Quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh trường THPT lê hong phong năm học 2018 2019

Mục đích nghiên cứu Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động GDHN cho học sinh trườngTHPT Lê Hồng Phong nhằm phát triển một số năng lực của học sinh phù hợpvới đặc điểm cá nhân, định h

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT LÊ HỒNG PHONG

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

LÊ HỒNG PHONG NĂM HỌC 2018 - 2019

Người thực hiện: NGUYỄN THỊ NỤ

Chức vụ: Phó Hiệu trưởng Lĩnh vực: Quản lý giáo dục

THANH HÓA NĂM 2019

MỤC LỤC

PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Lí do chọn đề tài 1

1.2 Mục đích nghiên cứu 1

1.3 Đối tượng nghiên cứu 2

1.4 Phương pháp nghiên cứu 2

PHẦN 2 NỘI DUNG 3

2.1 Cơ sở lý luận 3

2.2 Cơ sở thực tiễn 4

2.3 Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề 7

2.3.1 Các nguyên tắc xây dựng biện pháp quản lý hoạt động GDHN: 7

2.3.2 Các biện pháp tổ chức thực hiện 8

2.3.2.1 Nâng cao nhận thức về GDHN cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, phụ huynh học sinh và các lực lượng khác 8

2.3.2.2 Nâng cao năng lực giáo dục hướng nghiệp cho cán bộ, giáo viên trong nhà trường 11

2.3.2.3 Tăng cường xã hội hóa hoạt động giáo dục hướng nghiệp 13

2.3.2.4 Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, tài liệu và nguồn thông tin cho hoạt động giáo dục hướng nghiệp 15

2.3.2.5 Tăng cường kiểm tra, đánh giá việc thực hiện các hoạt động giáo dục hướng nghiệp 17

2 4 Hiệu quả của sáng kiến 19

PHẦN 3 Kết luận và kiến nghị 20

3.1 Kết luận 20

3.2 Kiến nghị 20

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 22 PHỤ LỤC

BẢNG DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

PHẦN 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài

Lựa chọn nghề nghiệp, định hướng tương lai luôn là chủ đề nóng thu hút

sự quan tâm của xã hội Việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh phổ thôngđược xem là bước khởi đầu quan trọng trong quá trình đào tạo và phát triểnnguồn nhân lực Tuy nhiên, không ít học sinh đã có những quyết định khôngchính xác trong lựa chọn nghề nghiệp Việc này không chỉ khiến học sinh lãngphí thời gian, công sức, tiền của mà còn gây nên sự mất cân bằng trong xã hội

Những năm qua, trước yêu cầu đổi mới toàn diện về giáo dục và đào tạo ởcác cấp học, bậc học Yêu cầu về GDHN ở trường THPT phải được coi trọngnhằm phân hóa, định hướng ngành nghề cho học sinh sau khi tốt nghiệp THPTmột cách hợp lý, Bộ GD&ĐT đã ban hành chương trình GDHN ở từng lớp củacấp học THPT với các bài và các chủ đề cụ thể Tuy vậy, chương trình, nội dungGDHN vẫn còn hạn chế Ở nhiều nhà trường, công tác GDHN chưa mang lạihiệu quả và còn nặng về hình thức, học sinh chưa được tư vấn đầy đủ về nghềnghiệp, chương trình và tài liệu GDHN chỉ đề cập đến một số ít nghề phổ biến.Hoạt động GDHN không có giáo viên chuyên trách, thiếu sự đào tạo bài bản vềhoạt động giáo dục này Từ đó, ảnh hưởng trực tiếp đến việc học tập và lựa chọnnghề nghiệp của học sinh sau khi học xong THPT

Công tác GDHN cho học sinh trường THPT Lê Hồng Phong, thị xã BỉmSơn trong những năm gần đây đã được coi trọng và bước đầu đã đạt được nhữngkết quả nhất định Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được quan tâm, trong đó

có những vấn đề liên quan đến công tác quản lý của nhà trường Để công tácGDHN cho học sinh đạt hiệu quả, đòi hỏi nhà trường cần có các biện pháp quản

lý phù hợp nhằm góp phần tích cực trong việc định hướng nghề nghiệp cho họcsinh

Xuất phát từ những lý do nói trên, tôi chọn đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh Trường THPT Lê Hồng Phong” làm đề

tài nghiên cứu

1.2 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động GDHN cho học sinh trườngTHPT Lê Hồng Phong nhằm phát triển một số năng lực của học sinh phù hợpvới đặc điểm cá nhân, định hướng nghề nghiệp, tạo cơ hội cho học sinh chuẩn

bị cho giai đoạn học tập sau giáo dục phổ thông tiếp cận với các lĩnh vực đàotạo đại học, cao đẳng, nghề bậc cao hoặc đi vào cuộc sống

