Tăng cường hứng thú và tập trung của học sinh trong các tiết ôn tập môn sinh học 10 thpt bằng các trò chơi

Để tạo ra những trò chơi mang tính giáo dục và gây được động cơ hứngthú, người dạy không chỉ cần chú ý đến nội dung khoa học mà quan trọng hơn làviệc ứng dụng CNTT để thiết

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Sinh học

THANH HÓA NĂM 2019

MỤC LỤ

1 Mở đầu 1

1.1 Lí do chọn đề tài 1

1.2 Mục đích nghiên cứu: 1

1.3 Đối tượng nghiên cứu: 2

1.4 Phương pháp nghiên cứu: 2

1.4.1.Nghiên cứu lý thuyết: 2

1.4.2 Nghiên cứu thực nghiệm: 2

2 Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm 3

2.1 Cơ sở lí luận của đề tài 3

2.1.1.Hứng thú học tập: 3

2.1.2 Vai trò của trò chơi sinh học trong dạy học môn sinh học 3

2.1.3 Những yêu cầu của một trò chơi sinh học: 3

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 4

2.3.1 Tìm hiểu các bước để thiết kế một trò chơi sinh học: 4

2.3.2 Tìm kiếm một số công cụ hỗ trợ thiết kế trò chơi trong Powerpoint 2007: 5

2.3.3 Tìm hiểu một số trò chơi sinh học 5

2.3.4 Thực nghiệm 7

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 17

3 Kết luận, kiến nghị 19

TÀI LIỆU THAM KHẢO 20

1 Mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài

Mục đích dạy học ngày nay ở nước ta và trên thế giới không chỉ dừng lại

ở việc truyền thụ cho học sinh những tri thức, kỹ năng mà loài người đã tích lũyđược trước đây, mà còn đặc biệt quan tâm đến việc bồi dưỡng cho học sinh nănglực sáng tạo ra những tri thức mới, phương pháp mới, cách giải quyết vấn đềmới phù hợp với hoàn cảnh của mỗi đất nước, mỗi dân tộc Vì lẽ đó, người giáoviên cần phải nghiên cứu cải thiện chất lượng dạy học

Để học sinh học tập tích cực, chủ động lĩnh hội kiến thức trong giờ học thìđòi hỏi phải có sự tập trung và hứng thú Đối tượng học sinh THPT ngày nay,với sự bùng nổ của thông tin truyền hình, tâm lí lứa tuổi, các em thường bị triphối rất nhiều trong việc học Nhiều em thấy việc học không hấp dẫn, lí thú,dẫn đến chán nản, kết quả học tập không cao Riêng với môn sinh học, đượcđánh giá là môn học khó, khô cứng thì sự tập trung còn khó khăn hơn Đặc biệt

ở các tiết ôn tập cuối chương, hết phần, thường là giáo viên ôn tập củng cố líthuyết sau đó hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi lí thuyết và làm bài tập theo môtuýp dễ dẫn đến nhàm chán cho học sinh

Theo Comenxki – ông tổ của nền sư phạm cận đại, “Muốn người học tiếpthu nhanh chóng và hứng thú, tốt nhất là người dạy phải biết dùng ngôn ngữcàng vui nhộn, hài hước càng tốt Quá trình học sinh tự mình khám phá, vậndụng kiến thức không phải lúc nào cũng thuận lợi và dễ dàng”

Một câu hỏi đặt ra, tại sao không lợi dụng khả năng “gây nghiện” trò chơi

để truyền đạt nội dung học? Các trò chơi này có sự lồng nghép kiến thức liênquan đến môn học sẽ có tác dụng tốt cho học sinh trong việc tích cực học tập.Đặc biệt trong độ tuổi này các em luôn muốn được thể hiện sự hiểu biết củamình trước bạn bè

