gian gửi phiếu điều tra, khảo sát và thu về: Từ ngày 15 tháng 4 năm

2017 đến ngày 25 tháng 4 năm 2017

5.3.2 Phương pháp xử lý số liệu

So sánh, tổng hợp, phân tích, phần mềm Excel

6 KẾT CẤU LUẬN VĂN

Ngoài phần mở đầu và kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo, luận văngồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn quản lý nhà nước về TTXD

đô thị

Chương 2: Phân tích thực trạng quản lý nhà nước về TTXD đô thị trên địa bàn

thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về TTXD đô thị trên địa

bàn thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ XÂY DỰNG ĐÔ THỊ

1.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ, MỤC TIÊU QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

VỀ TTXD ĐÔ THỊ

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm quản lý TTXD đô thị và quản lý nhà nước về TTXD đô thị

1.1.1.1 Khái niệm

Quản lý là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học; mỗi ngành khoahọc đều có sự nghiên cứu về quản lý theo góc độ riêng của mình và đưa ra các kháiniệm riêng về quản lý

Quản lý có nhiều khái niệm khác nhau, với ý nghĩa thông thường, phổ biến thìquản lý có thể hiểu là sự tác động có định hướng và tổ chức của chủ thể quản lý lên đốitượng quản lý, bằng các phương thức nhất định để đạt tới những mục tiêu nhất định [1]

Quản lý nhà nước về TTXD là sự tác động có tổ chức và bằng pháp quyềncủa nhà nước lên hoạt động xây dựng của các tổ chức và công dân Quản lý nhànước về TTXD là nội dung cốt lõi của quản lý xã hội nói chung và nó phải gắn chặt

với các hoạt động quản lý khác của xã hội [7].

Với khái niệm trên, quản lý bao gồm: Chủ thể quản lý, đối tượng quản lý vàkhách thể quản lý

- Chủ thể quản lý: là tác nhân tạo ra các hoạt động quản lý; chủ thể là conngười, hoặc tổ chức Chủ thể quản lý tác động lên đối tượng quản lý bằng các công

cụ với những phương pháp thích hợp theo những nguyên tắc nhất định

- Đối tượng quản lý: chịu sự tác động của chủ thể quản lý

- Khách thể quản lý: là sự tác động hay sự điều chỉnh của chủ thể quản lý.Khi nhà nước xuất hiện thì phần lớn các công việc của xã hội do nhà nướcquản lý Quản lý nhà nước là hoạt động của nhà nước trên các lĩnh vực lập pháp,hành pháp và tư pháp, nhằm thực hiện các nhiệm vụ, chức năng của nhà nước

Nói cách khác, quản lý nhà nước là sự tác động bằng pháp luật của các chủthể quản lý mang quyền lực nhà nước tới các đối tượng quản lý nhằm thực hiện cácchức năng đối nội và đối ngoại của nhà nước Như vậy tất cả các cơ quan nhà nướcđều làm chức năng quản lý nhà nước Trong xã hội nước ta tồn tại nhiều chủ thểtham gia quản lý xã hội như: Đảng, Nhà nước, các đoàn thể nhân dân Trong quản

lý xã hội, quản lý nhà nước có những đặc điểm khác biệt sau:

- Chủ thể quản lý nhà nước là các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiệnchức năng lập pháp, hành pháp, tư pháp.

- Đối tượng của quản lý nhà nước là toàn thể nhân dân sống và làm việctrong phạm vi lãnh thổ Việt nam

- Quản lý nhà nước diễn ra trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội; chínhtrị, kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh, ngoại giao nhằm thoả mãn nhucầu hợp pháp của nhân dân

- Quản lý nhà nước mang tính quyền lực nhà nước, pháp luật là phươngtiện, công cụ chủ yếu để quản lý nhà nước nhằm duy trì sự ổn định và phát triểncủa xã hội

Như vậy quản lý nhà nước là một dạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tínhquyền lực nhà nước, sử dụng pháp luật để điều chỉnh hành vi của con người trongmọi hoạt động, do các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện, nhằm thoả mãnnhu cầu hợp pháp của con người, đảm bảo cho xã hội ổn định và phát triển