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh trường THPT LêHồng Phong, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa

1.4 Phương pháp nghiên cứu

1.4.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

1.4.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

1.4.3 Phương pháp điều tra, khảo nghiệm, thực nghiệm

1.4.4 Phương pháp mô tả

1.4.5 Phương pháp phân tích

1.4.6 Phương pháp tổng hợp, tổng kết kinh nghiệm

PHẦN 2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận

Trong trường phổ thông, GDHN là một bộ phận của giáo dục toàn diện, làhoạt động phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội, trong đó tập thể sưphạm nhà trường giữ vai trò chủ đạo và được tiến hành bằng nhiều hình thứcgiúp HS lựa chọn nghề vừa đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế- xã hội, vừa phùhợp với nguyện vọng, năng lực cá nhân

Như vậy, “GDHN là hệ thống các biện pháp giáo dục của nhà trường,

gia đình và xã hội nhằm chuẩn bị cho thế hệ trẻ tư tưởng, tâm lý, tri thức, kỹ năng để họ có thể sẵn sàng đi vào ngành nghề, vào lao động sản xuất và cuộc sống GDHN góp phần phát huy năng lực, sở trường của từng người, đồng thời góp phần điều chỉnh nguyện vọng của cá nhân sao cho phù hợp với nhu cầu phân công lao động trong xã hội” [10]

Hoạt động giáo dục hướng nghiệp có vị trí rất quan trọng trong quá trìnhđịnh hướng nghề nghiệp cho học sinh Ngoài việc hình thành cho các em thái

độ lao động và ý thức đúng đắn với nghề nghiệp…, hoạt động giáo dục hướngnghiệp còn giúp các em làm quen với một số nghề phổ biến trong xã hội và cácnghề truyền thống của địa phương; phát hiện năng khiếu, khuynh hướng nghềnghiệp của các em để khuyến khích, hướng dẫn, bồi dưỡng khả năng nghềnghiệp thích hợp nhất; động viên các em đi vào những nghề, những nơi đangcần

Theo chỉ thị số 33/2003/CT-BGD&ĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục vàĐào tạo thì GDHN có nhiệm vụ:

- Giáo dục thái độ lao động và ý thức đúng đắn với nghề nghiệp

- Tổ chức cho học sinh học tập, làm quen với một số nghề phổ biến trong

xã hội và các nghề truyền thống của địa phương

- Tìm hiểu năng khiếu, khuynh hướng nghề nghiệp của từng học sinh đểkhuyến khích, hướng dẫn và bồi dưỡng khả năng nghề nghiệp thích hợp nhất

- Động viên, hướng dẫn học sinh đi vào những nghề, những nơi đang cầnlao động trẻ tuổi có văn hóa

Như vậy, nhiệm vụ của giáo dục hướng nghiệp là:

- Định hướng nghề nghiệp

- Tư vấn nghề nghiệp

- Tuyển chọn nghề nghiệp

Ba nội dung này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, hỗ trợ nhau trong đó

tư vấn nghề nghiệp là cầu nối giữa định hướng nghề và tuyển chọn nghề Tư vấnnghề có một vai trò vô cùng quan trọng, bởi lẽ nó giúp phát hiện được sự phù

hợp nghề thực sự cho thanh thiếu niên, tạo điều kiện cho các em lao động mộtcách sáng tạo, say mê trên cương vị của mình, loại trừ được những trường hợpkhông gắn bó với nghề sau này.

Ngoài ra, nhiệm vụ của GDHN là phải làm cho học sinh có thể thích ứngvới sự dịch chuyển của cơ cấu ngành nghề, cơ cấu lao động trong xã hội và địaphương, nâng cao hiểu biết về an toàn lao động Song song đó còn rèn luyện kỹnăng nghề nghiệp, thao tác kỹ thuật, kỹ năng lập kế hoạch, kỹ năng tính toán vàkhả năng vận dụng kỹ thuật vào thực tiễn cho học sinh

Hoạt động giáo dục hướng nghiệp ở trường phổ thông rất đa dạng, song

do những yêu cầu thực tiễn của mục đích giáo dục, điều kiện hiện có của nhàtrường mà hoạt động này được thực hiện theo nhiều hình thức tổ chức khácnhau Có thể là:

+ Hướng nghiệp qua các buổi sinh hoạt tập thể như: chào cờ đầu tuần, sinhhoạt 15 phút đầu giờ, sinh hoạt cuối tuần