Để tạo ra những trò chơi mang tính giáo dục và gây được động cơ hứngthú, người dạy không chỉ cần chú ý đến nội dung khoa học mà quan trọng hơn làviệc ứng dụng CNTT để thiết kế nên các thể thức trò chơi hay, hấp dẫn Tuynhiên, việc ứng dụng CNTT vào trong dạy học sinh học còn nhiều hạn chế Đặtbiệt là sử dụng CNTT để thiết kế các trò chơi trong dạy học sinh học chưa đượcchú trọng do còn gặp nhiều khó khăn, như hạn chế về ý tưởng các trò chơi, kỹnăng sử dụng các phần mềm để thiết kế trò chơi,…

Với các lí do trên, tôi chọn đề tài “Tăng cường hứng thú và tập trung của học sinh trong các tiết ôn tập môn sinh học 10 THPT bằng các trò chơi”

để áp dụng trong năm học 2018- 219 tại trường THPT Yên Định 3 Tôi mongmuốn sẽ đem đến nhiều kiến thức và kinh nghiệm thực tế đóng góp vào việchình thành và phát triển nhân cách học sinh, tạo tiền đề để học sinh được vữngbước vào cuộc sống lao động trong tương lai

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Về lý thuyết: Đưa ra nguyên tắc thiết kế một số trò chơi sinh học, quitrình thiết kế và hướng dẫn sử dụng một số lệnh trong Powerpoint để hỗ trợ chothiết kế

- Về thực nghiệm: Tổ chức được các tiết dạy có lồng ghép trò chơi vàobài giảng

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Thiết kế và sử dụng một số trò chơi trong một số bài thuộc chương trìnhsinh học 10 THPT

1.4 Phương pháp nghiên cứu

1.4.1.Nghiên cứu lý thuyết:

- Nghiên cứu các trò chơi qua tài liệu, trên internet và trên truyền hình

- Tổng hợp và lựa chọn trò chơi phù hợp với đặc thù của môn học

- Xây dựng nguyên tắc trò chơi dựa trên lý thuyết đã nghiên cứu

- Nghiên cứu một số công cụ hỗ trợ cho việc thiết kế trò chơi trên phầmmềm powerpoint 2007

1.4.2 Nghiên cứu thực nghiệm:

- Thiết kế trên phần mềm powerpoint một số trò chơi sinh học ở các bài ôn tậpthuộc chương trình sinh học 10 – THPT

- Bước đầu tổ chức thực nghiệm ở các lớp mà tôi đang giảng dạy

2 Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận của đề tài

2.1.1 Hứng thú học tập

Theo các nhà tâm lí học hứng thú học tập là sự yêu thích, ham học, cócảm giác phấn trấn khi tiếp xúc môn học, phát triển tối đa trí tuệ, sức sáng tạo,tích cực tự nghiên cứu, tìm tòi, dưới sự hướng dẫn của giáo viên giảng dạy, làmcho kết quả day học có chất lượng, không gây căng thẳng

- Biểu hiện của hứng thú học tập là ở sự tập trung cao độ Biểu hiện ở cả trong

và ngoài giờ học:

+ Trong giờ học: chăm chỉ nghe giảng, xây dựng bài, phát biểu ý kiến

+ Ngoài giờ học: các em tìm đọc thêm các sách tham khảo, tìm hiểu các kiếnthức sinh học trong đời sống và giải thích theo những kiến thức đã học

-Có 2 nhóm yếu tố ảnh hưởng đến hứng thú học tập môn sinh học

+ Nhóm các yếu tố chủ quan: trình độ nhận thức của học sinh, động cơ và tháiđộ học tập, nhu cầu nhận thức ham hiểu biết của học sinh

+ Nhóm các yếu tố khách quan: sự hấp dẫn của môn học, phương pháp và nănglực của giáo viên, điều kiện vật chất, tran thiết bị của môn học và bầu không khícủa lớp học

Như vậy để tăng cường hứng thú học tập cho các em học sinh việc tổchức hoạt động dạy học của giáo viên là vô cùng quan trọng

