Khai thác và sử dụng hệ thống bài tập có nội dung thực tế trong dạy học phần nhiệt học ở chương trình vật lý 10

Thực trạng về vấn đề sử dụng bài tập có nội dung thực tế trong dạy học vật lí ở các trường trung học phổ thông hiện nay...7 2.3.. nhau thì kiến thức đó mới trở nên sâu sắc, hoàn thiện và

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT 4 THỌ XUÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP CÓ NỘI DUNG THỰC TẾ TRONG DẠY HỌC PHẦN NHIỆT HỌC Ở

CHƯƠNG TRÌNH VẬT LÝ 10

Người thực hiện: Trịnh Văn Toàn Chức vụ: Tổ phó chuyên môn SKKN thuộc môn: Vật lý

THANH HOÁ NĂM 2018

MỤC LỤC

Trang

1 MỞ ĐẦU 2

1.1 Lý do chọn đề tài 2

1.2 Mục đích nghiên cứu 3

1.3 Đối tượng nghiên cứu 3

1.4 Phương pháp nghiên cứu 4

1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm 3

2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 4

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 4

2.1.1 Định nghĩa bài tập có nội dung thực tế 4

2.1.2 Phân loại bài tập có nội dung thực tế 4

2.1.3 Các hình thức thể hiện bài tập có nội dung thực tế 5

2.1.4 Định hướng giải bài tập có nội dung thực tế 6

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 7

2.2.1 Thực trạng về vấn đề vận dụng kiến thức vật lý vào thực tế đời sống của học sinh trung học phổ thông hiện nay 7

2.2.2 Thực trạng về vấn đề sử dụng bài tập có nội dung thực tế trong dạy học vật lí ở các trường trung học phổ thông hiện nay 7

2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 8

2.3.1 Một số biện pháp sử dụng bài tập có nội dung thực tế trong quá trình dạy học vật lý 8

2.3.2 Xây dựng một số bài tập thực tế phần Nhiệt học-Vật lý 10 9

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 18

3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 19

3.1 Kết luận 19

3.2 Kiến nghị 19

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài

Nhà trường hiện đại luôn hướng vào việc giới thiệu cho học sinh môn vật

lí học đúng như bản chất của nó, chẳng hạn như tác giả của một cuốn sách giáokhoa vật lí khá hay “ Các nguyên lí và bài toán” xuất bản năm 1995 tại Hoa kì

đã viết: “ Vật lí không phải chỉ là các phương trình con số Vật lí học là nhữngđiều đang xảy ra trong thế giới xung quanh bạn Nó nói về các màu sắc trongmột cầu vồng, về ánh sáng lóng lánh và tính cứng rắn của một viên kim cương

Nó liên quan đến việc đi bộ, đi xe đạp , lái ôtô và cả việc điều khiển một con tàu

vũ trụ Các nguyên lí vật lí hiện diện rõ ràng trong các đồ chơi, trong các trò đấubóng, trong các nhạc cụ và trong cả máy phát điện khổng lồ…”

Trong những năm gần đây việc đổi mới công tác giáo dục diễn ra rất sôiđộng trên thế giới và nước ta Để đáp ứng tốt sự nghiệp công nghiệp hóa, hiệnđại hoá đất nước, đòi hỏi ngành giáo dục phải đổi mới đồng thời cả mục đích,nội dung, phương pháp, phương tiện và hình thức dạy học

Đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông là một trong nhữngvấn đề được Đảng và nhà nước hết sức quan tâm, nhiều công trình khoa học liênquan đến đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông đã được các nhàkhoa học nghiên cứu và vận dụng thành công trong thực tiễn Một trong nhữngmục tiêu của giáo dục phổ thông hiện nay là rèn luyện kỹ năng vận dụng kiếnthức vào thực tiễn cho học sinh Mục tiêu quan trọng nêu trên đã được quy địnhtại điều 28 Luật Giáo Dục:"phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tínhtích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với từng đặc điểmcủa lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theonhóm; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn "

