Phương pháp tổ chức trò chơi nhằm nâng cao chất lượng tiết dạy môn thể dục

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HOẰNG HOÁTRƯỜNG TIỂU HỌC HOẰNG ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT VÀI KINH NGHIỆM SỬ DỤNG ĐỒ DÙNG VÀO VIỆC DẠY TOÁN Ở LỚP 1 Người thực hiện : Tào Thị Duyên Chức v

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HOẰNG HOÁ

TRƯỜNG TIỂU HỌC HOẰNG ĐỒNG

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT VÀI KINH NGHIỆM SỬ DỤNG ĐỒ DÙNG VÀO VIỆC DẠY

TOÁN Ở LỚP 1

Người thực hiện : Tào Thị Duyên Chức vụ : Giáo viên

Đơn vị công tác : Trường Tiểu học Hoằng Đồng SKKN thuộc môn : Toán

HOẰNG HOÁ NĂM 2013

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT LÊ VIẾT TẠO

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI NHẰM NÂNG CAO

CHẤT LƯỢNG TIẾT DẠY MÔN THỂ DỤC

Người thực hiện : Hoàng Ngọc Quế Chức vụ : Giáo viên

SKKN thuộc lĩnh vực (môn) : Thể dục

MỤC LỤC Trang

1 MỞ ĐẦU

2 NỘI DUNG

3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ :

3.1 Kết luận 12 3.2 Kiến nghị: 12 Tài liệu tham khảo :

1 PHẦN MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài:

Trò chơi không chỉ là một phương tiện giáo dục mà còn được nâng lên vị trí của mỗi phương pháp giáo dục đó là: “Phương pháp vui mà học, học mà vui” như Bác Hồ đã căn dặn chúng ta “Trong lúc học, cũng cần cho chúng vui, trong lúc vui cũng làm cho chúng học” vì vậy trò chơi đã cuốn hút tất cả các em từ bậc tiểu học đến THPT kể cả một số thanh niên tuổi đời còn trẻ cũng rất thích vui chơi, đòi hỏi được vui chơi, giải trí mà đã chơi thì rất đam mê

Trong thời kỳ mới của đất nước chúng ta hiện nay, thì mục điêu của ngành Giáo dục - Đào tạo là tạo ra những con người mới để thực hiện công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Muốn thực hiện được điều đó thì mỗi con người phải có đủ đức, đủ tri thức và đủ sức khỏe Như Bác Hồ đã từng nói: “Có đức, có tài nhưng không đủ sức khỏe thì con người không thể làm được việc gì”

Vì thế trong chương trình đào tạo ở bậc THPT, thể dục chiếm một vai trò và vị trí hết sức quan trọng, nhưng do đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi này: là lứa tuổi dậy thì, có sự biến đổi nhiều, đôi lúc đột ngột về tâm sinh lý của các em nên

đã hỏi giáo viên giảng dạy bộ môn này phải hiểu và chọn phương pháp giảng dạy sao cho phù hợp, giúp các em vừa ổn định được tâm lý vừa phát triển được thể lực một cách toàn diện, để các em có đủ sức khỏe học tập lĩnh hội các kiến thức một cách tốt nhất Nếu việc dạy và luyện tập các kiến thức TDTT theo yêu cầu của chương trình mà khô khan, cứng nhắc sẽ làm ức chế tâm lý nhận thức của học sinh từ đó sẽ hình thành trong các em những thói quen luyện tập gượng

ép, bắt buộc, sẽ làm hạn chế kết quả và có thể có hại cho sức khỏe Ở trong phân phối chương trình của bộ môn thì trò chơi có thể đưa vào đa số các tiết học, thế nhưng phần lớn các trò chơi ở đây là do giáo viên tự chọn Như vậy nếu giáo viên nào chọn và tổ chức các trò chơi hợp lý với tiết học thì sẽ giúp học sinh có tinh thần nhận thức thoải mái, luyện tập các kiến thức một cách tự giác như vậy hiệu quả tiết dạy sẽ đạt hiệu quả cao Nếu giáo viên chọn trò chơi không phù hợp thì mất thời gian của tiết học hay luyện tập mà không có hiệu quả

Qua thời gian công tác giảng dạy bộ môn này, bản thân tôi thấy rất rõ tầm quan trọng của việc chọn và tổ chức các trò chơi trong các tiết học nên tôi

đã chú ý tìm tòi chọn lọc và tổ chức các trò chơi trong các tiết dạy của mình Trong mấy năm gần đây tôi nhận thấy các tiết dạy có hiệu quả hơn

Biện pháp này thật sự không khó, không mất nhiều thời gian Song vì nhiều giáo viên chưa chú trọng đến nó nên chưa thực hiện được tốt Tôi mạnh dạn đưa ra những biện pháp mà tôi đã thực hiện đối với vấn đề nêu trên để các đồng nghiệp cùng tham khảo, góp ý xây dựng, để chúng ta cùng nhau đưa chất lượng giảng dạy môn thể dục càng ngày càng đi lên tôi lựa chọn đề tài , sáng

kiến kinh nghiệm : Phương pháp tổ chức trò chơi nhằm nâng cao chất lượng tiết dạy môn thể dục.

