Đối tượngnghiên cứu * Khách thể: Học sinh lớp 11 trường THPT Lê Hoàn * Chủ thể: Lồng ghép các bài tập bổ trợ thông qua trò chơi vào nội dung nhảy xa kiểu ưỡn thân lớp 11.. Trong quá tr
Trang 1TRƯỜNG THPT LÊ HOÀN - & & -
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI
LỒNG GHÉP CÁC BÀI TẬP BỔ TRỢ THÔNG QUA
TRÒ CHƠI VÀO NỘI DUNG NHẢY XA ƯỠN THÂN LỚP 11
Người thực hiện: Nguyễn Thị Nhung
Trang 2I Mở đầu 2
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 5
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 6
2.3 Các giải pháp sử dụng để giải quyết vấn đề 6
a Giải pháp chung: Lồng ghép các bài tập bổ trợ thông qua trò chơi vào nội dung nhảy xa kiểu ưỡn thân lớp 11
Giáo dục thể chất là quá trình sư phạm nhằm giáo dục thế hệ trẻ hoànthiện về thể chất và nhân cách, nâng cao khả năng làm việc và kéo dài tuổi thọcủa con người
Xuất phát từ mục tiêu đó, mục đích của TDTT là “tăng cường sức khỏe,nâng cao trình độ TDTT và làm phong phú thêm đời sống văn hóa tinh thần chocon người, góp phần tích cực vào sự nghiệp nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực
và bồi dưỡng nhân tài cho quốc gia”
Trang 3Với tầm quan trọng đó của TDTT đối với sự phát triển con người, ngànhgiáo dục đào tạo Việt Nam đã đưa môn học thể dục vào trong các trường học từbậc mầm non đến đại học, nhưng việc thực hiện ở các trường phổ thông, đặc biệt
là phổ thông trung học chưa hoàn toàn đạt được yêu cầu đề ra theo đúng ý nghĩacủa nó Đó cũng do cả yếu tố khách quan và chủ quan như: Sân bãi, dụng cụ,trình độ tập luyện, tính tích cực, tự giác tập luyện của học sinh còn nhiều hạnchế, khả năng và phương pháp truyền thụ kiến thức của giáo viên chưa thật đồngđều, khoa học, chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng phát triển của thời đại
Đối với các nội dung môn điền kinh như: Chạy ngắn, chạy bền, nhảy cao,đặc biệt nội dung nhảy xa nói chung và nhảy xa kiểu “ưỡn thân” lớp 11, 12 nóiriêng là nội dung bắt buộc các nhà trường giảng dạy cho học sinh Bởi nội dungnhảy xa là nội dung mang tính cá thể cao, nó có tác dụng rất lớn trong việc nângcao sức khỏe, giúp con người hình thành các phẩm chất tâm lý, ý chí kiên cườngdám vượt qua chính bản thân mình Nội dung nhảy xa đã từng mang lại nhiềuvinh quang cho Tổ quốc
Trong phân phối chương trình giảng dạy thể dục lớp 11 nội dung nhảy xakiểu ưỡn thân chỉ học thời gian 10 tiết, trong đó có 1 tiết kiểm tra (bao gồm cảnội dung thể dục nhịp điệu và chạy bền) Mặt khác, nhảy xa kiểu ưỡn thân là nộidung học mới hoàn toàn (ở cấp 2 học nhảy xa kiểu ngồi) lên lớp 11, các em mớilàm quen với kỹ thuật nhảy xa kiểu ưỡn thân nên không tránh khỏi những khókhăn Hơn nữa, số học sinh trong một lớp lại khá đông (trung bình 42em/lớp)nên lượng vận động và kỹ thuật động tác còn nhiều hạn chế Vì vậy, nếu chỉ thựchiện các bài tập theo sách giáo viên lớp 11 thì làm cho giáo viên giảng dạy khóhoàn thành theo phân phối chương trình qui định, đồng thời chưa đáp ứng đượcnhu cầu thực tế hiện nay của học sinh Bởi vậy, là một giáo viên trực tiếp giảngdạy nhiều năm ở trường THPT tôi đã mạnh giạn nghiên cứu, thực hiện đề tài:
“Lồng ghép các bài tập bổ trợ thông qua trò chơi vào nội dung nhảy xa kiểu ưỡn thân lớp 11” (3)
1.2 Mục đích nghiên cứu:
a) Các giai đoạn nghiên cứu:
- Giai đoạn 1: Từ tháng 08 năm 2015 đến hết tháng 12 năm 2015 Giai
đoạn này tôi chủ yếu giải quyết các công việc sau:
Lựa chọn đề tài
Xây dựng đề cương
Tham khảo các tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên cứu
Trang 4 Tìm hiểu và đánh giá thực trạng của việc giảng dạy- học tập nộidung nhảy xa kiểu ưỡn thân
- Giai đoạn 2: Từ tháng 01 năm 2016 đến tháng 05 năm 2016 Giai đoạn
này chủ yếu tôi giải quyết các công việc sau:
+ Đánh giá thực trạng công tác giảng dạy
+ Đọc và phân tích tài liệu khoa học, tham khảo ý kiến của các giáo viên
để xây dựng tổng quan vấn đề nghiên cứu cho đề tài
+ Tiến hành thực nghiệm kiểm chứng kết quả nghiên cứu
- Giai đoạn 3: Từ tháng 06 năm 2016 đến tháng 02 năm 2017
+ Thu thập các số liệu nghiên cứu thực nghiệm
+ Tiến hành xử lý số liệu
+ Viết báo cáo kết quả thực nghiệm
- Giai đoạn 4: Từ tháng 03 năm 2017 đến tháng 05 năm 2017
+ Báo cáo nội dung và kết quả nghiên cứu trước tổ chuyên môn
+ Báo cáo nội dung và kết quả nghiên cứu trước Hội đồng khoa học nhàtrường
1.3 Đối tượngnghiên cứu
* Khách thể: Học sinh lớp 11 trường THPT Lê Hoàn
* Chủ thể: Lồng ghép các bài tập bổ trợ thông qua trò chơi vào nội dung
nhảy xa kiểu ưỡn thân lớp 11
1.4 Phương pháp nghiên cứu :
Để giải quyết các nhiệm vụ trên tôi đã sử dụng một số phương pháp nghiên cứusau:
a) Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu
Phương pháp này nhằm tổng hợp các tài liệu, hệ thống kiến thức liên quan đến
đề tài Trong quá trình nghiên cứu,tôi đã sử dụng tài liệu tham khảo gồm: sáchgiáo khoa thể dục lớp 11; Lý luận và phương pháp thể dục thể thao; Dạy học,kiểm tra, đánh giá theo chuẩn kiến thức kỹ năng…để áp dụng vào thực tiễn vàđưa ra các phương pháp, bài tập cho phù hợp
b) Phương pháp phỏng vấn
Là phương pháp nghiên cứu khoa học trong đó nhà nghiên cứu thu thậpthông tin cần thiết qua các câu hỏi và những ý kiến trả lời của đối tượng nghiêncứu Đối với đề tài này, tôi dùng phương pháp phỏng vấn trực tiếp đối với họcsinh tham gia học tập nội dung nhảy xa kiểu ưỡn thân và các giáo viên giảng dạy
Trang 5ngay sau tiết học thể dục Từ đó, tôi đưa ra phương pháp và bài tập có cường độ,lượng vận động phù hợp, tránh hiện tượng tập luyện quá sức, làm ảnh hưởng tớisức khỏe, trình độ tập luyện và sự tiếp thu bài của học sinh những tiết học tiếptheo.