2.1.2 Vai trò của trò chơi sinh học trong dạy học môn sinh học

Đối với bộ môn sinh học các khái niệm, các quá trình, hiện tượng, bảnchất sinh học nhiều khi rất trìu tượng, khó hiểu, khô cứng làm học sinh khó tiếpthu, dễ nhàm chán, đặc biệt các học sinh có tư duy không tốt sẽ có xu hướng sợbộ môn sinh học

Để học sinh có thể tiếp nhận kiến thức nhanh và dễ nhớ nhất thì chúng tanên lồng ghép nhiều phương pháp và phương tiện dạy học, nhằm thu hút họcsinh cả lớp tham gia hoạt động, trong đó có hình thức dạy học thông qua trò chơisinh học Tức là từ trò chơi mà lồng ghép kiến thức sinh học vào, làm cho họcsinh có những giây phút thoải mái hoạt động, làm giảm bớt căng thẳng nhưngvẫn đảm bảo học tốt

2.1.3 Những yêu cầu của một trò chơi sinh học

Muốn trò chơi đem đến hiệu quả giáo dục cao thì cần phải thiết kế tròchơi với các yêu cầu như sau:

- Trò chơi phải có mục đích giáo dục rõ rệt

- Trò chơi phải có nội dung phong phú, dựa trên kiến thức chuyên môn, mangtính khoa học và phải gắn liền với các yêu cầu giáo dục trong trường và ngoài xãhội ở từng thời điểm cụ thể

- Hình thức tổ chức phải gọn nhẹ, dễ hiểu, dễ nhớ, hấp dẫn, vui tươi, lành mạnh

và thời lượng vừa phải hợp lý

- Trò chơi phải thu hút đông đảo học sinh tham gia, nhằm phát huy sự ham hiểubiết, giàu trí tưởng tượng, biết suy luận, nhanh trí, khéo léo, sôi nổi nhưngkhông ồn ào, tư duy sâu sắc nhưng không quá trầm lặng

- Trong trò chơi, người làm chủ là học sinh Song giáo viên có vai trò rất quantrọng, là người hướng dẫn học sinh tổ chức trò chơi, khéo léo dẫn dắt các emhọc sinh tự giác tham gia.

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

- Nhiều học sinh ít học bài, làm bài tập ở nhà, giành nhiều thời gian cho việc giảitrí: chơi game, xem phim, cùng nhau tụ tập nguyên nhân cũng là vì học tậpkhông có hứng thú

- Nhiều tiết dạy của thầy cô vẫn mang tính đọc chép, truyền thụ một chiều, ít cósự tương tác của thầy với trò, các em không biểu đạt được ý kiến của mình nêntrở nên thụ động

- Hiện nay việc tổ chức trong giờ học Sinh học ở các trường THPT chưa đượcnhiều giáo viên quan tâm Nhiều giáo viên quan niệm rằng giờ học Sinh họckhông nên tổ chức trò chơi vì gây ồn ào dễ ảnh hưởng đến việc học tập của lớpkhác Giáo viên phải chuẩn bị vất vả mất nhiều thời gian, có thể gây cháy giáo

án

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

Xuất phát từ thực tế giảng dạy, từ khả năng vận dụng và khả năng xử lítình huống của học sinh tôi đã lựa chọn từng trò chơi và lồng ghép phù hợp vàotừng nội dung bài giảng Tôi thường lồng ghép vào tiết ôn tập cuối chương, cuốihọc kì… theo phân phối chương trình để rèn luyện cho học sinh biết tổng hợpkiến thức đã học, phát hiện ra mối tương quan của toàn chương trình học đểkhắc sâu hơn nữa kiến thức sinh học Thời gian có thể khoảng 15 phút Tôi phảiphối hợp nhiều trò chơi để tăng sức hấp dẫn và thu hút được nhiều học sinhtham gia Ngoài ra cũng có thể lồng ghép vào đầu tiết học với mục đích kiểm trabài cũ và cuối tiết học để củng cố bài Thời gian tối đa cho việc tổ chức trò chơidạng này thường là khoảng 5 -10 phút