Kỹ năng vận dụng kiến thức trong học tập vào thực tiễn đời sống là thước

đo mức độ sâu sắc và vững vàng của kiến thức mà học sinh thu nhận được Bàitập vật lí với tính cách là một phương pháp dạy học, giữ vị trí đặc biệt quantrọng trong việc hoàn thành nhiệm vụ dạy học vật lý ở trường phổ thông

Bài tập vật lý giúp cho học sinh hiểu sâu sắc hơn những quy luật vật lý,những hiện tượng vật lý, biết phân tích chúng và ứng dụng chúng vào những vấn

đề thực tiễn Trong nhiều trường hợp dù giáo viên có cố gắng trình bày tài liệumạch lạc, hợp lô rích, phát biểu định nghĩa, định luật chính xác, làm thí nghiệmđúng phương pháp và đúng kết quả thì đó mới là điều kiện cần chưa phải là đủ

để học sinh hiểu sâu sắc và nắm vững kiến thức Chỉ thông qua bài tập bằnghình thức này hay hình thức khác, tạo điều kiện cho học sinh vận dụng linh hoạtnhững kiến thức để tự lực giải quyết thành công những tình huống cụ thể khác

nhau thì kiến thức đó mới trở nên sâu sắc, hoàn thiện và biến thành vốn riêngcủa học sinh.

Trong hệ thống bài tập vật lí ở trường phổ thông thì bài tập có nội dungthực tế có tầm quan trong đặc biệt, song hiện nay chưa có một vị trí xứng đáng

và chưa được quan tâm đúng mức, các sách tham khảo cho học sinh về các bàitập nội dung thực tế còn ít, chưa xác thực với nội dung thực tế Do đó để đápứng nhu cầu học tập, tìm hiểu của học sinh và căn cứ chủ trương lớn của Đảng

và nhà nước trong việc đổi mới phương pháp dạy học nhằm góp phần nâng caochất lượng dạy học ở trường THPT và để thực hiện tốt hơn nữa nguyên lý giáodục "học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, lý luận gắnliền với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và xã hội".Tôi lựa chọn và tiến hành nghiên cứu đề tài sáng kiến kinh nghiệm:

“Khai thác và sử dụng hệ thống bài tập có nội dung thực tế trong dạy

học phần Nhiệt học ở chương trình Vật lý 10 ”

1.2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu, khai thác và sử dụng các bài tập có nội dung thực tế trong dạyhọc vật lý nhằm tích cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh, nâng cao khảnăng vận dụng kiến thức vào thực tiễn cho học sinh, qua đó nâng cao hơn nữachất lượng dạy học vật lý ở trường trung học phổ thông

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Các bài tập có nội dung thực tế trong dạy học phần Nhiệt học ở chươngtrình Vật lý 10

1.4 Phương pháp nghiên cứu

1.4.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

- Nghiên cứu cơ sở lí luận dạy học, việc đổi mới phương pháp dạy học bậcTHPT hiện nay

- Nghiên cứu các bài tập có nội dung thực tế

1.4.2 Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm

Điều tra thực trạng của việc sử dụng bài tập thực tế, những thuận lợi và khókhăn trong việc sử dụng bài tập thực tế của trường THPT

1.4.3 Thực nghiệm sư phạm

Tiến hành thực nghiệm có đối chứng để đánh giá hiệu quả của việc sử dụngbài tập nội dung thực tế trong quá trình dạy học

1.4.4 Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý các kết quả thực nghiệm

sư phạm

- Hiện nay trong sách giáo khoa vật lý đã đưa các bài tập thực tế vào nộidung chương trình, song do nhiều hạn chế và phải đảm bảo yêu cầu nội dungcủa sách giáo khoa nên số lượng bài tập thực tế chưa được nhiều, nội dung vàhình thức chưa thật phong phú, dẫn đến việc sử dụng bài tập thực tế của giáoviên trong dạy học còn rất ít Đề tài sáng kiến kinh nghiệm này giúp cho giáoviên và học sinh có thêm nhiều bài tập thực tế phong phú để tham khảo, sử dụngtrong việc giảng dạy và học tập phần Nhiệt học ở chương trình Vật lý 10.

