BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG của tổ CHUYÊN môn NGỮ văn TRƯỜNG THPT THIỆU hóa

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT THIỆU HÓA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TÊN ĐỀ TÀI BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN NGỮ VĂN TRƯỜNG THPT THIỆU HÓA Người thực

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT THIỆU HÓA

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI

BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG

CỦA TỔ CHUYÊN MÔN NGỮ VĂN TRƯỜNG THPT THIỆU HÓA

Người thực hiện: Lê Trọng Vinh Chức vụ: Tổ trưởng

Đơn vị công tác: Trường THPT Thiệu Hóa

SKKN thuộc lĩnh vực: Quản Lý

MỤC LỤC

1 Mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài

12 Mục đích nghiên cứu

1.3 Đối tượng nghiên cứu

1.4 Phương pháp nghiên cứu

1.5 Những điểm mới của SKKN

1 2 2 2 2

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cở sở lí luận

2.1.1 Vị trí của tổ chuyên môn trong trường trung học

2.1.2 Chức năng tổ chuyên môn

2.1.3 Nhiệm vụ tổ chuyên môn

2.1.4 Sinh hoạt tổ chuyên môn.

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

2.2.1 Tình hình tổ chuyên môn Ngữ văn trường THPT Thiệu Hóa

2.2.2 Thực trạng hoạt động của tổ chuyên môn

2.2.3 Thống kê thành tích các năm học trước của tổ

2.3 Các giải pháp áp dụng

2.3.1 Tổ chức thảo luận nội dung, xây dựng kế hoạch hoạt động

chuyên môn của tổ

2.3.2 Triển khai các chuyên đề trong tổ chuyên môn

2.3.3 Tổ chức tốt các tiết dự giờ, thao giảng

2.3.4 Tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn

2.3.5 Tổ chuyên môn thảo luận kết quả dạy và học của học kỳ I, và

đưa ra các biện pháp nâng cao chất lượng qua kết quả dạy và học

trong học kỳ II

2.3.6 Tổ trưởng chuyên môn luôn tự bồi dưỡng năng lực quản lý, tổ

chức, điều hành các buổi sinh hoạt chuyên môn

2.4 Kết quả đạt được sau khi áp dụng các giải pháp

3 Kết luận, kiến nghị

3.1 Kết luận

3.2 Kiến nghị

2 2 3 3 4 4 4 5 5 7 8 8 9 10 11 12

12 13 15 15

BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG

CỦA TỔ CHUYÊN MÔN NGỮ VĂN TRƯỜNG THPT THIỆU HÓA

1 PHẦN MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài:

Tổ chuyên môn có chức năng, nhiệm vụ, vai trò rất quan trọng trong việc triển khai, thực hiện các nhiệm vụ giáo dục của nhà trường Chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn là đòn bẩy để nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường Hoạt động của tổ chuyên môn tốt, thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ như Điều lệ trường trung học đã qui định sẽ góp phần tích cực, quyết định đến việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đáp ứng được những yêu cầu mới trong quá trình đổi mới giáo dục

Thực tế, trong nhà trường cho thấy có tổ chuyên môn hoạt động tích cực, nhưng vẫn còn một số tổ chuyên môn hoạt động chưa hiệu quả, còn tồn tại tồn tại hạn chế như: Chất lượng các buổi sinh hoạt của tổ chuyên môn chưa đạt được những yêu cầu đặt ra, đôi lúc còn mang tính đối phó, hình thức, nội dung họp sơ sài, chưa làm rõ được trọng tâm trong hoạt động chuyên môn từng tuần, từng tháng; khi họp ít tập trung, thiếu ý kiến góp ý xây dựng; tổ chức các chuyên đề chưa hiệu quả, chưa thiết thực Một bộ phận giáo viên nhận thức chưa đúng nên chưa tích cực tham gia vào quá trình sinh hoạt tổ chuyên môn Chất lượng hồ sơ của tổ chuyên môn và của một số giáo viên chưa tốt, nội dung sơ sài chiếu lệ, chủ yếu ghi chép về các

sự vụ hành chính

Vai trò quản lý của tổ trưởng chuyên môn chưa rõ nét Người tổ trưởng chưa phát huy hết vai trò “thuyền trưởng” của mình, năng lực quản lí

tổ chuyên môn còn hạn chế, cách quản lý điều hành tổ chuyên môn chưa khoa học; chưa phân công nhiệm vụ cho giáo viên theo đúng năng lực mà nhiệm vụ yêu cầu; chưa chủ động xây dựng và thực hiện kế hoạch phù hợp ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng sinh hoạt của các tổ chuyên môn