2.3.1 Tìm hiểu các bước để thiết kế một trò chơi sinh học

Để thực hiện một trò chơi sinh học, người giáo viên cần phải thực hiệntheo một qui trình cụ thể như sau:

- Bước 1: Xây dựng thể lệ trò chơi Thể lệ có thể dựa trên nguyên tắc đãnêu, cũng có thể bỏ bớt hay bổ sung thêm tùy điều kiện thực tế

- Bước 2: Lựa chọn nội dung, chủ đề cần tuyên truyền Muốn xác định

được chủ đề thì phải trả lời câu hỏi: “Trò chơi đem đến cho học sinh kiến thức mới gì? Hay khắc sâu nội dung gì mà giáo viên cần truyền tải, nhấn mạnh?”

- Bước 3: Xây dựng hình thức và kết cấu câu hỏi

- Bước 4: Thiết kế trò chơi trên phần mềm Lựa chọn phần mềm thíchhợp, sao cho đảm bảo dễ thiết kế, dễ sửa chữa, hiệu chỉnh, giao diện đẹp Phảithiết kế sao cho thí sinh lựa chọn từ câu hỏi một cách ngẫu nhiên Mỗi lần thísinh chọn câu hỏi nào thì câu đó đổi màu hoặc nhấp nháy đồng thời xuất hiệnnội dung gợi ý Nếu học sinh trả lời đúng, đáp án sẽ được mở ra, ngược lại, câuhỏi đó vẫn là bí mật nhưng màu sắc phải khác để thông báo với người chơi rằngcâu hỏi này đã được chọn Nên thiết kế trên một trang màn hình Cần thiết lậphiệu ứng thời gian, chuông đồng hồ, chấm điểm để trò chơi thêm sinh động, gaycấn và hấp dẫn hơn

- Bước 5: Tổ chức trò chơi

- Bước 6: Tổng kết và rút kinh nghiệm.

2.3.2 Tìm kiếm một số công cụ hỗ trợ thiết kế trò chơi trong Powerpoint 2007

- Tạo liên kết trang:

+ Vào Insert\Shapes, lựa chọn đối tượng, vẽ lên slide

+ Click phải lên đối tượng, chọn Hyperlink

+ Trong hộp thoại Insert Hyperlink chọn <Place in this document>,sau đó vào <Slide Titles> và chọn trang cần liên kết đến

+ Mở đến trang đã liên kết, cũng thực hiện các bước tương tự đểtạo liên kết ngược lại vị trí ban đầu Chú ý nên chọn hình mũi tên quay ngượctrở lại để dễ dàng lựa chọn khi trình chiếu

- Tạo hiệu ứng đổi màu: Chọn đối tượng cần đổi màu, vào Animations\Custom Animation\Add effect\Emplasic\Complementary Color 2

- Tạo hiệu ứng biến mất: Chọn đối tượng cần biến mất, vào Animations\Custom Animation\Add effect\exit, sau đó có thể lựa chọn kiểu biến mất tùy ý

- Tạo hiệu ứng gỡ đối tượng: Tức là khi nhấp chuột vào đối tượng thì đốitượng đổi màu (xem phần hiệu ứng đổi màu), sau đó biến mất (xem phần hiệuứng biến mất), khuất bên dưới là thông tin cần cung cấp sau câu trả lời đúng củahọc sinh

+ Xếp hiệu ứng theo thứ tự là đổi màu trước khi biến mất

+ Vào dấu mũi tên bên phải hiệu ứng chọn Effect options

+ Trong hộp thoại Diamond chọn Timing, sau đó đánh dấu check vào Starteffect on click of Tiếp theo vào danh sách chọn đối tượng muốnnhấp chuột vào và chọn Ok

