Phương pháp trò chơi, một biện pháp nhằm kích thích hứng thú tập luyện và nâng cao chất lượng học tập môn bóng rổ của học sinh khối 10 trường THPT hậu lộc 2

Phương pháp trò chơi, một biện pháp nhằm kích thích hứng thú tập luyện và nâng cao chất lượng học tập môn Bóng rổ của học sinh khối 10...8 2.3.1.. Khi tiến hành giảng dạy những tiết đầu

MỤC LỤC

1 MỞ ĐẦU: 1

1.1 Lí do chọn đề tài 2

1.2 Mục đích nghiên cứu 2

1.3 Đối tượng nghiên cứu 3

1.4 Phương pháp nghiên cứu 3

2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 3

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 3

2.2 Thực trạng công tác GDTC trong trường học 5

2.3 Phương pháp trò chơi, một biện pháp nhằm kích thích hứng thú tập luyện và nâng cao chất lượng học tập môn Bóng rổ của học sinh khối 10 8

2.3.1 Đặc điểm của phương pháp trò chơi 8

2.3.2 Lựa chọn các trò chơi trong giảng dạy môn Bóng rổ cho học sinh khối 10 trường THPT Hậu Lộc 2 9

2.3.2.1: Trò chơi “Chuyền bóng đuổi bắt” 9

2.3.2.2: Trò chơi “Dẫn bóng nhanh kết hợp với chuyền bắt bóng.” 10

2.3.2.3: Trò chơi “Chuyền bóng xa” 11

2.3.2.4: Trò chơi “Khống chế bóng tốt” 11

2.3.2.5: Trò chơi “Ném rổ nhanh trúng đích” 12

2.3.2.6: Trò chơi “Dẫn bóng qua các chướng ngại vật, ném rổ trúng đích”.12 2.3.3: Lựa chọn các trò chơi vào trong giảng dạy môn Bóng rổ cho học sinh khối 10 trường THPT Hậu Lộc 2 13

2.4: Hiệu quả của việc sử dụng phương pháp trò chơi trong giảng dạy môn Bóng rổ cho học sinh khối 10 trường THPT Hậu Lộc 2 15

3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 19

3.1: Kết luận 19

3.2: Kiến nghị 19

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 MỞ ĐẦU:

1.1: Lý do chọn đề tài:

Giáo dục thể chất trong nhà trường là một bộ phận không thể tách rời của nềngiáo dục chung, là một phương tiện góp phần giáo dục con người phát triển mộtcách toàn diện để kế tiếp sự nghiệp cách mạng, xây dựng và bảo vệ tổ quốc Vớiquan điểm của Đảng và Nhà nước ta là luôn coi giáo dục là quốc sách hàng đầu,trong những năm qua thực hiện mục tiêu thay đổi căn bản và toàn diện giáo dục,công tác giáo dục thể chất trường học cũng đã có nhiều thay đổi về nội dung vàphương pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục thể chất và hội nhập thể thaoquốc tế

Sự đổi mới trong công tác giáo dục thể chất trong trường phổ thông được thểhiện ở nội dung chương trình, các môn thể thao như Bóng rổ, Bóng chuyền,Bóng đá, võ Vovinam, bơi đã được đưa vào giảng dạy chính khóa, điều này đãmang lại sự thích thú với đại đa số học sinh khi tiếp xúc với các môn thể thaomới Trong thực tế giảng dạy môn Bóng rổ, đây là môn thể thao hiện đại có quátrình hình thành và phát triển lâu dài, là môn thể thao nằm trong hệ thống thi đấuchính thức của Đại hội Olimpic Ở Việt nam môn Bóng rổ được du nhập đầunhững năm 60 của thế kỷ XX nhưng do điều kiện đất nước trải qua chiến tranh

và do điều kiện kinh tế nên mãi đến đầu những năm 80 môn Bóng rổ mới bắtđầu đưa vào giảng dạy ở một số trường phổ thông ở Thành phố Hồ Chí Minh và

