Kinh nghiệm vận dụng phương pháp trò chơi nhằm gây hứng thú trong giờ học vật lí ở trường THPT hà văn mao

Với những lí do trên, ngay từ đầu năm học, bắt đầu từ giai đoạn tổ chứclớp cho đến khi giảng dạy, bản thân tôi luôn trăn trở là làm sao cho các em cóhứng thú trong học tập, yêu họ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT HÀ VĂN MAO

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

KINH NGHIỆM VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP

TRÒ CHƠI NHẰM GÂY HỨNG THÚ TRONG GIỜ HỌC VẬT LÍ Ở TRƯỜNG THPT HÀ VĂN MAO - BÁ THƯỚC

Người thực hiện: Hoàng Thị Thu Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc môn: Vật lí

THANH HOÁ NĂM 2019

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

THPT: Trung học phổ thôngGD&ĐT: Giáo dục và đào tạoSKKN: Sáng kiến kinh nghiệm NXB: Nhà xuất bản

2

MỤC LỤC

Trang

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 22.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 22.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến

2.3.1 Những yêu cầu của một trò chơi Vật lí 4

2.3.3 Quy trình tổ chức trò chơi Vật lí 82.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 9

3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 10

DANH MỤC SKKN ĐÃ ĐƯỢC CÔNG NHẬN 13

1 Mở đầu

1.1 Lý do chọn đề tài

Vật lí học là môn học vô cùng trừu tượng nhưng rất bổ ích Nó giúpchúng ta khám phá những hiện tượng thiên nhiên kì thú, giải thích được nhữnghiện tượng thiên nhiên bí ẩn Không những thế, Vật lí còn giúp chúng ta giảithích những hiện tượng thực tế xảy ra trong đời sống hàng ngày như: vì sao khidừng xe đạp, xe máy không nên thắng gấp? vì sao bánh xe ô tô có rãnh khía sâuhơn xe đạp, xe máy? vì sao đi trên đường giữa trưa nắng thấy bóng xe ở dướimặt đường?…

Vật lí quan trọng như vậy nhưng không phải ai cũng nhận thức đượcđiều đó Đặc biệt là các em học sinh, khi tiếp cận với môn Vật lí thường cảmthấy khó khăn vì kiến thức trừu tượng, khô khan và khó hiểu, nên các em thườngnản chí với môn học Để tạo cho các em thêm yêu thích môn học, nhiệm vụ củangười giáo viên là phải tìm phương pháp dạy học tích cực, sôi nổi Không nhữngthế phải tạo ra sân chơi cho các em học sinh để các em có thể khẳng định đượckiến thức của mình, đồng thời khẳng định bản thân trước thầy cô, bạn bè, rộnghơn là với xã hội

Từ thực tế giảng dạy môn Vật lí ở trường THPT Hà Văn Mao - Huyện

Bá Thước, một trong những trường miền núi còn nhiều khó khăn, tỉ lệ học sinhyếu kém còn cao, có những lớp số học sinh này chiếm 40%-50% Vì vậy, bảnthân tôi và các giáo viên trong nhóm Vật lí cũng như trong trường thường xuyênphải dạy các lớp có rất nhiều học sinh yếu kém Hàng năm, còn một bộ phận họcsinh phải thi lại, phải lưu ban, thậm chí có em bỏ học giữa chừng Vì thế, tôithiết nghĩ việc tạo ra hứng thú học tập cho các em trong học tập nói chung vàtrong môn Vật lí nói riêng là rất cần thiết Nếu làm được điều này chúng ta sẽlàm cho các em thích học, thích đến trường, yêu trường, yêu lớp hơn Và đặcbiệt sẽ giảm được số học sinh bỏ học giữa chừng, đồng thời nâng cao chất lượnggiảng dạy nói chung và bộ môn Vật lí nói riêng

Với những lí do trên, ngay từ đầu năm học, bắt đầu từ giai đoạn tổ chứclớp cho đến khi giảng dạy, bản thân tôi luôn trăn trở là làm sao cho các em cóhứng thú trong học tập, yêu học tập và đặc biệt là thích học môn Vật lí Và đây

cũng chính là lí do tôi chọn đề tài " Kinh nghiệm vận dụng phương pháp trò chơi nhằm gây hứng thú trong giờ học Vật lí ở trường Trung học phổ thông

Hà Văn Mao - Bá Thước" làm đề tài nghiên cứu của mình.