- Tạo âm thanh: Cũng vào Effect options\Sound và chọn âm thanh cầntrình diễn

2.3.3 Tìm hiểu một số trò chơi sinh học

2.3.3 1.Trắc nghiệm sinh học

- Nguyên tắc: Các câu trắc nghiệm được lựa chọn trong chương trình học sáchgiáo khoa hoặc các hiện tượng liên quan đến kiến thức bài học, mỗi câu có mộtlựa chọn đúng nhất trong 4 lựa chọn A, B, C, D Các đội sẽ được chuẩn bị trướccác bảng trả lời với các chữ cái “A, B, C, D” Mỗi đội sẽ thảo luận trong thờigian qui định và đưa ra đáp án đúng nhất bằng cách giơ đáp án trả lời theo yêucầu của ban tổ chức (có thể là 10 giây sau khi nghe ban tổ chức đọc xong câuhỏi) Đội nào có số câu trả đúng nhiều hơn sẽ chiến thắng

- Phương tiện tổ chức: Thiết kế các câu trắc nghiệm, quy định thời gian trả lờicâu hỏi trên powerpoint và trình chiếu trên máy tính

- Hình thức chơi: Chia đội

Chú ý: Trò chơi này có thể có một vài học sinh yếu gần như không tham gia.

Để khắc phục tình trạng này giáo viên cần quan sát nhanh để yêu cầu các em này giải thích sự lựa chọn của đội mình Có thể lần đầu em học sinh này không trả lời được, nhưng lần chơi sau em đó sẽ chú ý và tham gia nhiều hơn.

2.3.3.2 Trò chơi lật hình

- Nguyên tắc: Khuất sau các câu hỏi là một hình ảnh cấu tạo của một thành phầncấu rúc tế bào, các đại phân tử hữu cơ hoặc một thí nghiệm hoặc nội dung màchúng ta cần truyền tải kiến thức tới học sinh Chia bức tranh thành nhiều mảnhnhỏ tùy theo số câu hỏi, mỗi mảnh sẽ mang nội dung của một câu hỏi đố vui.Nếu học sinh trả lời đúng thì phần khuất sau câu hỏi đó sẽ hiện ra và các em cóthể đoán nội dung của bức tranh Khi đã đoán đúng nội dung bức ảnh thì trò chơikết thúc

- Phương tiện tổ chức: Thiết kế trò chơi trên powerpoint và trình chiếu trên máytính hoặc in trên giấy khổ lớn, hay có thể sử dụng bảng dính

- Hình thức chơi: Chia đội Các đội chọn câu hỏi và trả lời theo lượt Đội nàokhông trả lời được sẽ chuyển câu hỏi cho khán giả Đội nào có nhiều câu trả lờiđúng sẽ chiến thắng

Chú ý: Các câu hỏi ở các mảnh ghép nên có liên quan đến hình ảnh cần

truyền tải để rèn cho học sinh sự liên hệ, xâu chuỗi các vấn đề Trò chơi này được áp dụng giống một trong các lần chơi của trương trình đuổi hình bắt chữ rất nổi tiếng trên truyền hình Hà Nội.

2.3.3.3 Trò chơi miêu tả sinh học

- Nguyên tắc: Người chơi sẽ cầm trên tay danh sách từ (hay khái niệm sinh học)

mà ban tổ chức yêu cầu miêu tả Khi đó, người miêu tả có nhiệm vụ dùng bất kì

từ ngữ hoặc hành động nào (có thể là dùng định nghĩa, từ đồng nghĩa, trái nghĩa,

…, liệt kê các từ cùng nhóm hoặc có liên quan đến từ trong danh sách) để diễnđạt cho đồng đội mình đoán đúng từ trong danh sách Người miêu tả khôngđược nói bất kì từ nào trong danh sách với đồng đội của mình Đội nào đoán

đúng nhiều từ hơn trong khoảng thời gian qui định sẽ chiến thắng (Trò chơi

này được áp dụng giống như phần thi tiếp sức của trò chơi truyền hình Âm vang xứ thanh)

- Phương tiện tổ chức: Viết các từ cần miêu tả vào các tờ giấy và xếp lại đểngười chơi bốc thăm ngẫu nhiên

- Hình thức chơi: Chia đội Có thể chia mỗi lớp học thành 2 – 5 đội

2.3.3.4 Đố vui ô chữ sinh học

- Phương tiện tổ chức: Sử dụng phần mềm powerpoint để thiết kế trò chơi vàtrình chiếu trên máy tính.

