Đọc hiểu tác phẩm tự sự trong văn học hiện đại từ góc độ nhân vật

`SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁTRƯỜNG THPT LƯƠNG ĐẮC BẰNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TÊN ĐỀ TÀI ĐỌC HIỂU TÁC PHẨM TỰ SỰ TRONG VĂN HỌC HIỆN ĐẠI TỪ GÓC ĐỘ NHÂN VẬT Người thực hiện: Nguyễn Th

`SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT LƯƠNG ĐẮC BẰNG

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI ĐỌC HIỂU TÁC PHẨM TỰ SỰ TRONG VĂN HỌC

HIỆN ĐẠI TỪ GÓC ĐỘ NHÂN VẬT

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hà Chức vụ: Tổ trưởng chuyên môn SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Ngữ Văn

THANH HÓA, NĂM 2018

MỤC LỤC

1.2.3 Ý nghĩa của việc tìm hiểu nhân vật 5

3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 5 3.1 Xác định đúng mục đích của việc đọc-hiểu nhân vật 5

3.3 Đọc-hiểu nhân vật qua các phương diện được mô tả 6

3.3.6 Mối quan hệ của nhân vật với nhân vật khác 11

Kết luận, kiến nghị 12

Tài liệu tham khảo 14

Danh mục các đề tài SKKN đã được xếp loại 15

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Trong chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ Văn, tác phẩm tự sự chiếm một số lượng lớn Đối với tác phẩm tự sự, nhân vật có vai trò vô cùng quan trọng, nhân vật là trụ cột của sáng tác, nhân vật chính là nơi tập trung mang chở nội dung phản ánh, chủ đề, tư tưởng của tác phẩm, là nơi kí thác quan niệm về con người, về cuộc sống, về nghệ thuật của nhà văn Qua số phận của một nhân vật có thể thấy được cả một lớp người, một thời đại, một

xã hội Bởi thế đọc-hiểu nhân vật trở thành con đường quan trọng nhất để xác định giá trị của tác phẩm, để nhận ra lí tưởng thẩm mĩ cùng tài năng phong cách nghệ thuật của nhà văn

Việc đọc-hiểu nhân vật trong tác phẩm tự sự phải phù hợp với mục đích, kiểu loại nhân vật Thế nhưng trong thực tế, nhiều giáo viên và học sinh chưa hiểu thấu đáo vấn đề, xem việc đọc-hiểu nhân vật đơn giản chỉ là liệt kê

ra những đặc điểm về chân dung ngoại hình, những dấu hiệu của đặc điểm tâm lí, tính cách và phân tích nhân vật tính cách cũng giống như nhân vật tư tưởng hay nhân vật loại hình

Trong các kì thi, kiểu bài cảm thụ về nhân vật, làm nổi bật giá trị nội dung tư tưởng của tác phẩm qua nhân vật, làm sáng tỏ một ý kiến bàn về văn học qua nhân vật chiếm một số lượng lớn

Từ những lí do trên, người viết chọn đề tài: Đọc-hiểu tác phẩm tự sự

trong văn học hiện đại từ góc độ nhân vật.

2 Mục đích nghiên cứu

Nâng cao năng lực đọc-hiểu tác phẩm tự sự cho học sinh: Đọc-hiểu nhân vật là chìa khoá giúp học sinh nắm vững hơn cốt truyện, tư tưởng và những thông điệp thẩm mĩ mà nhà văn muốn gửi gắm đồng thời hiểu rõ tài năng nghệ thuật của nhà văn

Nâng cao kĩ năng viết bài văn cảm thụ về nhân vật, làm nổi bật giá trị nội dung tư tưởng của tác phẩm qua nhân vật, làm sáng tỏ một ý kiến bàn về văn học qua nhân vật

3 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài hướng tới đối tượng nghiên cứu là Đọc- hiểu tác phẩm tự sự trong văn học hiện đại từ góc độ nhân vật

4 Phương pháp nghiên cứu

Thống kê, phân tích, tổng hợp

PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

1.1 Tác phẩm tự sự

1.1.1 Khái niệm

Theo Từ điển thuật ngữ văn học, tự sự là “phương thức tái hiện đời

sống bên cạnh hai phương diện khác là trữ tình và kịch được dùng làm cơ sở

để phân loại tác phẩm văn học”[4,tr 385]

