HÌNH THÀNH PHƯƠNG PHÁP tự học THEO HƯỚNG PHÁT HUY NĂNG lực học SINH THÔNG QUA bài OXI –OZON hóa học 10 cơ bản

MỤC LỤCSỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 6 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM HÌNH THÀNH PHƯƠNG PHÁP TỰ HỌC THEO HƯỚNG PHÁT HUY NĂNG LỰC HỌC SINH THÔNG QUA BÀI OXI –OZON HÓA HỌC 1

MỤC LỤC

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 6

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

HÌNH THÀNH PHƯƠNG PHÁP TỰ HỌC THEO HƯỚNG PHÁT HUY NĂNG LỰC HỌC SINH THÔNG QUA

BÀI OXI –OZON HÓA HỌC 10 CƠ BẢN

Người thực hiện: Dương Thị Bình

Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Hóa học

THANH HÓA NĂM 2018

MỤC LỤC Phần 1: .Mở đầu……… Trang 1

1.1: Lí do chọn đề tài……… 1

1.2: Mục đích nghiên cứu……… 1

1.3: Đối tượng nghiện cứu……… 1

1.4: Phương pháp nghiên cứu……… 1

Phần 2 :……… Nội dung……… 1

2.1 Cơ sở lí luận……… 1

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm………… 2

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề……… 2

2.3.1 Phương pháp tự học nói chung ……… 2

2.3.2 Các phương pháp tự học chính sử dụng trong bài oxi -ozon…… 3

2.3.2.1.Vài nét về chương oxi lưu huỳnh 3

2.3.2.2 Nội dung các phương pháp … 4

2.3.2.2.1 Phương pháp thu nhận thông tin ……… 4

1 Phương pháp đọc sách và ghi chép 4

2.Phương pháp tự đặt câu 7

3 Phương pháp nghe bài dạy của giáo viên và ghi chép 8

4 Phương pháp ghi nhớ thông tin 9

2.3.2.2.2 Phương pháp xử lí thông tin 10

1 Diễn đạt ý kiến 10

2 Phương pháp vận dụng 11

2.3.2.2.3 Phương pháp học phần điều chế như thế nào cho hiệu quả 11

2.3.2.3 Giáo án thực nghiệm 13

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 20

Phần 3 : kết luận và kiến nghị 21

3.1 : Kết luận 21

3.2 : Kiến nghị 21

Phụ lục : Tranh ảnh minh họa 23

Tài liệu tham khảo 28

Danh mục viết tắt 29

PHẦN 1: MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài

“Sự học như con thuyền ngược nước, nếu không tiến ắt sẽ lùi” – Đúng vậy,

cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, lượng kiến thức ngày càngnhiều, thầy cô không thể truyền đạt hết cho người học, đòi hỏi người học cầnphải tích cực tự học, tự nghiên cứu Từ đó tìm ra các phương pháp học thích hợp

để tự làm giàu vốn tri thức của mình, góp phần thành công trong quá trình họctập và phục vụ tốt hơn cho hoạt động thực tiễn

Một thầy cô giỏi không chỉ có kiến thức giỏi mà còn phải là người biết địnhhướng,chỉ dẫn học sinh cách học , tiếp thu kiến thức một cách tôt nhất Làm sao

để các em yêu quý môn học của mình một cách tự nhiên, không quá áp lựcnhưng lại thu được kết quả cao Bản thân là một giáo viên giảng dạy tại trườngTHPT Triêu sơn 6, với chất lượng đầu vào thấp, học lực của học sinh đa số ởmức độ yếu, trung bình nên việc giảng dạy và truyền đạt kiến thức sao cho các

em dễ tiếp thu luôn là sự trăn trở bản thân tôi

Mặt khác để thu được kết quả tốt nhất cho học sinh không chỉ dựa vào mộtmình thầy cô mà đòi hỏi phải có sự chủ động của học sinh, thầy cô chỉ là ngườicung cấp kiến thức, định hướng còn học sinh là người chuyển những kiến thức

đó thành kiến thức của mình bằng các nào đó nhanh nhất và nhớ lâu nhất

Từ những lí do trên, tôi mạnh dạn đưa ra sáng kiến kinh nghiệm “ hình thành

phương pháp tự học theo hướng phát huy năng lực của học sinh thông qua bài oxi – ozon hóa học 10 cơ bản”