Hà nội Tháng 11/1992 Liên đoàn Bóng rổ Việt nam chính thức được thành lậpviết tắt là VBF Nhưng do điều kiện về cơ sở vật chất nên trên địa bàn tỉnhThanh hóa đối với các trường phổ thông nói chung và trường THPT Hậu lộc 2nói riêng từ năm học 2010 – 2011 mới đưa môn Bóng rổ vào giảng dạy chínhkhóa

Cũng như các môn thể thao khác tập luyện và thi đấu Bóng rổ có tác dụng thúcđẩy sự phát triển các tố chất vận động cho người tập như: Sức mạnh, sức nhanh,sức bền, khéo léo và sự phối hợp vận động Ngoài ra việc tập luyện và thi đấu

Bóng rổ môn thể thao có tính đối kháng rất lớn nó có tác dụng rèn luyện tinhthần đoàn kết, tính kỷ luật, tinh thần dũng cảm, khả năng phản ứng nhanh và tưduy chiến thuật cao

Khi tiến hành giảng dạy những tiết đầu của môn Bóng rổ ở khối 10, vì đây làmôn thể thao mới đối với học sinh, các em chỉ được nhìn thấy trên truyền hìnhnên không khí háo hức, nhiệt tình được thể hiện trong các giờ học, tuy nhiên vì

là những môn thể thao mới nên quá trình giảng dạy phải bắt đầu từ những điềuđầu tiên, từ nhận thức cho đến hình thành kỹ năng, kỹ sảo động tác rất khó khăn,

sự tò mò, thích thú của học sinh trong tập luyện cũng đã dần mất đi sau từng tiếthọc Sau nhiều năm giảng dạy Bóng rổ khối 10, tôi mạnh dạn tìm hiểu đề tài:

“ Phương pháp trò chơi, một biện pháp nhằm kích thích hứng thú tập luyện

và nâng cao chất lượng học tập môn Bóng rổ của học sinh khối 10 trường THPT Hậu Lộc 2.”

1.2:Mục đích nghiên cứu:

Qua nghiên cứu đề tài giúp tôi đưa ra giải pháp góp phần nâng cao hứng thútập luyện và chất lượng học tập môn Bóng rổ của học sinh lớp 10 trường THPTHậu Lộc 2, từ đó các em tự giác, tích cực tập luyện, thực hiện tốt các kỹ thuậtchơi Bóng rổ cơ bản, nâng cao các tố chất thể lực

1.3: Đối tượng nghiên cứu:

Đề tài được thực hiện nghiên cứu trên đối tượng học sinh khối 10 trườngTHPT Hậu Lộc 2 năm học 2017 – 2018 trong khi học môn Bóng rổ

1.4: Phương pháp nghiên cứu:

Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài, tôi đã sử dụng các phươngpháp sau:

1.4.1 Phương pháp đọc, phân tích và tổng hợp tài liệu:

Phương pháp này nhằm mục đích xây dựng cơ sở lý luận của đề tài, chọnphương pháp nghiên cứu, lựa chọn các chỉ tiêu và tìm cứ liệu để phân tích đánhgiá kết quả nghiên cứu

1.4.2 Phương pháp quan sát sư phạm:

Tôi sử dụng phương pháp này để quan sát việc giảng dạy và học tập môn Bóng

rổ tại trường THPT Hậu lộc 2 Từ đó có cơ sở để đánh giá thực trạng và việc sửdụng các bài tập theo phương pháp trò chơi được đưa vào trong các tiết học.Đồng thời dùng phương pháp này để quan sát quá trình thực nghiệm sư phạmgiúp cho việc rút ra được các kết luận chính xác

1.4.3 Phương pháp kiểm tra sư phạm:

Tôi sử dụng phương pháp này để kiểm tra các test đánh giá mức độ tích cực vàkhả năng thực hiện động tác cho đối tượng nghiên cứu ban đầu và sau thựcnghiệm

