Gây hứngthú là một biện pháp quan trọng trong việc dạy và học lịch sử hiệnnay vì biện pháp này nó thể hiện trên các mặt tư tưởng tình cảm,nhận thức và hành động trong các hoạt động dạy v
Trang 1Vì vậy làm thế nào để nâng cao được chất lượng dạy vàhọc là yêu cầu cấp thiết của ngành giáo dục hiện nay, đặc biệt làcác trường nằm trong hệ Giáo dục thường xuyên, làm sao đó đápứng được mục tiêu của ngành về công tác phổ cập giáo dục trongnhân dân, đáp ứng nhiệm vụ của ngành giáo dục đề ra, đưa đấtnước phát triển tiến kịp với các nước trong khu vực Có nhiều yếu tố
và biện pháp để nâng cao hiệu quả chất lượng giáo dục Gây hứngthú là một biện pháp quan trọng trong việc dạy và học lịch sử hiệnnay vì biện pháp này nó thể hiện trên các mặt tư tưởng tình cảm,nhận thức và hành động trong các hoạt động dạy và học, song sựhứng thú trong nhận thức không phải là sự ngẫu hứng, tuỳ thích mà
là sự định hướng có lựa chọn, nhằm mục đích nắm vững kiến thứchọc tập một cách sâu sắc và toàn diện đồng thời giúp người học biếtvận dụng những kiến thức đã học vào cuộc sống
Ở bài viết này tôi xin giới thiệu mộtvài kinh nghiệm trongviệc dạy và học Đó là “ Nâng cao hứng thú học tập môn lịch sửlớp11, qua khắc hoạ sâu sắc biểu tượng nhân vật Lịch sử ”, để nângcao nhận thức và chất lượng giáo dục của bộ môn lịch sử hiện nay.Đặc biệt trong hệ thống các trường Trung tâm Giáo dục thườngxuyên hiện nay
Trang 2II THỰC TRẠNG CỦA VIỆC DẠY VÀ HỌC BỘ MÔN LỊCH SỬ TRONG CÁC NHÀ TRƯỜNG HIỆN NAY.
Trong hệ thống các trường trung học phổ thông hầu như họcsinh không còn ham thích học bộ môn lịch sử, việc này có rất nhiềunguyên nhân, song nguyên nhân cơ bản làm cho các em nhàm chán
vì yêu cầu của giáo viên bắt các em nhớ qúa nhiều sự kiện lịch sử,nhân vật lịch sử một cách máy móc khô khan, mà trong giờ học lịch
sử nào thầy cô giáo cũng bắt buộc Đặc biệt với khối giáo dụcthường xuyên học sinh đầu vào đã thấp,ý thức học lại không cao,giáo viên vừa dạy kiến thức văn hoá lại vừa dạy cho học sinh cáchứng sử trong giao tiếp.Vì vậy, làm thế nào để học sinh có thể nắmkiến thức môn học này tốt nhất là điều làm tôi phải suy nghĩ
Việc học sinh chưa tích cực học môn lịch sử nói trên làđúng nhưng không phải do bản thân bộ môn lịch sử gây ra mà chính
là do quan niệm và phương pháp dạy học của chúng ta chưa đápứng được nhu cầu của người học hay nói cách khác là
giáo viên chưa gây được hứng thú học tập trong giờ học bộ môn lịchsử
Mặc dù đa số giáo viên đều có cố gắng trong việc đổi mới phươngpháp dạy và học bộ môn lịch sử, song khi lên lớp hầu hết giáo viêngiảng bài các kiến thức bài giảng đều trùng khớp với sách giáo khoakhông có sự cải tiến cách dạy khi nêu kiến thức bài học nên họcsinh không tập trung trong học tập bởi không có gì mới, không có gìphải suy nghĩ, phải nghiên cứu
Trong khi đó một số thầy cô giáo khi lên lớp ở các giờ học vẫncòn lúng túng trong việc truyền thụ kiến thức cơ bản cho học sinh,nên các em phải ghi quá nhiều sự kiện lịch sử, tiếp nhận một khốilượng thông tin quá lớn, học sinh không nhớ hết dẫn đến chán học
Trang 3Bên cạnh đó giáo viên chỉ giới thiệu qua loa các nhân vật lịch
sử, chỉ cho học sinh thấy chân dung nhân vật lịch sử mà khôngthông qua chân dung đó để giới thiệu tổng quát về đặc điểm, tínhcách, hình dáng, quan điểm, sự nghiệp, vai trò của nhân vật lịch