1.2 Mục đích nghiện cứu

- Đề xuất một số phương pháp tự học phát triển năng lực học sinh

- Sử dụng phương pháp thông qua bài oxi –ozon

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- Một số phương pháp tự học nói chung để phát triển năng lực học sinh

- Phương pháp tự học của bài oxi-ozon hóa học 10 cơ bản theo hướngphát huy năng lực học sinh

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Tìm hiểu các kinh nghiệm tự học của đồng nghiệp

- Các tài liệu liên quan đến phương pháp tự học

- Lấy ra từ kinh nghiệm tự học của bản thân

- Truy cập thông tin internet

- Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh và thống kê

- Phương pháp điều tra và thực nghiệm sư phạm

PHẦN 2: NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lí luận

Quá trình dạy và học là một quá trình đòi hỏi sự hoạt động song song giữangười dạy và người học Kiến thức thì không quyết định đến việc dạy hay việchọc vì kiến thức là như nhau đối với mỗi người Vì vậy cái quyết định đến hoạtđộng dạy là thầy cô, làm sao để truyền đạt kiến thức đến học sinh một cách dễ

hiểu nhất hay nói cách khác là “nông thôn hóa kiến thức”để gần gũi với học

sinh Song song với việc truyền tải kiến thức đến học sinh thì bản thân mỗi thầy

cô cần phải dạy cho học sinh của mình cách tiếp cận kiến thức, hay nói cáchkhác là khả năng tự học, và khả năng biến kiến thức của thầy cô giáo thành kiếnthức của bản thân mình.

Thực tế cho thấy dù thầy có giỏi, có cố gắng hoạt động nhiều bao nhiêu

mà không kích thích được khả năng tự học của học sinh và luôn thụ động trongcác hoạt động của mình thì không bao giờ thầy cô thu được kết quá tôt tronghoạt động dạy học của mình Điều này không chỉ đúng trong hoạt động giáo dục

mà còn đúng trong các hoạt động xung quanh ta

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

- Giáo viên không chú trọng giáo dục phương pháp tự học cho học sinh mà chú

Với thực trạng nói trên tôi nhận thấy rằng một khi bản thân người học nhận

ra tính quy luật là cách học thông minh, có tính khái quát cao, là đi vào bản chấtcủa các biến đổi hóa học, giúp người ta “ hiểu sâu - nhớ lâu - vận dụng” đượcnhững kiến thức đó vào những trường hợp tương tự

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

Trong phần này tôi xin đề cập đến ba nội dung:

Một là: Phương pháp tự học nói chung

Hai là: Phương pháp tự học trong bài oxi –ozon hóa học 10 cơ bản.

Ba là: Giáo án thực nghiệm

2.3.1 Phương pháp tự học nói chung.[5]

Chắc hẳn mỗi người đều có một cách học riêng cho mình để phù hợp vớiđiều kiện hoàn cảnh của bản thân Chúng ta có thể áp dụng một số phương pháphọc sau cho một số môn học khác nhau

Cụ thể:

* Thứ nhất, đọc sách trước khi lên lớp Trong quá trình đọc nội dung SGK

có phần nào không hiểu thì ta sẽ gạch chân ở phần đó Vào lớp học, khi thầy côgiáo giảng bài nên chú ý nhiều hơn, khi không hiểu phần nào ta nên hỏi ngay đểđược sự giải thích, khi đó sẽ giúp ta hiểu bài, học tiếp các phần tiếp theo mộtcách tốt hơn

* Thứ hai, luôn đảm bảo thời gian học ở lớp Có nhiều bạn tự cho mình đọc

sách là hiểu rồi, làm bài tập được rồi nên lười đến lớp Theo tôi như vậy là chưađược, chưa chắc đã khoa học Khi ở lớp thầy cô sẽ định hướng cho chúng tanhững vấn đề cần học, mục tiêu của bài học, giúp chúng ta hiểu sâu hơn, dễdàng hơn trong học tập và nghiên cứu Khi ở lớp, chú ý tập trung học bài thì khi

về nhà chúng ta sẽ dễ dàng học bài hơn

* Thứ ba, các bạn phải luôn tự đặt cho mình câu hỏi: “Đọc sách thì phải đọc như thế nào?” Theo tôi trước hết các bạn nên đọc tóm tắt của chương, sau