1.4.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm:

Phương pháp thực nghiệm sư phạm được sử dụng nhằm mục đích đưa cácnhân tố mới cần nghiên cứu vào thực tiễn giáo dục, qua thực nghiệm góp phầnlàm sáng tỏ những yếu tố tác động trực tiếp (yếu tố thực nghiệm) tới kết quả họctập của đối tượng trong nghiên cứu Đây chính là điều kiện cần thiết để giảiquyết nhiệm vụ và mục đích cuối cùng của đề tài đặt ra

1.4.5 Phương pháp thống kê toán học:

Phương pháp này dùng để xử lý các số liệu thu được theo các công thức toán họcthống kê với sự hỗ trợ của chương trình MS - Excel

2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIÊM:

2.1 : Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm : Giáo dục thể chất là một bộ

phận không thể tách rời của nền giáo dục Việt nam, một trong bốn yếu tố tạo nên

sự phát triển con người toàn diện đó là Đức, Trí, Thể, Mỹ mà Đảng và Nhà nước

ta luôn muốn hướng tới Với mục tiêu về đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục

và đào tạo mà nghị quyết số 29-NQ/TW, toàn nghành giáo dục đã có nhiều thayđổi nhằm đáp ứng những yêu cầu giáo dục trong giai đoạn mới và trong thời kỳhội nhập quốc tế như thay đổi về phương pháp giảng dạy, lộ trình thay đổi sáchgiáo khoa, đổi mới cách quản lý, đổi mới cách đánh giá…

Giáo dục thể chất trong trường học trong nhiều năm lại đây cũng đã có nhiều thay đổi nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy, góp phần phát triển con người khỏe về thể chất để học tập, lao động, bảo vệ Tổ quốc Trước đây chương trình giáo dục thể chất từ bậc Tiểu học đến hết Trung học phổ thông chỉ tập trung chính vào các môn điền kinh, sự lặp lại nội dung và bài tập qua các năm học đã tạo ra sự nhàm chán trong tập luyện, sự thay đổi nhằm tạo ra sự thích thú và hammuốn tập luyện cho học sinh khi đưa các môn thể thao vào giảng dạy chính khóanhư : Bóng chuyền, Bóng rổ, Cầu lông, Đá cầu, Bơi, Võ thuật…làm cho các giờ thể dục mang một mầu sắc tươi mới hơn

Qua nhiều năm giảng dạy bộ môn thể dục của bản thân tại trường THPT

Hậu Lộc 2 tôi nhận thấy rằng các môn thể thao đã thu hút được học sinh hăng hái tập luyện hơn, mà điển hình là môn Bóng rổ Sự phát triển của môn Bóng rổ trên thế giới đã có một lịch sử phát triển lâu dài còn ở Việt nam trong những năm gần đây môn Bóng rổ cũng đã có sự phát triển mạnh mẽ, điều đó được thể hiện về số lượng người tham gia tập luyện, số lượng đội Bóng rổ tham gia giải chuyên nghiệp với chất lượng khá cao trong khu vực với những đội bóng nổi tiếng như : Sài gòn Heat, Hà nội Buffaloes, Danang Dragons…trong đó nhiều cầu thủ nổi tiếng đã trở thành thần tượng trong lòng giới trẻ Đây chính cơ sở tạonên sự thích thú, tò mò và khơi dậy những ước mơ trở thành những cầu thủ Bóng rổ nổi tiếng và được chơi cho những câu lạc bộ danh tiếng

Thực tiễn giảng dạy môn Bóng rổ, khi mới bắt đầu học học sinh hào hứng,muốn tiếp xúc với bóng ngay, nhưng chỉ vài tiết học sự nhiệt tình, tò mò của họcsinh với môn học dần mất đi, học sinh tập luyện các bài tập với một sự gò bó, épbuộc, nhiều em còn trốn LVĐ mà giáo viên đề ra, bởi vậy cần phải đổi mới vềphương pháp giảng dạy, lấy học sinh làm chủ thể của mọi hoạt động, tạo nênhứng thú tập luyện là mục tiêu quan trọng để hình thành nhận thức động tác kỹthuật và kỹ năng, kỹ sảo động tác

