Một số loại thuốc và cách sử dụng trong phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng ở bài 17 công nghệ 1

- Các em chỉ học trên sách vở chưa có sự va chạm thực tế nên môn học càng trở nên nhàm chán khi các em chỉ ghi nhớ 1 cách rập khuôn - Vì vậy để giúp các em nhận biết tốt hơn vấn đề này t

MỤC LỤC

Phần I: MỞ ĐẦU

Phần II NỘI DUNG

II,1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nhiệm 2

Phần I: MỞ ĐẦU I.1 Lí do chọn đề tài.

- Hiện nay trong chương trình công nghệ lớp 10 bài 17, đã biên soạn từ cách đây 10 năm chưa cập nhật các phương pháp phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng mới vừa tốn ít công sức, hiệu quả cao mà không gây ô nhiễm môi trường Đồng thời chưa đưa ra thời gian cách li cụ thể với từng loại thuốc hóa học khi sử dụng trên cây trồng để đảm bảo sức khỏe cho người và vật nuôi

- Các em chỉ học trên sách vở chưa có sự va chạm thực tế nên môn học càng trở nên nhàm chán khi các em chỉ ghi nhớ 1 cách rập khuôn

- Vì vậy để giúp các em nhận biết tốt hơn vấn đề này thông qua chương trình dạy học môn công nghệ lớp 10 tôi đã chọn đề tài “ Một số loại thuốc và cách sử dụng trong phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng” ở bài 17 Công nghệ 10

I.2 Mục đích nghiên cứu.

Bài học giúp học sinh biết được các phương pháp phòng trừ tổng hợp dich hại cây trồng thường dùng trong nông, lâm nghiệp Biết được cách phòng bệnh hợp

lý cho cây trồng Từ đó góp phần giáo dục tính tổ chức, tinh thần làm chủ và hợp tác trên những hoạt động thực tế dạy học Đồng thời giúp cho quá trình dạy học bộ môn thêm phong phú, đa dạng làm cho việc học của học sinh thêm hứng thú, sinh động tạo cho học sinh lòng hăng say, yêu công việc, đó là điều kiện để phát triển khả năng, năng lực sẵn có của học sinh góp phần củng cố, bổ sung kiến thức cho học sinh Thông qua đó kiến thức học sinh thu nhận được sâu sắc hơn, học sinh được tăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các tình huống thực tiễn, ít phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc Học sinh được mở rộng kiến thức và được thu nhận kiến thức dưới nhiều hình thức và có liên hệ với thực tiễn

Qua thực tế quá trình dạy học để giải quyết một vấn đề nào đó trong dạy học

là việc làm hết sức cần thiết Điều đó đòi hỏi người giáo viên bộ môn không chỉ nắm chắc môn mình dạy mà còn phải không ngừng trau dồi kiến thức các môn học khác để tổ chức, hướng dẫn các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt

ra trong môn học một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất

I.3 Đối tượng:

Học sinh lớp 10A5 do tôi đứng lớp

I.4 Phương pháp nghiên cứu:

Trong quá trình nghiên cứu tôi sử dụng các phương pháp sau:

1 Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động học tập của học sinh

2 Phương pháp điều tra: Sử dụng câu hỏi kiểm tra kết quả học tập của học sinh

3 Phương pháp thống kê: Thống kê kết quả kiểm tra của học sinh

Phần II NỘI DUNG II.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm :

SGK Công nghệ lớp 10 bài 17 đã đưa ra một số phương pháp phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng gồm

- Biện pháp kĩ thuật: Là biện pháp chủ yếu nhất

- Biện pháp sinh học: Là biện pháp tiên tiến nhất

- Sử dụng giống cây trồng chống chịu sâu bệnh

- Biện pháp hóa học: chỉ sử dụng các loại thuốc trong danh mục thuốc BVTV

cho phép

- Biệp pháp cơ giới vật lý

- Biện pháp điều hòa

II.2 Thực trạng của đề tài.