- Nhiều tác giả đã đề cập đến các bài tập thực tế trong tài liệu, nhưng chưatập trung khai thác xây dựng bộ bài tập thực tế và chưa định hướng cách sửdụng, chưa nêu ra các biện pháp sử dụng cụ thể giúp giáo viên sử dụng chúngmột cách có hiệu quả trong hoạt động nhận thức của học sinh trong giờ lên lớpmôn Vật lý Việc nghiên cứu đề tài này sẽ góp phần khắc phục những vấn đềtrên

- Đề tài góp phần xây dựng được tài liệu về bài tập thực tế trong dạy họcphần Nhiệt học ở chương trình Vật lý 10

2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

2.1.1 Định nghĩa bài tập có nội dung thực tế

Bài tập thực tế là những câu hỏi liên quan đến vấn đề rất gần gũi với thực

tế đời sống mà khi trả lời học sinh không những phải vận dụng linh hoạt cáckhái niệm, quy tắc, định luật vật lý mà còn phải nắm chắc và vận dụng tốt các

hệ quả của chúng Các bài tập thực tế chú trọng đến việc chuyển tải kiến thức từ

lí thuyết sang những ứng dụng kỹ thuật đơn giản tương ứng, và giải thích, cũngnhư liên hệ với các vấn đề thường gặp trong cuộc sống

2.1.2 Phân loại bài tập có nội dung thực tế

Bài tập có nội dung thực tế là những dạng bài tập định lượng hoặc định tính

Ở trong đề tài này tôi chú trọng các bài tập nội dung thực tế định tính

Bài tập thực tế chia làm hai loại: Bài tập có nội dung thực tế tập dượt và bàitập có nội dung thực tế sáng tạo

2.1.2.1 Bài tập có nội dung thực tế tập dượt

Là loại bài tập thường đặt ra những ứng dụng kĩ thuật đơn giản thườnggặp trong cuộc sống và yêu cầu học sinh nhận diện những kiến thức vật lí nào đãđược ứng dụng Khi trả lời các bài tập loại này, học sinh không những cảm nhậnđược sự gắn kết chặt chẽ giữa kiến thức vật lý với thực tiễn cuộc sống mà cònlàm gia tăng vốn kinh nghiệm, rèn luyện tư duy kĩ thuật, kỹ năng vận dụng kiếnthức vào thực tế cuộc sống của chính bản thân các em

Ví dụ: Tại sao các lò sưởi thường đặt dưới thấp, các dàn máy điều hòa nhiệt độ

thường đặt trên cao, các dàn lạnh của tủ lạnh cũng đặt phía trên của tủ ?

2.1.2.2 Bài tập nội dung thực tế sáng tạo

Là loại bài tập khi giải, học sinh phải dựa vào vốn kiến thức của mình về sựhiểu biết các quy tắc, định luật, trên cơ sở các phép suy luận logic tự lực tìm ranhững phương án kĩ thuật tốt nhất để giải quyết yêu cầu đặt ra của bài tập

Ví dụ: Người ta muốn tháo ra ngoài một cái đinh ốc làm bằng thép đã vặn chặt

vào đai ốc làm bằng đồng lâu ngày Nếu chỉ dùng cờ lê vặn thì rất khó khăn Hãy tìm ra môt phương án đơn giản để việc tháo đinh ốc ra dễ dàng hơn.