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Tìm hiểu thực trạng học tập môn Vật lí ở trường THPT Hà Văn Mao

- Đưa ra nguyên tắc thiết kế một trò chơi Vật lí, quy trình thiết kế tròchơi Vật lí, từ đó xây dựng một số trò chơi Vật lí cơ bản

- Tổ chức được ít nhất một tiết dạy trên một lớp trong một học kì có lồngghép trò chơi Vật lí vào bài giảng

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu các hình thức tổ chức trò chơi có thể áp dụng trongmột tiết học Từ đó xây dựng một số trò chơi lồng ghép vào trong các tiết họcVật lí nhằm tạo hứng thú học tập môn Vật lí của học sinh trường THPT Hà VănMao, qua đó nâng cao chất lượng dạy và học môn Vật lí ở nhà trường

1

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Sử dụngphiếu điều tra để tìm hiểu thực trạng học sinh thụ động và ít hứng thú trong giờhọc Vật lí

- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết:

+ Nghiên cứu các trò chơi qua tài liệu, trên internet và trên truyền hình.+ Tổng hợp và lựa chọn trò chơi phù hợp với đặc thù của môn học

+ Xây dựng nguyên tắc trò chơi dựa trên lý thuyết đã nghiên cứu

- Phương pháp thực nghiệm:

+ Thiết kế trên phần mềm Powerpoint một số trò chơi Vật lí

+ Bước đầu lồng ghép tổ chức trò chơi trong các tiết học Vật lí mà bảnthân giảng dạy

+ Tiến tới tổ chức một buổi hoạt động ngoại khóa của bộ môn trong nămhọc 2019 - 2020

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

Trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật giáo dục số

38/2005/QH11, Mục 2, Điều 28 đã ghi: "Phương pháp giáo dục phổ thông phải

phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh" Có thể nói

cốt lõi của việc đổi mới dạy và học là hướng tới hoạt động học tập chủ đạo,chống lại thói quen học tập thụ động của học sinh

Căn cứ vào mục tiêu trên cùng với việc dựa vào đặc điểm tâm sinh lýcủa học sinh THPT: ham tìm hiểu, thích cái mới lạ nhưng lại nhanh chán Do đóviệc sử dụng trò chơi trong môn Vật lí ở trường THPT là hết sức cần thiết và bổích Trò chơi có tác dụng giúp học sinh:

+ Tăng cường khả năng chú ý, nắm bắt nội dung bài học, phát huy tínhchủ động của học sinh

+ Nâng cao hứng thú cho người học, góp phần làm giảm mệt mỏi, căngthẳng trong học tập của học sinh Phát triển tính độc lập, ham hiểu biết và khảnăng suy luận

+ Tăng cường khả năng thực hành và vận dụng các kiến thức đã học.+ Tăng cường khả năng giao tiếp giữa giáo viên và học sinh, giữa họcsinh với nhau, giúp học sinh rèn luyện khả năng giao tiếp, ứng xử

Khi chơi học sinh suy ngẫm, thử nghiệm, lập luận để đạt kết quả màkhông nghĩ là mình đang học Kiến thức được cung cấp trong giờ học được giảmnhẹ, có liên hệ thực tế, quá trình học tập diễn ra một cách tự nhiên và hấp dẫnhơn

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Năm học 2018-2019, tôi được phân công giảng dạy các lớp 10A2, 10A4,10A5, 10A6, 10A7, 10A8, 11A6, 11A7 Trong những giờ dạy của bản thân cũngnhư qua những lần dự giờ đồng nghiệp tôi nhận thấy một điều rằng hiện nayđang xuất hiện một thực trạng học sinh ngày càng thụ động, không chịu phát

biểu xây dựng bài Nhiều lần thầy cô giáo đặt câu hỏi, dù chỉ là câu hỏi trongsách giáo khoa nhưng hỏi đi hỏi lại các em vẫn không chủ động trả lời, và chínhcác thầy cô là người phải tự trả lời các câu hỏi do mình đặt ra Những tình huốngnhư vậy thường gây tâm lí ức chế cho thầy cô rất nhiều, thậm chí chán nảnkhông tha thiết với công việc của mình.