đó xem nội dung của chương, mục tiêu cần nắm là những vấn đề gì? Cần phải cómột cuốn sổ ghi chép để ghi những vấn đề đó vào, để nhớ rằng sau khi học xongchương này, bài này thì tôi cần nắm những vấn đề này hay vấn đề kia, khi nhưvậy thì bản thân người học sẽ nhận thấy mình đã học được cái gì, sau này sẽ dễdàng bổ sung và ôn tập

* Thứ tư, Cần phải phân bố thời gian học tập hợp lý, không nên học một

- Để tiếp thu bài một cách nhanh chóng, hiểu bài và nhớ lâu kiến thức thìbạn cần phải:

+) Xem bài trước ở nhà, chuẩn bị sẵn sàng những câu hỏi thắc mắc, nhưvậy trong tiết học hôm sau khi nghe thầy cô giảng bài các bạn sẽ tiếp thu bàinhanh hơn và nhớ lâu hơn

+) Sau các tiết học ở trường, khi về nhà các bạn nên xem lại, học bài và làmbài ngay cho ngày hôm đó Các bạn chỉ tốn một khoảng thời gian rất ngắn choviệc học lại này

+) Buổi tối, bạn dành thời gian khoảng 1-2h ôn lại bài mà mình chuẩn bịcho tiết học ngày mai

Như vậy, vừa giúp các bạn tăng khả năng diễn đạt vừa giúp các bạn hiểu vànhớ lâu hơn Tuy nhiên đối với các định nghĩa, định lý…thì đương nhiên cácbạn cần phải học nguyên văn

*Tóm lại các phương pháp tự học có một điểm chung là phụ thuộc vào khả năng

tự học của người học Kiến thức thì vô hạn, thầy cô không thể truyền đạt kiếnthức của xã hội, của loài người cho các bạn Điều đó đòi hỏi người học cần cócác phương pháp tự học, tự nghiên cứu để chủ động trong việc lĩnh hội tri thức

2.3.2 Các phương pháp tự học chính sử dụng trong bài oxi – ozon 2.3.2.1 Vài nét về chương “Oxi – lưu huỳnh”

- Trước khi đi vào chương “Oxi – lưu huỳnh” để hiểu và nắm được kiếnthức của chương ta cần xác định mục tiêu của chương là gì? Thông thường mụctiêu của chương, của bài được tác giả đưa ra ở đầu chương, đầu bài Nên bạn đọc

dễ nhận ra vấn đề này, ngoài ra kỹ năng mà bạn sẽ có sau khi học xong chương,xong bài là điều rất cần thiết

Cách học, phương pháp học, mục tiêu của bài cũng như những kĩ năng thuđược sẽ phụ thuộc vào đặc điểm của người học

Ví dụ: ở chương “Oxi – lưu huỳnh”

* Đối với những bạn học sinh có học lực trung bình- khá thì cần xác địnhrằng sau khi học xong chương này cần phải :

Biết: +) Vị trí, cấu hình của oxi, lưu huỳnh

+) Dạng thù hình của oxi là ozon

+) Tính chất vật lý của oxi, ozon, lưu huỳnh và hợp chất của lưuhuỳnh

Hiểu: +) Tính chất hóa học của oxi và ozon, lưu huỳnh và hợp chất của lưuhuỳnh

Vận dụng +) Một số ứng dụng của các hợp chất trên

Ngoài ra, đối với các bạn học sinh có học lực khá-giỏi thì cần phải hiểuthêm các phương trình chứng minh tính oxi hóa của ozon mạnh hơn oxi, các bàitập giải trắc nghiệm về hợp chất của lưu huỳnh là axit sunfuric và các bài tập vềphản ứng oxi hóa – khử liên quan, làm các bài tập về tính toán; bài tập về sosánh các chất

* Bên cạnh đó thì kĩ năng cần đạt tới của các bạn sau khi học xong chươngnày cũng là một điều quan trọng: đó là kĩ năng viết các PTHH minh họa cho tínhchất của từng loại đơn chất và hợp chất cần có thói quen ghi đầy đủ các điềukiện phản ứng xảy ra

2.3.2.2 Nội dung các phương pháp [6]

2.3.2.2.1 Phương pháp thu nhận thông tin.

Để đảm bảo được lượng kiến thức cần thiết, để thu nhận được những kiếnthức một cách có hệ thống, có phương pháp, logic và hợp lý thì bản thân ngườihọc cần có các phương pháp thu nhận thông tin

Sau đây là một số phương pháp thu nhận thông tin

1 Phương pháp đọc sách và ghi chép.

a Phương pháp đọc sách.

