Sử dụng chuyên đề giáo dục, phòng, chống HIV AIDS vào dạy

Trước thực trạng trên và qua thực tế dạy học môn giáo dụccông dân ở trường Trung học phổ thông theo Tôi ngoài việc đưa vấn đề giáo dục phòng, chốngHIV/AIDS vào tích hợp dạy học bộ môn th

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

THANH HÓA, NĂM 2018

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 3

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo

dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường

18

1 MỞ ĐẦU.

1.1 Lí do chọn đề tài

Nhiễm HIV/AIDS là một đại dịch nguy hiểm nhất trong lịch sử văn minh của loài người Những

ca bệnh đầu tiên được phát hiện vào mùa xuân năm 1981, sau đó số ca mới tăng liên tục, xâm chiếmtất cả các lục địa trên thế giới Tính đến năm 2003, cả thế giới có khoảng 60 triệu người nhiễm HIV,hơn một phần ba trong số này đã chết! Rủi ro thay, hiện nay đại dịch nhiễm HIV/AIDS vẫn chưahoàn toàn được kiểm soát và tiếp tục gây nhiều hậu quả trầm trọng cho hầu hết các nơi trên thế giới,đặc biệt là ở châu Phi vùng phía dưới sa mạc Sahara, Nam á và Đông Nam á, Trung - Nam Mỹ,

Đông Âu

Trong những năm vừa qua, Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ phát triển kinh

tế nhanh nhất thế giới Với cơ chế kinh tế thị trường, hội nhập với thế giới đã có những tác động tíchcực tới các mặt của đời sống xã hội, trong đó có Giáo dục và Đào tạo Bên cạnh đó, mặt trái của cơchế thị trường cũng bộ lộ và ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động xã hội Một trong những ảnh hưởngtiêu cực của hội nhập và giao lưu thế giới là sự du nhập nhanh chóng các hiện tượng lạm dụng và sửdụng chất gây nghiện, chất ma túy, lối sống buông thả, đề cao lối sống cá nhân, kích dục là nhữngnguyên nhân đưa tới căn bệnh HIV/AIDS – “căn bệnh thế kỷ”, một căn bệnh mà ngày nay con ngườichưa có thuốc và phương pháp nào để chữa khỏi được

Hiện nay, có thể khẳng định rằng HIV/AIDS đã có mặt ở tất cả các tỉnh thành tỉnh thành củaViêt Nam Tính đến ngày 30/9/2010, cả nước có 180.312 người nhiễm HIV/AIDS đang còn sốngđược báo cáo, trong đó có 42.339 bệnh nhân AIDS và tổng số người chết do AIDS đã được báo cáo

là 48.368 người

Cho đến nay, có 100% tỉnh, trên 74% số xã, phường và 97,8% số quận/huyện trong toàn quốc đã

có báo cáo về người nhiễm HIV/AIDS Thành phố Hồ Chí Minh vẫn là địa phương có số ngườinhiễm HIV/AIDS được báo cáo cao nhất, chiếm khoảng 23% số người nhiễm HIV/AIDS được báocáo của cả nước

Thực tế cho thấy, có nhiều nguyên nhân đẫn đến HIV/AIDS , một trong số đó là do sự thiếu hiểubiết về HIV/AIDS ở Việt Nam hiện nay vẫn còn một bộ phận lớn người lao động và người sử dụnglao động, học sinh có nguy cơ bị nhiễm HIV do nhận thức về HIV/AIDS chưa đúng, chưa đầy đủdẫn đến việc không thực hiện các biện pháp an toàn đối với HIV/AIDS HIV/AIDS có nguy cơ lâylan nhanh một phần do vấn đề tuyên truyền, phòng chống HIV/AIDS chưa được quan tâm đúngmức, trong đó phải kể đến các trường THPT Có thể khẳng định rằng, người lao động, người sử dụnglao động đa phần đều trải qua cấp học phổ thông Vì vậy, nếu trong việc tuyên truyền, giáo dục chohọc sinh – người chủ tương lai của đất nước có được những hiểu biết và nhận thức đúng đắn vềHIV/AIDS và tác hại của nó có một ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc hạn chế đại dịch nàytrong một tương lai gần