- Dịch bệnh diễn ra trên diện rộng dẫn tới không khống chế được dịch bệnh

Ruộng lúa cháy rầy Ruộng lúa bị sâu cuốn lá nặng

Ruộng lúa bị đạo ôn nặng Ruộng lúa bị cháy lá nặng

- Thực trạng sơ hóa đất diễn ra trên diện rộng, Sử dụng thuốc BVTV tràn lan không trong danh mục thuốc BVTV cho phép

Đất bị thoái hóa

Buôn bán – sử dụng thuốc BVTV tràn lan

Sử dụng thuốc BVTV không trong danh mục cho phép

II.3 Giải pháp

- Tài liệu SKG, SGV công nghệ 10

- Hình ảnh, mẫu thuốc bảo vệ thực vật trong danh mục

Các loại thuốc cần xử lý đất trước khi làm đất hoặc sau khi làm đất

Phân hủy gốc rạ

- Khử nấm:

Nấm đối kháng trị nấm Đồng khử mốc sương cho đất

- Khử sâu đất

- Thuốc dùng cho lúa

+ Trị sâu cuốn lá

Thuốc trừ sâu độc thân

Các loại giống cây trồng sạch bênh

Giống kháng cháy lá

Ngô chuyển gen không bị sâu đục thân

Giống ngô không bị sâu đục thân Giống lúa không bị đạo ôn

Các loại thiên địch – hạn chế thiên địch, hạn chế sử dụng thuốc BVTV

Bọ rùa diệt sâu Bọ ngựa bắt châu chấu

Các loại bẫy ruồi vàng bằng mùi vị

Bấy ruồi bằng ánh sang

II.4 Cách sử dụng

a Nấm đối kháng

- Sử dụng để ủ phân trước khi bón ruộng: 1kg nấm đối kháng TRICHODERMA dùng cho 500kg – 1000kg phân chuồng

- Sử dụng để khử đất: 1kg nấm đối kháng TRICHODERMA cho 1 sào 500m2

b Sâu – Nấm

* ở lúa, ngô, đậu

- Sâu cuốn lá: 1 gói OBAOAN 95WG cho 1 sào trung bộ 500m2 nếu nặng cho 2 gói 1 sào

- Sâu đục thân: 2 gói VITAKO 40WG loại 3g cho 1 sào trung bộ 500m2

- Rầy nâu : CHESS 500 WG

- Nấm sử dụng ANVIL50SL, NEVO330EC, TISUPER300EC của công ty sygenta

* Ở các loại cây ăn quả sử dụng các loại thuốc đặc hiệu khác

- Bưởi, cam, chanh, thăng long

+ Nấm: sử dụng Ridomil 68WG, ALIETTE 800WG của BAYER

+ Sử dụng các loại bẫy để bắt ruồi vàng với khoảng cách 5-10m2 treo 1 bẫy

- Sử dụng các loại thuốc trị nhện, sâu vẽ bùa của cây bưởi

II.5

Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

1 Phương pháp và kỹ thuật dạy học

Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm, giảng giải nêu vấn đề, Dạy học theo dự án

2 Cách tổ chức dạy học

2.1 Ổn định tổ chức

2.2 Kiểm tra bài cũ

Hãy nêu biện pháp phòng trừ các bệnh ở cây lúa

2.3 Bài mới

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

GV - Đặt Vấn Đề: cùng 1 chân đất, sử dụng cùng 1 loại giống nhưng có những

vườn cây xanh tốt lại có những vườn cây kém phát triển vì sao?

HS – Khơng trả lời được các câu hỏi này vì đây là các câu hỏi tổng quát chung

cho các phương pháp phịng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng

GV - Hơm nay chúng ta cùng nhau tìm hiểu vấn đề này qua bài 17” Các phương

pháp phịng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng”

HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC BÀI MỚI

Hoạt động 1: Tìm hiểu về khái niệm và

nguyên lý phòng trừ tổng hợp dịch hại cây

trồng.

GV: Trong trồng trọt để phòng trừ bệnh thì

người ta thường sử dụng những biện pháp

nào?

HS: Trao đổi với nhau và trả lời: thăm

đồng thường xuyên, trồng giống cây kháng

bệnh, xịt thuốc hóa học,

GV: Thế nào là phòng trừ tổng hợp dịch

hại cây trồng?

HS: Phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng

là sử dụng phối hợp các biện pháp phòng

trừ dịch hại cây trồng một cách hợp lí

GV: Nhận xét và bổ sung cho hoàn chỉnh

GV: Phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng

mang lại những lợi ích gì?