- Cả 4 bài chính của chương, để học được nó điều đầu tiên ta phải đọcchương trình của sách, nhưng điều quan trọng là ta phải đọc như thế nào đây?+) Khi đọc sách thì điều đầu tiên là phải xác định mục đích của vấn đề cầnđọc

Ví dụ: Ở bài “Oxi - ozon”

- Tùy từng phần mà học sinh đọc bài với những mức độ khác nhau:

Ví dụ: Ở phần tính chất vật lý của oxi sau khi đọc bài, học sinh phải suy

nghĩ tại sao oxi nặng hơn không khí? Và giải thích được tại sao điều chế oxibằng cách đẩy không khí? Đẩy nước? Chúng ta sử dụng phương pháp chưng cấtphân đoạn không khí lỏng theo quy trình như thế nào để sản xuất oxi? Từ đó họcsinh sẽ học hiệu quả phần điều chế hơn

- Phụ thuộc vào trình độ học lực của học sinh mà có phương thức suy nghĩ

và cách đọc khác nhau

b Cách ghi chép.

- Đây là một việc rất cần thiết, nó giúp người học nhớ lâu, là một hình thức

để duy trì trí nhớ

- Nếu một người dù học có suy nghĩ sâu sắc, có tư duy logic nhưng đến khinhững suy nghĩ đó không được chép lại thì trước mắt kết quả học sẽ không cao.

Vì vậy, ghi chép có một ý nghĩa quan trọng

- Nhưng vấn đề đặt ra là phải ghi chép như thế nào cho hợp lý, có phải ghitất cả những câu chữ mà người học học không? Thực ra có nhiều cách để ghichép tài liệu, ghi chép những gì được học Điều quan trọng là người học trướchết cần phải dựa vào mục tiêu, mục đích của bài học để tự mình lựa chọn cáchghi chép thích hợp Thông thường, có các hình thức ghi chép như sau: Đề cươngtrích dẫn, luận đề, tóm tắt, tự do…

- Đối với từng bài trong chương thì ghi chép như thế nào?

Trước hết chúng ta nên chia phần cho cuốn vở (bằng 1/3 trang), phần lề đó

sẽ ghi những giải đáp, thắc mắc của bản thân và của bạn bè, các phản ứng phụ,những điều thầy nói thêm ngoài SGK Còn 2/3 của trang vở còn lại ta sẽ ghi nộidung chính của bài học Ngoài ra người học cần biết lựa chọn những gì cần ghi,chọn lọc những vấn đề thầy cô nói để ghi

Ví dụ: Ở bài “Oxi - ozon”

+) Phần vị trí và cấu tạo: - 8O:1s22s22p4: nhóm VIA; chu kì 2; lớp ngoàicùng có 6e

2

2 /

321,129

O K

- Oxi tan ít trong nước,dưới áp suất khí quyển hóalỏng

ở - 1830C

- Khí, màu xanh nhạt, mùi đặctrưng nhiệt độ hoá lỏng = -

112oC (xanh đậm)

- Tan trong nước nhiều hơn O2

(16 lần)

+) Phần ứng dụng: Nghiên cứu SGK; dựa vào thưc tế và các hình ảnh về ứng

dụng của oxi; ozon tự tóm tắt nội dung của nó theo ý của bản thân

- Vai trò quyết định sựsống của người và động

- Trong y tế: Làm sạch khôngkhí, khử trùng

Ứng dụng

vật

- Thuốc nổ, hàn cắt kimloại, Y học, công nghiệphóa chất, luyện thép

- Trong công nghiệp: Tẩytrắng

- Tự nhiên: Bảo vệ trái đất,ngăn tia tử ngoại

+) Phần tính chất hóa học

- Phần tính chất này: các bạn nên tìm hiểu và suy luận từ cấu hình, vị trí và cấutạo của oxi Ở phần này là phần quan trọng nên các bạn cần ghi chép về tínhchất hóa học cơ bản của oxi và ozon từ đó viết các phương trình hóa học minhhọa

Chúng ta có thế ghi chép như sau:

- Tác dụng với hầu hết kim loại( trừ

Au, Pt)Vd:

+) Phần điều chế: Theo bản thân thì tôi nghĩ rằng, phần này các bạn nên

nghiên cứu kỹ SGK và tóm tắt lại theo ý của mình (Phần này tôi xin đưa ra một

mục riêng hướng dẫn học phần điều chế ở mục 2.3.2.2.3)

- Ở phần này các bạn suy nghĩ và rút ra cách điều chế từ phần tính chất vật

lí của oxi

- Sau khi quan sát thí nghiệm về điều chế oxi trong phòng thí nghiệm các

bạn cần phải viết các PTHH minh họa đầy đủ (chú ý rằng: các phương trình hóa

học điều chế oxi được sử dụng nhiều trong các bài tập)

Trên đây là các cách ghi chép tài liệu, bài học mang tính chất đơn giản vàbình thường Như vậy tất cả các hình thức ghi nhớ thì theo cách hiểu của bảnthân là tốt nhất, đảm bảo tính độc lập, sáng tạo, vì vậy người học cần phải biếttập trung chú ý mỗi ý của bài học và nhanh chóng nắm được những vấn đề cơbản của bài học, điều quan trọng nhất là trong khi ghi chép bài bạn cần phải chú

ý đến sự trình bày của thầy cô giáo Thực ra vấn đề này nói ra thì rất đơn giảnnhưng thực hiện thì rất khó cho nên người học cần phải biết rèn luyện để trởthành kỹ năng, kỹ xảo

2 Phương pháp tự đặt câu hỏi.

- Đây cũng là một phương pháp để thu nhận các kiến thức cho bản thân Đểnắm vững được các vấn đề và phát triển được suy nghĩ của bản thân thì ngườihọc cần phải tự hỏi và tự trả lời, nếu tự trả lời không được thì hỏi thầy, hỏi bạn

- Tự nêu câu hỏi đây là một việc rất tốt cho tư duy, việc bạn nêu câu hỏi vàgiải quyết được các câu hỏi đó chứng tỏ bạn đã hiểu bài Ngoài ra bạn cần phảibiết thu nhận thông tin của bạn bè, của thầy cô để tự bản thân trả lời khi học bài

Ví dụ: Trong bài oxi-ozon:

- Học sinh có thể tự nêu các câu hỏi sau đây:

a Phần vị trí và cấu tạo: Từ cấu hình suy ra vị trí như thế nào?

- Ở phần này buộc các bạn phải nhớ lại kiến thức về bài: bảng tuần hoàn vàcác nguyên tố hóa học; nhớ lại mối quan hệ giữa cấu hình và vị trí

b Phần tính chất vật lí: Tại sao khí oxi nặng hơn không khí? Từ tính chất này

ta có thể điều chế oxi bằng cách nào? Từ nhiệt độ hóa lỏng của oxi người ta điềuchế oxi từ không khí như thế nào? Từ tính tan của oxi trong nước giải thích cáchđiều chế oxi bằng cách đẩy nước?

c Phần tính chất hóa học:

+ Oxi có 6 e ở lớp ngoài cùng, vậy oxi có xu hướng cho e hay nhận e và chohay nhận mấy e?

+ Oxi thể hiện tính oxi hóa hay tính khử?

+ Độ âm điện ảnh hưởng như thế nào?

+ Dựa vào độ âm điện của oxi để biết tính oxi hóa của oxi mạnh hay yếu?

+ Số oxi hóa có thể có trong các hợp chất là bao nhiêu?

+ Có trường hợp nào đặc biệt?

+ Vì sao lại có trường hợp đặc biệt đó?

+ Với tính chất đó của oxi thì oxi tác dụng với những chất nào?

Giải thích vần đề và từ đó kết luận là oxi là nguyên tố phi kim hoạt động hóahọc mạnh, có tính oxi hóa mạnh

Từ đây chúng ta có thể đặt ra câu hỏi: Muốn phân biệt khí O2 và O3 thì

dùng phương pháp hóa học nào? (dùng dung dịch KI và Hồ tinh bột)

- Cần phải lưu ý rằng: Phản ứng của C với O2 chính là phản ứng đốt cháy

than mà hằng ngày chúng ta hay sử dụng (ứng dụng thực tế)

- Ở phản ứng giữa oxi với hợp chất chúng ta cần lưu ý phản ứng giữa cáchợp chất hữu cơ với oxi sản phẩm sinh ra là CO2 và H2O (Phản ứng oxi hóa

hoàn toàn hợp chất hữu cơ)

- Ở phần tính chất hóa học của ozon: chúng ta cần phải hiểu được O3 cótính oxi hóa mạnh hơn O2 Viết được PTHH chứng minh tính oxi hóa của O3

Ở phần này chúng ta nên tự đặt câu hỏi:

+ Tại sao nói ozon vừa là chất bảo vệ vừa là chất gây ô nhiễm?