Quản lý nhà nước do bộ máy hành chính nhà nước thực hiện rất đa dạng trêntất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Vì vậy, quản lý nhà nước trong lĩnh vực xâydựng chỉ là một bộ phận của quản lý nhà nước, do đó quản lý nhà nước về xây dựng cóđầy đủ các đặc điểm của hoạt động quản lý và còn có những đặc điểm riêng, bao gồm:

- Đối tượng quản lý xây dựng là các công trình xây dựng Công tác quản lýxây dựng gắn liền với yếu tố vị trí địa lý, đất đai, địa chất, phong tục tập quán ởtừng địa phương, mỹ quan, khí hậu thời tiết từng khu vực, quy hoạch của từng đôthị cho đến nhận thức của con người

- Hoạt động xây dựng diễn ra hàng ngày, hàng giờ trên từng địa bàn, tốc độxây dựng nhanh cùng với tốc độ đô thị hóa; chi phí đầu tư xây dựng lớn; với thực tế

là lực lượng Thanh tra xây dựng chuyên ngành, Đội quản lý trật tự đô thị … không

đủ lực lượng, phương tiện và điều kiện để kiểm soát hết hoạt động xây dựng trêntoàn quốc; dẫn đến tình trạng vi phạm TTXD tại nhiều khu đô thị, đặc biệt là cáckhu đô thị lớn có tốc độ đô thị hóa nhanh, các vụ vi phạm TTXD nghiêm trọng, gâybức xúc xã hội và tốn kém tiền của

- Quản lý một cách thống nhất từ quy hoạch tổng thể đến QHCT Gắn quyhoạch tổng thể một tỉnh (thành phố) với QHC, QHCT từng đơn vị hành chính.

- Hoạt động quản lý xây dựng phải phù hợp với điều kiện từng địa phương

- Quản lý xây dựng lấy cơ sở pháp lý là các quy định của pháp luật về xâydựng, quy hoạch, kiến trúc, đất đai, xử lý vi phạm hành chính

- Hoạt động quản lý xây dựng là các hoạt động từ quản lý quy hoạch xâydựng; khảo sát thiết kế xây dựng công trình; lập dự án đầu tư xây dựng công trình;thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng; cấp GPXD; hoạt động thanh tra, kiểmtra và xử lý vi phạm về xây dựng

Như vậy, quản lý TTXD là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong quản

lý xây dựng Bằng những quy định, quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng cụ thể, cơ quanquản lý nhà nước về hoạt động xây dựng, quản lý mọi hoạt động xây dựng trên địabàn do mình quản lý Quản lý TTXD cũng là việc rà soát, kiểm tra những nội dungGPXD đã được cơ quan có thẩm quyền cấp phép Quản lý TTXD là bước tiếp theocủa bước cấp phép Quản lý TTXD dựa trên căn cứ chủ yếu là GPXD và hồ sơ thiết

kế công trình đã được duyệt

Quản lý TTXD đô thị là hoạt động thanh tra, kiểm tra, đề xuất, kiến nghị và

xử lý vi phạm theo thẩm quyền và trình tự theo quy định của pháp luật về các vấn

đề liên quan đến TTXD

Từ những nội dung nêu trên có thể đưa ra khái niệm: Quản lý nhà nước về

trật tự xây dựng đô thị là sự tác động mang tính tổ chức, quyền lực nhà nước trên

cơ sở pháp luật, của các cơ quan hành chính nhà nước nhằm duy trì, bảo đảm trật

tự trong xây dựng nói chung và trật tự xây dựng đô thị nói riêng.

1.1.1.2 Đặc điểm quản lý nhà nước về TTXD đô thị

Liên quan đến nhiều lĩnh vực như: Đất đai, quy hoạch, đầu tư, xây dựng,nguồn lực, con người (tổ chức, cá nhân), quản lý hành chính, xử lý vi phạm…

Các bước thực hiện đầu tư xây dựng liên quan chặt chẽ với nhau; từ bướcquy hoạch xây dựng, đến chuẩn bị đầu tư (khảo sát thiết kế, lập dự án đầu tư, thẩmđịnh, phê duyệt dự án, cấp phép xây dựng, lựa chọn nhà thầu), đến bước tổ chứcthực hiện dự án (thi công công trình), cuối cùng là hoàn thiện bàn giao đưa công

Việc khắc phục các sai phạm trong quá trình thi công xây dựng công trìnhthường mất nhiều thời gian và rất tốn kém, lãng phí.