- Hình thức chơi: Chia đội hoặc sử dụng chơi cho cả lớp vào cuối tiết học đểcủng cố bài

2.3.3.5 Đố vui ba dữ kiện sinh học:

- Nguyên tắc: Đầu tiên ta đưa ra câu hỏi ở dạng khái niệm hoặc về chất, tínhchất, hiện tượng sinh học, Ví dụ như: Đây là hợp chất hóa học nào cấu trúc nêntế bào?, các đại phân tử hữu cơ, cấu trúc các bào quan? Sau đó đưa ra từng dữkiện (thông thường là ba dữ kiện) gợi ý dần dần cho câu trả lời đúng Dữ kiệnthứ nhất ở mức độ khó nhất (hầu như chưa gợi ý gì), dữ kiện thứ hai ở mức độtrung bình (có gợi ý) và dữ kiện thứ ba ở mức độ dễ nhất (gợi ý gần tới câu trảlời đúng) Nếu học sinh trả lời đúng ở dữ kiện thứ nhất sẽ được 30 điểm/câu, dữkiện thứ hai là 20 điểm/câu, dữ kiện thứ ba là 10 điểm/câu Mỗi dữ kiện cáchnhau 10 giây

- Phương tiện tổ chức: Dùng phần mềm powerpoint để thiết kế trò chơi và trìnhchiếu trên máy tính và học sinh dành quyền ưu tiên trả lời bằng cách giơ tayhoặc bấm chuông (nếu có) Hoặc đơn giản hơn là viết các câu hỏi theo thứ tự rồicho học sinh bốc thăm, khi bốc được số nào thì ban giảm khảo đọc từng dữ kiệntheo thời gian qui định Thực hiện theo cách này dễ làm và không mất nhiều thờigian cho việc thiết kế trên máy tính

- Hình thức chơi: Chia đội Thực hiện ngay trên lớp học hoặc vào các buổi sinhhoạt dưới cờ

2.3.3.6 Hoa thơm tặng thầy:

- Nguyên tắc: Sử dụng một cây (hay nhánh cây) có nhiều cành, chuẩn bị một sốbông hoa (số loại hoa phụ thuộc vào số đội tham gia trò chơi) Mỗi đội lần lượtlên hái hoa, ẩn dưới mỗi búp hoa là một câu hỏi, nếu trả lời đúng thì hoa sẽ nở

và dùng để tặng thầy cô Trả lời sai thì bỏ qua câu hỏi đó và nhường quyền háihoa cho đội còn lại

- Phương tiện tổ chức: Dùng cành cây trong tự nhiên hoặc tự làm theo ý thíchnhưng phải có thẩm mỹ Hoặc có thể thiết kế trên powerpoint

- Hình thức chơi: Chia đội Mỗi đội sẽ chọn một loài hoa mà ban tổ chức đưa ra.Đội nào trả lời nhiều câu hỏi nhất ứng với nhiều hoa nở trên cành sẽ chiếnthắng

2.3.4 Thực nghiệm

Dưới đây là các trò chơi tôi đã áp dụng tại các lớp tôi được giao dạy trongnăm học 2018 – 2019

TRÒ CHƠI 1: TRẮC NGHIỆM SINH HỌC

- Thể lệ: Xem phần 2.3.3.1

- Nội dung cần ôn tập - Tiết PPCT 33: Bài tập - phần Phân bào

- Mục đích giáo dục:

+ Ôn tập kiến thức chương

+ Tạo tinh thần đoàn kết trong lớp, tạo môi trường sư phạm trong đó tất

cả học sinh đều được tham gia học tập

- Phương tiện sử dụng: Máy chiếu đa năng, máy tính, loa

- Giáo viên chuẩn bị phần thưởng cho học sinh là 10 thỏi kẹo anphelibe

- Học sinh chuẩn bị 6 bảng trắng nhỏ, 6 bút dạ.