Xuất phát từ thực trạng trên, với nhiệm vụ là tổ trưởng chuyên môn,

tôi xin được đề xuất: “Biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động của Tổ chuyên môn Ngữ văn trường THPT Thiệu Hóa”, góp phần nâng cao chất

lượng trong sinh hoạt tổ chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục chung của nhà trường

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Đưa ra những biện pháp hiệu quả, khoa học nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn Ngữ văn, góp phần vào nâng cao chất lượng chuyên môn của nhà trường, của ngành giáo dục

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng tập trung nghiên cứu là tổ chuyên môn Ngữ văn trường THPT Thiệu Hóa – huyện Thiệu Hóa – Thanh Hóa

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thực nghiệm thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn

và hoạt động của tổ chuyên môn Ngữ văn trong năm học

- Phương pháp thống kê số liệu chất lượng giáo dục qua các năm

- Phương pháp so sánh, phương pháp tổng hợp

1.5 Những điểm mới của SKKN

- Thực hiện một số biện pháp sinh hoạt tổ chuyên môn có hiệu quả

- Các thành viên trong tổ nhận thức được việc tham gia sinh hoạt tổ chuyên môn để nâng cao chuyên môn nghiệp vụ của chính bản thân

- Tổ trưởng có thêm kinh nghiệm quản lí, điều hành hoạt động tổ chuyên môn hiệu quả giúp chuyên môn của tổ được nâng lên

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận

2.1.1 Vị trí của tổ chuyên môn trong trường trung học.

Theo Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học ban hành theo Quyết định số 07/2007/QĐ - BGD&ĐT ngày 02/4/2007 của Bộ GD&ĐT đã quy định về vị trí của tổ chuyên môn trong nhà trường:

Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành trong trong bộ máy tổ chức, quản lý của trường THPT Trong trường, các tổ, nhóm chuyên môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các các bộ phận nghiệp vụ khác và các

tổ chức Đảng, đoàn thể trong nhà trường nhằm thực hiện chiến lược phát triển của nhà trường, chương trình giáo dục và các hoạt động giáo dục và các hoạt động khác hướng tới mục tiêu giáo dục

Tổ chuyên môn là nơi triển khai các mặt hoạt động của nhà trường, trong đó trọng tâm là hoạt động giáo dục và dạy học; là đầu mối quản lý mà Hiệu trưởng nhất thiết phải tập trung dựa vào đó để quản lý nhà trường trên nhiều phương diện, nhưng cơ bản nhất là hoạt động giáo dục dạy học; Là nơi tập hợp, đoàn kết, tìm hiểu tâm tư, tình cảm và những khó khăn trong đời sống của giáo viên, giúp đỡ GV hoàn thành tốt nhiệm vụ

2.1.2 Chức năng tổ chuyên môn.

Giúp Hiệu trưởng điều hành các hoạt động nghiệp vụ chuyên môn liên quan đến dạy và học

Trực tiếp quản lý giáo viên trong tổ theo nhiệm vụ quy định Tổ chuyên môn là đầu mối để Hiệu trưởng quản lý nhiều mặt, nhưng chủ yếu vẫn là hoạt động chuyên môn, tức là hoạt động dạy học trong trường

2.1.3 Nhiệm vụ tổ chuyên môn

Nhiệm vụ của tổ chuyên môn quy định theo Điều lệ trường THCS, THPT ban hành theo Quyết định số 07.2007.QĐ-BGD&ĐT ngày 02.4.2007 của Bộ Giáo dục và Đào tạo:

Điều 16 Tổ chuyên môn có những nhiệm vụ sau: Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của

Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên Tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần.