1.1.2 Vai trò, mục tiêu quản lý nhà nước về TTXD đô thị

1.1.2.1 Vài trò

Quản lý nhà nước về TTXD đô thị có vai trò, ý nghĩa đặc biệt quan trọng:

- Quản lý TTXD đô thị là phương tiện thực thi quan điểm, đường lối củaĐảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về công tác đảm bảo TTXD, cũng nhưcông tác thanh tra xây dựng Nhận thức được tầm quan trọng của công tác quản lýTTXD nói chung và quản lý TTXD đô thị nói riêng; Đảng, Nhà nước luôn dành sựquan tâm lớn cho công tác quản lý TTXD, quan tâm công tác thanh tra xây dựng vàcác Đội quản lý trật tự đô thị

- Thanh tra xây dựng có vai trò quan trọng trong việc quy định nhiệm vụ, quyềnhạn, trách nhiệm của mỗi thanh tra viên trong hệ thống các cơ quan thanh tra xây dựng

- Quản lý TTXD đô thị là cơ sở để tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quanchức năng trong công tác thanh tra xây dựng Công tác thanh tra xây dựng khôngchỉ là hoạt động chuyên môn thuần tuý của cơ quan thanh tra xây dựng, mà còn làtrách nhiệm của các cấp chính quyền và toàn xã hội

- Quản lý TTXD đô thị là việc phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh nhữnghành vi vi phạm pháp luật về TTXD đô thị

Vai trò quản lý nhà nước về TTXD đô thị, được thể hiện: Quản lý tốt sẽ gópphần thực hiện quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, hoặckhu vực đúng quy định; làm cho bộ mặt đô thị khang trang, sạch, đẹp, bảo vệ môitrường; tạo môi trường sống tốt cho cộng đồng dân cư đô thị; tạo cho các chủ thể

tham gia hoạt động xây dựng có ý thức tốt hơn trong việc chấp hành các quy địnhcủa nhà nước về đầu tư xây dựng.

1.1.2.2 Mục tiêu quản lý nhà nước về TTXD đô thị

a) Quản lý xây dựng theo quy hoạch được duyệt.

Để phát triển kinh tế - xã hội nói chung, thì nhà nước, hay chính quyền địaphương đều phải dựa vào quy hoạch, kế hoạch phát triển tổng thể ngành, lĩnh vựctheo giai đoạn phát triển Trong phát triển đô thị, ngoài quy hoạch, kế hoạch pháttriển kinh tế - xã hội theo giai đoạn phát triển, còn có yếu tố đặc biệt quan trọng làquy hoạch xây dựng đô thị Trong quy hoạch xây dựng đô thị được phân ra nhiềuloại quy hoạch cho phù hợp với từng giai đoạn quy hoạch và từng giai đoạn pháttriển, cụ thể quy hoạch xây dựng đô thị gồm có: QHC, QHPK, QHCT [9]

Ngoài các quy hoạch xây dựng được duyệt, làm cơ sở cho việc cấp phép xâydựng và đầu tư xây dựng các công trình; mỗi một đô thị, tùy theo điều kiện cụ thể để banhành "Quy chế quản lý đô thị" nói chung và "Quy chế quản lý kiến trúc đô thị" nói riêng

Tổ chức, cá nhân khi thực hiện các chương trình, dự án đầu tư xây dựng pháttriển đô thị phải tuân thủ quy hoạch xây dựng đô thị đã được phê duyệt và Quy chếquản lý quy hoạch, kiến trúc đô thị

b) Các công trình xây dựng phải có GPXD

Trước khi khởi công xây dựng công trình, chủ đầu tư phải có GPXD do cơquan Nhà nước có thẩm quyền cấp theo quy định