HS: Giúp cây trồng phát triển khỏe mạnh,

năng suất cao, giảm ô nhiễm môi trường do

sử dụng thuốc hóa học,

GV: Cho HS thảo luận nhóm: Có các

nguyên lý cơ bản nào về phòng trừ tổng

hợp dịch hại cây trồng? Giải thích cụ thể

từng nguyên lý

- Câây trồng khỏe: sinh trưởng tốt, phát triển

bình thường

I Khái niệm về phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng

1 Khái niệm

Phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng là sử dụng phối hợp các biện pháp phòng trừ dịch hại cây trồng một cách hợp lí

2 Vì sao phải phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng?

- Mỗi biện pháp phòng trừ đều có ưu điểm và hạn chế nhất địnhPhối hợp các biện pháp phòng trừ để phát huy ưu điểm và khắc phục nhược điểm

- Giảm ô nhiễm môi trường

do thuốc hoá học gây ra

II Nguyên lí cơ bản phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng

Nguyên lí phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng gồm các điểm cơ bản sau:

1 Trồng cây khoẻ

Cây khỏe

- Bảo tồn thiên địch: Số lượng thiên địch cần

duy trì

- thăm đồng ruộng thường xuyên

HS: Chia nhóm thảo luận và ghi nhận kết

quả Cử đại diện trình bày và nhận xét lẫn

nhau

GV: Nhận xét, đánh giá và bổ sung cho

hoàn chỉnh

Câây yếu

2 Bảo tồn thiên địch

3 Thăm đồng thường xuyên

4 Nông dân trở thành chuyên gia

Hoạt động 2: Tìm hiểu các biện pháp chủ

yếu trong phòng trừ tổng hợp dịch hại cây

trồng.

GV: Có các biện pháp chủ yếu nào trong

phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng?

HS: Nghiên cứu SGK và trả lời: biện pháp

kĩ thuật, sinh học, giống cây kháng bệnh,

hóa học, cơ học, vật lý, điều hòa,

GV: Trong các biện pháp đó thì biện pháp

nào là chủ yếu trong phòng trừ tổng hợp

dịch hại cây trồng?

HS: Biện pháp chủ yếu nhất là biện pháp

kĩ thuật: cày bừa, tiêu hủy tàn dư cây

trồng, tưới tiêu, bón phân hợp lí, luân canh

cây trồng, gieo trồng đúng thời vụ,…

X

ử lý nấm trong đất

GV: Để tiêu diệt rầy mà không dùng thuốc

hóa học, ta sẽ dùng biện pháp nào để tiêu

III Biện pháp chủ yếu của phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng

1 Biện pháp kĩ thuật

- Là biện pháp phòng trừ chủ yếu

- Các biện pháp: cày bừa, tiêu hủy tàn dư cây trồng, tưới tiêu, bón phân hợp lí, luân canh cây trồng, gieo trồng đúng thời vụ,…

Xử lý gốc rạ- chống chua đất

Xử lý cơn trùng trong đất

diệt được chúng?

HS: Sử dụng các biện pháp cơ giới, vật lý:

Bẫy ánh sáng, mùi vị… bắt bằng vợt, bằng

tay,…

GV: Các loài côn trùng có lợi cho cây

trồng: kiến vàng, bọ, có hại hay có lợi

cho cây trồng? Ta có nên tiêu diệt các loài

này không?

Kiến vàng

Bọ vàng

HS: Đây là các loài thiên địch có lợi, ta

nên bảo vệ chúng, vì chúng sẽ giúp phòng

trừ một số loại côn trùng gây hại khác

2 Biện pháp sinh học

Tiêu diệt sâu bướm

Sử dụng sinh vật hoặc sản phẩm của chúng để ngăn chặn, làm giảm thiệt hại do dịch hại gây ra

Ví dụ: Kiến vàng tiêu diệt sâu hại cây, chuồn kim…

Ngơ khơng bị sâu đục thân

( Cĩ thể bơm cỏ lưu dẫn)

GV: Sử dụng thuốc hóa học trong phòng

trừ tổng hợp dịch hại cây trồng có tác hại

gì không?

HS: Sử dụng thuốc hóa học nhiều sẽ gây ô

nhiễm môi trường, tiêu diệt nhiều thiên

địch có lợi cho cây trồng

1 số loại thuốc nên dùng ( cĩ trong danh mục

thuốc BVTV cho phép)

3 Sử dụng giống cây trồng chống chịu sâu bệnh hại

Sử dụng giống cây trồng mang gen chống chịu hoặc hạn chế, ngăn ngừa sự phát triển của bệnh hại

Ví dụ: Lúa mang gen kháng đạo ơn

4 Biện pháp hĩa học

- Sử dụng thuốc hóa học để phòng trừ dịch hại

- Thuốc hóa học chỉ được sử dụng khi dịch hại tới ngưỡng gây hại mà các biện pháp phòng trừ khác tỏ ra không có hiệu quả

- Chỉ được sử dụng thuốc có tính chọn lọc cao được Bộâ Nông nghiệp và phát triển nông thôn cho phép

- 1 số loại thuốc nên dùng Trừ sâu đục thân – cuốn lá

Thuốc đặc trị nấm

5 Biện pháp cơ giới, vật lí: Bẫy

ánh sáng, mùi vị… bắt bằng vợt,

Đặc trị rầy

Thuốc đặc trị đạo ơn

GV: Thế nào là biện pháp điều hòa trong

phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng?