2.1.3 Các hình thức thể hiện bài tập có nội dung thực tế

2.1.3.1 Thể hiện bằng ngôn ngữ

Cách thể hiện bài tập nội dung thực tế bằng lời chỉ sử dụng khi sự vật, hiệntượng hay các thao tác kĩ thuật được đề cập đến hoàn toàn có thể mô tả một cáchngắn gọn, súc tích, dễ hiểu, dễ tưởng tượng Khi nghe xong câu hỏi, học sinh cóthể hiểu và tưởng tượng một cách chính xác những thông tin về vấn đề mà các

em cần giải thích

Ví dụ: Trong nông nghiệp, nông dân thường dùng thuật ngữ “tưới khô” để nói

đến công việc thường xuyên xới đất ở những hàng cây mới trồng làm đất tơi, xốp Hãy cho biết” tưới khô” có tác dụng như thế nào? Cơ sở vật lí của cách làm trên gì?

2.1.3.2 Thể hiện qua sơ đồ, biểu đồ, hình vẽ

Cách thể hiện bài tập nội dung thực tế thông qua sơ đồ, biểu đồ, hình vẽ

được sử dụng trong những trường hợp mà sự vật được nêu trong câu hỏi cónhiều chi tiết, các thao tác kĩ thuật phải trải qua nhiều giai đoạn khác nhau, nếuphải mô tả bằng lời thì rất dài dòng, khó hiểu, học sinh khó tưởng tượng

Ví dụ: Dựa vào sự giản nở vì nhiệt người ta chế tạo các băng kép Đó hai thanh

kim loại có sự giản nở vì nhiệt khác nhau dán sát

mặt với nhau Hình vẽ 1 là băng kép mà hai thanh

kim loại làm lần lượt bằng đồng và bằng thép

Hãy giải thích hoạt động của băng kép Khi

nhiệt độ tăng, băng kép bị uốn cong xuống hỏi.

Hỏi thanh kim loại mỏng phía dưới làm bằng

thanh kim loại nào? đồng hay thép?

2.1.3.3 Thể hiện qua video clip

Hình 1

Trong những điều kiện cho phép, việc thể hiện bài tập nội dung thực tế thôngqua những đoạn phim video clip ngắn minh họa có tác dụng rất cao vì khi quansát, học sinh có cái nhìn khái quát, theo dõi được trình tự thật của hiện tượngxảy ra, các thao tác kĩ thuật nhờ đó có thể nhận biết được các dấu hiệu cơ bản,liên tưởng nhanh đến các kiến thức vật lý tương ứng.

Ví dụ: Cho học sinh quan sát đoạn phim video clip về chuyển động của chiếc

máy bay bay ở độ cao tương đối lớn, ta nhìn thấy phía sau đuôi máy may có những vệt trắng tồn tại tương đối lâu rồi mới tan Lẽ dĩ nhiên máy bay có phụt khói ra phía sau nhưng những vệt sáng trắng này không phải là khói Vậy vệt trắng đó là gì ? Hãy giải thích ?

2.1.4 Định hướng giải bài tập có nội dung thực tế

2.1.4.1 Tìm hiểu dữ kiện và yêu cầu của bài tập

Đọc kĩ nội dung bài tập để hiểu các thuật ngữ chưa biết, tên gọi các bộ phậncủa cấu trúc, đặc biệt quan tâm đến các thao tác kĩ thuật như trong bài tập Xácđịnh ý nghĩa vật lí của các thuật ngữ, tóm tắt đầy đủ các giả thiết và hiểu rõ yêucầu của bài tập Đối với bài tập thực tế thể hiện bằng hình ảnh, phim minh hoạ,cần quan sát kĩ và khảo sát chi tiết các thông tin minh hoạ, nếu cần thiết phải vẽhình để diễn đạt những điều kiện của câu hỏi để so sánh các trường hợp riêng,điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc phát hiện mối liên quan giữa sự vật,hiện tượng nêu trong bài tập với các kiến thức vật lý tương ứng