c) Phương pháp kiểm tra y học
Là phương pháp sử dụng cách thức có đủ độ tin cậy dựa trên cơ sở củakiến thức y học để đánh giá về tình trạng sức khỏe, năng lực vận động và khảnăng thích ứng của cơ thể học sinh Đây là hình thức kiểm tra được tiến hànhthường xuyên ngay trong quá trình tập luyện và thi đấu thể thao để đánh giáđúng hơn về tác động của bài tập lên cơ thể học sinh Từ đó, giúp giáo viên điềuchỉnh và đưa ra giáo án giảng dạy tối ưu nhất
d) Phương pháp quan sát sư phạm
Là phương pháp nghiên cứu thu thập thông tin qua các giác quan như tai,mắt…Tôi tiến hành quan sát thông qua các buổi học cũng để đánh giá thực trạngcủa các bài tập, phương pháp tổ chức này tác động đến các em ra sao, từ đó đưa
ra các bài tập mới phù hợp và có hiệu quả hơn
e) Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Là phương pháp nghiên cứu khoa học, trong đó người ta đưa vào quá trìnhgiảng dạy, tập luyện những nhân tố mới cần nghiên cứu Tôi đã sử dụng phươngpháp này để kiểm nghiệm, so sánh, đánh giá tìm hiểu tính hiệu quả của các bàitập đã lựa chọn, rồi bổ sung hoặc đưa ra các giải pháp, bài tập mới, để nâng caohơn nữa hiệu quả của các giờ dạy sau
1.5 Điểm mới của đề tài:
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn nhiều năm giảng dạy bậc THPT, cũng nhưqua tập luyện Tôi đã tìm ra các bài tập, phương pháp, biện pháp, cách thức tổchức luyện tập phù hợp, đặc biệt đã đưa ra được nhiều bài tập tổ chức dưới dạngtrò chơi thi đấu và cách áp dụng các bài tập đó vào những tiết học, nhằm giúpgiáo viên thuận lợi trong việc tổ chức cho học sinh học tập Ngoài ra, còn giúphọc sinh dễ dàng tiếp thu kĩ thuật, động tác, phát huy tối đa khả năng của bảnthân, tính tư duy sáng tạo, tinh thần tự giác, phấn chấn trong học tập, tăng cường
độ, lượng vận động phù hợp với lứa tuổi học sinh, giúp các em cũng như giáoviên có được không khí vui tươi thoải mái, không căng thẳng, đỡ nhàm chántrong từng tiết học và làm cho giờ học thêm sinh động, đạt hiệu quả cao.(4)
II: NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Trang 6Trong thời đại hiện nay, cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, sựbùng nổ về thông tin, phương tiện phục vụ cho lao động sản xuất đa dạng phongphú, mạng lưới giao thông hiện đại Do đó, con người ngày càng giảm bớt đi lại
và lao động chân tay
Mặt khác, việc học tập các môn văn hóa của học sinh ở các cấp nói chung
và học sinh PTTH nói riêng có phần nặng hơn, thời gian học nhiều hơn, đã gâykhông ít áp lực, mệt mỏi và căng thẳng cho học sinh Chính vì thế, phải chăm lo
về thể chất và tinh thần TDTT cho các em là phương thức bổ ích, mới có thể hợp
lý hóa chế độ hoạt động, nghỉ ngơi, giữ gìn và nâng cao sức khỏe, thúc đẩy nănglực hoạt động trong học tập Vì vậy, việc đưa ra các bài tập đa dạng và phongphú là sự cần thiết, từ đó mới có thể đáp ứng được yêu cầu mới hiện nay
Trường THPT Lê Hoàn đóng trên địa bàn thị trấn Xuân Lai mới thành lập,
người dân chủ yếu sống bằng nông nghiệp, cơ sở vật chất phục vụ cho giảng dạy
và học tập còn nhiều hạn chế Thời tiết lại khắc nghiệt, có những thời điểm mưagió quá nhiều làm cho sân tập luôn ngập trong nước Cũng có những thời điểmquá nắng nóng, làm ảnh hưởng rất lớn đến quá trình dạy và học môn thể dục Từthực trạng đó, việc dạy và học bộ môn nhiều lúc trở nên rời rạc, gián đoạn khôngliên tục, phần nào ảnh hưởng đến sự hình thành kỹ năng vận động của học sinh.Ngoài ra, nội dung nhảy xa kiểu ưỡn thân, học sinh cấp trung học cơ sở (THCS)mới chỉ được học kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi, lớp 10 không học nhảy xa, lên lớp
11 các em mới được học, nên các em hãy còn bở ngỡ, mỗi khi gặp thời tiếtkhông thuận lợi, điều kiện cơ sở vật chất, sân bãi chưa đảm bảo, sẽ tạo ra sự uểoải, mất hứng thú trong tập luyện, không chú trọng và hình thành được kỹ năng,
kỹ xảo vận động cho học sinh, dẫn đến kỹ thuật và số lần thực hiện động táccũng như thành tích không được ổn định.(3)
- Các phương tiện phục vụ cho giảng dạy và học tập như: tranh ảnh, dụng
cụ còn thiếu; sân bãi còn chật hẹp chưa đúng quy định
Trang 7- Do điều kiện thời tiết thất thường, nên nội dung học môn thể dục nhiềulúc bị gián đoạn.