1.2 Mục đích nghiên cứu:

- Một số thực trạng dạy học trò chơi trong trường phổ thông trung học

- Một số phương pháp tổ chức trò chơi nhằm nâng cao chất lượng tiết dạy môn thể dục trong

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- Tìm hiểu, nghiên cứu phân phối chương trình, sách giáo khoa và thực tiễn dạy học ở lớp 10 + 11 + 12 THPT (chương trình thay sách giáo khoa THPT)

- Vận dụng một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao thể lực chuyên môn

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp tổng hợp phân tích tài liệu

- Phương pháp quan sát và thực nghiệm sư phạm

- Phương pháp kiểm tra đánh giá các tố chất thể lực và kỷ thuật

- Phương pháp tính toán và xử lí số liệu

2 NỘI DUNG

2.1 Cơ sở lý luận.

Phương pháp tổ chức trò chơi là giúp cho học sinh chống lại mệt mỏi trong hoạt động TDTT Trò chơi có ảnh hưởng đặc biệt đối với thành tích thi đấu của nhiều môn thể thao và là yếu tố quyết định đối với khả năng chịu đựng lượng vận động đối với học sinh

Phương pháp tổ chức trò chơi là tiền đề cần thiết cho khả năng phục hồi nhanh chóng sau các lượng vận động lớn

Trong xã hội hiện đại, tình trạng học sinh thiếu vận động và thừa chất dinh dưỡng ngày càng nhiều, hiện tượng học sinh có trọng lượng cơ thể vượt quá mức bình thường hoặc mắc bệnh béo phì cũng ngày càng phổ biến Việc tập luyện thường xuyên liên tục đặc biệt là trò chơi sẽ giúp các em thoát khỏi tình trạng nêu trên, tiêu hao năng lượng thừa, không thể tích thành mỡ Trò chơi vừa

có lợi cho sức khoẻ vừa chống lại được căn bệnh béo phì và làm hứng thú cho tiết học

Xuất phát từ thực tiễn nêu trên, để giảng dạy và huấn luyện phát triển trũ chơi cho học sinh THPT, vừa có thể lực tốt vừa có hứng thú cho tiết dạy Tôi lựa

chọn sáng kiến kinh nghiệm : “Một số phương pháp tổ chức trò chơi nhằm

nâng cao chất lượng tiết dạy môn thể dục.”

2.2 Thực trạng của đề tài:

2.2.1 Trong tình hình chung hiện nay, đa số giáo viên và học sinh chưa coi trọng chất lượng của tiết học thể dục:

- Tất cả đều cho rằng đó là môn phụ, chỉ cần hằng năm huấn luyện đội tuyển (một số em) để tham dự Đại hội TDTT hoặc HKPĐ có thành tích xếp hạng là được Như vậy vô hình chung giáo viên chỉ chú trọng đến một số em có năng khiếu

- Do điều kiện cơ sở vật chất (sân bãi, đồ dùng học tập) còn nhiều hạn chế nên sự đánh giá chất lượng tiết dạy chưa đòi hỏi cao Thể hiện ở chỗ: Số lượng giáo viên môn thể dục đăng ký tham gia thi giáo viên giỏi vòng tỉnh hàng năm còn rất hạn chế, có thi thì chất lượng cũng chư cao (theo đánh giá của chuyên môn)

Chính vì những lý do trên mà các tiết dạy thể dục, giáo viên chưa đầu tư tìm tòi sáng tạo để vận dụng nhiều phương pháp vào các tiết dạy Một trong những phương pháp đó là chọn và tổ chức trò chơi

2.2.2 Giáo viên chưa chú trọng chọn và tổ chức trò chơi phù hợp:

- Nhiều tiết dạy trong PPCT có ghi trò chơi tự chọn, giáo viên có chọn

và tổ chức trò chơi cho có lệ Họ chưa chú ý đến mục đích của trò chơi đó có phù hợp với bài dạy đó hay không? Hoặc là chỉ nghĩ chơi để thư giãn cho học sinh là chủ yếu