sử để khắc sâu kiến thức cho học sinh, gây cho các em có nhữngxúc cảm đối với nhân vật lịch sử đó, từ đó tạo ấn tượng sâu sắc gâyhứng thú học tập Hơn nữa, khi kiểm tra đánh giá giáo viên cũng ítchú ý đến nội dung kiểm tra về các nhân vật lịch sử mặc dù có một
số tiết học các nhân vật lịch sử đó đóng vai trò trung tâm trong nộidung bài giảng
Lý do khác nữa dẫn đến học sinh không ham thích học tập bộmôn Lịch sử là do
chúng ta còn thiếu nhiều kinh nghiệm trong dạy học lịch sử, trong
sử dụng phương pháp dạy học đặc thù của bộ môn nên chưa gâycho học sinh hứng thú thực sự để nâng cao chất lượng bộ môn,trong khi nhà trường hiện nay vẫn còn thiếu nhiều phương tiện dạyhọc như: băng đĩa Video, bản đồ tranh ảnh lịch sử, tư liệu tranh ảnh
về các nhân vật lịch sử
B NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1 Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài:
Với thực trạng trên, là cô giáo dạy lịch sử tôi luôn tìm tòi đưa ranhững giải pháp cụ thể để giải quyết vấn đề Trong bài viết này bảnthân tôi trình bày một kinh nghiệm nhỏ được rút ra sau nhiều năm
dạy học chương trình Lịch sử 11 với đề tài: “Nâng cao hứng thú học tập môn lịch sử lớp 11 qua khắc hoạ sâu sắc biểu tượng nhân vật lịch sử”.
Môn lịch sử ở nhà trường phổ thông nói chung, môn Lịch sửthế giới lớp 11 hiện nay nói riêng, cho ta thấy rằng sách giáo khoalịch sử lớp 11 phần lịch sử thế giới tác giả đã soạn thảo nội dung và
Trang 4chương trình thật sự không khô khan, không kém phần hấp dẫn, sovới sách cũ thì sách cải cách lần này nhà biên soạn đã đưa rất nhiềucác kiến thức mới để làm tư liệu cho giáo viên và học sinh, nếu thầy
cô giáo biết cách sử dụng và khai thác nó một cách có hiệu quảtrong giờ lên lớp thì kết quả đạt được rất cao Để làm được điều đó,yêu cầu ở người giáo viên rất cao trong tất cả mọi hoạt động mọikhâu trong quá trình lên lớp như: hướng dẫn học sinh học tập,chuẩn bị đồ dùng dạy học, chuẩn bị tài liệu tham khảo, các câu hỏi
mở rộng, có sự liên hệ thực tế với cuộc sống Giáo viên chuẩn bịđược tất cả những điều kiện trên thì khâu lên lớp sẽ là một quá trìnhhoàn hảo, làm chủ của giáo viên, nhằm gây cho các em hứng thúhọc tập, tiếp thu bài giảng có hiệu quả, để nâng cao chất lượngdạy và học, trong đó phương pháp “ Phương pháp gây hứng thúhọc tập lịch sử lớp 11 bằng cách khắc hoạ sâu sắc biểu tượng nhânvật lịch sử” là một trong những biện pháp gây hứng thú học tậpnhằm nâng cao chất lượng dạy và học môn lịch sử hiện nay
Như chúng ta đã biết, sử học Mác-xít đã làm sáng tỏ quanđiểm con người là chủ thể là nhân vật trung tâm của lịch sử, còn các
vị Thần linh, Đức phật, Chúa trời qua các câu chuyện kể chỉ là docon người nghĩ ra mà thôi Vì vậy, sử học Mác-xít cũng khẳng địnhchân lý rằng, quần chúng là người làm nên lịch sử, là động lực quyếtđịnh sự phát triển của lịch sử là sức mạnh của lịch sử, đó là qui luật.Nhưng sử học Mác-xít không phủ nhận vai trò của cá nhân trong lịch
sử Các-Mác khẳng định: “Mỗi thời đại xã hội đều cần có những conngười vĩ đại của nó và nếu không có những con người như thếthì thời đại sáng tạo ra con người ”.Trong chương trình và nội dungbài học lịch sử thế giới lớp 11 có nhiều nhân vật lịch sử tiêu biểu cho