2.1.4.2 Phân tích hiện tượng Vật lí

Nghiên cứu các dữ kiện ban đầu Tìm hiểu ý nghĩa vật lí của các vật lí trongbài tập (những hiện tượng gì, những sự kiện gì, những tính chất gì…được đề cậpđến trong bài) Khảo sát chi tiết hình vẽ, đoạn phim Tiến hành phân tích hiệntượng, nhằm chỉ ra những khái niệm định luật, thuyết vật lí liên quan để giải

2.1.4.3 Xây dựng lập luận

Tìm trong dàn bài những dấu hiệu có liên quan đến tính chất vật lí, một địnhluật vật lí đã biết, phát biểu đầy đủ tính chất đó Xây dựng lập luận, giải thích vềcác thao tác kĩ thuật thực chất là cho biết các thao tác kĩ thuật đó là sự vận dụngcủa kiến thức vật lí nào và tại sao làm như thế để đạt hiệu quả cao Đồng thờithực hiện phép suy luận logic để thiết lập lập mối quan hệ giữa khái niệm, địnhluật đó với điều kiện đã cho, nghĩa trả lời được câu hỏi của bài tập

Bài tập nội dung thực tế rất đa dạng vì nó phản án chân thực những công việc

cụ thể thường diễn ra trong thực tế cuộc sống Vì vậy đối với những hiện tượngvật lí phức tạp cần phải phân tích ra các hiện tượng đơn giản sao cho mỗi hiệntượng đơn giản chỉ tuân theo một định luật hay môt quy tắc nhất định

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

2.2.1 Thực trạng về vấn đề vận dụng kiến thức vật lý vào thực tế đời sống của học sinh trung học phổ thông hiện nay

Chương trình vật lí trung học phổ thông hiện nay bao gồm nhiều phần khácnhau như cơ học, nhiệt học, quang học, điện học… Mỗi phần lại bao gồm nhiềuđơn vị kiến thức khác nhau tương ứng với các cách tiếp cận kiến thức khácnhau Với một khối lượng kiến thức lớn như vậy, lẽ ra việc vận dụng kiến thứcvào đời sống, việc giải thích các hiện tượng xảy ra hằng ngày xung quanh các

em không phải là vấn đề khó khăn Nhưng điều đó đã không diễn ra trên thực tếnhư những gì chúng ta mong đợi

Những câu hỏi kiểu như “Vào những trưa nắng khi đi trên đường cao tốc

ta có cảm giác dường như có vũng nước trên đường ở phía trước mặt đó là dohiện tượng vật lý nào? ” hay “Công tơ điện dùng để đo đại lượng vật lý nào? ”khiến nhiều học sinh không thể trả lời được Ngay cả với các em học sinh giỏi,khi làm những làm những bài toán có liên quan tới kiến thức thực tế chẳng hạnnhư loại bài tập về phương án thực hành thì các em cũng rất khó khăn trong việctìm hướng giải quyết

Trong quá trình giảng dạy môn vật lý tại đơn vị, kết hợp với việc khảo sát ởcác đối tượng học sinh trung học phổ thông của các trường lân cận, tôi nhậnthấy thực trạng về vấn đề vận dụng kiến thức vật lí vào đời sống thực tế của họcsinh trung học phổ thông hiện nay còn rất nhiều hạn chế Những biểu hiện phổbiến là:

- Hạn chế hiểu biết về các dụng cụ, phương tiện kĩ thuật đơn giản sử dụngtrong dạy học

- Hạn chế khả năng vận dụng các kiến thức vào các vấn đề kĩ thuật đơngiản

- Đa số các giáo viên chủ yếu sử dụng và chú trọng đến các bài tập tínhtoán mà rất ít sử dụng bài tập thực tế vào bài dạy, bài kiểm tra Trong khi đó hầu

hết các em học sinh được hỏi đến đều cho rằng, việc vận dụng các kiến thức vật

lý để giải các bài tập thực tế là rất cần thiết và rất thú vị

- Việc sử dụng thí nghiệm vào các tiến trình dạy học là rất ít, một số họcsinh cho rằng chưa bao giờ được tự tay làm thí nghiệm