HS: Là biện pháp giữ cho dịch hại chỉ phát

triển ở mức độ nhất định, trong diện tích

giới hạn, không cho chúng mở rộng phạm

vi

GV: Hãy nêu những ưu điểm trong phòng

trừ tổng hợp dịch hại cây trồng?

bằng tay,…

6 Biện pháp điều hòa: Là biện

pháp giữ cho dịch hại chỉ phát triển ở mức độ nhất định, trong diện tích giới hạn, không cho chúng mở rộng phạm vi

* Ưu điểm của phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng:

- Ngăn ngừa dịch bệnh, sâu hại cây trồng phát triển thành dịch

- Giúp cây trồng phát triển khỏe mạnh, cho năng suất cao

- Giảm được chi phí và công sức trong chăm sóc và trị bệnh cho cây trồng khi xảy ra dịch bệnh

HS: Dựa trên kiến thức đã học, HS thảo

luận và rút ra được những ưu điểm của các

biện pháp phòng trừ tổng hợp dịch hại cây

trồng

GV: Nhận xét và bổ sung cho hoàn chỉnh

II.6 HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Câu 1 Tại sao khi lạm dụng thuốc hĩa học sẽ khơng tốt – cách sử dụng

- Thuốc hĩa học BVTV Sử dụng nhiều sẽ gây ô nhiễm môi trường, tiêu diệt

nhiều thiên địch có lợi cho cây trồng

- Tàn dư thuốc hĩa học trong cây trồng gây ngộ độc cho người và gia cầm vì vậy thời gian cách li tối thiểu là:

- Thời gian cách li:

+ Thuốc trừ sâu sinh học: 7- 14 ngày trở lên

+ Thuốc trừ sâu hĩa học: 14 ngày trở lên

+ Thuốc trừ sâu thảo mộc: 3 ngày trở lên

+ Thuốc nấm: 7 – 10 ngày trở lên

Câu 2: Cho biết quy trình phịng trừ sâu bệnh trong vụ mừa 2017 vừa rồi

- Thường xuyên giám sát đồng ruộng, thực hiện tốt cơng tác điều tra phát hiện; thời điểm điều tra tốt nhất vào sáng sớm hoặc chiều mát, thời gian này sâu non hoạt động mạnh nên thuận lợi cho việc phát hiện và xác định mật độ sâu Mật độ khuyến cáo phịng trừ, căn cứ vào Quy chuẩn Việt Nam 01-38: 2010/BNNPTNT

trừ

Bước 1: Làm đất , cày bừa kĩ, bĩn phân hủy gốc rạ cùng nấm trichodma và sâu cân để tiêu diệt nấm bệnh và cơn trùng trong đất

Bước 2: Cấy hoặc gieo sau 1-2 ngày tiến hành phun thuốc cỏ, sau vài ngày tiến hành bĩn lĩt

- Bước 3: - Sau cấy 15 ngày tiến hành phun phịng sâu cuốn lá : Sử dụng tasieu 50wg 2 gĩi 5g/ 1 sào 500m2 cùng kích thích rễ

- Sau cấy 30- 40 ngày phun phịng sâu đục thân: Vitako40wg: 1 gĩi 4,5g pha cho 40 lít nước phun cho 1 sào 500m2

- Sau cấy 50 ngày phun nấm kết hợp với bạc lá : sử dụng Nevo 330EC cùng với totan : 2 mắt nevo + 1 gĩi totan phun cho 1 sào 500m2

- Khoảng khi lúa làm đồng – trổ bơng phun rầy nâu: Sử dụng cheess 500

wG 2 gĩi cho 1 sào, nếu mật độ dày 4 gĩi cho 1 sào

Mật độ rầy nâu nhiều: Phun 2 bình trên 1 sào 500m2

Câu 3 Tính hàm lượng thuốc cĩ trong 1 gĩi thuốc và cách sử dụng cơ bản cho phù hợp với từng loại cây trồng?