Từ thực tế cho thấy trong những năm qua hiệu quả của việc giáo dục, phòng, chống HIV/AIDStrong nhà trường đạt hiệu quả không cao Trước thực trạng trên và qua thực tế dạy học môn giáo dụccông dân ở trường Trung học phổ thông theo Tôi ngoài việc đưa vấn đề giáo dục phòng, chốngHIV/AIDS vào tích hợp dạy học bộ môn thì giáo viên có thể giành một tiết ngoại khóa của môn giáodục công dân lớp 10 để giảng dạy cho học sinh tìm hiểu về vấn đề này Để giúp giáo viên có nhữngkiến thức, thông tin về vấn đề vấn đề HIV/AIDS trong day học bộ môn Tôi mạnh dạn đưa ra sáng

kiến: “Sử dụng chuyên đề giáo dục, phòng, chống HIV/AIDS vào dạy – học tiết 16: “ngoại khóa

những vấn đề xã hội ở địa phương” môn giáo dục công dân lớp 10.

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Thực hiện đề tài “Sử dụng chuyên đề giáo dục, phòng, chống HIV/AIDS vào dạy – học tiết16: ngoại khóa những vấn đề xã hội ở địa phương môn giáo dục công dân lớp 10” không ngoài mụcđích góp phần cùng với nhà trường đẩy mạnh công tác tuyền truyền phòng, chống HIV/AIDS trong

học đường, góp phần giáo dục đạo đức và nhân cách của học sinh trong việc tránh xa các tệ nạn xãhội.

Qua đề tài này, còn giúp tuyên truyền về chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luậtcủa nhà nước trong học sinh – người chủ tương lai của đất nước về giáo dục phòng chốngHIV/AIDS trong tình hình mới

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Đề tài này tập trung nghiên cứu, tổng kết về chủ đề HIV/AIDS, cụ thể: nghiên cứu tổng kết

về thực trạng dịch bệnh HIV/AIDS trên thế giới và ở Việt Nam, nguyên nhân lây nhiễm và nhữngcon đường lây nhiễm HIV/AIDS thường gặp trong thực tế đời sống và các biện pháp phòng, chốngHIV/AIDS

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

Đây là một tiết ngoại khóa về vấn đề xã hội ở địa phương vì vậy để đạt hiệu quả cao trongdạy học giáo viên có thể sử dụng nhiều các đồ dùng kết hợp đa dạng các phương pháp dạy học như:Máy chiếu, tranh ảnh, bảng biểu, phiếu học tập, câu hỏi tình huống và phương pháp đàm thoại, đóngvai, thảo luận, trò chơi…

Đề tài được viết dựa trên các phương pháp nghiên cứu thực tiễn như:

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp phỏng vấn

- Phương pháp thống kê toán học

- Phương pháp tổng kết rút kinh nghiệm

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lí luận.

Như chúng ta đã biết, xã hội ngày càng phát triển cùng với đó kéo theo không ít hệ lụy domặt trái của cơ chế thị trường đưa lại như sự bùng nổ thông tin, sự hội nhập của nhiều nền văn hóacủa các nước phương tây, của lối sông thực dụng, ăn chơi đua đòi…Nhiều gia đình học sinh, cha mẹphải bươn chảy trong cuộc sống mưu sinh, bỏ quên con cái, sao nhãng trong quản lí quỹ thời giancủa học sinh - điểm tựa là gia đình đối với các em không còn nữa

Đã có thời gian chúng ta chỉ coi trong việc dạy văn hóa cho học sinh học thật giỏi mà quên điđiều quan trọng là dạy cho học sinh “học làm người”, quên đi việc rèn luyện các kỹ năng sống chocác em, nhất là các kỹ năng phòng, chống các tệ nạn xã hội, trong đó đặc biệt là kỹ năng tuyềntruyền phòng, chống đại dịch thế kỷ HIV/AIDS