Theo kết quả khảo sát (ngày 30/09/2018) học sinh các lớp 10A2, 10A4,10A5, 10A6, 10A7, 10A8, 11A6, 11A7 là các lớp mà tôi trực tiếp giảng dạy thuđược kết quả như sau:

Lớp

khảo sát Phát biểu nhiều Tỉ lệ (%)

Có phát biểu nhưng không nhiều

Tỉ lệ (%) Không phát biểu Tỉ lệ (%)

Cũng với các lớp trên với câu hỏi "Em có hứng thú khi đến giờ học môn

Vật lí hay không?", kết quả thu được (khảo sát ngày 30/09/2018) như sau:

Lớp khảo

sát

Hứng thú với giờ học

Tỉ lệ (%)

Không hứng thú với giờ học

Tỉ lệ (%)

11A6 16/43 37,21 27/43 62,79

Tổng số 91/339 26,84 248/339 73,16 Kết quả cho thấy số học sinh yêu thích giờ học Vật lí rất ít, chưa đến mộtnửa Nguyên nhân học sinh không hứng thú trong giờ học Vật lí là do tâm lí củacác em khi tiếp cận môn học thường cho đây là môn học khó, trừu tượng nênthường lười suy nghĩ, ỷ lại; cơ sở vật chất của trường còn nhiều thiếu thốn,không có điều kiện làm các thí nghiệm minh họa, kiểm chứng (vì đây là mônhọc gắn liền với thực nghiệm)…

Tình trạng học sinh không hứng thú trong giờ học Vật lí nếu kéo dàikhông chỉ ảnh hưởng đến kết quả dạy và học mà sâu xa hơn dẫn đến sự khuyếthãm về tri thức khoa học của thế hệ trẻ được đào tạo trong nhà trường Đây sẽ làmột thiếu hụt không bù đắp nổi, làm yếu đi nguồn nhân lực của đất nước trongthực tế đào tạo nguồn nhân lực hiện nay

Trước tình hình đó, tôi thiết nghĩ người giáo viên cần khôi phục động lựchọc tập, khơi dậy niềm đam mê đối với môn học của học sinh bằng những giờhọc thực sự hấp dẫn, lôi cuốn."Học mà chơi, chơi mà học" thì ai, giáo viên nàocũng biết nhưng biết cách tổ chức các hoạt động giúp học sinh học-chơi, chơi-học thì không nhiều giáo viên làm được Qua tham khảo đồng nghiệp và thực tếgiảng dạy, tôi muốn được cùng các đồng nghiệp chia sẻ, trao đổi một số biệnpháp mà tôi đã làm trong thời gian qua để khắc phục tình trạng trên như sau:

2.3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

2.3.1 Những yêu cầu của một trò chơi Vật lí:

Vật lí học là khoa học thực nghiệm, vì vậy giáo viên cần thiết phải thựchiện thành thạo các hành động Vật lí như: thiết kế, chế tạo dụng cụ thí nghiệm,

mô hình hóa một hiện tượng hoặc một thực thể Vật lí cho đến các hoạt động cụthể như lắp ráp thực hiện thí nghiệm, sử dụng thông thạo các máy đo, lấy sốliệu, phán đoán kết quả,… Như vậy, muốn học tốt Vật lí thì phải luôn thực hiệntốt các hành động Vật lí

Hành động Vật lí còn là cách suy nghĩ, cách làm bên cạnh những sự việc

cụ thể hàng ngày có tính chất Vật lí Khi tiếp xúc với những hiện tượng Vật lí,quá trình Vật lí, học sinh biết đặt câu hỏi đúng chỗ, có khả năng giải thích cáchiện tượng và các quá trình ấy,…