+ Hướng nghiệp theo chủ đề hàng tháng được quy định tại PPCT của BộGiáo dục & Đào tạo

+ Hướng nghiệp qua dạy các môn văn hoá

+ Hướng nghiệp qua giáo dục nghề phổ thông và lao động sản xuất

Ngoài ra, có thể hướng nghiệp qua hoạt động ngoại khoá như: hoạt độngtham quan các cơ sở sản xuất, các trường ĐH, CĐ, THCN, dạy nghề…

Như vậy, “quản lý hoạt động GDHN là một bộ phận của quản lý GD, là hệ

thống những tác động có định hướng, có chủ đích, có kế hoạch và hợp quy luật của chủ thể quản lí đến đối tượng quản lí của hoạt động GDHN nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu GDHN cho học sinh phổ thông” [6]

Việc quản lí hoạt động GDHN bao gồm 5 nội dung chính:

- Quản lí việc xây dựng kế hoạch thực hiện hoạt động GDHN;

- Quản lí đội ngũ thực hiện hoạt động GDHN;

- Quản lí việc sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất và các điều kiện thựchiện hoạt động GDHN;

- Quản lí về việc phối hợp, huy động các lực lượng giáo dục trong vàngoài nhà trường tham gia tổ chức hoạt động GDHN;

- Quản lí việc kiểm tra, đánh giá thực hiện chương trình hoạt độngGDHN

2.2 Cơ sở thực tiễn

2.2.1 Tình hình nhà trường

Trường THPT Lê Hồng Phong, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa đượcthành lập theo Quyết định số 1569/TC/UBTH, ngày 28 tháng 8 năm 1996 Khi

mới thành lập trường hoạt đông theo cơ chế trường bán công, đến tháng 5 năm

2010, trường chuyển sang hoạt động theo cơ chế trường công lập theo Quyếtđịnh số 1883/QĐ-UBND Tuy nhiên, điểm tuyển sinh đầu vào lớp 10 của nhàtrường hàng năm thuộc diện thấp, tỉ lệ học sinh có hạnh kiểm khá, trung bìnhnăm học lớp 9 (khi vào trường) còn cao

Cơ sở vật chất nhà trường: 1 khu nhà 4 tầng với 28 phòng học; 1 khu hiệu

bộ 2 tầng với 25 phòng làm việc (phòng làm việc của lãnh đạo nhà trường, các

tổ chức đoàn thể, phòng làm việc của các tổ bộ môn…) Các lớp học đều có đủmáy chiếu Projecter, máy vi tính, màn hình phục vụ cho giảng dạy dạy; 02phòng vi tính (35 máy nối mạng internet) Một phòng thư viện với khoảng 1.500đầu sách tham khảo; Khuôn viên nhà trường rộng rãi, có sân chơi, bãi tập chohọc sinh

Đội ngũ cán bộ giáo viên trong nhà trường:

- Số lượng: 49 người (cán bộ quản lý: 3; giáo viên: 43; nhân viên: 3)

- Trình độ chuyên môn: 100% đạt chuẩn, trong đó có 15 giáo viên dạygiỏi cấp tỉnh; 14 thạc sĩ (27,5%), 01 đồng chí đang theo học thạc sĩ

- Cán bộ giáo viên có năng lực chuyên môn vững vàng, có phẩm chất đạođức tốt, có tinh thần trách nhiệm trước công việc được giao Tập thể sư phạmđoàn kết nhất trí, có trách nhiệm cao, có ý thức vươn lên theo phương châm

“sáng về tâm đức, sâu về chuyên môn, giỏi về tay nghề”

Học sinh: Toàn trường năm học 2018 – 2019 có 20 lớp với 804 học sinh Truyền thống nhà trường: Tập thể sư phạm luôn đoàn kết nhất trí, tráchnhiệm cao, có ý thức vượt qua khó khăn vươn lên

Về chất lượng giáo dục toàn diện

Chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường trong những năm gần đâykhông ngừng được tăng lên, tỉ lệ học sinh xếp loại học sinh giỏi năm sau caohơn năm trước

Bảng 1: Kết quả hạnh kiểm 02 năm gần đây

Tỉ lệ

%

Số lượng

Tỉ lệ

%

Số lượng

Tỉ lệ

%

Số lượng

Tỉ lệ

%2017-

Bảng 2: Kết quả học lực 02 năm gần đây

Liên tục 03 năm học gần đây tỉ lệ đỗ tốt nghiệp của nhà trường là 100%; tỉ

lệ học sinh đậu đại học, cao đẳng dao động trong khoảng từ 65 – 80%; thi họcsinh giỏi cấp tỉnh đạt chỉ tiêu, có sự vượt bậc theo từng năm