Như chúng ta đã biết giáo dục thể chất bao gồm nhiều phương pháp, trong đó

có nhóm phương pháp tập luyện, nhóm phương pháp lời nói và phương pháp

trực quan, nhóm phương pháp trò chơi và thi đấu Các phương pháp được lồngghép trong một tiết học theo quy luật từ trực quan sinh động đến tư duy trừutượng, đến nhận thức và tập luyện hình thành kỹ năng kỹ sảo động tác Các bàitập hình thành động tác, kỹ năng, kỹ sảo được sắp xếp tạo nên LVĐ của mộtbuổi học, sự lặp lại bài tập qua nhiều tiết học tạo ra sự nhàm chán vì thế chấtlượng môn học thể dục phụ thuộc nhiều vào sự chủ động, tích cực của học sinh

và khả năng thực hiện được bài tập

Người giáo viên cần tìm ra biện pháp để tạo ra một giờ học thể dục sôi nổi,học sinh chủ động, tích cực vận động thì hiệu quả giáo dục thể chất mới đạt kếtquả cao Nhóm phương pháp mà chúng ta không thể bỏ qua là nhóm phươngpháp trò chơi và thi đấu để giải quyết vấn đề vì tâm lý học sinh luôn muốn tự do,thoải mái, muốn được thể hiện mình Thông qua phương pháp trò chơi giúp họcsinh chống lại mệt mỏi, tăng khả năng chịu đựng LVĐ và là tiền đề cho khảnăng phục hồi của cơ thể

Cùng với thự tiễn giảng dạy Bóng rổ là môn thể thao ưa thích của đa số họcsinh, môn thể thao hội tụ phát triển được nhiều yếu tố thể lực và tâm lý cho họcsinh và những luận chứng trên là cơ sở để tôi lựa chọ đề tài : “ Phương pháp tròchơi, một biện pháp nhằm kích thích hứng thú tập luyện và nâng cao chất lượnghọc tập môn Bóng rổ của học sinh khối 10 trường THPT Hậu Lộc 2.”

2.2: Thực trạng công tác GDTC trong trường học:

Giáo dục thể chất là một mặt trong sự phát triển toàn diện của học sinh, những chủ nhân của xã hội trong tương lai “ Có sức khỏe là có tất cả” sức khỏe là nền tảng để con người lao động, học tập và bảo vệ tổ quốc Tuy nhiên thực trạng công tác giáo dục thể chất trong trường học nhìn chung chưa được quan tâm đúng như tầm quan trọng của nó

Về phía gia đình: Phụ huynh ai cũng muốn con mình có một sức khỏe và thể

lực tốt nhưng trước mục tiêu, hoài bão về tương lai phía trước của con em mình nên tất cả đều dồn vào việc học các môn văn hóa để sau này thi vào các trường chuyên nghiệp Chính vì vậy phần lớn học sinh không phải lao động phụ giúp

gia đình, ngoài giờ học chính khóa học sinh học sinh học thêm buổi chiều, buổi tối Vậy là vấn đề rèn luyện sức khỏe con em mình dù rất muốn nhưng đành gáclại và sự quan tâm đó bù lại bằng chế độ ăn uống cho con mình tốt nhất có thể.