Trong Từ điển văn học: Tự sự là thuật ngữ chỉ một trong ba phương

thức biểu đạt của văn học(bên cạnh trữ tình và kịch)[5,tr 1903]

Như vậy tác phẩm tự sự là một thể loại văn học phản ánh hiện thực đời sống trong quá trình khách quan của nó qua con người, hành vi, sự kiện và được kể lại bởi một người kể chuyện nào đó

1.1.2 Đặc điểm của tác phẩm tự sự

Khác với tác phẩm trữ tình in đậm dấu ấn chủ quan, tác phẩm tự sự phản ánh đời sống trong tính khách quan của nó Đặc điểm chung của tác phẩm tự sự là có cốt truyện, nhân vật, lời kể của người kể chuyện, chi tiết, kết cấu…

Nhân vật là yếu tố quan trọng hàng đầu của tác phẩm tự sự Nhân vật được miêu tả chi tiết và sinh động trong mối quan hệ chặt chẽ với hoàn cảnh, với môi trường xung quanh

Cốt truyện là hệ thống sự kiện xảy ra trong đời sống của nhân vật, có tác dụng bộc lộ tính cách, số phận nhân vật

Chi tiết là những biểu hiện cụ thể , lắm khi nhỏ nhặt nhưng lại cho thấy tính cách nhân vật và diễn biến quan hệ của chúng, đồng thời cũng thể hiện

sự quan sát và nghệ thuật kể chuyện của tác giả Do đó chi tiết rất quan trọng đối với nhân vật, vừa tạo sức hấp dẫn, thú vị vừa bộc lộ ý nghĩa của chúng

Hoàn cảnh là toàn bộ các quan hệ xã hội, điều kiện sống tạo thành nền tảng khách quan của đời sống nhân vật

Sự miêu tả hoàn cảnh có tác dụng biểu hiện địa vị, tâm tình nhân vật và gây không khí hứng thú cho người đọc

Kết cấu là cách tổ chức tác phẩm Phần mở đầu và kết thúc phải có sự phối hợp để tạo ra ý nghĩa của tác phẩm Sự lựa chọn và sắp xếp các chi tiết đời sống có tác dụng làm nổi bật ý nghĩa của tác phẩm Sự sắp xếp các chương đoạn có hiệu quả tạo sự chờ đợi, gây hứng thú cho người đọc

Tác phẩm tự sự sử dụng nhiều hình thức ngôn ngữ khác nhau Ngoài ngôn ngữ người kể chuyện còn có ngôn ngữ nhân vật Bên cạnh lời đối đáp lại

có lời độc thoại nội tâm Lời kể khi thì ở bên ngoài, khi lại nhập vào lời nhân vật Ngôn ngữ gần với ngôn ngữ đời sống, lời kể thể hiện được điểm nhìn, cá tính và phong cách lời văn của tác giả

1.2 Nhân vật trong tác phẩm tự sự

1.2.1 Khái niệm

Nhân vật là con người, thần, bán thần, vật được miêu tả cụ thể trong tác phẩm bằng những phương tiện nghệ thuật, trong đó con người là đối tượng phổ biến và bao trùm nhất

Con người trong tác phẩm không đồng nhất với con người có thật ngay

cả khi tác giả xây dựng với những nét rất gần với nguyên mẫu.Trong một số tác phẩm, nhân vật là loài vật, đồ vật, nhưng đều miêu tả theo quy luật của con người Nhân vật có thể có tên riêng hoặc không có tên riêng

1.2.2 Phân loại nhân vật

Từ những góc độ khác nhau, có thể chia nhân vật thành nhiều kiểu, loại khác nhau:

Dựa vào vai trò trong triển khai cốt truyện, nhân vật được chia thành: nhân vật chính, nhân vật phụ, nhân vật trung tâm

Dựa vào sự tác động của nhân vật đối với sự phát triển của xã hội, nhân vật được chia thành: nhân vật chính diện, nhân vật phản diện

Dựa vào cấu trúc hình tượng, nhân vật được chia thành: nhân vật chức năng, nhân vật loại hình, nhân vật tính cách, nhân vật tư tưởng

1.2.3 Ý nghĩa của việc tìm hiểu nhân vật

Nhân vật có vai trò phản ánh, qua nhân vật nhà văn khái quát hoá hiện thực cuộc sống Nhân vật còn là yếu tố truyền tải tư tưởng của tác giả, tạo nên tính thuyết phục cho tác phẩm Hiểu đúng, hiểu sâu về nhân vật, người đọc sẽ nắm được nội dung tư tưởng, nghệ thuật của tác phẩm, đồng thời mới viết được bài văn hay về cảm thụ nhân vật