GPXD gồm: Giấy phép xây dựng mới; Giấy phép sửa chữa, cải tạo; Giấyphép di dời công trình

Thẩm quyền cấp GPXD: Bộ Xây dựng cấp GPXD đối với công trình cấp đặcbiệt UBND cấp tỉnh cấp GPXD đối với các công trình xây dựng cấp I, cấp II; côngtrình tôn giáo; công trình di tích lịch sử - văn hóa, công trình tượng đài, tranh hoànhtráng được xếp hạng; công trình trên các tuyến, trục đường phố chính trong đô thị;công trình thuộc dự án có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài UBND cấp tỉnh đượcphân cấp cho Sở Xây dựng, ban quản lý khu kinh tế, khu công nghiệp, khu chế xuất,khu công nghệ cao cấp GPXD thuộc phạm vi quản lý, chức năng của các cơ quannày UBND cấp huyện cấp GPXD đối với các công trình, nhà ở riêng lẻ xây dựng

trong đô thị, trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử - văn hóa thuộc địa bàn do mìnhquản lý, trừ các công trình xây dựng quy định ở trên [10].

c) Đảm bảo mỹ quan đô thị

Các công trình xây dựng trong đô thị, đặc biệt là các công trình nổi trên mặtđất hai bên các tuyến đường phố trong đô thị, các khu văn hóa, trung tâm hành chính,chính trị khi thiết kế xây dựng ngoài đảm bảo các quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựngViệt nam, còn phải có kiến trúc đảm bảo mỹ quan đô thị Các công trình yêu cầu phải

tổ chức thi tuyển, tuyển chọn kiến trúc theo quy định của pháp luật [5].

d) Nâng cao ý thức, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân xây dựng

UBND cấp tỉnh có trách nhiệm: Chỉ đạo, phối hợp với các cơ quan thông tấn

để đưa tin và tuyên dương những thành tích của tổ chức, cá nhân trong việc pháthiện các hành vi vi phạm TTXD đô thị; đồng thời nêu tên các tổ chức, cá nhân có

hành vi vi phạm TTXD đô thị, kèm theo biện pháp xử lý [4].

1.1.3 Chủ thể và đối tượng quản lý TTXD đô thị

Chủ thể quản lý TTXD đô thị, gồm: Bộ Xây dựng, UBND các cấp, cơquan chuyên môn trực thuộc Bộ Xây dựng, Bộ quản lý công trình xây dựngchuyên ngành; Sở Xây dựng, Sở quản lý công trình xây dựng chuyên ngành;Phòng có chức năng quản lý xây dựng thuộc UBND cấp huyện; Bộ máy Thanhtra xây dựng Bộ Xây dựng và các Sở Xây dựng; Đội thanh tra xây dựng quận,huyện (chỉ có ở thành phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh); Đội quản lý trật

Mục tiêu ban hành các văn bản quy phạm pháp luật: Để các cơ quan quản

lý nhà nước về TTXD đô thị có căn cứ pháp lý trong việc lập, thẩm định, phê

duyệt quy hoạch xây dựng đô thị; lập dự án đầu tư xây dựng công trình; cấpGPXD cho công trình; thanh tra, kiểm tra, giám sát về TTXD đô thị; xử lý viphạm TTXD đô thị theo thẩm quyền.

Chủ thể ban hành các văn bản quy phạm pháp luật: Quốc hội, Chính phủ, BộXây dựng, các Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành; HĐND và UBNDcác cấp; Sở Xây dựng, các Sở quản lý công trình xây dựng chuyên ngành; cơ quanchuyên môn có chức năng thuộc UBND cấp quận, huyện

Chính phủ, Bộ Xây dựng, các Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành;UBND các cấp; Sở Xây dựng, các Sở quản lý công trình xây dựng chuyên ngành,tùy theo chức năng, nhiệm vụ được giao mà thể chế hóa các quy định của pháp luật,