2.2.2 Thực trạng quản lý hoạt động GDHN trong nhà trường

* Ưu điểm

Thực hiện sự chỉ đạo của các cấp bộ ngành, là một trường có bề dàytruyền thống, trong những năm qua, trường THPT Lê Hồng Phong đã luôn coitrọng công tác tổ chức hoạt động giáo dục hướng nghiệp Các hoạt động này đãđược nhà trường nghiêm túc thực hiện và đạt những kết quả nhất định Tất cảđược thể hiện cụ thể trong kế hoạch năm học của nhà trường, kế hoạch của Đoànthanh niên, của giáo viên… Nội dung của hoạt động này được nhà trường tậptrung vào các vấn đề sau:

+ Triển khai đồng bộ công tác GDHN thông qua đội ngũ giáo viên bộ môn,GVCN kết hợp với Đoàn thanh niên tổ chức các hoạt động hướng nghiệp chohọc sinh

+ Tổ chức dạy nghề cho học sinh lớp 11, 12 (Nghề tin, điện, trồng rừng).+ Tổ chức hướng nghiệp cho học sinh lớp 10 chọn khối phù hợp với khảnăng, năng lực, sở thích của các em trên cơ sở điểm thi tuyển sinh đầu vào ngay

+ Đội ngũ giáo viên tham gia thực hiện công tác GDHN phần lớn chưa đượcđào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ tổ chức GDHN, chưa có kiến thức một cáchkhoa học, hệ thống về giáo dục hướng nghiệp

+ Nội dung giáo dục hướng nghiệp ở nhà trường nhiều năm qua cũng mớichỉ tập trung vào định hướng nghề nghiệp chứ chưa tập trung vào tư vấn nghề.+ Việc cung cấp lượng kiến thức và thông tin về nghề nghiệp cho học sinhcòn hạn chế đặc biệt là thông tin về trường nghề, về nhu cầu nguồn nhân lực củađịa phương.

+ Ngân sách chi cho các hoạt động hướng nghiệp còn hạn chế nên không thể

tổ chức nhiều buổi sinh hoạt hướng nghiệp, tham quan, hoạt động ngoại khoá + Việc lên kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo tiến hành hoạt động GDHN chưa đượcthực hiện một cách đầy đủ, chưa có sự phân công cụ thể cho giáo viên và các bộphận liên quan trong hoạt động giáo dục hướng nghiệp

+ Công tác xã hội hoá giáo dục hướng nghiệp cũng chưa được quan tâmđúng mức…

Vì vậy, đa số học sinh trường THPT Lê Hồng Phong vẫn còn lúng túngtrong việc chọn nghề; các em vẫn còn chọn nghề theo cảm tính, theo trào lưu,theo sự lôi kéo của bạn bè, áp lực gia đình; không chọn nghề theo năng lực,nguyện vọng và điều kiện bản thân do thiếu sự hướng dẫn của hoạt động tư vấnhướng nghiệp chuyên nghiệp Để nâng cao chất lượng quản lý giáo dục hướngnghiệp ở trường THPT Lê Hồng Phong, tác giả xin mạnh dạn đề xuất một sốbiện pháp sau:

2.3 Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

2.3.1 Các nguyên tắc xây dựng biện pháp quản lý hoạt động GDHN:

Hoạt động GDHN có ý nghĩa quan trọng trong quá trình giáo dục họcsinh Để các biện pháp tổ chức thực hiện tại trường THPT Lê Hồng Phong đạthiệu quả, bản thân tôi đã chú trọng các nguyên tắc cơ bản sau:

- Đảm bảo tính mục đích tổ chức hoạt động GDHN: Bất cứ hoạt độnggiáo dục nào cũng phải đạt được những mục đích nhất định Trong nhà trườngphải xác định mục đích của hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho cả năm học,từng học kỳ, từng hoạt động; trong đó cần định hướng đa dạng các mục tiêu giáodục nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện

- Đảm bảo tính pháp chế: Các biện pháp đảm bảo việc thực hiện chươngtrình hoạt động theo đúng PPCT năm học

- Đảm bảo tính hiệu quả: Các biện pháp phải phù hợp cho việc quản lý tổchức hoạt động giáo dục hướng nghiệp Đồng thời phải thiết thực phục vụ chođổi mới giáo dục hiện nay ở các trường THPT