2 Thực trạng của vấn đề

Về phía giáo viên: Theo chương trình giáo dục nhà trường, thời gian lên lớp cho mỗi tác phẩm còn hạn chế, vì thế giáo viên không có điều kiện để hướng dẫn học sinh khai thác sâu về nhân vật ở nhiều góc độ

Về phía học sinh: Vốn hiểu biết còn hạn hẹp, khả năng cảm thụ nhân vật chưa tốt và thiếu niềm đam mê môn học Vì thế khi cảm nhận về nhân vật chủ yếu là liệt kê ra những phương diện về lai lịch, ngoại hình, hành động, ngôn ngữ, nội tâm nhân vật hoặc thuật lại cốt truyện theo nhân vật mà chưa

“đọc” ra được ý nghĩa và những thông điệp thẩm mĩ từ những dấu hiệu đó

3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

3.1 Xác định đúng mục đích của việc đọc-hiểu nhân vật

Thông thường khi đọc-hiểu về nhân vật, giáo viên giúp học sinh chỉ ra được các đặc điểm của nhân vật như: hình dáng, lời nói, cử chỉ, thế giới nội tâm, mối quan hệ với nhân vật khác… Nếu chỉ vậy thì chưa đủ, đây mới chỉ là những phương tiện, những dấu hiệu được cảm nhận bằng trực giác Mục đích của việc đọc hiểu nhân vật là chỉ ra được tâm lí, tính cách, bản chất xã hội của nhân vật, từ đó làm rõ ý nghĩa phản ánh, ý nghĩa tư tưởng, thông điệp thẩm mĩ

và những sáng tạo được nhà văn thể hiện qua nhân vật.Như vậy xác định đúng

mục đích của việc đọc hiểu nhân vật trong quá trình đọc - hiểu tác phẩm tự sự

là điều cần thiết

3.2 Đọc- hiểu nhân vật theo kiểu loại

Xây dựng nhân vật theo kiểu loại nhân vật nào thể hiện rõ ý đồ nghệ thuật của nhà văn, vì thế khi đọc hiểu tác phẩm cần xác định kiểu loại nhân vật để từ đó có cách tiếp cận phù hợp

Đối với nhân vật loại hình (nhân vật thể hiện tập trung một loại phẩm chất, tính cách của con người hoặc các phẩm chất tính cách của một loại

người nhất định của thời đại) như Huấn Cao trong “Chữ người tử tù” (Nguyễn Tuân), Tnú trong “Rừng xà nu” (Nguyễn Trung Thành), kiến thức cơ

bản trọng tâm là làm sáng tỏ đặc điểm phần loại

Đối với nhân vật tư tưởng ( nhân vật tập trung thể hiện một tư tưởng,

một ý thức tồn tại trong đời sống tinh thần của xã hội) như Hộ trong “Đời

thừa” (Nam Cao), Phùng trong “Chiếc thuyền ngoài xa” (Nguyễn Minh

Châu), kiến thức cơ bản trọng tâm phân tích là tư tưởng, ý thức của nhân vật

Đối với nhân vật tính cách (một kiểu nhân vật phức tạp được miêu tả trong tác phẩm như một nhân cách , một cá nhân có cá tính nổi bật) như Chí

Phèo trong “Chí Phèo” (Nam Cao), Mị trong “Vợ chồng Aphủ” (Tô Hoài),

trọng tâm cần phân tích không phải ở chỗ chỉ ra được những đặc điểm tính cách bất biến mà chính ở sự thay đổi, chuyển biến của tính cách trong những môi trường, hoàn cảnh sống cùng những mâu thuẫn, xung đột trong nội tâm, tâm lí, tính cách của nhân vật

3.3 Đọc-hiểu nhân vật qua các phương diện được miêu tả

3.3.1 Lai lịch

Lai lịch là một trong những phương diện góp phần hình thành đặc điểm tính cách, chi phối số phận của nhân vật Qua lai lịch của một nhân vật, nhà văn có thể khái quát phần nào hiện thực cuộc sống và thể hiện tình cảm của mình đối với con người