2.1.4 Sinh hoạt tổ chuyên môn.

Sinh hoạt tổ chuyên môn là một hoạt động không thể thiếu trong hoạt động của nhà trường; là dịp để trao đổi chuyên môn góp phần nâng cao chất lượng dạy học Thông qua sinh hoạt tổ chuyên môn sẽ xuất hiện nhiều ý tưởng Do vậy, tổ trưởng cần tạo điều kiện để giáo viên nói lên ý tưởng, kinh nghiệm của mình Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn cần đa dạng, phong phú, có thay đổi và phải có chuẩn bị trước về nội dung và cách thức

tổ chức thực hiện

Việc sinh hoạt tổ chuyên môn thực hiện theo định kì quy định trong

Điều lệ trường THCS, THPT (2 tuần/lần Thời gian do Hiệu trưởng quy định và tuỳ yêu cầu về tính chất, nội dung công việc).

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 2.2.1 Tình hình tổ chuyên môn Ngữ văn trường THPT Thiệu Hóa

- Thông tin chung về tổ Ngữ văn

T

T

Họ Tên Năm

sinh

Trình Độ

Đảng viên

Chức vụ

Giáo viên giỏi tỉnh

- Nhìn chung, đội ngũ giáo viên nhà tổ ổn định, có sức khỏe, có phẩm chất đạo đức, chuyên môn tốt, có kinh nghiệm trong công tác giảng dạy, nhiều thành tích đã được ghi nhận, có uy tín với học sinh và nhân dân địa phương

2.2.2 Thực trạng hoạt động của tổ chuyên môn

Những năm gần đây, Sở GD&ĐT Thanh Hóa có những chuyên đề tập huấn để nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn trong trường THPT

Vì vậy, sinh hoạt tổ chuyên môn trong nhà trường THPT Thiệu Hóa nói chung và tổ chuyên môn Ngữ Văn đã có nhiều thay đổi theo chiều hướng tích cực

Tuy nhiên bên cạnh đó hoạt động của tổ chuyên môn còn tồn tại những hạn chế như: sinh hoạt chuyên môn hai lần trong một tháng chưa được thực hiện thường xuyên do số tiết học trong ngày gần như đều 5 tiết trên buổi học, hoặc các công việc đột xuất của nhà trường Nếu có tổ chức họp tổ chuyên môn thì thời gian rất ngắn, khoảng 30 đến 45 phút nên không giải quyết được công việc một cách hiệu quả

Sinh hoạt tổ chuyên môn còn mang tính hành chính, chưa tập chung vào sinh hoạt chuyên môn Các thành viên tổ đi họp cho có mặt, chưa tham gia ý kiến sôi nổi Khi bàn về vấn đề thuộc chuyên môn như bài dạy, phương pháp dạy thì tham gia ý kiến mang tính chiếu lệ, không có đóng góp

bổ ích về mặt chuyên môn Trong các kỳ thao giảng, dự giờ và nhận xét đánh giá chưa mang tính xây dựng chuyên môn, còn mang tính cá nhân dẫn đến kết quả buổi sinh hoạt chuyên môn chưa cao

Tổ trưởng chuyên môn chưa thể hiện hết vai trò của mình Tổ trưởng còn cả nể, chỉ đạo chưa kiên quyết Các cuộc họp chuẩn bị nội dung chưa chu đáo Nội dung họp chỉ là triển khai các kế hoạch tháng, năm tuần của nhà trường, lịch kiểm tra, ký duyệt hồ sơ giaó án và một số việc khác

Từ thực trạng trên dẫn đến kết quả hoạt động tổ chuyên môn trong công tác giáo dục dạy và học chưa cao

2.2.3 Thống kê thành tích các năm học trước của tổ:

- Về giảng dạy và thi đua của giáo viên:

T

T

Họ Tên 2015-2016 2016-2017

Giảng dạy

Danh hiệu

Giảng dạy Thi đua

4 Đào Đức Vinh TB HTNV Khá LĐTT

Năm 2015 – 2016: 4 giáo viên giỏi cấp trường, 1 giáo viên Khá, 4 giáo viên TB Thi đua: 1 giáo viên đạt danh hiệu CSTĐCS, 5 giáo viên LĐTT, 3 giáo viên hoàn thành nhiệm vụ

Năm học 2016 – 2017 : 5 giáo viên giỏi cấp trường, 4 giáo viên khá Thi đua: 2 giáo viên đạt danh hiệu CSTĐCS 7 giáo viên LĐTT

- Về nghiên cứu khoa học:

T

T

Họ Tên 2015-2016 2016-2017

Loại Cấp Loại Cấp

- Về phía học sinh:

+ Năm học 2015 – 2016: Đội tuyển học sinh giỏi tỉnh môn văn lớp 12 đạt 3 giải (1 giải ba, 2 giải khuyến khích)

+ Năm học 2016- 2017: Đội tuyển học sinh giỏi tỉnh môn văn lớp 12 đạt 4 giải (1 giải nhì, 1 giải ba, 2 giải khuyến khích)

- Về tổ chuyên môn: Tổ tiên tiến

2.3 Các giải pháp áp dụng

2.3.1 Tổ chức thảo luận nội dung, xây dựng kế hoạch hoạt động chuyên môn của tổ

Thảo luận, xây dựng kế hoạch hoạt động chuyên môn của tổ đầu năm

học có vai trò rất quan trọng Đề ra các mục tiêu, chỉ tiêu phấn đấu của tổ trong năm học cũng như tạo ra sự thống nhất các thành viên trong tổ về thực hiện toàn bộ nội dung, kế hoạch, chương trình hoạt động của tổ trong năm

* Học tập của học sinh

- Về chỉ tiêu phấn đấu:

+ Học sinh lên lớp cuối năm: 100%

+ Tỉ lệ đậu tốt nghiệp THPT Quốc gia cuối năm: 97% trở lên

+ Học sinh giỏi cấp tỉnh: 4 đến 5 em (80- 100%)

* Giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức học sinh:

- Tổ chức tốt việc giáo dục nhân cách, kỹ năng sống, mối quan hệ thầy trò, quan hệ bạn bè, tốt chức tốt phong trào: “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”

- Hạnh kiểm:

+ Tốt – khá: 95% trở lên

+ Không có học sinh Yếu – Kém về hạnh kiểm

* Giảng dạy:

- 100% tổ viên đều đạt danh hiệu LĐTT trở lên (có 2 -3 giáo viên đạt danh hiệu CSTĐ)

- Giáo viên lên lớp có đầy đủ giáo án và giáo án chất Quan tâm cụ thể đối tượng học Yếu – Kém Có giáo án dạy bồi dưỡng

- Sử dụng giáo án điện tử ít nhất 8 tiết/ năm đối với mỗi giáo viên

- Tổ chức kiểm tra, nhận xét, đánh giá hai tuần một lần về các quy định thực hiện chuyên môn

- Thực hiện các quy định về chuyên môn như: Hồ sơ sổ sách, giáo án, đổi mới phương pháp dạy học Tổ chức kiểm tra hồ sơ sổ sách – Giáo án, lịch báo giảng, thực hiện chương trình theo PPCT

- Giáo viên dự giờ đồng nghiệp 8 tiết/mỗi giáo viên/ năm Thao giảng

4 tiết/năm/giáo viên

- Tổ chức trao đổi, đánh giá rút kinh nghiệm giờ dạy về đổi mới phương pháp dạy học

- Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh Giỏi, phụ đạo học sinh Yếu – Kém

* Đổi mới PPDH và phương pháp kiểm tra đánh gía học sinh.