Như chúng ta đã biết mục tiêu đào tạo của trường Trung học phổ thông là hình thành và pháttriển con người toàn diện cho các thế hệ trẻ, đây là những công dân tương lai có đầy đủ: đạo đức, trítuệ, thẩm mỹ, thể lực Theo yêu cầu của sự nghiệp cách mạng XHCN hiện nay của Đảng để đạtđược mục tiêu trên, trường Trung học phổ thông phải có những chương trình giáo dục và giáo dưỡngphải đảm bảo cho phù hợp với nhiệm vụ của đất nước, giữ được con người Việt Nam trong thời đạimới Từ năm 1990 – 1992 đến nay Đảng ta đã xác định môn giáo dục công dân là một môn khoa học

xã hội trong nhà trường Trung học phổ thông Chính vì vậy, môn giáo dục công dân có vai trò hếtsức quan trọng, nó kết hợp với các môn khoa học khác trong nhà trường nhằm đào tạo con ngườimới cho đất nước những con người Việt Nam có tri thức khoa học, có đạo đức, có năng lực hoạtđộng thực tiễn; có phẩm chất chính trị; có ý thức trách nhiệm

Hiện nay, việc dạy học bộ môn giáo dục công dân không đơn thuần là dạy học kiến thức trongsách giáo khoa mà dưới chủ trưởng của Bộ giáo dục thì hiện nay việc dạy học tích hợp các vấn đềtrong xã hội như: Vấn đề ma túy học đường, vấn đề ô nhiễm môi trường, vấn đề tham nhũng đượcxem là bắt buộc đối với quá trình dạy học bộ môn

Đối với việc dạy học tích hợp nội dung phòng, chống HIV/AIDS trong trường học thì với chỉ thị

số 61/2008/CT-BGDĐT ngày 12 tháng 11 năm 2008 của Bộ giáo dục và đào tạo về “Tăng cường

công tác phòng, chống HIV/AIDS trong ngành giáo dục” là cơ sở cho cán bộ giáo viên nói chung và

giáo viên giảng dạy bộ môn giáo dục công dân nói riêng triển khai nội dung dạy học tích hợp nộidung giáo dục phòng, chống HIV/AIDS trong thực tế nhà trường

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

Như chúng ta đã biết, HIV/AIDS là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có thể tấn công bất kỳ ai,

có thể lan truyền trong cộng đồng và xâm nhập vào các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp Lan nhiễmHIV/AIDS không phân biệt tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp, địa vị xó hội bất kỳ ai nếu không hiểubiết đầy đủ về HIV/AIDS và không thực hiện các hành vi an toàn đều có nguy cơ bị nhiễmHIV/AIDS Vì vậy, việc tuyên truyền, phòng chống về HIV/AIDS có một ý nghĩa vô cùng quantrọng trong việc hạn chế đại dịch này

Hiện nay, ở các trường THPT nói chung và trường THPT Hậu Lộc 3 nói riêng công tác giáo dụcphòng, chống HIV/AIDS luôn được các nhà trường quan tâm, chú trọng Trước thực trạng tệ nạn matúy, mai dâm, HIV/AIDS ngày càng lan rộng, có nguy cơ xâm nhập học đường, vì vậy công tácphòng, chống HIV/AIDS không còn là việc riêng của Đảng và Nhà nước mà còn là việc của các nhàtrường, của thầy, cô giáo Thực tế trong những năm qua công tác phòng, chống HIV/AIDS trongtrường THPT Hậu Lộc 3 đã được triển khai trên nhiều lĩnh vực và đã thu được một số kết quả, gópphần quan trọng trong việc nâng cao nhận thức về HIV/AIDS cho học sinh Tuy nhiên, với thực tếtrong các môn học ở trường Trung học phổ thông không có môn học nào, bài học nào đi sâu vàochuyên đề về phòng, chống HIV/AIDS mà phần lớn vấn đề về HIV/AIDS chỉ được tích hợp vào một

số bài, một số kiến thức của một số môn đặc thù như: môn Giáo dục công dân, môn Địa lý, mônSinh, môn Văn học Mặt khác, các tài liệu, thông tin về HIV/AIDA rất là hạn chế, vì vậy rất khó để

giáo viên tích hợp vào môn học một cách có hiệu quả, có khai tích hợp cũng chỉ mang mang tính qualoa, đại khái một khi giáo viên dạy học cũng không am hiểu về vấn đề này Tất cả điều này đã làmcho công tác tuyên truyền phòng, chống HIV/AIDS gặp nhiều khó khăn, học sinh cũng bị hạn chế rấtlớn khi muốn tìm hiểu về HIV/AIDS, học sinh không biết nhiều về những thông tin, nguyên nhân vàtác hại của HIV/AIDS.