2.2.3 Qua những năm công tác, bản thân tôi đã được dự giờ Đồng nghiệp dạy thể dục trong trường, trò chuyện và tiếp xúc với rất nhiều đồng nghiệp ở các trường khác và đã nắm được tình hình chung như trên (Tất nhiên đây không phải giáo viên nào cũng thế, mà đây là đánh giá một cách tổng thể)

* Từ đầu năm họctôi đã chú ý nghiên cứu các phương pháp làm sao để tiết dạy có chất lượng hơn

* Tìm hiểu sự ham thích học, luyện tập thể dục qua các trò chơi:

Thông qua các trò chơi các em được gì? trong mục tiêu của tiết dạy a)Khởi động thư giãn

b) Luyện tập các động tác đã học

c) Thư giãn cuối giờ

d) Rèn kỹ năng, kỹ xảo, giáo dục truyền thống

* Tìm trò chơi, nhất là những trò chơi dân gian do ông cha ta để lại, tự sáng tạo các trò chơi mới, hoặc cải biến những trò chơi tương tự khi những trò chơi đã biết không phù hợp tiết dạy Từ đầu năm học cho đến nay bản thân tôi

đã áp dụng vào tiết dạy thấy kết quả rất khả quan

2.3 Các phương pháp tổ chức trò chơi nhằm nâng cao chất lượng tiết dạy môn thể dục.

Cách chơi và tổ chức trò chơi:

Cũng như các môn học khác, bao giờ giáo viên cũng phải có kế hoạch cụ thể, là giáo án mà ở đây muốn chọn được trò chơi phù hợp để đưa vào tiết dạy, trước tiên giáo viên cần tìm hiểu và nắm được:

* Nội dung bài dạy: Lượng kiến thức theo yêu cầu trong tiết dạy đó ít

hay nhiều, yêu cầu về lượng vận động trong tiết dạy ra sao, các dạng vận động

đó là dạng nào (tay, chân, toàn thân…)

*Không gian, thời gian:

Chú ý điều kiện sân bãi: bằng phẳng, rộng, thoáng, tiếng ồn không làm ảnh hưởng xung quanh hay ngược lại

Một tiết dạy thời lượng cho phép 45 phút Như vậy khi phân phối thời gian cho phép tổ chức trò chơi, giáo viên cần lưu ý sao cho hợp lý (phần này còn

lệ thuộc vào mục đích của trò chơi) Ngoài ra cần chú ý đến thời gian vào buổi nào (ảnh hưởng của thời tiết)

Phân loại trò chơi:

*Theo tính chất vận động: Có trò chơi động và trò chơi tĩnh

-Trò chơi động: Dạng trò chơi đòi hỏi vận động toàn thân và được thay đổi vị trí của người chơi

- Trò chơi tĩnh: là trò chơi chỉ vận động một bộ phận của cơ thể, và không thay đổi vị trí của người chơi

*Theo mục đích của trò chơi: Tất cả các trò chơi đều có một mục đích chung là giúp cho người chơi thư giãn, song trò chơi trong tiết dạy thể dục còn

có mục đích riêng:

- Là một bài tập khởi động, làm nóng các bộ phận cơ thể liên quan mạnh đến bài tập ở phần tiếp theo

- Là một bài tập luyện: Thông qua trò chơi học sinh được tập luyện thêm các động tác, các kiến thức mới được học hoặc ôn luyện những kiến thức đã học những tiết trước

- Là bài tập củng cố: Thông qua trò chơi học sinh được củng cố lại những kiến thức đã được học

* Theo thời gian trong tiết dạy: Chơi vào đầu giờ, giữa giờ hoặc cuối giờ

Như vậy căn cứ vào mục tiêu của bài thị chọn trò chơi theo mục đích.