- Đảm bảo tính phù hợp với đặc điểm tâm lí lứa tuổi học sinh: Trong quátrình hình thành và phát triển nhân cách học sinh, mỗi lứa tuổi có những đặcđiểm tâm lý khác nhau Nhà trường, giáo viên phải hiểu những nét đặc trưng của

sự phát triển này để tổ chức hoạt động có nội dung và hình thức đáp ứng nhu cầu

và phù hợp với khả năng của từng lứa tuổi học sinh

- Đảm bảo tính kế hoạch: Để định hướng và giúp cho việc tổ chức hoạtđộng có chất lượng và hiệu quả Tính kế hoạch của hoạt động giáo dục hướngnghiệp sẽ đảm bảo tính ổn định tương đối, tính hệ thống và tính hướng đích,không gây sự hỗn loạn và tuỳ tiện trong tổ chức các hoạt động của nhà trường

và các lực lượng xã hội khác Làm cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, cha

mẹ học sinh và các lực lượng xã hội hiểu rõ tầm quan trọng của giáo dục hướngnghiệp, yêu cầu và trách nhiệm của bản thân đối với giáo dục hướng nghiệptrong nhà trường phổ thông và công tác phân luồng học sinh sau THPT Giúphọc sinh tìm được môi trường làm việc, học tập phù hợp với sở thích và nănglực sau khi hoàn thành chương trình giáo dục THPT

b Nội dung thực hiện biện pháp

Nội dung công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức tập trung vào:

- Chủ trương và đường lối của Đảng, Nhà nước về giáo dục hướng nghiệpcho học sinh THPT và công tác phân luồng học sinh sau THPT; định hướng pháttriển nhân lực đáp ứng yêu cầu chuyển dịch kinh tế của địa phương, cả khu vực

và cả nước trong giai đoạn mới

- Mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng và mục tiêu của giáo dục hướngnghiệp trong nhà trường phổ thông và công tác phân luồng học sinh sau THPT

- Vai trò, trách nhiệm của cá nhân và đơn vị đối với việc tổ chức hoạtđộng GDHN trong nhà trường phổ thông và công tác phân luồng học sinh sauTHPT Phải phân công công tác rõ ràng, quy định trách nhiệm của từng cá nhân,đơn vị:

+ Cán bộ quản lý nhà trường cần phải có tinh thần trách nhiệm cao đốivới việc giáo dục hướng nghiệp cho học sinh Trước hết, cần làm cho cán bộquản lý thấy được tầm quan trọng của sự lựa chọn nghề nghiệp với toàn xã hộinói chung và với cá nhân học sinh nói riêng Mục đích chính của việc học tập là

để làm việc, do vậy việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh phù hợp với năng

lực, sở thích và nhu cầu xã hội là rất quan trọng Giúp cán bộ quản lý nắm đượcvai trò, trách nhiệm của mình trong công tác giáo dục hướng nghiệp cho họcsinh và thực hiện công tác với tinh thần trách nhiệm cao nhất.

+ Giáo viên cần phải nhận thức được rằng giáo dục hướng nghiệp là tráchnhiệm của toàn thể hội đồng giáo dục nhà trường chứ không phải chỉ riêng cán

bộ quản lý, giáo viên trong Ban hướng nghiệp, giáo viên chủ nhiệm và gia đìnhhọc sinh Giáo viên cần nhận thức rõ vai trò và trách nhiệm trong công táchướng nghiệp, từ đó thực hiện việc GDHN cho học sinh đạt hiệu quả cao nhất

+ Phụ huynh học sinh cần nhận thức được vai trò, trách nhiệm của mìnhtrong việc giúp con em lựa chọn ngành nghề phù hợp Nhận thức được tầm quantrọng của nghề nghiệp tới cuộc sống của bản thân con em họ và hậu quả của sựlựa chọn nghề nghiệp không phù hợp với khả năng cũng như không phù hợp vớinhu cầu của xã hội sẽ làm lãng phí công sức, tiền của của bản thân, gia đình,giảm hiệu quả của lao động, sản xuất của toàn xã hội

+ Các lực lượng xã hội cần nhận thức được vai trò, trách nhiệm của mìnhđối với việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh; góp phần phát triển, nângcao chất lượng và hiệu quả giáo dục và sự phát triển của xã hội trong tương lai

+ Giúp các em học sinh nhận thức bản thân, điều quan trọng nhất trongcuộc hành trình đi tìm nghề nghiệp mỗi người Khi hiểu rõ mình là ai, mìnhthích gì, mình giỏi cái gì, cá tính mình ra sao và giá trị nghề nghiệp nào quantrọng với mình nhất thì mỗi người sẽ vững bước trên con đường nghề nghiệp,đưa ra câu trả lời chính xác nhất cho câu hỏi “Công việc hay nghề nghiệp nàophù hợp với tôi nhất” Nhiệm vụ quan trọng nhất trong quá trình tìm hiểu nghềnghiệp là các em có khả năng đối chiếu bản thân mình với một nghề nghiệp nào