Từ thực tế đó cho chúng ta thấy rằng hiệu quả của việc giáo dục, phòng, chống HIV/AIDStrong nhà trường còn mang tính mùa vụ, đạt hiệu quả không cao Điều này thể hiện ở năm học 2014

- 2015 khi chưa đưa chuyên đề giáo dục phòng, chống HIV/AIDS vào giảng dạy tiết ngoại khóa môn giáo dục công dân lớp 10 Tôi thông qua phiếu điều tra xã hội học về các con đường lây nhiễm và không lây nhiễm HIV/AIDS ở lớp: 10A1, 10A2, 10A3, 10A4, 10A5, 10A6, 10A7 có kết quả như sau:

TT HIV/AIDS lây truyền qua con đường

đúng

Nhận thức không đúng

Nhận thức không rõ

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

I Cách thực hiện.

CHỦ ĐỀ: “TÌM HIỂU VỀ HIV/AIDS VÀ CÁCH PHÒNG CHỐNG”

1 Mục đích: Giúp học sinh nắm được:

a Về kiến thức:

- Hiểuđược thế nào là HIV, thế nào là AIDS Phân biệt được HIV và AIDS

- Hiểu được sự nguy hiểm, diễn biến và tác hại của HIV/AIDS

- Các con đường lây truyền HIV/AIDS và cách phòng chống

- Thông tin cơ bản về ma túy

b Về kỹ năng :

Biết được tác hại của HIV/AIDS đối với cá nhân, gia đình và xã hội Biết giữ mình không bịnhiễm HIV/AIDS Rèn luyện kỹ năng phòng, chống đại dịch HIV/AIDS cho bản thân, gia đình và xãhội

c Về thái độ :

- Không phân biệt đối xử với người bị nhiễm HIV/AIDS

- Tham gia ủng hộ đấu tranh, tuyên truyền giáo dục, phòng, chống tệ nạn HIV/AIDS

2 Phương pháp:

Kết hợp phương pháp đàm thoại với thảo luận nhóm, động não, thuyết trình

3 Tài liệu và phương tiện

- Máy chiếu hắt; máy Projector

- Các đoạn video về cấu tạo HIV/AIDS

- Tranh, ảnh liên quan về HIV/AIDS

- Thông tin về HIV/AIDS

+ Rèn luận tư duy logic và phân tích của học sinh

- Cách tiến hành: Giáo viên yêu cầu 6 học sinh đứng thành vòng tròn từ số 1 đến số 6, người quản

trò đứng giữa vòng tròn đó Trong thời gian 5 giây lần lượt từ số 1 đến số 6 sẽ phải kể ra một loạibệnh mà con người thường mắc phải Người nào trả lời sai, không trả lời được hoặc trả lời trùng vớiđáp án mà người trước đã trả lời thì người đó bị loại Cuộc chơi cứ tiếp tục như vậy người cuối cùngcòn lại là người chiến thắng

- Ý nghĩa: Qua trò chơi giáo viên nhấn mạnh cuộc sống của mỗi chúng ta luôn phải đối mặt vớinhững căn bệnh nguy hiểm đe dọa đến tính mạng và tài sản của cá nhân, gia đình và thậm chí là xãhội Nguyên nhân của những căn bệnh này có thể là do di truyền, do vô tình nhưng trong đó cũng

có những nguyên nhân bị bệnh do sự thiếu hiểu biết Một trong những căn bệnh mà các em vừa kểthì căn bệnh AIDS là một trong những căn bệnh nguy hiểm nhất Vậy HIV là gì? AIDS là gì? Có tạihai như thế nào? Con đường lây nhiễm và cách phong chống?