- Đổi mới phương pháp dạy học

+ Sử dụng các PPDH phát huy tích cực, hứng thú sáng tạo trong học

tập của học sinh và vai trò chủ đạo của giáo viên

+ Thiết kế bài giảng khoa học, thực hiện hợp lý các hoạt động giáo viên và học sinh: Hệ thống câu hỏi phù hợp với đối tượng, dẫn dắt gợi mở vấn đề, kiến thức có trọng tâm, theo chuẩn kiến thức, kỹ năng

+ Tổ chức các chuyên đề đổi mới PPDH nâng cao chất lượng dạy học, chú ý đối tượng học sinh yếu kém

+ Tổ chức dạy học theo năng lực của học sinh dựa trên chuẩn kiến thức, kỹ năng của chương trình giáo dục phổ thông cấp THPT

+ Tăng cường sử dụng hợp lý công nghệ thông tin (CNTT) trong đổi mới phương pháp giảng dạy, khuyến khích giáo viên sọan bài giảng điện tử

để giảng dạy; khai thác tối đa các thiết bị dạy học, phương tiện nghe nhìn; chú trọng liên hệ thực tế trong giảng dạy phù hợp với nội dung từng bài học

- Đổi mới việc kiểm tra đánh giá học sinh:

+ Thực hiện đúng quy định của Quy chế đánh giá, xếp loại học sinh THPT do Bộ GD&ĐT ban hành; tổ chức đủ số lần kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ, kiểm tra học kỳ

+ Tổ chức bồi dưỡng giáo viên về kĩ năng lập ma trận, ra đề, soạn đáp

án và chấm bài thi, kiểm tra bằng hình thức tự luận bám sát chuẩn kiến thức,

kĩ năng của Chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) với 4 cấp độ: Nhận Biết, thông hiểu, vận dụng, vận dụng sáng tạo

* Công tác phụ đạo học sinh Yếu kém.

- Có kế hoạch quan tâm học sinh yếu kém trong từng tiết dạy, hệ thống câu hỏi phù hợp với đối tượng

- Tổ chức phụ đạo học sinh Yếu kém ngay từ đầu năm học

- Phấn đấu giảm tỷ lệ học sinh Yếu kém không quá 5%

2.3.2 Triển khai các chuyên đề trong tổ chuyên môn.

- Đây là nội dung sinh hoạt thường xuyên và rất cần thiết, các chuyên

đề cần tập trung vào những đề tài như đổi mới phương pháp giảng dạy, rèn luyện các kỹ năng bộ môn, dạy các bài khó, ứng dụng CNTT trong dạy học,

sử dụng thiết bị dạy học, làm mới đồ dùng dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá, bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu, v.v Tránh những chuyên đề nặng về lý luận mà việc triển khai trong thực tế còn khó khăn

- Việc triển khai các chuyên đề cần được thực hiện có kế hoạch, được

tổ chức, được kiểm tra, đánh giá thì mới có chất lượng và hiệu quả tốt Sau khi xác định được các chuyên đề, việc triển khai gồm các bước:

+ Phân công cá nhân chuẩn bị chuyên đề;

+ Tổ trưởng duyệt bản thảo;

+ Báo cáo chuyên đề ở tổ, nhóm, các tổ viên góp ý, phản biện;

+ Cá nhân phụ trách hoàn thiện chuyên đề;

+ Nhân bản cho toàn thể tổ viên áp dụng và lưu hồ sơ để áp dụng nhiều năm

- Khi trao đổi, thảo luận ở tổ cần làm rõ những vấn đề tế nhị Khi thực hienenj đổi mới phương pháp dạy học cần nhận thức đúng đắn, đầy đủ về dạy học tích cực Tránh hiểu sai lầm, thuyết trình là không tích cực, chỉ có

tổ chức dạy học theo nhóm mới là tích cực Vấn đề là làm sao để học sinh suy nghĩ nhiều hơn, hành động nhiều hơn, hợp tác nhiều hơn, bày tỏ ý kiến nhiều hơn

Chuyên đề về ứng dụng CNTT trong dạy học cần quan tâm đến hiệu quả: Sử dụng CNTT đến mức độ nào trong bài giảng cụ thể ? Kết hợp giữa viết bảng và trình chiếu trên màn hình như thế nào để đạt hiệu quả? Điều quan trọng là, trong mỗi tiết dạy, giáo viên biết lựa chọn phương pháp thích