- Mật độ khuyến cáo phòng trừ, căn cứ vào Quy chuẩn Việt Nam 01-38 :

tiến hành phòng trừ

- Sử dụng các loại thuốc có các nhóm hoạt chất sau: Chlorantraniliprole, Indoxacarb, Emamectin Benzoate, Abamectin: Các loại thuốc thương phẩm hiện

có trên địa bàn tỉnh như:

+Virtako 40WG: Pha 1,5g thuốc vào 10 lít nước, phun 2 bình/sào;

+ Clever 150SC, Opulent 150SC: Pha 4,5 ml thuốc vào bình 10 lít nước, phun 2 bình/sào;

+ Obaone 95WG: Pha 5g thuốc vào 10 lít nước, phun 2 bình/sào;

+ Agfan 15EC: Pha 8ml thuốc vào bình 12 lít nước, phun 2 bình/sào;

+ Tasieu 1.0EC, 1.9EC, Angun 5WG: Pha 5- 7ml (5g) thuốc vào bình 10 lít nước, phun 2 bình/sào

Câu 4 Tại sao khi sử dụng phân chuồng cần thiết phải ủ hoai mục? Tại Sao hiện nay các nhà làm vườn hay sử nấm đối kháng trichodema để khử phân trước khi bón, liều lượng, loại cần dùng ?

- Ủ hoai mục vì trong phân các chất hữu cơ ban đầu luôn tồn tại mầm bệnh, nếu

không xử lí thì những loại mầm bệnh có hại này sẽ xâm nhiễm vào cây và làm

cho cây bị bệnh và chính việc ủ này làm cho các loại mầm bệnh bị chết và

không có khả năng gây bệnh.Vì vậy không đuợc bón phân tươi mà phải ủ trước khi bón Cây chỉ sử dụng được phân hữu cơ khi đã xảy ra quá trình khoáng hóa

- Sở dĩ các nhà làm vườn sử dụng nấm đối kháng trichodema bởi vì : trong nấm này chứa các vi sinh vật có ích nhiều, làm phân hủy phân chuồng thành phân hoai mục nhanh hơn

- Nên sử dụng các loại nấm đối kháng sau

Sử dụng 1kg/ 1000kg phân chuồng Sử dụng 0,7kg/ 1000kg phân chuồng Sử dụng 2kg/ 1000kg phân chuồng

Vườn sử dụng Trichodema Vườn không sử dụng Trichodema

Làm đất – bón nấm trichodema + Diazan để khử sâu đất

Vườn ngô trên thân ruộng sạch bệnh, sạch sâu

Vườn ngô không xử lý đất khi trồng – không phun sâu hợp lý

Câu 5: Hãy cho biết hoạt chất cơ bản để tiêu diệt: nấm bệnh, sâu cuốn lá, sâu đục thân, Rầy nâu hại lúa

- Sâu cuốn lá : Abamectin hoặc Emamectin

- Sâu đục thân : Pipronil hoặc chlorophosl

- Rầy nâu : Pymetrozine hay chlorophosl

- Thuốc trị nấm cây: carbenazim hoặc hecxacolazol

- Thuốc trị cháy lá: Dùng các thuốc vi khuẩn như Totan, Ychatot

- Thuốc trị đốm lá: Dùng các thuốc có hoạt chất đạo ôn: BUM 650wg, Xantoxin 700wg …

- Các loại cây ăn quả dùng các loại thuốc đặc trị như

+ Nấm : Ridomil 68wg, Alitte 800wg, Cacbendar …

+ Sâu vẽ bùa, nhện đỏ cho cam, bưởi: Vitashil 500wg của ADC…

II.7 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm

1, Đối với hoạt động giáo dục

- So sánh giữa các lớp có sự lồng ghép và các lớp không có sự lồng ghép thấy sự khác nhau rõ rệt Các lớp có sự lồng ghép các em :

+ Hứng thú, say mê, lắng nghe bài giảng

+ Sôi nổi tìm hiểu các vấn đề

+ Biết được ưu nhược điểm của các phương pháp phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng

+ Biết cách điều tra tình hình sử dụng thuốc BVTV hợp lý cho mỗi loại cây trồng

+ Biết kết hợp các phương pháp trong phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng + Biết tính lượng thuốc – từng loại cho mỗi cây trồng, cho từng thời kì

- Tích cực tham gia các hoạt động chăm sóc cây trồng

ĐỀ BÀI KIỂM TRA 15 PHÚT

Câu 1: Phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng là gì? Biện pháp chủ yếu trong

phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng? ưu nhược điểm của mỗi phương pháp?

Câu 2: Tính số lượng đèn cần treo trong 1 vườn bưởi rộng 2ha để bắt ruồi vàng.

Biết cứ 10m2 cần 1 đèn

Câu 3: Tại sao ngô chuyển gen thường đắt hơn ngô thường “ Tại sao bảo đắt mà

không đắt”

- Kết quả như sau:

Lớp Sĩ

số

Kết quả