- Trong một tiết học có nhiều lớp tham gia học trên sân, nên ảnh hưởng đến
sự tập trung của học sinh và tính an toàn không cao
Để khắc phục những khó khăn trên, trong quá trình giảng dạy nhiều năm
ở trường THPT tôi đã trăn trở, suy nghĩ nhiều nhằm tìm ra những phương pháp,bài tập thích hợp để giảng dạy, từ đó không ngừng nâng cao hiệu quả giờ họcTDTT
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:
a Giải pháp chung: “Lồng ghép các bài tập bổ trợ thông qua trò chơi vào
nội dung nhảy xa ưỡn thân lớp 11”
* Các bài tập bổ trợ kỹ thuật:
Bài tập1: Xuất phát cao chạy nhanh 15m nữ, 20m nam qua ván nhảy vào
hố cát (không giậm nhảy)
- Chạy với tốc độ nhanh
- Đặt được chân giậm nhảy vào ván (Không phạm quy) (6)
c Cách tổ chức:
- Chuẩn bị: 4 ván giậm nhảy, 1 quốc xới cát, 1 còi Kẻ hai vạch giới hạn
A, B A cách ván giậm nhảy 20m, B cách ván giậm nhảy 15m Chia số người tậpthành nhiều nhóm, mỗi nhóm 4 người (Nam riêng, nữ riêng) xếp thành 4 hàngdọc đứng đối diện với ván giậm nhảy (Hình 1)
Trang 8- Cách chơi: Khi có hiệu lệnh xuất phát tất cả 4 em ở nhóm 1 xuất phát
chạy nhanh lên đặt chân vào ván giậm nhảy Khi có hiệu lệnh, tiếp theo nhóm 2,3,…n thực hiện như nhóm 1 Em nào trong nhóm đặt chân giậm nhảy vào vánchậm nhất em đó thua (Những em thua đứng bên kia của hố nhảy, còn những emthắng đi hai bên về cuối hàng).(2)
- Luật chơi:
+ Tổ chức thi đấu theo từng nhóm (mỗi nhóm 4 người)
+ Em nào đặt chân giậm nhảy vào ván chậm nhất em đó thua cuộc
+ Thời gian tổ chức 2 - 3 hiệp (Xác định người thua theo từng hiệp)
+ Các em thua ở mỗi hiệp nam lò cò trên một chân 10m, nữ 7 m
- Các trường hợp phạm quy:
+ Xuất phát trước hiệu lệnh
+ Không đặt chân giậm nhảy vào ván giậm nhảy
+ Đặt chân giậm nhảy trước mép trên của ván giậm nhảy.(2)
Bài tập 2: Đi 3 bước giậm nhảy thực hiện động tác bước bộ (Trước tiên
giáo viên tổ chức cho học sinh thực hiện đi một bước, sau đó mới đến đi 3 bướcthực hiện động tác bước bộ) (6)
a Mục đích:
+ Xác định đúng chân giậm nhảy, chân đá lăng
+ Phát triển sức mạnh của chân giậm nhảy
b Yêu cầu:
+ Phát huy tối đa sức mạnh của chân giậm nhảy
+ Giậm nhảy đúng điểm hoặc đúng ván giậm nhảy
+ Thực hiện được kỹ thuật động tác bước bộ
c Phương pháp tổ chức:
- Đi một bước giậm nhảy, thực hiện động tác bước bộ (Hình 3a)
NữNamNữNam
Trang 9Phương pháp tổ chức thực hiện đồng loạt xếp hàng xen kẽ nam, nữ, để các
em học tập kỹ thuật lẫn nhau)
- Đi 3 bước giậm nhảy thực hiện động tác bước bộ
+ Phương pháp thực hiện đồng loạt đội hình tập luyện (hình 3b)
+ Phương pháp thực hiện phân nhóm theo hàng ngang: Thực hiện về 2 phíahàng 1, 4 thực hiện trước, hàng 2, 3 xem và sửa sai cho bạn, tiếp theo hàng 2, 3thực hiện hàng 1, 4 xem, sau đó thực hiện quay lại (6)
Bài tập 3: Chạy chậm 3 - 5 bước, giậm nhảy thực hiện động tác bước bộ
a Mục đích:
+ Phát triển thể lực, sức mạnh của chân giậm nhảy
+ Xác định chính xác chân giậm nhảy, chân đá lăng.(6)
b yêu cầu:
+ Phát huy tối đa sức mạnh của chân giậm nhảy
+ Thực hiện được kỹ thuật động tác bước bộ
+ Thực hiện đúng luật chơi
c Cách tổ chức:
NữNam
Hàng 1
Trang 10- Chuẩn bị: 4 ván giậm nhảy, một cuốc xới cát Kẻ hai vạch giới hạn A, B.