Để học sinh có nhiều cơ hội thực thi những hành động Vật lí thì chúng tanên lồng ghép nhiều phương pháp và phương tiện dạy học, nhằm thu hút họcsinh cả lớp tham gia hoạt động, trong đó có hình thức dạy học thông qua trò chơiVật lí Tức là từ trò chơi mà lồng ghép kiến thức Vật lí vào, làm cho học sinh cónhững giây phút thoải mái hoạt động, làm giảm bớt căng thẳng nhưng vẫn đảmbảo học tốt Muốn trò chơi đem đến hiệu quả giáo dục cao thì cần phải thiết kếtrò chơi với các yêu cầu như sau:

- Trò chơi phải có mục đích giáo dục rõ rệt

- Trò chơi phải có nội dung phong phú, dựa trên kiến thức chuyên môn,mang tính khoa học và phải gắn liền với các yêu cầu giáo dục trong trường vàngoài xã hội ở từng thời điểm cụ thể

- Hình thức tổ chức phải gọn nhẹ, dễ hiểu, dễ nhớ, hấp dẫn, vui tươi,lành mạnh và thời lượng vừa phải hợp lý

- Trò chơi phải thu hút đông đảo học sinh tham gia, nhằm phát huy sựham hiểu biết, giàu trí tưởng tượng, biết suy luận, nhanh trí, khéo léo, sôi nổinhưng không ồn ào, tư duy sâu sắc nhưng không quá trầm lặng

- Trong trò chơi, người làm chủ là học sinh Song giáo viên có vai trò rấtquan trọng, là người hướng dẫn học sinh tổ chức trò chơi, khéo léo dẫn dắt họcsinh tự giác tham gia

2.3.2 Một số trò chơi Vật lí:

2.3.2.1 Trắc nghiệm Vật lí:

- Nguyên tắc: Các câu trắc nghiệm được lựa chọn trong chương trình họcsách giáo khoa, mỗi câu có một lựa chọn đúng nhất trong 4 lựa chọn A, B, C, D.Các tổ (nhóm) sẽ được chuẩn bị trước các bảng trả lời với các chữ cái “A, B, C,D” Mỗi tổ (nhóm) sẽ thảo luận trong thời gian qui định và đưa ra đáp án đúngnhất bằng cách giơ đáp án trả lời theo yêu cầu của người dẫn (hoặc ban tổ chức)

Tổ (nhóm) nào có số câu trả đúng nhiều hơn sẽ chiến thắng

- Phương tiện tổ chức: Thiết kế các câu trắc nghiệm, quy định thời giantrả lời câu hỏi trên powerpoint và trình chiếu trên máy chiếu

- Hình thức chơi: Chia theo tổ, nhóm

- Quy mô tổ chức: các tiết học Vật lí trên lớp (trong hoạt động khởi độnghoặc củng cố bài), các buổi ngoại khóa Vật lí

2.3.2.2 Trò chơi lật hình:

- Nguyên tắc: Khuất sau các câu hỏi là một bức tranh của nhà Khoa họchoặc nội dung mà chúng ta cần truyền tải kiến thức tới học sinh Chia bức tranhthành nhiều mảnh nhỏ tùy theo số câu hỏi, mỗi mảnh sẽ mang nội dung của mộtcâu hỏi đố vui Nếu học sinh trả lời đúng thì phần khuất sau câu hỏi đó sẽ hiện

ra và các em có thể đoán nội dung của bức tranh Khi đã đoán đúng nội dung

bức ảnh thì trò chơi kết thúc (Xem phụ lục 1).

- Phương tiện tổ chức: Thiết kế trò chơi trên powerpoint và trình chiếutrên máy chiếu hoặc in trên giấy khổ lớn, hay có thể sử dụng bảng dính

- Hình thức chơi: Chia đội Các đội chọn câu hỏi và trả lời theo lượt Độinào không trả lời được sẽ chuyển câu hỏi cho đội khác Đội nào có nhiều câu trảlời đúng sẽ chiến thắng

- Quy mô tổ chức: các tiết học Vật lí trên lớp (trong hoạt động củng cốbài hoặc các tiết ôn tập), các buổi ngoại khóa Vật lí

Ví dụ: Khi dạy tiết ôn tập chương "Dòng điện không đổi" - Vật lí 11 cơ

bản, có thể sử dụng trò chơi lật hình như sau:

NỘI DUNG CÂU HỎI

1 Đại lượng đặc trưng cho tác dụng mạnhhay yếu của dòng điện ? Cường độ dòng điện

2 Đại lượng đặc trưng cho khả năng thựchiện công của nguồn điện ? Suất điện động của nguồnđiện

3 Thiết bị đo điện năng tiêu thụ trong đờisống ? Công tơ điện

4 Thiết bị được sử dụng để tránh xảy ra

hiện tượng đoản mạch ? Cầu chì(hoặc aptomat)

5

Bình ac-quy khi sử dụng có hiện tượng

nóng lên là do điện năng đã chuyển hóa

thành dạng năng lượng nào ?