cả thế giới và Việt Nam Vậy nên, khi lên lớp giáo viên cần phải chú
ý khắc sâu các biểu tượng nhân vật lịch sử đó trong giờ dạy nhằm
Trang 5gây sự hứng thú học tập cho các em, đồng thời việc khắc sâu cácbiểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ dạy không những giúp các emkhắc sâu được kiến thức mà cụ thể là các sự kiện lịch sử quan trọngtrong bài học mà còn giáo dục các em học tập, noi gương nhữngđức tính tốt đẹp của các nhân vật lịch sử bấy giờ để rút ra được bàihọc cho bản thân của các em trong cuộc sống cũng như khi vào đời Trong chương trình và nội dung sách giáo khoa lịch sử lớp 11(phần lịch sử thế giới) hiện hành có trên 20 nhân vật lịch sử, nhữngbiểu tượng nhân vật lịch sử mà giáo viên cần phải khắc sâu đó lànhững “vĩ nhân” lịch sử như: Lê-nin (Vị lãnh tụ vĩ đại Cách mạngtháng Mười Nga); V.A.Mô-Za; Bét-thô-ven; Sô-panh (các nhạc sĩ nỗitiếng thế giới ở thế kỷ XVIII) ;Giêm-oát; Niu-tơn; Đác-uyn (các nhàphát minh khoa học) Các nhà lãnh đạo cách mạng trong phong tràogiải phóng dân tộc ở Châu Á như: Ti-Lắc (Ấn Độ); Áp-đun-ra-man(Mã Lai); A.Xu-các-nô (In-đô-nê-xi-a) và một số nhân vật lịch sửkhác
Phần lịch sử Việt Nam có nhiều nhân vât lịch sử nổi tiếng gắnvới quá trình đấu tranh xâm lược,đặc biệt phong trào chống Phápcủa nhân dân ta trong những năm cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX nhưNguyễn Tri Phương, Trương Định, Nguyễn Trung Trực, Hoàng Diệu,Tôn Thất Thuyết, Hàm Nghi, Nguyễn Thiện Thuật, Phan ĐìnhPhùng, ội Châu, Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, vua DuyTân và đặc biệt là Nguyễn Tất Thành người đã ra đi tìm đường cứunước cho dân tộc trong bối cảnh đất nước gặp nhiều đau thương khiPháp xâm lược, nhất là chứng kiến sự thất bại của nhiều bậc tiền bối
đi trước như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, đây là nhân vật lịch
sử có vai trò quan trọng đối với lịch sử dân tộc nên SGK có phần bàiriêng nói về nhân vật này Vì vậy, giáo viêncần lưu ý chú trọng vì nócòn liên quan tới lịch sử 12 sau này
Trang 6Như vậy, toàn bộ chương trình lịch sử thế giới lớp 11 hiệnhành học sinh phải nhớ trên 15 nhân vật lịch sử, cùng với hơn 15nhân vật chính trong phần lịch sử Việt Nam, do đó một trong nhữngđiều gây khó khăn đã làm giảm hứng thú học tập của học sinh đốivới bộ môn này
Vì vậy muốn các em nhớ lâu và hiểu sâu sắc các nhân vật lịch
sử đó thì giáo viên phải biết khắc sâu những biểu tượng nhân vậtlịch sử đó vào trong tâm trí của các em bằng cách nêu những đặcđiểm, hình dáng của từng nhân vật thì các em th
ấy được tư liệu thầy cô cung cấp kiến thức ngoài hấp dẫn, tạo chocác em sự hào hứng học tập Từ các nhân vật lịch sử đó các em biếtrút ra những bài học quý báu cho bản thân vừa để học tập, vừaphấn đấu
2 Các giải pháp sử dụng để giải quyết vấn đề
Trang 7như sau:
a) Có nhân vật lịch sử chúng ta cần phải mô tả một số nét chân
mục đích giúp học sinh biết kỹ và hiểu sâu sắc về nhân vật đó
Ví dụ khi dạy bài “cách mạng tháng 10 Nga năm 1917 và cuộc đấu tranh bảo vệ cách mạng 1917 1921” chân dung của Lê Nin hiện
lên rất rõ Giáo viên phải tạo biểu tượng nhân vật Lê Nin: VladimirIlyich Lenin (tiếng Nga: Влади́мир Ильи́ч Ле́нин, phiên âm tiếngViệt: Vla-đi-mia I-lích Lê-nin), tên khai sinh là Vladimir IlyichUlyanov (tiếng Nga: Влади́мир Ильи́ч Улья́нов), còn thường được), còn thường đượcgọi với tên V I Lenin hay N Lenin, có các bí danh: V.Ilin, K.Tulin,Karpov ; sinh ngày 22 tháng 4 năm 1870, mất ngày 21 tháng
