KN Giá trị thặng dư.. So sánh pp sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối và pp sản xuất giá trị thặng dư tương đối - Giá trị thặng dư là phần giá trị dôi ra ngoài giá trị sức lao động trên t
Trang 17 KN Giá trị thặng dư So sánh pp sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối và pp sản xuất giá trị thặng dư tương đối
- Giá trị thặng dư là phần giá trị dôi ra ngoài giá trị sức lao động trên toàn bộ giá trị do lao động của công nhân làm thuê tạo ra và bị nhà tư bản chiếm đoạt GTTD cũng như tỉ suất GTTD phản ánh quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, mức độ bóc lột công nhân làm thuê của nhà tư bản Sản xuất GTTD là quy luật kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản Một mặt, nó thúc đẩy nền sx tư bản chủ nghĩa phát triển ngày càng mạnh mẽ; mặt khác, nó làm tăng những mâu thuẫn vống có của chủ nghĩa tư bản
- Giống nhau: đều là phương pháp để sản xuất ra giá trị thặng dư – tức là giá trị dôi ra ngoài sức lao động do công nhân làm thuê tạo ra, và bị nhà tư bản chiếm không
- Khác nhau:
o Giá trị thặng dư tuyệt đối được tạo ra bằng cách kéo dài thời gian lao động của công nhân trong điều kiện thời gian lao động tất yếu để tạo ra sản phẩm không đổi, nhờ đó kéo dài thời gian lao động thặng dư VD: Khi thuê một công nhân dệt 5kg vải và trả cho
họ 2k/ngày (làm 8 tiếng theo luật lao động) Tuy nhiên để dệt 5kg vải này công nhân chỉ mất 4 tiếng và 4 tiếng còn lại coi như là họ lao động không công và giá trị thặng dư được tạo ra từ 4 tiếng còn lại đó đây là cách sx gttd tuyệt đối, cách này được sử dụng trong thời kỳ đầu của nền sx tư bản cn, và nó còn mang tính thô sơ, dễ nhận biết, ko khôn khéo
o Giá trị thặng dư tương đối được tạo ra bằng cách rút ngắn thời gian lao động cần thiết, nhờ đó kéo dài thời gian lao động thặng dư còn độ dài ngày lao động không đổi
VD: Khi thuê một công nhân làm 8h/ngày, nhân công làm 8 tiếng ra 5kg vải, nhân công được trả lương đúng với SLĐ bỏ ra, nhà TB chẳng thu được lợi nhuận gì cho mình Thế nhưng khi NTB chuyên môn hóa cho nhân công, chỉ mất 2 tiếng làm được 5 kg vải, 6 tiếng còn lại là thời gian lao động thặng dư
o Còn n u nh mà công ngh c a b n giúp s n xu t ra 60kg v i trong khi các nhà t b n ế ư ệ ủ ạ ả ấ ả ư ả khác ch có đỉ ược 40kg v i thì lúc đó b n s đ t đả ạ ẽ ạ ược giá tr th ng d siêu ng ch.ị ặ ư ạ