Nhiệt năng

6 Đại lượng đặc trưng cho tốc độ tiêu thụđiện năng của đoạn mạch ? Công suất điện

7 Thiết bị đo cường độ dòng điện ? Ampe kế

8 Đơn vị đo của cường độ dòng điện ? Ampe (A)

+ Cách tạo ô chữ thường: Để có ô chữ Vật lí có ý nghĩa và hay thì chúng

ta nên chọn chủ đề cho ô chữ Chủ đề đó chính là nội dung của ô chữ hàng dọc

Từ ô chữ hàng dọc này, chúng ta đặt từ khóa cho các ô hàng ngang Dựa vào từkhóa để đặt câu hỏi cho từng hàng ngang

+ Ô chữ ở mức độ khó hơn: Tương tự như trên nhưng chủ đề của ô chữkhông nhất thiết phải đặt trong ô hàng dọc mà đặt trong từng ô riêng rẽ của ôhàng ngang Mỗi câu hỏi trả lời đúng ở ô hàng ngang sẽ cung cấp một từ khóacho chủ đề Khi các từ khóa từ từ hiện ra thì chúng được xếp theo trình tự giảiđáp, sau đó người chơi phải sắp xếp lại tất cả các từ khóa và dự đoán chủ đề của

ô chữ Chú ý, người chơi không nhất thiết phải trả lời hết các câu hỏi, khi đoánđúng chủ đề thì trò chơi kết thúc Đội nào có số câu trả lời đúng nhiều nhất sẽ

Ví dụ: Khi Dạy bài "Lực hấp dẫn" - Vật lí 10 cơ bản, chúng ta có thể sử

dụng ô chữ sau cho phần củng cố bài

- Mục đích giáo dục:

+ Ôn tập, củng cố kiến thức bài "Lực hấp dẫn" - Vật lí 10 cơ bản

+ Cung cấp thêm cho học sinh kiến thức thực tế về hiện tượng thủy triều,đồng thời giáo dục ý thức giữ gìn môi trường, chống biến đổi khí hậu

Câu 4: Lực tương tác của hai vật bất kì?

Câu 5: Tập hợp tất cả các vị trí do chất điểm chuyển động tạo nên?

N H P H Ư Ơ N Ạ

D

H Ấ P C

Ư C

L

Q U Ỹ Đ Ạ O

S N

Ằ

G N Ọ R

N

Câu 6: Kí hiệu G trong hệ thức của định luật vạn vật hấp dẫn gọi là gì?Câu 7: Đơn vị của lực là gì?

Câu 8: Lực hút của Trái Đất lên các vật trên mặt đất có tên gọi là gì?

2.3.2.4 Đố vui ba dữ kiện Vật lí:

- Nguyên tắc: Đầu tiên ta đưa ra câu hỏi ở dạng khái niệm hoặc về lịch

sử Vật lí, kiến thức Vật lí, hiện tượng Vật lí, Ví dụ như: Ông là ai? Đại lượngnào? Hiện tượng gì? Sau đó đưa ra từng dữ kiện (thông thường là ba dữ kiện)gợi ý dần dần cho câu trả lời đúng Dữ kiện thứ nhất ở mức độ khó nhất (hầunhư chưa gợi ý gì), dữ kiện thứ hai ở mức độ trung bình (có gợi ý) và dữ kiệnthứ ba ở mức độ dễ nhất (gợi ý gần tới câu trả lời đúng) Nếu học sinh trả lờiđúng ở dữ kiện thứ nhất sẽ được 30 điểm/câu, dữ kiện thứ hai là 20 điểm/câu, dữ

kiện thứ ba là 10 điểm/câu Mỗi dữ kiện cách nhau 10 giây (Xem phụ lục 3)