1 năm 1924; là một lãnh tụ của phong trào cách mạng vô sản Nga,
là người phát triển học thuyết của Karl Marx và Friedrich Engels.Ông sinh tại làng Gorki,Simbirsk, nay là Ulyanovsk Tên họ thật
là Vladimir Ilyich Ulyanov Lenin là người tổ chức Đảng Cộng sảnLiên Xô và lãnh đạo Cách mạng Tháng Mười thành lập nước Nga XôViết
Những người cộng sản gọi ông là nhà tư tưởng vĩ đại, nhà lý luậnchính trị kiệt xuất, lãnh tụ lỗi lạc của giai cấp công nhân và nhândân lao động toàn thế giới Ông được tạp chí Time đánh giá là mộttrong 100 nhân vật có ảnh hưởng nhất đến lịch sử thế giới[1][2]
Ông mất tháng 1 năm 1924, thi hài được lưu giữ trong lăngLenin trên Quảng trường Đỏ, Moskva cho tới nay Tại nước Nga hiệnnay, tên của ông được đặt cho 1 tỉnh của Nga (tỉnh Leningrad, nằmsát cố đô Sankt Peterburg, nơi Lenin lãnh đạo thành công Cáchmạng Tháng Mười)[3], thành phố quê hương của Lenin thì được đặttên là Ulyanovsk để tưởng nhớ ông (Lenin có họ là Ulyanov)
Trang 8enin sinh tại Simbirsk, Nga (hiện là Ulyanovsk), là con trai thứ batrong gia đình tương đối đầm ấm[4] của vợ chồng Ilya NikolaevichUlyanov (1831–1886), một viên chức dân sự Nga làm việc để mởrộng dân chủ và giáo dục đại chúng miễn phí ở Nga, và MariaAlexandrovna Ulyanova (1835–1916), một người theo chủ nghĩa tự
do Lenin là người có dòng máu lai từ thời tổ tiên Là người Nganhưng ông có dòng máu của người Kalmyk qua ông nội, của ngườiĐức Volga qua bà ngoại (là một người theo thuyết Luther), vàcủa người Do Thái qua ông ngoại (người đã cải theo Ki-tô giáo).Lenin được rửa tội trong Nhà thờ Chính Thống giáo Nga
Lenin nổi tiếng học giỏi tiếng La Tinh và tiếng Hy Lạp Hai bi kịch đãxảy ra trong thời niên thiếu của ông Lần đầu khi cha ông qua đời
vì xuất huyết não năm 1886 Tháng 5 năm 1887 anh cả của ông
là Aleksandr Ilyich Ulyanov - một người theo phái "Dân túy" - bị treo
cổ vì tham gia vào một âm mưu ám sát Nga hoàngAleksandr III Sựkiện này đã làm Lenin trở thành người cấp tiến Tiểu sử chính thứccủa ông thời Xô Viết coi sự kiện này có ảnh hưởng lớn tới các quátrình cách mạng của ông Một bức tranh nổi tiếng của
Belousov, Chúng ta sẽ đi theo một con đường khác, được in lại hàng
triệu bản trong những cuốn sách thời Xô Viết, mô tả cậu bé Lenin và
mẹ đang buồn bã khi mất người anh trai Câu nói "Chúng ta sẽ theomột con đường khác" có nghĩa là Lenin đã lựa chọn chủ nghĩaMarx để tiếp cận tới cách mạng nhân dân, thay vì những phươngpháp vô chính phủ cá nhân Khi Lenin bắt đầu quan tâm tới chủnghĩa Marx, ông tham gia vào các cuộc phản kháng của sinh viên vàcuối năm đó bị bắt Sau đó ông bị đuổi khỏi Đại học Kazan Ông tiếptục học tập một mình và tới năm 1891 đã có giấy phéphànhnghề luật
Trang 9Ngày 16 tháng 4 năm 1917, Lenin quay trở về thủ đô Petrograd vànhận vai trò lãnh đạo bên trong phong trào Bolshevik, xuất
bản Luận cương tháng 4[16] Luận cương tháng 4 kêu gọi kiên quyết