2 Hoạt động hình thành kiến thức.

* Hoạt động 1: Thảo luận lớp tìm hiểu “Tình hình HIV/AIDS trên thế giới và ở việt nam”

- Mục tiêu: Giúp học sinh hiểu thực trạng của đại dịch HIV/AIDS trên thế giới và Việt Nam hiệnnay

- Cách tiến hành:

+ Bước 1: Giáo viên sử dụng máy chiếu Projector cho học sinh xem một số thông tin về số trườnghợp nhiễm HIV/AIDS trên thế giới và ở Việt Nam

+ Bước 2: Giáo viên đặt câu hỏi chia cho học sinh thảo luận lớp:

- Em hãy cho biết tình hình lây nhiễm HIV/AIDS trên thế giới và ở Việt Nam?

- Em hãy cho biết tình hình lây nhiễm HIV/AIDS ở địa phương em?

- Em có nhận xét gì về thực trạng HIV/AIDS ở trên thế giới và Việt Nam?

Trên cơ sở học sinh trả lời giáo viên kết hợp giảng diễn và kết luận:

A TRÊN THẾ GIỚI.

Mặc dù chỉ mới xuất hiện cách đây 37 năm, nhưng nhiễm HIV/AIDS đã trở nên một dịch bệnh

có tính cách quốc tế Ngày 5 tháng 6 năm 1981, ca đầu tiên về bệnh suy miễn dịch bất bình thường

có thể gây tử vong được phát hiện ở một người nam đồng tính luyến ái và người nghiện dùng chungkim chích tại California, Hoa Kỳ Theo số liệu được Tổ chức Y tế Thế giới WHO công bố cho thấy,trong năm 2017, trên toàn thế giới đã có hơn 41 triệu người tử vong vì HIV và 119 quốc gia đã báocáo kết quả có khoảng 95 triệu người đã xét nghiệm HIV Bên cạnh đó, vẫn còn hơn 37 triệu ngườiđang sống cùng loại virus nguy hiểm này, đủ để thấy HIV/AIDS vẫn đang là một trong những vấn đề

y tế cộng đồng nghiêm trọng nhất trong lịch sử

Hiện nay theo tổ chức Y tế thế giới WHO:

- Cứ 7 giây trôi qua thế giới có thêm 1 người bị nhiễm HIV/AIDS

- Cứ 1 giờ trôi qua thế giới có thêm 500 người bị nhiễm HIV/AIDS

- Cứ 1 ngày trôi qua thế giới có thêm 14.000 người bị nhiễm HIV/AIDS

B Ở VIỆT NAM.

1 Tình hình nhiễm HIV/AIDS

Tính từ ca nhiễm HIV đầu tiên được phát hiện năm 1990 tại TP Hồ Chí Minh cho đến hếtngày 19/1/2018 toàn quốc hiện có 209.450 người nhiễm HIV còn sống và đến nay đã có hơn 94.000người tử vong vì AIDS Đó là thông tin được Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đưa ra tại Hộinghị trực tuyến tổng kết công tác năm 2017 và phương hướng nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu năm

2018 của Bộ Y tế ngày 19/1 Theo Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến, hiện số người nhiễm HIV của cả

nước hiện còn sống là 209.450 nghìn người Trong đó 90.100 trường hợp đã chuyển sang giai đoạnAIDS; số người tử vong do HIV/AIDS của cả nước tính đến thời điểm trên là 94.620 người Tiếp tụckhống chế được tỷ lệ nhiễm HIV/AIDS dưới 0,3% và giảm số người nhiễm mới

Tỷ lệ người hiện mắc HIV toàn quốc trên 100.00 dân theo số báo cáo là 248 người, tỉnh ĐiệnBiên vẫn là địa phương có tỷ lệ hiện mắc HIV trên 100.000 dân cao nhất cả nước (875), tiếp đến làthành phố Hồ Chí Minh (690), thứ 3 là Thái Nguyên (636)

Trong 3 tháng đầu năm 2014, có 2012 trường hợp mới phát hiện nhiễm HIV được báo cáo, 928người nhiễm HIV chuyển sang giai đoạn AIDS; 300 người nhiễm HIV/AIDS tử vong 10 tỉnh có sốtrường hợp xét nghiệm mới phát hiện dương tính lớn nhất trong 3 tháng đầu năm 2014, bao gồm TP

Hồ Chí Minh 374 trường hợp, Sơn La 94 trường hợp, Điện Biên 79 trường hợp; Yên Bái 74 trườnghợp; Lai Châu 70 trường hợp; Đồng Tháp 70 trường hợp; Kiên Giang 70 trường hợp; Thái Nguyên