- Phương tiện tổ chức: Dùng phần mềm Powerpoint để thiết kế trò chơi

và trình chiếu trên máy chiếu và học sinh dành quyền ưu tiên trả lời bằng cáchgiơ tay hoặc bấm chuông (nếu có) Hoặc đơn giản hơn là viết các câu hỏi theothứ tự rồi cho học sinh bốc thăm, khi bốc được số nào thì người dẫn (hoặc giámkhảo) đọc từng dữ kiện theo thời gian qui định Thực hiện theo cách này dễ làm

và không mất nhiều thời gian cho việc thiết kế trên máy tính

- Hình thức chơi: Chia đội

- Quy mô tổ chức: các tiết học Vật lí trên lớp (trong hoạt động củng cốbài hoặc các tiết ôn tập), các buổi ngoại khóa Vật lí

Ví dụ: Khi dạy tiết ôn tập chương "Chất khí" - Vật lí 10 cơ bản, chúng ta

có thể sử dụng trò chơi ba dữ kiện Vật lí như sau:

Ông là

ai?

- Nhà Hoá học và Vật lí người Pháp, nổi tiếng do

đã tìm ra những định luật về các chất khí; xây

dựng phương pháp phân tích thể tích

- Ông đã cùng nhà bác học Sac-lơ nghiên cứu ra

định luật về chất khí lý tưởng

- Định luật mang tên ông nói về quá trình đẳng áp

Gay - Luyxac

Đại

lượng

gì?

- Đại lượng này là một thông số của chất khí , có

liên quan mật thiết đến nội năng của khí

- Nếu đại lượng này không đổi thì áp suất của một

lượng khí xác định tỉ lệ nghịch với thể tích của nó

- Có thể đo bằng nhiệt kế

Nhiệt độ

2.3.3 Qui trình tổ chức trò chơi Vật lí:

Để thực hiện một trò chơi Vật lí, người dạy Vật lí cần phải thực hiệntheo một qui trình cụ thể như sau:

- Bước 1: Xây dựng thể lệ trò chơi Thể lệ có thể dựa trên nguyên tắc đãnêu, cũng có thể bỏ bớt hay bổ sung thêm tùy điều kiện thực tế

- Bước 2: Lựa chọn nội dung, chủ đề cần tuyên truyền

- Bước 3: Xây dựng hình thức và kết cấu câu hỏi

- Bước 4: Thiết kế trò chơi trên phần mềm Lựa chọn phần mềm thíchhợp, sao cho đảm bảo dễ thiết kế, dễ sửa chữa, hiệu chỉnh, giao diện đẹp Phảithiết kế sao cho người chơi (học sinh) lựa chọn từng câu hỏi một cách ngẫu

nhiên Mỗi lần người chơi (học sinh) chọn câu hỏi nào thì câu đó đổi màu hoặcnhấp nháy đồng thời xuất hiện nội dung gợi ý Nếu người chơi (học sinh) trả lờiđúng, đáp án sẽ được mở ra, ngược lại, câu hỏi đó vẫn là bí mật nhưng màu sắcphải khác để thông báo với người chơi rằng câu hỏi này đã được chọn Nên thiết

kế trên một trang màn hình Cần thiết lập hiệu ứng thời gian, chuông đồng hồ,chấm điểm để trò chơi thêm sinh động, gay cấn và hấp dẫn hơn

- Bước 5: Tổ chức trò chơi

- Bước 6: Tổng kết và rút kinh nghiệm

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:

Xuất phát từ thực tế giảng dạy, từ khả năng vận dụng của học sinh vàkhả năng xử lí tình huống của học sinh, tôi thấy cần phải lồng ghép vào mộtphương pháp dạy học mới để giúp học sinh hiểu sâu hơn kiến thức bài học trongsách giáo khoa Vì vậy, tôi đã lựa chọn từng trò chơi và lồng ghép phù hợp vàotừng nội dung bài giảng Thời gian lồng ghép thường là đầu tiết học với mụcđích kiểm tra bài cũ và cuối tiết học để củng cố bài Thời gian tối đa cho việc tổchức trò chơi dạng này thường là khoảng 5-10 phút Ngoài ra, tôi còn lồng ghépvào tiết ôn tập cuối chương để rèn luyện cho học sinh biết tổng hợp kiến thức đãhọc, phát hiện ra mối tương quan của toàn chương trình học để khắc sâu hơnnữa kiến thức Vật lí Thời gian có thể khoảng 15 phút Trong trường hợp nàynên phối hợp nhiều trò chơi để tăng sức hấp dẫn và thu hút được học sinh thamgia