phản đối chính phủ lâm thời Ban đầu vì có sự không rõ ràng trongcánh tả Lenin giữ khoảng cách với đảng của ông Tuy nhiên, lậptrường kiên quyết này có nghĩa rằng những người Bolshevik đã trởthành lãnh đạo của quần chúng bởi vì họ không còn ảo tưởng ởchính phủ lâm thời, và nhờ sự xa hoa của phe đối lập, những ngườiBolshevik đã không còn phải chịu trách nhiệm về bất cứ hậu quảcủa nào của việc áp dụng những chính sách của họ[17]
Khi dạy bài “Liên Xô xây dựng chủ nghĩa Xã hội 1929 1941”
chân dung Lê Nin hiện lên với vai trò khác trong sứ mệnh lịch sử củacách mạng tháng 10 Nga
Năm 1918, Lenin đã nhận lấy một đất nước bao la, gần như kiệt quệsau chiến tranh thế giới thứ nhất, với một nền công nghiệp yếu ớt
và tình trạng vô chính phủ, chiến tranh hỗn loạn lan tràn khắp nơi,
14 nước ngoại quốc cũng tranh thủ đem quân đánh chiếm nhiều nơitại Nga nhằm bóp chết nhà nước Xô viết non trẻ Trong bối cảnh đó,Lenin đã thể hiện là nhà quản lý quốc gia xuất sắc trong lịch sửnước Nga Chỉ trong vòng 5 năm lãnh đạo, ông đã thi hành tới 4chính sách quốc gia lớn và đều thành công: "chính sách cộng sảnthời chiến" và "xây dựng Hồng quân Xô viết" đã giúp đánh bại quânBạch Vệ và can thiệp ngoại quốc, "chính sách kinh tế mới" và "kếhoạch điện khí hoá toàn Nga" đã đặt nền tảng cho một nước Ngahiện đại
Sau nhiều năm chiến tranh kéo dài, chính sách cộng sản thờichiến của Bolshevik, cộng với Nạn đói năm 1921 tại Nga và sự baovây từ các chính phủ tư bản thù địch làm đa phần đất nước bị tànphá Đã có nhiều cuộc nổi dậy của nông dân, vụ lớn nhất là
Trang 10cuộc Nổi dậy Tambov Sau một cuộc khởi nghĩa của những thủy thủtại Kronstadt vào tháng 3 năm 1921, Lenin đã thay thế chínhsách Cộng sản thời chiến bằng Chính sách kinh tế mới (NEP) haycòn gợi là cộng sản thời bình, trong một nỗ lực thắng lợi nhằm táixây dựng công nghiệp và đặc biệt là nông nghiệp.
Sự thay đổi to lớn nhất liên quan tới vấn đề thặng dư nông nghiệp.Thay vì trưng thu thặng dư nông nghiệp để nuôi dân thành phố(phần cốt yếu của chính sách "cộng sản thời chiến"), NEP cho phépnông dân bán sản lượng thặng dư của họ ra thị trường tự do Tuynhiên, nhà nước vẫn giữ quyền sở hữu những lĩnh vực mà Lenin cho
là "chỉ đạo tối cao" nền kinh tế: công nghiệp nặng như các lĩnhvực than, thép và luyện kim cùng với các thành phần ngânhàng và tài chính của nền kinh tế Sự "chỉ đạo tối cao" đã sử dụngphần lớn công nhân trong các vùng đô thị Theo chính sách NEP, cácngành công nghiệp nhà nước đó sẽ hoàn toàn tự do đưa ra cácquyết định kinh tế của mình
Việc phá bỏ các lãnh địa gần như phong kiến tại các vùng nông thôn
ở thời Sa Hoàng trước đây cho phép nông dân có được sự khích lệlớn nhất từ trước tới nay để tăng cao sản xuất Khi đã có thể bánthặng dư của họ ra thị trường tự do, sự chi tiêu của nông dân tạo ramột sự bùng nổ trong các lĩnh vực sản xuất tại các vùng đô thị
Những quan niệm mới mẻ của NEP đã được thực tiễn xác nhận.Nước Nga Xô-viết chỉ trong một thời gian ngắn đã có nhiều chuyểnbiến tích cực Chỉ trong vòng 2 năm, kinh tế Nga khôi phục nhanhchóng Từ năm 1922, thành thị đã có đủ lương thực - thực phẩm,năm 1925 sản xuất nông nghiệp đạt 87%; công nghiệp đạt 75% sảnlượng của năm 1913 (năm cao nhất của Đế quốc Nga) Đời sốngnhân dân cải thiện rõ rệt, chính trị ổn định Kết quả của NEP và sựxoá bỏ lãnh địa trong thời gian Đảng Bolshevik lãnh đạo từ 1917-
Trang 111921 là Liên bang Xô viết trở thành nhà sản xuất lúa gạo lớn nhấtthế giới.