+ Liên hệ bản thân chúng ta cần phải làm gì để bảo vệ môi trường, bảo vệtầng ozon?

(Người học liệt kê và tóm tắt các ứng dụng để ghi nhớ)

e Phần điều chế oxi: Ở phần này có phương pháp điều chế oxi trong PTN và

sản xuất oxi trong công nghiệp

Chúng ta có thể đặt ra câu hỏi:

Tại sao không dùng phương pháp điều chế oxi trong PTN để sản xuất trongcông nghiệp và ngược lại?

Để trả lời câu hỏi này chúng ta phải suy nghĩ đến quy trình điều chế, kinh

tế, lượng oxi thu được ở từng phương pháp điều chế

3 Phương pháp nghe bài dạy của giáo viên và ghi chép.

Dưới đây là phương pháp nghe bài dạy của giáo viên đối với những mônhọc khác nhau nói chung và bài “oxi - ozon” nói riêng

Người học cần phải biết chuẩn bị nghe giảng và phải học một cách tích cựcđồng thời phải biết cách ghi chép

a Chuẩn bị nghe giảng.

- Bạn không thể đến lớp khi chưa học bài củ, chưa chuẩn bị bài bạn sắphọc, vì như vậy bạn sẽ không tiếp thu được bài giảng của thầy cô một cách khoahọc, hiệu quả

- Như đã nói ở phần đầu, trước khi đến lớp người học cần chuẩn bị bài, chổnào chưa hiểu thì gạch chân, đánh dấu sau đó hỏi thầy hỏi bạn

b Nghe giảng trên lớp.

- Nghe giảng như thế nào trên lớp cho tốt? Có nên vừa nghe thầy giảng vừaghi chép hay không?

- Khi nghe thầy giảng người học cần có sự vận động tư duy hết sức tíchcực, khẩn trương để có thể nắm được nội dung vấn đề thầy, cô trình bày

- Cần nhanh chóng nắm bắt được logic của bài giảng và vận dụng toàn bộvốn kiến thức, hiểu biết của mình để so sánh, đối chiếu xem vấn đề nào mình đãbiết, điểm nào dự đoán của mình và thầy cô giống nhau Có như vậy người họcmới thấy hứng thú khi học bài, từ đó nhớ lâu vấn đề thầy cô truyền đạt

- Như đã nói, dù việc ghi nhớ có tốt đến đâu cũng không thể dùng nó thaythế cho việc ghi chép bài giảng của thầy cô Cách tiếp thu bài tốt nhất là vừanghe thầy cô dạy vừa ghi chép theo cách suy nghĩ của bản thân Không phải cứghi toàn bộ bài giảng của thầy cô là một cách hay, mà cần phải biết chọn lọcnhững cái cần phải ghi

c Cách ghi chép.

- Mỗi môn học đòi hỏi một cách ghi chép khác nhau

Ví dụ: Môn hóa học có thể ghi chép theo kiểu tóm tắt ý chính của bài

- Vấn đề đặt ra là sau khi nghe giảng và ghi chép trên lớp, làm sao chúng ta

có thể nhớ lâu những thông tin đã học, vì vậy người học cần tìm ra cho mìnhmột phương pháp ghi nhớ thông tin

Dưới đây là một số phương pháp ghi nhớ thông tin

4 Phương pháp ghi nhớ thông tin.

Có thể sử dụng 3 cách sau đây để ghi nhớ thông tin đó là: Nhẩm lại, trình bày vàsắp xếp

a Nhẩm lại.