để thực hiện các chính sách, quy định về quản lý hoạt động xây dựng nói chung vàquản lý TTXD đô thị nói riêng Mọi tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xây dựngnói chung trên lãnh thổ Việt Nam phải tuân thủ các quy định của pháp luật về hoạtđộng xây dựng và TTXD đô thị

1.2.2 Về công tác quy hoạch xây dựng

Mục tiêu: Lập quy hoạch xây dựng các loại (QHC, QHPK, QHCT) làm cơ sởcho các cơ quan có thẩm quyền, cho các chủ đầu tư quyết định đầu tư các dự ántheo quy hoạch được duyệt, phù hợp với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triểnkinh tế - xã hội của từng địa phương, từng vùng; đồng bộ về hạ tầng, kiến trúc, cảnhquan; đảm bảo môi trường và văn hóa vùng, miền; xác định nguồn lực đầu tư theogiai đoạn phát triển

Chủ thể lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch xây dựng và quản lý quy hoạchxây dựng: Chính phủ; UBND các cấp; Bộ Xây dựng; Sở Xây dựng các tỉnh, thànhphố trực thuộc Trung ương; phòng có chức năng quản lý xây dựng thuộc UBND cấphuyện (Phòng quản lý đô thị hoặc Phòng Kinh tế - Hạ tầng)

Nội dung quản lý nhà nước về quy hoạch đô thị, bao gồm: Xây dựng và chỉđạo thực hiện định hướng, chiến lược phát triển đô thị; Ban hành và tổ chức thựchiện văn bản quy phạm pháp luật về quản lý hoạt động quy hoạch đô thị; Ban hành

quy chuẩn, tiêu chuẩn về quy hoạch đô thị, quy chế quản lý quy hoạch, kiến trúc đôthị; Quản lý hoạt động quy hoạch đô thị; Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật

và thông tin về quy hoạch đô thị; Kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và

xử lý vi phạm trong hoạt động quy hoạch đô thị [9]

1.2.3 Về cấp GPXD

Mục tiêu: mục tiêu của việc cấp GPXD là yêu cầu các chủ đầu tư xây dựngcông trình (kể cả nhà ở riêng lẻ) phải thi công công trình theo GPXD đã được cơquan có thẩm quyền cấp; đồng thời làm cơ sở pháp lý cho cơ quan thanh tra, kiểmtra xử phạt vi phạm TTXD (nếu có)

Chủ thể cấp GPXD: Bộ Xây dựng; Bộ quản lý công trình xây dựng chuyênngành; Sở Xây dựng, Sở quản lý công trình xây dựng chuyên ngành; UBND cấp huyện(cấp GPXD đối với các công trình trong đô thị đã có quy hoạch); UBND cấp xã cấpGPXD đối với nhà ở riêng lẻ tại những nơi đã có quy hoạch xây dựng nông thôn

Phân cấp về cấp GPXD và quản lý GPXD:

- Sở Xây dựng có trách nhiệm: Trình UBND cấp tỉnh, ban hành quy định vềcấp GPXD; Điều chỉnh, gia hạn GPXD; GPXD có thời hạn cho phù hợp với tìnhhình thực tế của địa phương Thực hiện việc cấp GPXD theo phân cấp của UBNDcấp tỉnh Kiểm tra, quản lý TTXD đối với những công trình cấp đặc biệt do Bộ Xâydựng cấp GPXD tại địa phương Định kỳ 6 tháng, một năm tổng hợp báo cáo BộXây dựng tình hình cấp GPXD và quản lý TTXD tại địa phương

- Cơ quan quản lý quy hoạch xây dựng theo phân cấp có trách nhiệm: Tổchức lập, phê duyệt QHCT xây dựng, trình UBND cấp tỉnh ban hành quy định vềquản lý quy hoạch, kiến trúc đô thị làm cơ sở cấp GPXD và quản lý TTXD Công

bố công khai và cung cấp thông tin về QHCT xây dựng, thiết kế đô thị (nếu có) đãđược phê duyệt và cấp giấy phép quy hoạch xây dựng theo quy định Kiến nghị với

cơ quan cấp GPXD không cấp phép đối với các công trình được thiết kế không theoquy hoạch, kiến trúc được phê duyệt hoặc kiến nghị xử lý các trường hợp xây dựng

vi phạm QHXD [3].