Về phía nhà trường: Trong giai đoạn mà áp lực về chất lượng và kết quả học

tập, rèn luyện, thi Quốc gia, thi Đại học, Cao đẳng, thi học sinh giỏi đã ảnh hưởng đến việc giảm các hoạt động thể dục thể thao tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích cho học sinh Hệ thống cơ sở vật chất và dụng cụ tập luyện và học tập thể dục thể thao của trường THPT Hậu Lộc 2 so với nhiều trường THPT trong tỉnh

là tốt hơn rất nhiều, nhưng vẫn chưa đảm bảo phục vụ cho quá trình giảng dạy Quá trình thời gian sử dụng nhưng ít được mua sắm và sửa chữa nên chất lượng học tập và tập luyện cũng bị ảnh hưởng nhiều

Về phía đội ngũ giáo viên thể dục: Là một môn “phụ” từ mà gần như mọi

người thường gọi dù biết rằng theo cách đánh giá xếp loại mới môn thể dục ảnh hưởng rất lớn đến xếp loại chung của học sinh Nhưng trước chỉ tiêu của môn học mà nhà trường đề ra và tình hình thể lực chung của học sinh còn yếu nên hầu hết giáo viên đều hạ thấp tiêu chí đánh giá môn học nhằm cho số lượng học sinh đạt cao lên Đâu biết rằng chính vì điều này phần nào đã làm cho tầm quan trọng của bộ môn dần mất đi qua từng năm giảng dạy Mặt khác một bộ phận không nhỏ giáo viên giảm dần tâm huyết trong giảng dạy, không trau dồi về chuyên môn, ít tư duy trong soạn giáo án có chất lượng, điều này dẫn đến các giờ dạy thể dục chưa sinh động, chưa thu hút học sinh tích cực trong học tập

Đối với học sinh: Chủ thể của hoạt động học tập, tập luyện, do được sự cưng

chiều của gia đình nên phần đa ít phải lao động chân tay, ngay đến việc đến trường gần như còn không nhiều các em ngồi trên chiếc xe đạp, một vật gắn bó với học sinh trong ký ức đến trường trước đây Sự phát triển của công nghệ thông tin và điện thoại thông minh nên những thời gian rỗi trên tay học sinh là những chiếc điện thoại để lướt Wed, facbook, chơi game ý thức rèn luyện và học tập môn thể dục nhằm phát triển thể chất nâng cao sức khỏe của các em hầu như là chưa có

Giai đoạn học sinh THPT là giai đoạn triển hoàn thiện thể chất, thể lực Tuy nhiên từ những lý do trên nên hiện nay thể lực của học sinh là rất yếu, cần có sự quan tâm để nâng cao thể lực chung cho học sinh Vấn đề nâng cao chất lượng giáo dục thể chất mà cụ thể là chất lượng trong từng tiết học thể dục trong nhà trường phổ thông là hết sức quan trọng góp phần năng cao hiểu biết về tầm quantrọng của tập luyện thể dục thể thao, hoàn thiện thể chất và thể lự cho học sinh Trong những năm gần đây việc học tập môn thể dục của học sinh trường THPT Hậu Lộc 2 còn nhiều hạn chế, chưa mang lại hiệu quả như mong muốn Qua kinh nghiệm giảng dạy của bản thân và giới hạn của đề tài nghiên cứu tronggiảng dạy môn Bóng rổ cho học sinh khối 10 trường THPT Hậu Lộc 2

sự lập lại, đã tạo ra sự mệt mỏi và nhàm chán trong tập luyện

- Khả năng thực hiện kỹ năng kỹ sảo động tác trong môn Bóng rổ của học sinhcòn hạn chế thông qua đánh giá kết thúc môn học

Từ những thực trạng trên, bản thân nhận thấy cần phải tìm ra những biện pháp

và giải pháp nhằm kích thích hứng thú tập luyện, góp phần nâng cao chất lượng học tập môn Bóng rổ của học sinh khối 10 trường THPT Hậu Lộc 2

2.3: Phương pháp trò chơi, một biện pháp nhằm kích thích hứng thú tập luyện và nâng cao chất lượng học tập môn Bóng rổ của học sinh khối 10: 2.3.1: Đặc điểm và tác dụng của phương pháp trò chơi:

Qua nhiều năm giảng dạy môn Bóng rổ tôi nhận thấy muốn nâng cao chất lượng giờ học thì điều quan trọng là hứng thú tập luyện của học sinh được thể hiện ở tính chủ động, tự giác, tích sực của học sinh trong tập luyện Người giáo viên cần phải đưa ra kế hoạch tập luyện dựa trên yêu cầu của tiết học, nắm được

tình trạng thể lực chung, đặc điểm tâm sinh lý của học sinh THPT Ở lứa tuổi này các em luôn có mong muốn được thể hiện bản thân

Phương pháp trò chơi với những đặc điểm, tác dụng của nó rất phù hợp với lứatuổi học sinh THPT nhằm kích thích hứng thú tập luyện góp phần nâng cao chất lượng giờ học Phương pháp trò chơi là một phương tiện của giáo dục thể chất, học sinh sẽ có cảm giác ít mệt mỏi, nâng cao khả năng chịu đựng LVĐ, ngoài ra phương pháp trò chơi cũng là tiền đề cho khả năng phục hồi nhanh chóng sau các LVĐ lớn

Bản thân khi áp dụng phương pháp trò chơi vào trong giảng dạy bộ môn Bóng

rổ cho học sinh khối 10 trường THPT Hậu Lộc 2 thì cần phải tìm hiểu kỹ nội dung, kiến thức, yêu cầu, thời gian, LVĐ của từng tiết học để lựa chọn trò chơicho phù hợp Muốn như vậy phải hiểu rõ về phân loại trò chơi:

* Phân loại theo tính vận động: Có dạng trò chơi động và tĩnh.

- Trò chơi động: Dạng trò chơi đòi hỏi vận động toàn thân và được thay đổi vị trí của người chơi

- Trò chơi tĩnh: Là trò chơi chỉ vận động một bộ phận của cơ thể và không thay đổi vị trí của người chơi

* Phân loại theo mục đích của trò chơi: Tất cả các trò chơi đều có mục đích

chung là giúp người chơi thư giãn, song trò chơi trong tiết dạy thể dục còn có mục đích riêng:

- Là bài tập khởi động làm nóng các bộ phận cơ thể với những động tác có biên độ rộng, tốc độ nhanh, mạnh giúp cho cơ thể thích ứng với bài tập có cường

độ cao trong phần cơ bản và nhằm tránh những chấn thương trong tập luyện

- Là một bài tập luyện: Thông qua trò chơi học sinh được tập luyện thêm các động tác, các kiến thức mới học hoặc ôn tập những kiến thức đã học hay là một bài tập phát triển một tố chất thể lực nào đó

- Là bài tập củng cố, thả lỏng: Thông qua trò chơi học sinh được củng cố lại những kiến thức đã học và hồi phục cơ thể sau các LVĐ trong phần cơ bản của bài học

2.3.2: Lựa chọn các trò chơi trong giảng dạy môn Bóng rổ cho học sinh khối

10 trường THPT Hậu Lộc 2:

Dựa trên những hiểu biết của bản thân về phương pháp trò chơi, và căn cứ vàonội dung, yêu cầu kỹ thuật và phân phối chương trình môn Bóng rổ cho học sinhkhối 10, tôi đã lựa chọn ra những trò chơi trong các tiết học tạo ra hứng thú tập luyện của học sinh, giờ học sôi nổi nhưng đảm bảo tốt mục đích, yêu cầu đạt được của bài học:

2.3.2.1: Trò chơi “Chuyền bóng đuổi bắt”

- Mục đích: Tạo không khí sôi nổi, mang lại niềm vui trong học tập Ngoài ra

nó còn phát huy cho học sinh các kỹ thuật như: Cách bắt bóng nhanh, chính xác,cách chuyền bóng đến đồng đội tránh đối phương cản phá, tập trung cao độ khi chơi, khả năng phán đoán đường bóng và hoàn thiện đa dạng các kỹ thuật