56 trường hợp; Đồng Nai 56 trường hợp; Nghệ An 56 trường hợp

So sánh cùng kỳ 3 tháng đầu năm 2014 với năm 2013: số trường hợp mới phát hiện nhiễm HIVgiảm 35% (1105 trường hợp), số bệnh nhân AIDS giảm 47% (815 trường hợp), tử vong do AIDSgiảm 53% (337 trường hợp), 12 tỉnh có số người nhiễm HIV được mới phát hiện tăng hơn so vớicùng kỳ năm 2013 (chi tiết 10 tỉnh có số người nhiễm HIV tăng tại bảng 1) và 46 tỉnh có số ngườinhiễm HIV phát hiện mới giảm (chi tiết 10 tỉnh có số người nhiễm HIV giảm tại bảng 2)

B ng 1 10 t nh có s ng ả ỉ ố ườ i nhi m HIV tăng cao nh t so v i cùng ễ ấ ớ

Bảng 2 10 tỉnh có số người nhiễm HIV giảm nhiều nhất so với cùng kỳ năm 2013.

ST Tỉnh HIV Phát hiện 2014 HIV phát hiện 2013 Số HIV giảm % giảm

Phần lớn các tỉnh có số người nhiễm HIV cao là các tỉnh, thành phố có dân số cao và kinh tếphát triển, tuy nhiên một số tỉnh có người nhiễm HIV cao như Sơn La, Thái Nguyên có người nhiễmHIV cao liên quan nhiều đến số người nghiện chích ma túy cao.

Phân tích xu hướng và hình thái dịch HIV trên toàn quốc:

Biểu 1: Số người phát hiện mới nhiễm HIV/AIDS

và tử vong qua các năm

Biểu 2: So sánh tỷ lệ nhiễm HIV trên

100.000 dân của cả nước và các khu vực

Xu hướng dịch HIV tiếp tục giảm qua các năm, tuy nhiên các vùng miền có mức độ dịchHIV khác nhau, tỷ lệ hiện mắc HIV trên 100.000 dân cao ở các khu vực miền núi phía bắc, các tỉnh miền đông nam bộ (bao gồm cả TP Hồ Chí Minh).

Biểu đồ 3 Phân bố người nhiễm HIV theo giới qua các năm

Phân bố người nhiễm HIV theo giới: phát hiện trong quý 1 năm

2014 ở nam giới chiếm 67,6%, nữ giới chiếm 32,4%, thay đổi nhỏ không đáng kể so với cùng kỳ năm 2013.

Biểu đồ 4: Phân bố người nhiễm HIV

Theo nhóm tuổi cùng kỳ năm 2013 và 2014

Biểu đồ 5: Phân bố người nhiễm HIV theo

nhóm tuổi qua các năm

Trong số người nhiễm HIV được phát hiện trong năm quý 1 năm 2014 cho thấy chủ yếu tập

trung ở nhóm tuổi từ 20-39 tuổi với chiếm từ 74,9% số người nhiễm HIV (biểu đồ 5a) Xu hướng tỷ

người nhiễm HIV được phát hiện thuộc nhóm tuổi 30-39 ngày càng chiếm tỷ lệ chính so với nhữngnhóm còn lại, tuổi bị mắc HIV có xu hướng tập trung vào nhóm tuổi 30-39

Phân bố người nhiễm HIV theo các nhóm đối tượng:

Biểu đồ 6: Phân bố người nhiễm HIV

theo nhóm đối tượng quý 1 năm 2014 Biểu 7: Phân bố người nhiễm HIV theo nhóm đốitượng qua các năm

Tỷ lệ người nhiễm HIV là người nghiện chích ma túy vẫn chiếm chủ yếu, đang có xu hướnggiảm dần từ 2008 đến 2012, tuy nhiên trong năm 2013, tỷ lệ người nhiễm HIV được phát hiện báocáo là người nghiện chích ma tuý có tăng nhẹ, chiếm 39,2% và trong quý 1 năm 2014 tỷ lệ này giảmchỉ còn chiếm 34,1% Ngược lại, tỷ lệ người nhiễm HIV được phát hiện là đối tượng tình dục khácgiới có xu hướng gia tăng, trong gia đoạn từ 2007 đến 2012 Tuy nhiên, trong quý 1 năm 2014 phân

bố người nhiễm HIV được phát hiện và báo cáo là đối tượng tình dục khác giới giảm còn 19,2% Cácnhóm còn lại chiếm một tỷ lệ thấp