1.2.4 Thanh tra, kiểm tra, giám sát TTXD đô thị

Mục đích thanh tra, kiểm tra, giám sát TTXD đô thị: Là thực hiện chức năngquản lý nhà nước về TTXD của các cá nhân, tổ chức có thẩm quyền; để các chủ đầu tưxây dựng công trình nâng cao ý thức, trách nhiệm của mình trong việc thực hiệnnghiêm túc GPXD đã được cấp; đồng thời nhắc nhở, chấn chỉnh, xử lý kịp thời cáchành vi vi phạm của chủ đầu tư xây dựng công trình (nếu có).

Chủ thể thanh tra, kiểm tra, giám sát TTXD đô thị: Là các cơ quan quản lý nhànước cớ thẩm quyền như: Thanh tra chuyên ngành, Thanh tra nhà nước, Bộ Xây dựng,

Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành; Sở Xây dựng, Sở quản lý công trìnhxây dựng chuyên ngành; Cơ quan chuyên môn có chức năng thuộc UBND cấp huyện;Quốc hội và HĐND các cấp

Hình thức thanh tra, kiểm tra, giám sát TTXD đô thị: Thành lập các Đoàn, tổ,đội để thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát theo định kỳ hoặc đột xuất.Riêng các Đội quản lý trật tự đô thị cấp huyện, thực hiện công tác kiểm tra TTXD đôthị thường xuyên theo địa bàn quản lý

Nội dung thanh tra, kiểm tra, giám sát TTXD đô thị: Theo các nội dung ghitrong GPXD đã được cơ quan có thẩm quyền cấp

1.2.5 Về xử lý vi phạm TTXD đô thị

Cơ quan thanh tra Nhà nước ngành Xây dựng gồm thanh tra Bộ Xây dựng vàthanh tra Sở Xây dựng Riêng Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, Sở Xây dựngđược tổ chức các Đội thanh tra xây dựng đặt tại địa bàn các quận, huyện

Căn cứ các quy định của pháp luật về xử lý vi phạm TTXD đô thị, xác địnhthẩm quyền của các cấp về xử lý vi phạm TTXD [4], như sau: Thẩm quyền của thanhtra viên, cán bộ quản lý xây dựng cấp xã; Thẩm quyền xử lý vi phạm TTXD đô thị củaChủ tịch UBND cấp xã; Thẩm quyền xử lý vi phạm TTXD đô thị của Chủ tịch UBNDcấp huyện; Thẩm quyền xử lý vi phạm TTXD đô thị của Chủ tịch UBND cấp tỉnh;Thẩm quyền xử lý vi phạm TTXD đô thị của Trưởng phòng chuyên môn giúp UBNDcấp huyện quản lý xây dựng đô thị hoặc Chánh thanh tra xây dựng cấp huyện; Thẩmquyền xử lý vi phạm TTXD đô thị của Chánh thanh tra Sở Xây dựng

Nhiệm vụ, quyền hạn của Đội quản lý trật tự đô thị các thị xã, thành phố trực

thuộc UBND các thị xã, thành phố trực thuộc cấp tỉnh: Căn cứ các quy định củapháp luật, UBND các quận, thành phố trực thuộc tỉnh, ban hành quy định, nhiệm

vụ, quyền hạn của Đội quản lý trật đô thị, như sau:

- Xây dựng chương trình, kế hoạch về tuyên truyền, phổ biến, giáo dục phápluật trong lĩnh vực quản lý trật tự đô thị và kiểm tra việc chấp hành pháp luật trêncác lĩnh vực quản lý trật tự đô thị, vệ sinh môi trường trên địa bàn quản lý Thammưu cho Trưởng phòng Quản lý đô thị trình Chủ tịch (hoặc Phó Chủ tịch) UBNDcác thị xã, thành phố trực thuộc cấp tỉnh phê duyệt và tổ chức thực hiện