- Hầu hết giáo viên đều không sử dụng bài tập thực tế vào việc kiểm trađánh giá học sinh

2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

2.3.1 Một số biện pháp sử dụng bài tập có nội dung thực tế trong quá trình dạy học vật lý.

2.3.1.1 Sử dụng bài tập có nội dung thực tế trong tiết học bài mới

Dùng để mở đầu một bài học, kích thích hứng thú trong các tiết học mớicho học sinh Giáo viên có thể xây dựng các bài, yêu cầu các em giải quyết mộtnhiệm vụ nào đó mà với kiến thức đã học, lúc đó các em chưa giải quyết được,nhưng các em có thể giải quyết được nếu các em học sang bài mới

2.3.1.2 Sử dụng bài tập có nội dung thực tế trong giờ bài tập

Nhiệm vụ chính các giờ bài tập vật lý giúp học sinh giải các bài tập, qua đó

ôn luyện, củng cố, khắc sâu kiến thức rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo, và phát huynăng lực tư duy của học sinh trong tiết giải bài tập, phải tích cực tới mức tối đahoạt động nhận thức của tất cả học sinh Muốn tích cực hóa hoạt động nhận thứccủa học sinh, có thể sử dụng bài tập có liên hệ với thực tế đặc biệt thêm yếu tố

”vui” trong nội dung bài tập làm cho học sinh thích thú và cảm giác bớt mệt mỏicăng thẳng

2.3.1.3 Sử dụng bài tập có nội dung thực tế trong tiết ôn tập

Trong các tiết ôn tập người ta thường sử dụng các bài tập mà học sinh chưanắm vững một cách hoàn toàn, các bài tập tạo điều kiện đi sâu giải quyết cáchiện tượng vật lý, các bài tập cho phép khái quát hóa tài liệu và các bài tập tổnghợp liên hệ tài liệu trong các tiết học ôn tập tài liệu cuối chương hoặc cuối sáchgiáo khoa Giáo viên có dịp khắc sâu và mở rộng thêm kiến thức cho học sinh

2.3.1.4 Sử dụng bài tập nội có dung thực tế trong giờ ngoại khóa

Sử dụng bài tâp nội dung thực tế cần thời gian ngắn nhưng đòi hỏi học sinhnắm vững kiến thức vật lí, vì vậy bài tập nội dung thực tế được sủ dụng trongcác giờ ngọai khóa để tạo không khí vừa học tập vừa vui chơi cho học sinh Đây

là một sân chơi rất bổ ích cho các em

Ở các trường phổ thông chúng ta có thể tổ chức các giờ học ngoại khóa vềvật lí cho học sinh dưới hình thức như “ đố vui để học” “ vật lí ở quanh ta” hay

là câu lạc bộ “vật lí vui” Các ngoại khóa có thể đưa vào trong hoạt động hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp hay trong các giờ tự chọn.

2.3.1.5 Sử dụng bài tập có nội dung thực tế trong việc kiểm tra, đánh giá

Các bài tập kiểm tra thường là các bài tập tổng hợp gồm những bài tập vànhững câu hỏi về tài liệu vừa học Để kiểm tra được trình độ hiểu biết của họcsinh và bản chất vật lí của tài liệu, thì giáo viên nên vận dụng các bài tập có nộidung thực tế để kiểm tra và đánh giá

Dưới đây tôi xin trình bày việc khai thác và sử dụng một số bài tập thực tếxây dựng trong phần Nhiệt học ở chương trình Vật lý 10

2.3.2 Xây dựng một số bài tập thực tế phần Nhiệt học – Vật lý 10

2.3.2.1 Hệ thống bài tập nội dung thực tế phần “Thuyết động học phân tử chất khí Cấu tạo chất”

Câu 1: Tại sao các lò sưởi thường đặt ở dưới thấp, các dàn máy điều hòa nhiệt

độ thường đặt ở trên cao, các dàn lạnh của tủ lạnh cũng đặt phía trên của tủ?