* Tiến trình thực hiện:

- Giáo viên nêu thể lệ trò chơi và tổ chức trò chơi theo hình thức chia lớp thành

6 nhóm theo 2 dãy bàn, mỗi nhóm được phát một chiếc bảng trắng viết bằng bút

dạ

- Giáo viên đọc câu hỏi, các nhóm thảo luận 15 giấy sau khi đọc xong đáp án vàghi đáp án vào bảng Mỗi câu trả lời đúng 10 điểm

- Các câu hỏi được sử dụng như sau:

Câu 1: Diễn biến quan trọng nhất xảy ra ở pha S của kì trung gian là gì ?

A Sự hình thành thoi vô sắc B Sự hoạt hóa các enzim

C Sự tổng hợp prôtêin D Sự nhân đôi của ADN

Câu 2: Trong quá trình nguyên phân, các NST tồn tại ở trạng thái kép trong

những kì nào ?

A Kì đầu và kì giữa B Kì sau và kì cuối

C.Kì đầu và kì cuối D.Kì giữa và kì sau

Câu 3: Trong nguyên phân, tế bào động vật phân chia tế bào chất theo cách

nào?

A Phân rã màng tế bào ở vị trí mặt phẳng xích đạo

B Hình thành vách ngăn từ mặt phẳng xích đạo lan dần ra hai phía

C Co thắt màng tế bào ở vị trí mặt phẳng xích đạo

D Tiêu hủy tế bào chất ở vị trí mặt phẳng xích đạo

Câu 4 : Ở ruồi giấm có bộ NST lưỡng bội 2n = 8 Xét ba tế bào sinh dục sơ khai

ở vùng sinh sản đều nguyên phân liên tiếp 9 đợt 1,5625% tế bào con trải quagiảm phân Xác định số NST đơn môi trường cần phải cung cấp cho quá trìnhgiảm phân?:

A 192 B 236 C 234 D 238

Câu 5 : Một tế bào lúa nước có 2n = 24 trải qua quá trình giảm phân hình thành

giao tử Số NST và số tâm động trong mỗi tế bào ở kì sau I là :

A 24 và 24 B 24 và 12 C 12 và 24 D 12 và 12

Câu 6 : Nếu trong kì đầu của quá trình nguyên phân, một tế bào có 60 crômatit thì bộ

NST của loài là:

A 15 B 30 C 45 D 20

Câu 7: Bệnh nào dưới đây phát sinh do rối loạn cơ chế điều hòa phân bào của

một bộ phận nào đó trong cơ thể ?

A Ung thư B Tiểu đường C Viêm gan B D Gout

Câu 9: Nguyên phân là nền tảng, là cơ sở khoa học của kĩ thuật nào dưới đây ?

1 Chiết cành; 2 Nuôi cấy mô; 3 Cấy truyền phôi; 4 Nhân bản vô tính

A 1, 2, 3, 4 B 1, 2, 3 C 2, 3, 4 D 1, 2, 4

Câu 10: Ở những loài sinh sản hữu tính, quá trình nào dưới đây tham gia vào

cơ chế duy trì bộ NST đặc trưng cho loài ?

1 Nguyên phân; 2 Giảm phân; 3 Thụ tinh

A 2, 3 B 1, 2 C 1, 3 D 1, 2, 3

* Thảo luận chung:

- Sau khi trò chơi kết thúc, Giáo viên mời đại diện nhóm thắng cuộc lên giảithích một số đáp án vì sao lại chọn Các nhóm khác có thể nhận xét bổ sung vàđưa ra lời bình.