Nhận xét chung, Phần lớn trường hợp nhiễm HIV ở Việt Nam nằm trong độ tuổi trẻ từ 20-39

tuổi chiếm 83,39%, trong đó số người nhiễm HIV từ 20-29 tuổi chiếm 52,20%; từ 30-39 chiếm31,19% Tỷ lệ nhiễm ở độ tuổi từ 40-49 tuổi chiếm 8,05% và trên 50 tuổi chiếm 1,75% Nhiễm HIV

ở lứa tuổi vị thành niên từ 14 -19 tuổi chiếm 4,22%, các trường hợp nhiễm ở trẻ em dưới 13 tuổichiếm 1,78% ở nước ta, HIV chủ yếu qua con đường tiêm chích ma tuý không an toàn Đầu nhữngnăm 90, có tới 80% người nhiễm HIV là do tiêm chính ma tuý, đến cuối những năm 90 tỷ lệ này tuy

có giảm xuống song vẫn còn khoảng 70% Đến nay, số người nhiễm HIV do tiêm chính ma tuý giảmxuống còn 44,35% Phân tích hình thái nguy cơ lây nhiễm cho thấy, trong số những người mới đượcphát hiện nhiễm HIV trong 9 tháng đầu năm có 49% bị nhiễm qua đường máu,38% qua đường tìnhdục, 3% qua đường mẹ - con và 10% không rõ đường lây Tỷ lệ người nhiễm HIV là nam chiếm70,8% và nữ chiếm 29,2% Phần lớn người nhiễm HIV được phát hiện trong 9 tháng qua là ở nhómtuổi từ 20-39 (chiếm 82%), trẻ em dưới 15 tuổi chiếm gần 3%

2 Ở Thanh Hóa:

Tình hình lây nhiễm HIV còn đang phát triển, theo thông tin từ Sở Y tế Thanh Hóa cho biết,tính đến ngày 30 tháng 11 năm 2017 lũy tích các trường hợp nhiễm HIV/AIDS được phát hiện trongtoàn tỉnh là 7.932 người, 2.425 trường hợp tử vong do AIDS Số người nhiễm HIV mới phát hiệntrong 11 tháng năm 2017 là 444 người, tập trung chính ở nhóm người nghiện chích ma túy, lây quađường máu

Số người nhiễm HIV/AIDS hiện đang được quản lý, chăm sóc, tư vấn và điều trị ARV mớităng so với cùng kỳ 2016; trong năm đã xét nghiệm HIV cho 77.813/76.494 khách hàng được tư vấnxét nghiệm, có 1% khách hàng có kết quả HIV (+), 444/763 khách hàng được rà soát có tên tuổi

quản lý tại địa phương được nhập vào phần mềm quản lý, tỷ lệ chuyển tiếp thành công vào điều trịchiếm 83,6%.

Các đối tượng nghiện ma túy đang điều trị uống thuốc Methadone

Về công tác điều trị Methadone, toàn tỉnh đang triển khai cung cấp dịch vụ tại 24 cơ sở điềutrị và 14 điểm cấp phát thuốc tại 21 huyện, đang điều trị cho 2.807 bệnh nhân, đạt 73,8% chỉ tiêu,trong đó có trên 80% số bệnh nhân điều trị trên 2 tháng xét nghiệm (-) với các chất dạng thuốcphiện, trên 90% bệnh nhân tăng cân, bệnh nhân tuân thủ pháp luật, hòa nhập xã hội, có sức khỏe, tìmđược việc làm phù hợp, ổn định cuộc sống

* Hoạt động 2: Dùng phương pháp thảo luận lớp, vấn đáp để tìm hiểu “HIV là gì? AIDS là gì”

- Mục tiêu: Giúp học sinh hiểu được thế nào là HIV/AIDS, HIV có phải là AIDS?