đó Do đó, người quản lý và giáo viên cần phải giúp cho các em tìm hiểu bảnthân trong bốn lĩnh vực: sở thích, khả năng, cá tính và giá trị nghề nghiệp Việctuyên truyền về ý nghĩa của việc chuẩn bị đi vào cuộc sống lao động sẽ giúp các

em có được nhận thức đúng đắn và tham gia nghiêm túc vào các hoạt độngGDHN do nhà trường tổ chức

- Cung cấp các thông tin về tình hình phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu

về nhân lực, những yêu cầu đặt ra đối với giáo dục hướng nghiệp trong nhàtrường phổ thông và công tác phân luồng học sinh sau THPT

c Cách thức thực hiện biện pháp

- Đầu năm học, hiệu trưởng tổ chức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên nhàtrường học tập các nghị quyết, thông tư, chỉ thị, hướng dẫn thực hiện nhiệm vụnăm học một cách đầy đủ, nghiêm túc Giúp mọi thành viên nắm bắt và địnhhướng được kế hoạch thực hiện

- Hiệu trưởng thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn, thường xuyên dềcập đến vấn đề giáo dục hướng nghiệp với các tiêu chí đã xác định, có thể yêucầu giáo viên thể hiện kế hoạch giáo dục hướng nghiệp trong bài giảng, giáo án.Vấn đề nâng cao nhận thức không phải là ngày một ngày hai Vì vậy, cần phảithường xuyên và liên tục thực hiện các biện pháp nâng cao nhận thức về giáodục hướng nghiệp cho cán bộ, giáo viên vì các thầy cô là người trực tiếp chỉ bảo

và có thể nói là người có tác động, ảnh hưởng lớn tới các em học sinh

- Hiệu trưởng chỉ đạo việc trích ngân sách nhà trường mua thêm tài liệu,đặc biệt là sách, báo, tạp chí về hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho mỗi cán

bộ, giáo viên và nhân viên tự nghiên cứu Hình thành cho toàn cán bộ, giáo viên,nhân viên nề nếp, thói quen tự học, tự bồi dưỡng, tự trang bị kiến thức sâu rộng

về chuyên môn cũng như các mặt hoạt động khác

- Thường xuyên cập nhật thông tin về nghề nghiệp và vai trò, trách nhiệmcủa phụ huynh trong việc lựa chọn nghề nghiệp cho con em thông qua các buổihọp phụ huynh Giúp cha mẹ biết thêm thông tin về nghề nghiệp và xu hướngphát triển nghề nghiệp, phát triển kinh tế, xã hội của địa phương cũng như củađất nước

- Giao cho giáo viên những nhiệm vụ cụ thể về hoạt động giáo dục hướngnghiệp, gắn trách nhiệm của giáo viên với những nhiệm vụ đó và thường xuyênkiểm tra, giám sát kết quả thực hiện của giáo viên trong nhà trường

- Khuyến khích, động viên, khích lệ giáo viên chủ động tìm hiểu về đốitượng học sinh mình đang dạy, tìm hiểu về các ngành nghề mà địa phương, xãhội đang cần phù hợp với từng đối tượng học sinh của mình; tìm tòi các phươngpháp, cách thức lồng ghép nội dung hướng nghiệp vào bài giảng một cách nhẹnhàng, tự nhiên và hiệu quả

- Giao cho giáo viên quyền chủ động lên kế hoạch, xây dựng nội dung vàlựa chọn hình thức giáo dục hướng nghiệp cho học sinh một cách phù hợp dựatrên những chuẩn mực, quy định của ngành và của nhà trường đề ra

- Thông qua các buổi chào cờ, sinh hoạt cuối tuần, người cán bộ quản lý

và giáo viên cần lồng ghép tuyên truyền cho học sinh hiểu rõ về ý nghĩa, tầmquan trọng của nghề nghiệp, cách thức tự tìm hiểu thông tin và lựa chọn nghềnghiệp cho học sinh Việc tuyên truyền này sẽ giúp học sinh có được nhận thứcđúng đắn và tham gia nghiêm túc vào hoạt động GDHN do nhà trường tổ chức

d Điều kiện thực hiện biện pháp

- Hiệu trưởng cần phải là người đi đầu, có nhận thức tích cực về GDHN,

từ đó tuyên truyền và phổ biến cho giáo viên, học sinh và phụ huynh học sinhnhà trường cung nâng cao nhận thức và chung tay làm tốt hoạt động GDHN