Chí Phèo trong tác phẩm cùng tên của Nam Cao là một đứa con hoang

bị bỏ rơi ở cái lò cũ, không qua bàn tay chăm sóc của người mẹ, không hơi ấm của tình cha, không họ hàng thân thích Hoàn cảnh xuất thân ấy là một trong những nguyên nhân tạo nên số phận cô độc, thê thảm của nhân vật Dựng lại hoàn cảnh xuất thân ấy, nhà văn đã đẩy bị kịch bị bần cùng hoá của Chí lên đến đỉch điểm Chí không chỉ không nhà, không cửa, không tấc đất cắm dùi

mà còn không cha, không mẹ, không nguồn gốc – cái tài sản chí ít nhất mỗi người sinh ra đều có thì Chí lại không có

Xuân tóc đỏ trong tiểu thuyết “Số đỏ”(Vũ Trọng Phụng) vốn mồ côi

cha mẹ từ nhỏ, sống với người bác họ, vì hành vi vô giáo dục bị đuổi ra khỏi nhà, sống lang thang nơi vỉa hè Hà Nội làm nhiều nghề mạt hạng Hoàn cảnh

ấy đã góp phần tạo nên tính cách lưu manh của nhân vật sau này

Chiến, Việt trong truyện ngắn“Những đứa con trong gia đình” (Nguyễn

Thi) sinh ra trong một gia đình nông dân Nam bộ giàu truyền thống yêu nước

và cách mạng Vì thế cả hai đều có tinh thần dũng cảm yêu nước, có khát vọng lên đường đi chiến đấu để trả thù cho quê hương

APhủ trong truyện ngắn “Vợ chồng APhủ”(Tô Hoài) không còn cha

mẹ, anh em sau một trận đậu mùa Chỉ có một mình APhủ sống sót, APhủ giống như cái mầm cây khoẻ mạnh đã qua sự chắt lọc của tự nhiên APhủ bị người làng bắt đem xuống bán đổi lấy thóc của người Thái, APhủ trốn lên vùng núi cao, đi làm thuê làm mướn Chính hoàn cảnh ấy đã hun đúc cho APhủ một sức sống mạnh mẽ, một tính cách gan góc

3.3.2 Ngoại hình

Ngoại hình là dáng vẻ bên ngoài của nhân vật, bao gồm diện mạo, dáng điệu, tác phong, trang phục… Miêu tả ngoại hình nhân vật, tác giả nhằm cá thể hoá nhân vật, tạo cho người đọc ấn tượng riêng về nhân vật không lẫn với nhân vật khác Đồng thời qua vẻ bề ngoài mà phần nào hé mở tính cách, bản chất của nhân vật Phần lớn ngoại hình nhân vật thống nhất với đặc điểm tính cách và chiều sâu nội tâm Song cũng có trường hợp vẻ bên ngoài và bên trong trái ngược (Chí Phèo, Thị Nở, Người đàn bà hàng chài…) Hướng dẫn học sinh cảm nhận về nhân vật cần qua các chi tiết ngoại hình mà thấy được tính cách, bản chất, nội tâm của nhân vật và cách thể hiện riêng của nhà văn

Trong tác phẩm Chí Phèo, nhà văn Nam Cao đã đặc tả một cách chi tiết ngoại hình Chí Phèo sau 7,8 năm đi ở tù về: “Hắn về lớp này trông khác hẳn, mới

đầu chẳng ai biết hắn là ai Trông đặc như thằng săng đá! Cái đầu thì trọc lóc, cái răng cạo trắng hớn, cái mặt thì đen mà rất cơng cơng, hai mắt gườm gườm trông gớm chết! Hắn mặc quần nái đen với cái áo tây vàng Cái ngực phanh đầy những nét chạm trổ rồng phượng với một ông tướng cầm chuỳ, cả hai cánh tay cũng thế, trông gớm chết”, “cái mặt của hắn vàng vàng lại muốn xạm màu gio, nó vằn dọc vằn ngang, không thứ tự, biết bao nhiêu là sẹo”.