2.3.1 Nếu trò chơi là bài tập khởi động: Thì thường được tổ chức vào đầu giờ

hoặc giữa giờ (đầu phần mới)

- Loại trò chơi này ta nên chọn để áp dụng vào những tiết dạy mà sự luyện tập của học sinh là sự vận động mạnh các cơ bắp và các khớp cơ Tất nhiên vào đầu giờ học bao giờ giáo viên cũng cho học sinh khởi động toàn diện, song bài tập như thế có thể một số học sinh thực hiện còn hời hợt, thì sự khởi động đó chưa đạt yêu cầu, nhất là các tiết học vào đầu buổi sáng khi các em sau một đêm ngủ các cơ bắp nghỉ, cơ thể còn mệt mỏi uể oải

* Nếu giáo viên cho tổ chức trò chơi sau khi thực hiện bài tập khởi động, các em sẽ thấy thoải mái, hưng phấn hẳn lên Khởi động có chất lượng hơn, thì vào bài tập luyện có sự vận động mạnh các em sẽ thấy dễ dàng và còn tránh được các tai nạn như trật khớp, đau cơ bắp sau khi tập luyện - Do đó ta chọn trò chơi động là chủ yếu Theo tính chất vận động của tiết dạy mà chọn nội dung trò chơi cho phù hợp với sự vận động đó Có thể cải tiến những trò chơi cũ thành trò chơi mới mà sự vận động trong trò chơi phù hợp với nội dung bài

Ví dụ: Tiết 12 (thể dục 10) nội dung chạy nhanh

Ôn: chạy nâng cao đùi (tiết 40)

Học mới: Đứng tại chỗ đánh tay Đi chuyển sang chạy nhanh (20-30)

- Vì yêu cầu đánh mạnh tay, chạy nâng cao đùi và nhanh nên giáo viên

có thể chọn một trò chơi động như: “trò chơi gió thổi” Trò chơi này dựa trên trò chơi “Mưa rơi” mà nhiều giáo viên và học sinh đã biết

- Giáo viên là người điều khiển bằng lời, học sinh thực hiện động tác theo quy định:

* Gió hiu hiu: học sinh đánh tay vòng từ sau ra trước từ từ nhe nhàng

* Gió mạnh: học sinh đánh hai tay vòng từ sau ra trước nhanh mạnh hơn

* Gió thành bão: học sinh đánh hai tay vòng từ sau ra trước nhanh mạnh hơn nữa

* Kết hợp hai chân chạy bước nhỏ và đổi chỗ cho người bên phải Để gây hứng thú mạnh cho học sinh, giáo viên điều khiển như kể một câu chuyện

có thực và thay đổi liên tục hiệu lệnh Những học sinh làm không đúng các động tác quy định theo hiệu lệnh thì giáo viên có thể phạt nhẹ ví dụ như: giáo viên hỏi các em thích có bão không? Cho học sinh đó hô khẩu hiệu “Tôi thích gió nhưng không muốn có bão” (3 lần) và cả lớp cùng vỗ tay Trò chơi này chỉ cần thực hiện trong vòng 3 phút và sau đó tiến hành ôn luyện

Trò chơi này cũng có thể áp dụng vào đầu phần 2 sau khi đã ôn tập: chạy nâng cao đùi Lúc đó trò chơi này vừa bài tập khởi động cho phần sau vừa là bài tập ôn luyện phần trước

2.3.2 Nếu trò chơi là bài tập luyện: Thì thường được tổ chức vào gần cuối

phần cơ bản

Theo yêu cầu của chương trình thì khoảng 70% các tiết phải có loại trò chơi này, Trong đó có khoảng 40% số tiết giáo viên tự chọn trò chơi (đối với chương trình lớp 10, 11, 12), 90% (đối với chương trình lớp 10)

Trò chơi loại này có tác dụng giúp các em luyện tập kiến thức với tinh thần tự nguyện tự giác cao, nên giáo viên chú ý chọn đúng trò chơi thì tác dụng luyện tập sẽ được nâng cao hiệu quả

Giáo viên cần xem nội dung của tiết học yêu cầu hoạt động các động tác thế nào để chọn trò chơi có tính chất luyện những động tác đó

Ví dụ: Ở chương trình thể dục 10

a Môn chạy nhanh: Từ tiết 2 cho đến tiết 12, với trò chơi chạy tiếp sức

mà trong chương trình đã giới thiệu (tiết 37) thì chỉ dùng luyện chạy nhanh xuất phát cao và chỉ vận dụng một vài tiết còn những tiết còn lại giáo viên phải tự chọn: Nên giáo viên cần tìm các trò chơi có tác dụng phù hợp với tiết dạy ví dụ như: trò chơi (gọi tên, ra lệnh) (giáo viên từ đặt tên)

Trò chơi 1: (H1) Chia lớp thành hai đội, đứng thành hai hàng cách nhau

từ 2-3cm và đứng quay lưng vào nhau, giáo viên đặt tên cho hai đội Khi giáo viên gọi tên đội nào thì đội đó sẽ quay lưng lại và đuổi đội kia, đồng thời đội kia cũng chạy bạn nào bắt được bạn của đội kia sẽ thắng, bạn bị bắt thua