Vận dụng lí thuyết nêu trên vào thực tế, tôi đã tổ chức được các trò chơiở các lớp như 10A2, 10A4, 10A5, 10A6, 10A7, 10A8, 11A6, 11A7 với trò chơi đãnêu ở trên Kết quả là tất cả học sinh đều hứng thú tham gia, kiến thức bài họcnhớ lâu hơn

Để thấy rõ hiệu quả và tính khả thi của đề tài, ta sẽ so sánh hai bảng sốliệu ghi kết quả khảo sát ý kiến và chất lượng học tập của học sinh trong nămhọc 2018 - 2019

Trước và sau khi áp dụng phương pháp lồng ghép trò chơi trong giờ học:

* Khi chưa áp dụng đề tài:

Lớp

khảo sát

Hay phát biểu

Tỉ lệ (%) Hứng thú với giờ học

Tỉ lệ (%)

Điểm kiểm tra đầu năm

từ trung bình trở lên

Tỉ lệ (%)

* Sau khi áp dụng đề tài:

Tỉ lệ Tỉ lệ Điểm kiểm tra Tỉ lệ

9

khảo sát Hay phát

biểu (%)

Hứng thú với giờ học

Từ kết quả của SKKN nói riêng, của quá trình dạy học của bản thân nóichung đã góp phần làm thay đổi phong trào học tập môn Vật lí của học sinhtrường THPT Hà Văn Mao, tạo được không khí học tập vui vẻ, thân thiện, họcsinh cũng cảm thấy thích thú khi vào tiết học, khi đến lớp, hạn chế phần nào tìnhtrạng học sinh bỏ học giữa chừng vốn là vấn đề nan giải của các trường miềnnúi, vùng sâu, vùng xa hiện nay

3 Kết luận, kiến nghị

3.1 Kết luận

Khi vận dụng SKKN vào công tác giảng dạy môn Vật lí ở trường THPT

Hà Văn Mao tôi nhận thấy điều quan trọng ở giáo viên đó là phải tích cực,thường xuyên đổi mới phương pháp giảng dạy, tìm hiểu, phân hóa đối tượng họcsinh, lựa chọn, sử dụng có hiệu quả các phương tiện hỗ trợ dạy học thì kết quảhọc tập của học sinh sẽ được nâng cao đáng kể, góp phần xây dựng môi trườnghọc tập thân thiện, nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường

SKKN này phù hợp với việc giảng dạy môn Vật lí ở trường THPT HàVăn Mao nói riêng và các trường THPT miền núi, vùng sâu, vùng xa nói chungkhá hiệu quả trong dạy học khi trình độ học sinh, sự hiểu biết, khả năng tự họccòn rất yếu, trước hết cần làm cho học sinh cảm thấy dễ tiếp thu, có thể trả lờiđược, có thể làm được thì các em sẽ tự tin hơn trong học tập

Các trò chơi này không chỉ được áp dụng trong tiết học, trong nhữngbuổi ôn tập mà còn có thể mở rộng thành những buổi thi đua sinh hoạt dưới cờ.Trường phổ thông có thể nghiên cứu và ứng dụng, đưa ra kế hoạch với từng chủđề hoạt động theo tháng hoặc tổ chức ngoại khóa, Khi đó sẽ tổ chức một buổi thigiữa các khối lớp, hoặc chọn mỗi lớp một học sinh, chia thành 2 đội chơi, kếthợp với trò chơi dành cho khán giả Có như vậy thì buổi sinh hoạt dưới cờ sẽthêm đa dạng về nội dung, phong phú về hình thức, kích thích tư duy của họcsinh, góp phần tạo tình yêu đối với môn học, đối với thầy cô, trường lớp, bạn bè