Ngoại hình ấy thể hiện tính cách lưu manh, đó là hình hài của một tên côn đồ uống máu người không biết tanh Miêu tả hình hài quái gở của Chí Phèo, nhà văn muốn nhấn mạnh tính chất khốc liệt của nhà tù thực dân Chính nhà tù đã đặt Chí Phèo lên bàn phẫu thuật để cắt xẻo thành một hình hài méo mó dẹo

dọ Hình hài của Chí Phèo không gì khác chính là bản cáo trạng đanh thép đối với xã hội bất nhân đã làm tha hoá con người, đã tàn phá ghê gớm thể xác con người Đồng thời nhà văn muốn bày tỏ nỗi cảm thông, nỗi đau đớn trước tình trạng thể xác con người bị dày vò, bị vằm nát Tuy mang bộ mặt của một con vật lạ nhưng ẩn bên trong đó vẫn là lương tri của một con người Vẻ đẹp của lương tri đã ánh lên khi Chí Phèo gặp được Thị Nở, được sống trong tình yêu, tình thương mộc mạc chân chất của Thị Sự đối lập giữa vẻ bên ngoài và bên trong đó là một thủ pháp nghệ thuật mà nhà văn sử dụng để thể hiện niềm tin

mãnh liệt vào tính người Nhân vật Thị Nở trong tác phẩm “Chí Phèo” cũng phải chịu những đau khổ về ngoại hình, Thị xấu đến ma chê quỷ hờn “Cái

mặt của Thị thực là một sự mỉa mai của hoá công: nó ngắn đến nỗi người ta

có thể tưởng bề ngang hơn bề dài, thế mà hai má nó lại hóp vào mới thật là tai hại, nếu hai má nó phinh phính thì lại còn được hao hao như mặt lợn…Cái mũi thì vừa ngắn, vừa to, vừa đỏ, vừa sần sùi như vỏ cam sành, bành bạnh muốn chen lẫn nhau với cái môi cũng cố to cho không thua với cái mũi…”.

Nhưng đằng sau ngoại hình khó nhìn ấy lại là một tấm lòng chân thành, mộc mạc Trong khi cả xã hội chỉ thấy ở Chí Phèo chất quỷ dữ thì chính Thị Nở lại nhận ra Chí hiền như đất Nếu cả xã hội thực dân phong kiến đẩy Chí Phèo từ chỗ là con người thành con quỷ thì chính tình yêu của Thị Nở lại đưa Chí Phèo từ chỗ con quỷ trở thành con người Bát cháo hành ấm nóng tình người của Thị đã đánh thức lương tri trong con người Chí Miêu tả vẻ bề ngoài đối lập với bên trong của nhân vật Thị Nở, nhà văn đã bày tỏ niềm tin vững chắc vào tình người ở những người nông dân khốn khổ Như vậy qua ngoại hình Chí phèo, Thị Nở, cần phải “đọc” ra được thái độ nhân văn của tác giả, chất nhân đạo sâu sắc của tác phẩm

Trong tác phẩm “Vợ chồng Aphủ”(Tô Hoài), khi miêu tả nhân vật Mị nhà văn gợi lại dáng điệu “ngồi quay sợi gai bên tảng đá trước cửa, cạnh tàu

ngựa Lúc nào cũng vậy, dù quay sợi, thái cỏ ngựa, dệt vải, chẻ củi hay đi cõng nước dưới khe suối lên cô ấy cũng cúi mặt, mặt buồn rười rượi” “mỗi ngày Mị càng không nói, lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa” Dáng điệu ấy

góp phần biểu hiện thân phận khổ đau, cô đơn, tủi nhục

Hình ảnh người vợ nhặt trong truyện ngắn“Vợ nhặt ”(Kim Lân), hiện

ra với một chân dung ngoại hình thảm hại “Hôm nay thị rách quá, áo quần tả

tơi như tổ đỉa, thị gầy sọp hẳn đi, trên cái khuôn mặt lưỡi cày xám xịt chỉ còn thấy hai con mắt” Hằn in trên ngoại hình ấy là tất cả sự đói khát, nghèo khổ,

cùng cực trong cuộc đời của người nông dân Việt Nam vào nạn đói 1945

Người đàn bà trong“Chiếc thuyền ngoài xa”(Nguyễn Minh Châu) được miêu tả: “Thân hình cao lớn, thô kệch, mặt đầy những nốt rỗ chằng chịt, với

khuôn mặt mệt mỏi, tái ngắt, tấm lưng áo bạc phếch, nửa thân dưới ướt sũng.