- Hiệu trưởng cũng như các giáo viên phải luôn cập nhật thông tin quasách báo, mạng internet, đài phát thanh, truyền hình…các thông tin mang đếncho thầy cô sự phong phú, hấp dẫn, tính thời sự trong bài giảng Các thông tinchính là cơ sở để các thầy cô có thể giúp học sinh mở ra được những định hướng

về xu hướng nghề nghiệp trong tương lai, xác định xu hướng phát triển của thịtrường nơi các em sẽ hội nhập Thông tin về hướng nghiệp vô cùng đa dạng vàphong phú, vì thế thầy cô cần phải hỗ trợ, định hướng để học sinh có thể chọnlọc được những thông tin cần thiết cho việc lựa chọn nghề nghiệp trong tươnglai của mình

- Hướng dẫn học sinh, phụ huynh học sinh tự tìm hiểu các thông tin vềnghề nghiệp qua các nguồn thông tin khác nhau trên các phương tiện thông tinđại chúng và qua người thân

- Bên cạnh đó, nhà trường cần phải làm tốt công tác tham mưu, phối hợpvới các lực lượng xã hội để huy động mọi lực lượng xã hội tham gia vào côngtác GDHN cho học sinh

2.3.2.2 Nâng cao năng lực giáo dục hướng nghiệp cho cán bộ, giáo

viên trong nhà trường

a Mục đích của biện pháp

GDHN muốn đạt kết quả tốt không thể không có một đội ngũ cán bộ, lựclượng được trang bị đầy đủ về kiến thức chuyên môn sâu, kỹ năng và phươngpháp làm việc hiệu quả Đội ngũ giáo viên không chỉ thực hiện nhiệm vụ GDHNđơn thuần của mình mà còn phải nhận biết được năng lực của học sinh, tư vấncho học sinh chọn được đúng ngành nghề phù hợp và yêu thích

Năng lực của lực lượng tham gia hoạt động GDHN quyết định đến thànhcông, chất lượng của giáo dục hướng nghiệp cho học sinh Nâng cao năng lựccho lực lượng tham gia hoạt động giáo dục hướng nghiệp sẽ quyết định đếnthành công của công tác giáo dục hướng nghiệp cho học sinh trong nhà trường

b Nội dung của biện pháp

- Thành lập Ban hướng nghiệp trường học do hiệu trưởng quyết định đủ

về số lượng và đảm bảo chất lượng Các thành viên trong Ban hướng nghiệp cócác tổ trưởng, tổ phó là những người có nhiều kinh nghiệm, nắm vững chuyênmôn nghiệp vụ, có uy tín, sáng suốt và linh hoạt trong công việc

- Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho các giáo viên tham gia giáo dụchướng nghiệp Thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn, các buổigặp gỡ giao lưu rút kinh nghiệm, các buổi trao đổi về tài liệu hướng nghiệp

- Hiệu trưởng phải thực hiện phân công, phân cấp trong công tác giáo dụchướng nghiệp Phân công cụ thể quyền hạn và trách nhiệm cho từng thành viên

nhằm phát huy tối đa năng lực, sở trường của mỗi người, đồng thời có điều kiệntập trung bồi dưỡng chuyên môn để họ có đủ kiến thức, kỹ năng đáp ứng yêucầu của nhiệm vụ được giao.

- Ban hướng nghiệp có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch của nhà trường phốihợp với các lực lượng xã hội về giáo dục hướng nghiệp Nhà trường cần có kếhoạch phối hợp với các lực lượng xã hội để tổ chức tư vấn nghề nghiệp cho họcsinh Đây là hoạt động rất thiết thực và mang lại hiệu quả cao

- Chế độ công tác cho giáo viên đảm nhiệm hoạt động giáo dục hướngnghiệp từ trước đến nay vẫn chỉ theo chế độ chỉ tiêu nội bộ, chỉ làm việc dotrách nhiệm nên không khuyến khích được tinh thần làm việc của họ Hiệutrưởng cần xây dựng các hình thức biểu dương đi liền với khen thưởng đối vớinhững giáo viên thực hiện tốt công tác giáo dục hướng nghiệp cho học sinh,đồng thời nhắc nhở, xử phạt nghiêm minh những giáo viên chưa thực sự chú tâm

và đầu tư cho hoạt động giáo dục hướng nghiệp Điều này tạo được động lựccũng như răn đe họ trong công việc

c Cách thức thực hiện biện pháp

- Lựa chọn giáo viên có khả năng phù hợp với từng nhiệm vụ giáo dụchướng nghiệp (tổ chức các hoạt động GDHN; tư vấn hướng nghiệp; cập nhật vàcung cấp thông tin hướng nghiệp…) có tâm huyết làm nhiệm vụ giáo dục hướngnghiệp vào Ban hướng nghiệp của trường