Lenin đề ra chính sách đưa điện khí hóa đến các vùng khó khăn chocông nhân và nông dân, cải cách nền giáo dục, xóa nạn mù chữ,xóa bỏ một số loại thuế đối với người lao động Chính sách này đượctiếp tục bởi những người kế nhiệm ông Chỉ trong 20 năm, nước Nga
từ một xã hội phong kiến lạc hậu đã chuyển mình thành một xã hộihiện đại, nạn mù chữ được thanh toán, người dân được phổ cập giáodục và y tế miễn phí
Dù thời gian lãnh đạo của Lenin chỉ có 6 năm (ông mất năm 1924),nhưng Lenin đã kịp để lại một đất nước tràn đầy khí thế đi lên, làmnền tảng cho việc Liên Xô vươn lên trở thành siêu cường trong 20năm sau đó
Khi dạy bài “Phong trào cách mạng và sự ra đời của chủ
năm 23 tuổi đỏ tiến sĩ triết học, song SGK không tả hình dáng Mác,
chỉ đưa ảnh trong SGK cho học sinh xem thì không có ý nghĩa gì, mà
cần phải vừa cho các em xem ảnh (nếu photo càng tốt) vừa giới
Trang 12thấy rõ C.Mác :có “đôi mắt đen lay láy”, “cái nhìn sắc sảo dưới đôi
sẫm, “vơí cái miệng đường nét gẫy gọn hơi nghiêm” Chứng tỏ rằng
chung nhưng vẫn nêu được đặc điểm đáng ghi nhớ và vẫn phải đạt
Trang 13là qua đặc tả phong thái và một vài nét chung đó có thể làm cho
được phẩm chất của nhân vật lịch sử đó
Bên cạnh việc đặt tả về phong thái của từng nhân vật, ngoài ra
Trong nội dung bài dạy có nói sự phát triển âm nhạc nhiều thiên tài
Mô-da, Bách và Bét-tô-ven, Sô-panh ,,, Để học sinh nhận biết về các
Trang 14các em làm cho các em nhớ mãi về những nhân vật xuất sắc naỳ.
c) Chọn một vài nét về hình dáng của con người.
Để minh hoạ nhắm khắc sâu hình ảnh của nhân vật lịch sử vào
của các em Trong nhân vật đó, làm sống lại nhân vật lịch sử đótrước mắt của các em Chúng ta có thể sử dụng kho tư liêu trên cáctrang Wed liên quan đến giảng dạy như vioolet là thư viện giáo án điện tử bổ ích trong việc sử dụng các
hiện đại trong dạy học lịch sử, như dạy trên Powerpoint, Violet Giáo
sưu tầm tranh, ảnh các nhân vật lịch sử liên quan đến bài dạy với
ảnh cỡ lớn hoặc sử dụng trong trình chiếu sẽ có tác dụng rất tíchcực
2.2) Chọn lọc những hoạt động tiêu biểu hay sự nghiệp của
sâu kiến thức cho các em.
a) Một nhân vật lịch sử bao giờ cũng có một sự nội dung bài học lịch
những nhân vật chính diện, còn có một số nhân vật phản diện như :Hít-Le ( bài Chiến tranh thế giới lần thứ 2) Đối với những nhân vậtnày giáo viên không cần dung hình ảnh hay chân dung đểminh hoạ, mà người thầy giáo khắc hoạ bằng lời nói lôi cuốn
Ví dụ : Đối với nhân vật Chi-e giáo viên có thể mô tả là một con
tình hay quau quáu, nét mặt lúc nào cũng thể hiện tính hiếu