- Tuyên dương khen thưởng nhóm đạt kết quả cao

TRÒ CHƠI 2: TRÒ CHƠI LẬT HÌNH

- Thể lệ: Xem phần 2.3.3.2

- Nội dung ôn tập - Tiết PPCT 17: Ôn tập học kì I - Chương 3: chuyển hóa vật

chất và năng lượng trong tế bào

- Mục đích giáo dục: Giúp học sinh nhớ lại kiến thức về cấu trúc, chức năng củaATP, enzim trong tế bào và hô hấp tế bào

- Phương tiện sử dụng: Máy chiếu đa năng, máy tính, loa

- Giáo viên chuẩn bị : 1 hộp kẹo làm phần thưởng

* Tiến trình thực hiện:

- Giáo viên nêu thể lệ trò chơi và tổ chức trò chơi theo hình thức chia lớp thành

2 nhóm theo 2 dãy bàn, mỗi nhóm trưởng được phát một chiếc còi

- Giáo viên đọc câu hỏi, nhóm nào thổi còi trước được quyền trả lời, nếu trả lờiđúng một góc bức tranh sẽ được hiện ra trên màn hình Nếu trả lời sai quyền trảlời thuộc về nhóm khác Mỗi câu trả lời đúng 10 điểm

- Trả lời nội dung bức tranh khi chưa mở hết 40 điểm, khi mở hết 20 điểm

- Bức tranh và câu hỏi cụ thể như sau:

NỘI DUNG CÂU HỎI

1 Trong các dữ kiện sau đây, dữ

kiện nào nói về Enzim?

Dữ kiện 1: Sinh công cơ học

Dữ kiện 2: Là chất xúc tác cơ học

CÂU 1

CÂU 2CÂU 3

CÂU 5CÂU 7CÂU 9

CÂU 4CÂU 6CÂU 8CÂU 10

được tạo ra bởi cơ thể sống.

Dữ kiện 3: Là quá trình biến đổi 1phân tử glucozo thành 2 phân tửaxit pyruvic, tạo ra ATP, NADPH

2 Thành phần cấu trúc của một ribô

nucleotit trong phân tử ARN là?

Bazonito; đường ribozo; nhómphôtphat

3 Thế nào là năng lượng? Là đại lượng đặc trưng cho khảnăng sinh công.

4 Hai trạng thái tồn tại của nănglượng là? Thế năng và động năng

5 Trong tế bào năng lượng tồn tạichủ yếu dưới dạng nào? Hóa năng

6 Quá trình chuyển hóa vật chất baogồm 2 mặt đó là? Đồng hóa và dị hóa

7 Bản chất của enzim là?

Protein hoặc protein kết hợp vớicác chất khác không phải làprotein

8 Vị trí mà tại đó enzim liên kết vớicơ chất? Trung tâm hoạt động

9

Tế bào có thể tự điều chỉnh quá

trình chuyển hóa vật chất bằng

cách nào?

Điều chỉnh hoạt tính của em zim

10 Quá trình hô hấp tế bào được chiathành những giai đoạn nào? Đường phân, chu trình crep, chuỗichuyền electron hô hấp.

Từ

khó

a

Đây là bức tranh nói về một

phân tử được tế bào sử dụng

trong đời sống hằng ngày như là

một đơn vị tiền tệ?

Adenozin Tri Photphat (ATP)

* Thảo luận chung:

Sau khi học sinh đoán được bức tranh chủ đề “ ATP” Giáo viên gọi đạidiện nhóm thắng cuộc nhắc lại về cấu trúc, chức năng của ATP và mối liên quanvới các câu hỏi còn lại, nhóm khác có thể nhận xét, bổ sung và đưa ra lời bình

TRÒ CHƠI 3: TRÒ CHƠI MIÊU TẢ HÓA HỌC

- Thể lệ: Xem phần 2.3.3.3

- Nội dung cần ôn tập: Tiết PPCT 9: Bài tập

+ Nội dung 2: chương II Cấu trúc tế bào