- Đây là một cách ghi nhớ hiệu quả các thông tin bài học Đây là cách ghinhớ các ý cần học bằng cách đọc thành tiếng hoặc đọc thầm Quá trình họcthuộc lòng các kiến thức thầy giáo giảng sẽ giúp ta củng cố và phân loại đượckiến thức

- Trong bài “oxi - ozon” có phải phần nào ta cũng học thuộc lòng theo hìnhthức nhẩm lại hay không? Hầu như các phần về ứng dụng, tính chất vật lý củacác bài ta đều đọc theo hình thức này vì các phần này mang tính chất lý thuyếtnhiều

- Vậy cách học nhẩm lại như thế nào cho hiệu quả cao?

+) Càng nhẩm lại càng nhiều lần bạn sẽ ghi nhớ kiến thức tốt hơn

+) Không nên đọc đi đọc lại một lúc tại một vấn đề mà nên rải ra đọc cho

có hiệu quả

+) Nên nhẩm lại khi không có vở ghi chép Nên tạo thế chủ động để ghinhớ thông tin một cách sâu hơn.

b Phương pháp sắp xếp.

- Phương pháp này dùng để ghi nhớ các thông tin rời nhau và cần sắp xếpmột cách logic để ghi nhớ Nhờ vậy mà người học có thể ghi nhớ lại các thôngtin ít liên quan tới nhau thông qua việc sắp xếp các vị trí của từng thông tin

Ví dụ: Khi học tính chất vật lí của Oxi ta học: trạng thái, tính tan và nhiệt

độ hóa lỏng; cũng có thể sắp xếp tương tự như thế đối với việc học tính chất vật

lý của ozon.( Xem ở giáo án)

Như vậy bạn đã hình thành trong suy nghĩ một trật tự, một thứ tự cho dễnhớ Từ đó bạn có thể khái quát và nêu ra các vấn đề

c Tổ chức.

- Phần học tính chất hóa học bạn nên sắp xếp các tính chất hóa học theomột trật tự nhất định, cần tạo một sơ đồ tổng quát, tạo một dàn ý Đặc biệt giữaphần tính chất hóa học của oxi và ozon cần tạo khung dàn ý so sánh lẫn nhau.Khi đó giúp bạn dễ nhớ được các thông tin một cách nhẹ nhàng hơn.( xem ởgiáo án)

Tóm lại, mỗi người học có một cách ghi nhớ các vấn đề khác nhau Trênđây là một số phương pháp ghi nhận thông tin, kiến thức Muốn những kiến thức

đã ghi nhận trở thành kiến thức của bản thân thì người học cần phải có phươngpháp xử lý các kiến thức nhận được Dưới đây là một số phương pháp xử lý cáckiến thức nhận được

2.3.2.2.2 Phương pháp xử lý thông tin.

1 Diễn đạt ý kiến.

- Giúp người học trình bày sự hiểu biết của mình từ những kiến đã học Nógiúp người học gạn lọc những suy nghĩ của mình và làm chủ kiến thức của bảnthân

- Thường thì khi học theo nhóm người học sẽ trình bày, giải thích những ýkiến của bản thân cho các bạn cùng nghe và từ đó các bạn sẽ nêu ra cách đánhgiá, nhận xét

* Điều quan trọng khi diễn đạt là:

- Người học phải biết cách lập sẵn đề cương của phần mình diễn đạt

- Nên diễn đạt bằng cách hiểu và chính ngôn ngữ của bản thân mình

- Khi trình bày phần tính chất hóa học thì bạn cần phải đưa nhiều phươngtrình phản ứng để minh họa, hoặc khi trình bày phần tính tan, nhiệt độ hóa lỏngcủa một chất hoặc so sánh với nhiều chất khác nhau thì bạn nên thu thập cácthông tin về các thông số đó, ngoài ra cần phải tìm hiểu những lý lẽ xác đáng đểgiải thích cho vấn đề đó

- Cần phải biết lắng nghe những ý kiến nhận xét của người khác về cáchdiễn đạt vấn đề của bản thân, và cần phải biết lắng nghe những trình bày hiểubiết của họ

a Cần phải biết tự đặt câu hỏi.( xem ở mục phương pháp tự đặt câu hỏi)

b Lập sơ đồ các khái niệm.