Đó là bức kí hoạ chân dung của một người lao động vùng biển nghèo khổ, lam

lũ, vất vả, cực nhọc trong cuộc sống mưu sinh và hành trình tìm kiếm hạnh phúc

3.3.3 Cử chỉ, hành động

Khắc hoạ nhân vật, nhà văn thường lựa chọn những hành động độc đáo gây được ấn tượng sâu đậm đối với người đọc Hành động là phương diện quan trọng để thể hiện tính cách nhân vật, bản chất nhân vật Đối với các tác phẩm tự sự trong dòng văn học hiện thực phê phán, tính cách nhân vật không phải ngay từ đầu đã được hình thành trọn vẹn Chính hành động có tác dụng

bộc lộ quá trình phát triển của tính cách và thúc đẩy diễn biến của hệ thống cốt truyện Vì thế cần phải chú ý hành động khi đọc-hiểu nhân vật

Đối với nhân vật Chí Phèo hành động đâm chết Bá Kiến và kết liễu cuộc đời mình nói lên nhiều điều Nó thể hiện sự thức tỉnh của Chí Phèo, nó thể hiện khao khát được sống đúng là một con người Tìm đến cái chết chính

là để khẳng định nhân cách của mình Chí Phèo đã lựa chọn cái chết- một sự lựa chọn nghiệt ngã nhưng đó là cách duy nhất để con người lương thiện trong Chí được sống, để nhân cách được tồn tại Với hành động đó Chí Phèo đã chết như một con người

Phân tích nhân vật Huấn Cao trong“Chữ người tử tù”(Nguyễn Tuân),

phải chú ý đến hành động đầu tiên khi nhân vật đến trại giam vùng Tỉnh Sơn

đó là cái dỗ gông “Huấn Cao, lạnh lùng, chúc mũi gông nặng, khom mình

thúc mạnh đầu thang gông xuống thềm đá tảng đánh thuỳnh một cái” Đây là

hành động không chỉ rất khó vì nó dài tám thước, nặng đến bảy, tám tạ, mà còn là hành động không được phép vì nó tượng trưng cho sự trói buộc, quyền

uy, pháp luật phong kiến Chính vì vậy hành động dỗ gông thể hiện khí phách hiên ngang, tinh thần bất khuất của một trang anh hùng lẫm liệt sẵn sàng vượt lên cả cường quyền Nếu hành động dỗ gông làm nổi bật vẻ đẹp khí phách thì hành động cho chữ lại là biểu hiện cao của vẻ đẹp thiên lương Cho chữ là để bàn giao lại cái đẹp cho đời cho người và hơn cả đây là hành vi đáp nghĩa cao đẹp

Nhân vật Mị trong tác phẩm“Vợ chồng APhủ”được Tô Hoài mô tả

bằng rất ít hành động, chủ yếu là dòng nghĩ suy trong tâm tư Tuy nhiên trong

ít hành động đó cần phải chú ý đến hành động uống rượu của Mị trong đêm

tình mùa xuân“Mị lén lấy hũ rượu uống ực từng bát” Hành động khác

thường ấy thể hiện một đời sống nội tâm sục sôi bên trong, một sự nổi loạn tâm lí của nhân vật Mị uống rượu hay Mị uống hận, uống cái đắng cay của phần đời đã qua, uống cái khao khát của phần đời chưa tới, uống để quên đi

hiện tại cũng là để nhớ về ngày trước Tiếp đó là hành động “đến góc nhà, lấy

ống mỡ, xắn thêm một miếng bỏ vào đĩa đèn cho sáng”, Mị đang thắp sáng

cho căn phòng của mình, thắp sáng cho tâm hồn mình, cuộc đời mình, Mị

không còn chịu nổi bóng tối vây bọc lấy mình nữa Sau nữa “Mị quấn lại tóc,

Mị với tay lấy cái váy hoa vắt ở phía trong vách” Qua những hành động đó

nhà văn đã diễn tả được cảm xúc xôn xao rạo rực trong khát vọng tự do, tình yêu, hạnh phúc của nhân vật Và đỉnh điểm của khát vọng ấy là hành động cắt dây cởi trói cho A Phủ, chạy theo A Phủ Mị đã tự giải thoát cho mình thoát khỏi cường quyền và thần quyền của nhà thống lí Pá Tra, điều đó thể hiện sức sống mãnh liệt trong tâm hồn Khác với nhân vật Mị, A Phủ nghĩ ít chủ yếu là

hành động, ấn tượng nhất là hành động đánh A Sử “chạy vụt ra vung tay ném

con quay rất to vào mặt A Sử… A Phủ xộc tới, nắm cái vòng cổ, kéo dập đầu