Hình 1 Trò chơi 2: Vẽ một vòng cách vạch xuất phát 20m (tùy thuộc vào lượt

em chạy) Ở vạch xuất phát, học sinh được xếp hàng ngang Khi có hiệu lệnh của giáo viên hàng đầu vào vạch m chạy lên và đứng vào vòng tròn, mỗi vòng chỉ đứng một số em theo quy định lúc ban đầu

.Như vậy số em được đứng trong vòng tròn sẽ bằng 2/3 số em chạy lên .Nên học sinh sẽ chạy nhanh để dành chỗ đứng của mình, em nào không đứng được trong vòng tròn sẽ xuống và chạy lại vào những hàng sau

Với trò chơi như trên giáo viên có thể tự đặt tên và hướng dẫn các em chơi, luyện chạy nhanh xuất phát cao

*Tác động:

- Đây là trò chơi hoàn thiện bài tập chạy nhanh xuất phát cao nên áp dụng từ tiết 2-8 Những tiết từ 8-12, có thể chọn trò chơi nhẹ nhàng hơn (tương trự trò chơi của phần khởi động đã giới thiệu) với bộ môn chạy, nếu là xuất phát thấp nên cải biến trò chơi sao cho có tính chất kỹ năng bật chạy nhanh nhẹn

m

m

m

m

m

m

Hình 2 Trò chơi 3: (H3) Ví dụ chia lớp thành 4 hoặc 6 nhóm ngồi thành một vòng tròn lớn, bán kính của vòng tròn là quãng đường chạy Thùy theo sân bãi

mà vòng tròn lớn hay nhỏ Chia vòng tròn nhỏ bán kính khoảng 50 cm trong vòng nhỏ bỏ một số vật (cái cờ nhỏ, cái khăn,…)

Số vật trong vòng tròn nhỏ sẽ ít hơn số tổ 1à2 Khi có hiệu lệnh những

em mang số 1 sẽ chạy lên vòng tròn nhỏ và lấy vật (phải lấy được một vật) chạy

về đưa cho bạn số 2, bạn số 2 lên bỏ vật vào vòng tròn và chạy về cứ như thế chạy cho đến hết bạn cuối cùng của tổ Giáo viên điều khiển sẽ bấm thời gian của mỗi tổ và xếp thi đua (nhất, nhì…)

* Tác động:

Với trò chơi này sẽ rèn luyện các em tham gia chạy nhanh xuất phát thấp với kỹ năng nhanh nhẹn, khéo léo, giáo dục được tính tổ chức, tinh thần tập thể đoàn kết tên trò chơi giáo viên có thể tự đặt sao cho phù hợp với nội dung của tiết dạy

20m

m m m

m

m m

m

*

*

Hình 3

b.Môn bật nhảy: Từ tiết 38 đến tiết 53 Ngoài ba trò chơi mà trong

chương trình đã giới thiệu: “Nhảy ô tiếp sức”, “Bật xa tiếp sức, giáo viên tự chọn trò chơi khác sinh động hơn, tôi xin giới thiệu cải biến một trò chơi như sau:

Ở trò chơi rèn luyện chạy nhanh xuất phát thấp mà tôi đã giới thiệu ở trên,

có thể thay đổi một số chi tiết bằng cách: Cho vòng tròn lớn có bán kính khoảng 12m, cách tâm (vòng tròn nhỏ) khoảng 3m vẽ một vòng tròn nữa tại đó

Cách chơi: Ở trò chơi này các em sẽ đứng quanh vòng tròn lớn, khi có hiệu lệnh, các em mang số 1 sẽ chạy (xuất phát cao) đến vòng tròn thứ hai rồi chụm chân bật nhảy vào vòng tròn ở tâm để lấy mẫu vật trong vòng tròn này, khi quay về cũng bật nhảy ra vòng tròn thứ hai rồi mới chạy về đưa cho bạn thứ hai

Hình 4

* Tác động:

- Với trò chơi này giáo viên tổ chức chơi như trò chơi ở chạy nhanh xuất phát thấp, nên khi giới thiệu trò chơi cho các em không mất nhiều thời gian, cách chơi cũng dễ mà huy động được 100% các em tham gia trò chơi

c Môn đá cầu: Từ tiết 38-48.

Do yêu cầu của bộ môn chủ yếu là rèn luyện sự khéo léo, nhanh nhẹn Nên giáo viên có thể sao cho mục đích của trò chơi có tác dụng như trên

*

m m

o