- Tham mưu trình Chủ tịch (hoặc Phó Chủ tịch) UBND thị xã, thành phố kếhoạch tổ chức kiểm tra, kịp thời phát hiện, lập biên bản vi phạm hành chính và yêucầu tổ chức, cá nhân đình chỉ ngay các hành vi vi phạm trên các lĩnh vực về: Trật tựlòng lề đường, nơi công cộng trên địa bàn quản lý; vệ sinh môi trường trên địa bàn;

Có nhiệm vụ tổ chức thu phí đỗ xe trên các tuyến đường được phép thu trên địa bànquản lý đúng theo quy định nhằm đảm bảo trật tự an toàn giao thông, vệ sinh môitrường và mỹ quan đô thị

- Tham mưu, đề xuất các hình thức xử lý vi phạm hành chính trên các lĩnhvực phụ trách theo quy định của pháp luật, trình Chủ tịch UBND thị xã, thành phốxem xét quyết định; theo dõi việc thực hiện các quyết định hành chính đã ban hành,đôn đốc thực hiện các quyết định đã có hiệu lực thi hành; đề xuất biện pháp cưỡngchế và tổ chức thực hiện quyết định cưỡng chế đối với tổ chức, cá nhân trên địa bànkhông tự giác chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính

- Các quyết định hành chính gồm: Quyết định hành chính có nội dung về giảiquyết các vấn đề liên quan đến nhà, đất của cơ quan hành chính nhà nước có thẩmquyền đã có hiệu lực pháp luật; quyết định thu hồi đất của UBND cấp tỉnh, cấphuyện; quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo đã có hiệu lực pháp luật của UBNDcấp huyện, cấp tỉnh có hiệu lực thi hành tại địa bàn; các quyết định hành chính kháctheo quy định của pháp luật

- Tham mưu, kiến nghị Chủ tịch UBND cấp huyện giải quyết khiếu nại, tố

cáo trong các lĩnh vực thuộc chức năng nhiệm vụ của Đội;

- Tham mưu Chủ tịch UBND cấp huyện xử lý cán bộ, công chức thuộc thẩmquyền quản lý có hành vi vi phạm pháp luật, thiếu tinh thần trách nhiệm trong thihành nhiệm vụ, công vụ

- Chịu trách nhiệm trước Chủ tịch Ủy UBND cấp huyện, Trưởng phòngQuản lý đô thị và pháp luật về quản lý trật tự đô thị, vệ sinh môi trường và thu phí

đỗ xe trên địa bàn quản lý

- Thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch UBND cấp huyện, Trưởng PhòngQuản lý đô thị quy định cụ thể bằng văn bản

Các hình thức xử lý vi phạm TTXD, gồm: Ngừng thi công xây dựng côngtrình Đình chỉ thi công xây dựng công trình Cưỡng chế phá dỡ công trình viphạm Buộc bồi thường thiệt hại do hành vi vi phạm gây ra Xử phạt vi phạmhành chính trong hoạt động xây dựng Ngoài các hình thức nêu trên thì các tổchức, cá nhân có hành vi vi phạm TTXD đô thị, còn bị xử lý theo các quy định

khác của pháp luật [4].

Nguyên tắc xử lý vi phạm TTXD đô thị:

- Mọi hành vi vi phạm về TTXD phải được phát hiện kịp thời và bị đình chỉngay để xử lý Việc xử lý vi phạm phải được tiến hành kịp thời, công minh, triệt đểmọi hậu quả do hành vi vi phạm gây ra phải được khắc phục theo đúng quy địnhcủa pháp luật

- Mọi hành vi vi phạm chỉ bị xử phạt hành chính một lần, việc tái phạm phảiđược xem là hành vi vi phạm mới để xử phạt

- Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính mà dung túng, bao chekhông xử phạt hoặc xử phạt không kịp thời, không công minh, không đúng thẩmquyền thì tuỳ theo tính chất, mức độ sai phạm sẽ bị xử lý kỷ luật hành chính hoặc bịtruy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại vật chất thì phải bồi thường theo quyđịnh của pháp luật

- Cá nhân, tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính có hành vi chống đốingười thì hành công vụ, trì hoãn, trốn tránh thi hành quyết định xử phạt hoặc có