A cách ván giậm nhảy 5 bước chạy đà, B cách ván giậm nhảy 3 bước chạy đà.Chia số người tập thành nhiều nhóm, mỗi nhóm 4 người (Nam riêng, nữ riêng)xếp thành 4 hàng dọc đứng đối diện với ván giậm nhảy (Hình 3c)
- Cách chơi: Khi có hiệu lệnh xuất phát tất cả 4 em ở nhóm 1 đứng ở
vạch giới hạn B (các em có thể tiến lùi để thực hiện đúng 3 bước chạy đà) chạy
đà chậm 3 bước, giậm nhảy thực hiện động tác bước bộ vào hố cát Em nàothành tích thấp hơn hoặc phạm quy, em đó thua (Những em thua đứng bên kiacủa hố nhảy, còn những em thắng đi hai bên về cuối hàng)
- Luật chơi:
+ Tổ chức thi đấu theo từng nhóm (mỗi nhóm 4 em)
+ Thời gian tổ chức 2 - 3 hiệp (Xác định người thua theo từng hiệp)
+ Các em thua ở mỗi hiệp bật cao bằng 2 chân; nữ 5 lần, nam 7 lần
- Các trường hợp phạm quy:
+ Giậm nhảy trước mép trên của ván giậm nhảy
+ Nhảy xong đi ngược về phía ván giậm nhảy
+ Khi nhảy làm cản trở đến các bạn khác cùng chơi
Sau khi thực hiện chạy đà 3 bước, giáo viên tiếp tục tổ chức cho học sinhchạy đà chậm 5 bước giậm nhảy, thực hiện động tác bước bộ (phương pháp tổchức như trên, nhưng xuất phát đứng ở vạch giới hạn A).(2)
Bài tập 4: Chạy đà 5, 7 bước giậm nhảy qua chướng ngại vật nằm ngang
a Mục đích
+ Phát triển thể lực, sức mạnh của chân giậm nhảy
Trang 11+ Xác định chính xác chân giậm nhảy, chân đá lăng(6)
b yêu cầu:
+ Phát huy tối đa sức mạnh của chân giậm nhảy
+ Thực hiện được kỹ thuật động tác và vượt qua được chướng ngại vật nằmngang
+ Thực hiện đúng luật chơi
c Cách tổ chức:
- Chuẩn bị: 2 ván giậm nhảy (đặt cách hố cát 0,5 - 1m), một quốc xới cát Kẻhai vạch giới hạn A, B A cách ván giậm nhảy 7 bước chạy đà, B cách ván giậmnhảy 5 bước chạy đà Chia số người tập thành nhiều nhóm, mỗi nhóm 2 người(Nam riêng, nữ riêng) xếp thành 2 hàng dọc đứng đối diện với ván giậm nhảy(Hình 4a)
- Cách chơi: Khi có hiệu lệnh xuất phát 2 em ở nhóm 1, đứng ở vạch giới
hạn B (các em có thể tiến lùi để thực hiện đúng 5 bước chạy đà), chạy đà 5 bướcgiậm nhảy vượt qua chướng ngại vật nằm ngang, 2 vạch song song kẻ dưới hốcát cách ván giậm nhảy 2,8m (nam), 2,3m (nữ) Em nào thành tích thấp hơn quyđịnh hoặc phạm quy, em đó thua (Những em thua đứng bên kia của hố nhảy, cònnhững em thắng đi hai bên về cuối hàng)
- Luật chơi:
+ Tổ chức thi đấu theo từng nhóm (mỗi nhóm 2 em)
+ Thời gian tổ chức 2 - 3 hiệp (Nhưng xác định người thua theo từng hiệp) + Các em thua ở mỗi hiệp bật xa bằng 2 chân: nữ 7m, nam 10m
- Các trường hợp phạm quy:
+ Giậm nhảy trước mép trên của ván dậm nhảy
+ Nhảy xong đi ngược về phía ván dậm nhảy
+ Khi nhảy làm cản trở đến các bạn cùng chơi
Hình 4a