Gợi ý trả lời:

Bài này liên quan đến kiến thức sự truyền nhiệt của không khí

Lò sưởi đặt phía dưới phòng, làm cho lớp không khí ở đó nóng lên nhẹ đi vàbốc lên cao, không khí mát lạnh ở chung quanh chuyển động đổ dồn về phía bêndưới và thế chỗ lớp không khí nóng bốc lên trên tạo thành một dòng không khí

ấm đi từ dưới lên trên, dòng không khí lạnh đi từ trên xuống dưới Không khílạnh đó được lò sưởi làm nóng và đẩy lên trên Kết quả là không khí chuyểnđộng thành dòng khép kín và toàn bộ không khí trong phòng ấm lên đều đặn, tuyrằng lò sưởi chỉ đặt ở một nơi của góc phòng Nếu lò sưởi đặt trên cao, khôngkhí được lò sưởi làm nóng tiệp tục ở trên, còn không khí lạnh ( không khí khôngđược làm nóng) tiếp tục ở dưới, không có sự luân chuyển không khí như ởtrương hợp trên

Dàn máy điều hòa nhiệt độ đặt ở trên phòng làm lớp không khí ở đó lạnh đi

co lại tạo thành một dòng không khí lạnh chuyển động xuống dưới Lớp khôngkhí nóng trong phòng ngay lập tức chuyển động lên trên thế chỗ lớp không khílạnh này Lớp không khí đó lại được dàn máy điều hòa làm lạnh Quá trình đótiếp diễn kết quả làm toàn bộ không khí trong căn phòng mát lên

Trong tủ lạnh sự đối lưu không khí diễn ra tương tự như máy điều hòa nhiệt

độ trong phòng

Câu 2: Tọa đăng là một loại đèn dầu hỏa to, để bàn, có một

bóng đèn gọi là thông phong Phía trên là một hình trụ cao

Khi lắp đèn mà chưa lắp thông phong, ngọn lửa tối và lắm khói Khi lắp thôngphong vào ngọn lửa sáng hẳn lên mà không khói.

Em hãy giải thích tại sao như vậy ?

Lúc lắp thông phong, cột không khí trong thông phong, cột không khí ởtrong thông phong bị ngọn lửa hơ nóng nhanh hơn hẳn ngọn lửa không khí xungquanh đèn Không khí sau khí nóng lên sẽ bị không khí chưa nóng nặng hơn từdưới luồn qua các lỗ ở cổ đèn đẩy lên Thế là không khí luôn lưu động từ dướilên trên, dòng không khí này không ngừng đem đi các sản vật của sự cháy vàđem lại không khí mới

Thông phong càng cao sự chênh lệch về trọng lượng của cột không khí nóng

và chưa nóng càng lớn, và dòng không khí mới càng đi mạnh vào trong đèn, làmcho sự cháy xảy ra nhanh hơn

Câu 3: Ở những nơi nuôi cá với số lượng lớn người ta thường

Ở những nơi nuôi cá tập trung với số lượng lớn thì không khí có sẵn trongnước không đủ chó cá sinh sống

Khi những cách nhỏ của bánh xe đập váo mặt nước làm nước tóe lên, chúngtăng cường sự tiếp xúc giữa nước và không khí, tạo điều kiện cho nhiều phân tửkhí nữa đi sâu vào trong nước, do đó làm tăng lượng không khí trong nước

Câu 4: Tại sao quả bóng bay dù buộc chặt lâu ngày vẫn bị xẹp ?

Hình 2

Hình 3