- Đây cũng là một hình thức để ôn tập bài, giúp người học biết hệ thống cáckiến thức đã học

Ví dụ: Khi tóm tắt các ý chính của bài “ oxi - ozon” ta có thể lập sơ đồ các

khái niệm, khi nhìn vào sơ đồ ta có thể hiểu được nội dung của bài học và trìnhbày

- Ngoài việc làm bài tập thì hành còn thể hiện ở chỗ: Vận dụng các kiếnthức đã học để giải thích các hiện tượng xảy ra trong tự nhiên

* Một số điểm các bạn cần lưu ý khi làm bài tập:

- Trước hết phải xác định mức độ dễ khó của bài tập

- Hầu hết các bài tập đều phải vận dụng kiến thức của chương

- Khi làm bài tập cần phải biết tóm tắt các dữ kiện của bài toán

- Phải biết tìm mối quan hệ của các dữ kiện

Hiện nay, với xu hướng ra đề thì trắc nghiệm nên đòi hỏi người học phảihọc nhiều hơn, nhanh hơn, nhạy hơn trong việc phát hiện vấn đề và giải quyếtvấn đề

Ngoài những bài tập làm ở SGK, SBT thì nên tham khảo nhiều sách khác

để làm nhiều bài tập hơn nữa, đặc biệt bạn nên rèn luyện kĩ năng viết các PTHH

2.3.2.2.3 Phương pháp học phần điều chế như thế nào cho có hiệu quả.

- Điều chế các chất là một phần quan trọng không thể thiếu trong bộ mônhóa học Vậy chúng ta sẽ học phần này như thế nào cho đạt hiệu quả cao? Cóphải cứ học thuộc lòng rồi những quy trình điều chế chất là tốt không? Mà làmthế nào để chúng ta nhớ được các quy trình đó một cách tốt nhất, chính xác nhất

và đặc biệt nhớ được bản chất nó?

- Điều đó phụ thuộc rất nhiều vào người học Theo tôi để nhớ được một quytrình điều chế hoặc để làm được một bài tập điều chế chất thì trước hết ngườihọc phải xác định được rằng:

+) Cần điều chế những chất gì?

+) Đi từ nguyên liệu nào?

+) Qua những quá trình nào?

+) Các PTHH xảy ra? Điều kiện để các PTHH xảy ra?

+) Có bao nhiêu cách để điều chế? Và những cách nào sẽ đạt hiệu quả nhất?

* Điều chế O 2

- Trong PTN:

+) Bạn cần phải biết phương pháp để điều chế O2 trong PTN dựa trênnguyên tắc nào? Từ đó viết các PTHH minh họa? Dụng cụ và hóa chất cần thiết

để điều chế? Cách lắp đặt dụng cụ? Tại sao phải lắp đặt dụng cụ như vậy?

Ví dụ: Để điều chế các O2 trong PTN ta dùng phương pháp nhiệt phân

những hợp chất giàu oxi và kém bền với nhiệt (như KMnO 4 ; KClO 3 …)

+) Từ nước: Điện phân nước: Khi điện phân nước sản phẩm sinh ra khí

H2(điện cực âm) và khí O2 (điện cực dương) : dp

2H O   2H  + O 

- Đặc điểm cấu tạo nguyên tử của oxi, công thức phân tử của oxi.

- Tính chất hoá học : tính oxi hóa mạnh của oxi

- Phương pháp điều chế oxi trong phòng thí nghiệm và trong công nghiệp

- Ứng dụng quan trọng của oxi

Hiểu được:

- Hiểu được oxi có tính oxi có tính oxi hóa mạnh

Kĩ năng:

- Viết được cấu hình electron nguyên tử của oxi

- Xác định được vị trí của oxi trong bảng tuần hoàn

- Viết các PTHH minh hoạ tính chất hoá học của oxi và phản ứng điều chếoxi trong phòng thí nghiệm

- Phân biệt khí oxi với chất khí khác

Phát triển năng lực:

- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn hóa học

- Năng lực vận dụng kiến thức hoá học vào cuộc sống

- Năng lực thực hành hóa học

2 OZON

Kiến thức

Biết được: - Công thức phân tử của ozon.

- Tính chất vật lí đặc trưng của ozon

- Tính chất hóa học: tính oxi hóa rất mạnh và mạnh hơn oxi

- Ứng dụng của ozon

- Sự tạo thành và vai trò của ozon trong tự nhiên

Kỹ năng

- Viết được các PTHH minh họa tính chất hóa học của ozon

- Phân biệt khí oxi và khí ozon

Phát triển năng lực:

- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn hóa học

- Năng lực vận dụng kiến thức hoá học vào cuộc sống.