- Xác định nhu cầu bồi dưỡng của giáo viên và tập hợp các nhu cầu lạithành từng nhóm nhu cầu (nhu cầu bồi dưỡng về phương pháp dạy học; kiếnthức hướng nghiệp; tư vấn hướng nghiệp; tích hợp GDHN vào môn học,…)

- Xác định phương pháp và hình thức bồi dưỡng thích hợp với điều kiệncủa nhà trường, cán bộ và giáo viên Tìm kiếm các nguồn hỗ trợ để bồi dưỡngđội ngũ cán bộ và giáo viên nòng cốt

- Tổ chức bồi dưỡng giáo viên theo các nội dung và hình thức đã xácđịnh Tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm để các giáo viên cùng nhau trao đổi vềkiến thức và kỹ năng giáo dục hướng nghiệp

- Tạo điều kiện, hướng dẫn, khích lệ giáo viên tự học hỏi, tìm hiểu thôngtin về hướng nghiệp và giáo dục hướng nghiệp trên sách báo, phương tiện truyềnthông hoặc tham gia các diễn đàn hướng nghiệp để trao đổi thông tin với mọingười và học hỏi kinh nghiệm của nhau

- Đầu tư thêm sách, tài liệu tham khảo về giáo dục hướng nghiệp cho giáoviên tự tìm hiểu

d Điều kiện thực hiện biện pháp

- Ban Giám hiệu nhà trường, Ban hướng nghiệp và các giáo viên cần phảihợp tác, hỗ trợ cùng nhau xây dựng kế hoạch giáo dục hướng nghiệp chung cũngnhư kế hoạch cá nhân cụ thể và thiết thực hơn.

- Đầu tư kinh phí và cơ sở vật chất để thực hiện bồi dưỡng giáo viên nòngcốt trong công tác giáo dục hướng nghiệp

- Phối hợp với cấp ủy Đảng, chính quyền; các cơ quan quản lý hành chínhNhà nước về giáo dục và các tổ chức hướng nghiệp để bồi dưỡng cho giáo viên

2.3.2.3 Tăng cường xã hội hóa hoạt động giáo dục hướng nghiệp

a Mục đích của biện pháp

Do tính đặc thù của hoạt động GDHN là liên quan đến nhiều cấp, nhiềungành, nhiều cơ quan và lực lượng xã hội nên việc tăng cường xã hội hóa hoạtđộng GDHN là biện pháp tốt nhất nhằm vừa huy động nhiều nguồn lực xã hộivào hoạt động giáo dục hướng nghiệp, vừa giúp giải quyết những khó khăntrước mắt về tài chính, cơ sở vật chất, nhân lực để tổ chức GDHN cho học sinhTHPT

- Do đó, biện pháp này nhằm huy động, phối hợp, sử dụng và khai thác tối

đa các nguồn (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài ngành giáo dục tham giaGDHN, tạo nên sức mạnh tổng hợp để đạt được mục tiêu GDHN Kết hợp giữagiáo dục nhà trường- giáo dục gia đình- giáo dục toàn xã hội nhằm tạo nên môitrường giáo dục đồng thuận ở mọi nơi, trong từng cộng đồng, từng tập thể Nếunhư nhà trường có sự phối hợp với các tổ chức xã hội, gia đình học sinh thìnhững buổi tư vấn hướng nghiệp sẽ phong phú và sâu sắc hơn

b Nội dung của biện pháp

- Huy động mọi lực lượng xã hội tham gia vào công tác GDHN theophương châm nhà nước và nhân dân cùng làm để giải quyết hai vấn đề: Hỗ trợvật lực, tài lực cho giáo dục hướng nghiệp và sử dụng hợp lý các sinh viên, họcviên tốt nghiệp ra trường

- Chuẩn bị cho xã hội một lực lượng thanh niên có trình độ, có tay nghề

cơ bản, có hiểu biết về khoa học kỹ thuật và kỹ thuật công nghệ, sẵn sàng đi vàocuộc sống lao động đúng đắn, có lòng yêu nghề, hết lòng vì sự nghiệp CNH -HĐH đất nước

- Nâng cao ý thức trách nhiệm và sự tham gai của toàn dân đối với giáodục hướng nghiệp nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác giáo dụchướng nghiệp Phối hợp chặt chẽ giữa giáo dục trong nha trường với giáo dụcgia đình và giáo dục ngoài xã hội

- Trong quá trình thực hiện mục tiêu, nội dung giáo dục hướng nghiệp,các lực lượng tham gia cần phải có sự thống nhất thì mới có hiệu quả Vì vậy,