- Cách tiến hành:

+ Bước 1: Giáo viên sử dụng máy chiếu Projector cho học sinh xem một số tranh ảnh về người bịnhiễm HIV/AIDS

+ Bước 2: Giáo viên đặt câu hỏi chia cho học sinh thảo luận lớp:

- Theo em thế nào là HIV? thế nào là AIDS?

- HIV có phải là AIDS?

- Em hiểu như thế nào về các từ khoa học: Hội chứng, suy giảm miễm dịch ?

Học sinh những câu trả lời của học sinh giáo viên giảng giải và kết luận:

* HIV: viết tắt của Tiếng Anh là:

H : Human – Người

I : Immunodeficiency – Suy giảm miễn dịch

V : Virus – Vi rút

=> Như vậy, HIV là vi rút gây suy giảm miễn dịch ở người

* AIDS: viết tắt của cụm từ Tiếng Anh là:

A – Acquired – Mắc phải, không phải do di truyền mà do bị tác động của các tác nhân gâybệnh mà thành bệnh

I – Immune – Hệ miễn dich

D – Deficiency-Suy giảm

S – Syndrome – Hội chứng tập hợp của nhiều triệu chứng, nhiều bệnh tật

=> Như vậy, AIDS là hội chứng, suy giảm miễn dịch ở người do HIV gây ra AIDS là giai đoạncuối của quá trình nhiễm vi rút HIV

* Hội chứng, suy giảm, miễn dịch:

- Hội chứng: Tập hợp triệu chứng và dấu hiệu bênh

- Suy giảm miễn dịch: Suy giảm chức năng bảo vệ cơ thể chống lại sự tấn công của các mầmbệnh (vi trùng, virus, vi nấm )

* HIV có phải là AIDS không?

- HIV chưa phải là AIDS Một người bị vi rút HIV xâm nhập vào cơ thể đó là người nhiễmHIV hoặc HIV dương tính Người đó vẫn khoẻ mạnh và vẫn có khả năng làm việc trong nhiềunăm

- AIDS là giai đoạn cuối của nhiễm vi rút HIV Cơ thể không có khả năng chống đỡ nhiều bệnhtật tấn công cùng một lúc, người đó được gọi là bệnh nhân AIDS

* Hoạt động 3: Dùng phương pháp thảo luận lớp, vấn đáp tìm hiểu :HIV nguy hiểm như thế nào? Diễn biến của dịch bệnh?

- Mục tiêu: Giúp học sinh hiểu được sự nguy hiểm của HIV và các giai đoạn phát triển của bệnh

- Cách tiến hành:

+ Bước 1: Giáo viên sử dụng máy chiếu Projector cho học sinh xem đoạn video về hình ảnh vi rútHIV lên máy chiếu

+ Bước 2: Giáo viên đặt câu hỏi chia cho học sinh thảo luận lớp:

- HIV xâm nhập vào cơ thể con người gây nguy hiểm gì ?

- HIV lây truyền trong điều kiện nào?

- Theo em sau khi nhiễm HIV người bệnh có những biểu hiện ra sao? Diễn biến bệnh như thế

nào ?

Trên cơ sở học sinh thảo luận trả lời giáo viên giảng giải và kết luận:

VI RÚT HIV

Hệ thống miễn dịch rất quan trọng với cơ thể con người Nhờ có hệ thống này con ngườiđược bảo vệ trước các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng của môi trường ngoài và

kể cả môi trường trong của cơ thể Hệ thống miễn dịch bao gồm miễn dịch tế bào (các bạch cầu) vàmiễn dịch dịch thể do các tế bào lymphô tiết ra

Khi bị nhiễm HIV hệ thống miễn dịch đặc biệt là các tế bào lymphô bị virus HIV tấn công vàxâm nhập vào bên trong tế bào, phát triển và nhân lên trong tế báo lymphô sau đó phá vỡ các tế bàonày gây tình trạng suy giảm miễn dịch ở người

Với tình trạng suy giảm miễn dịch cơ thể chúng ta bị suy yếu và dễ nhiễm các bệnh nhiễmtrùng khác như viêm phổi do nấm, tiêu chảy kéo dài, lao đồng thời lâm vào tình trạng suy kiệt và

có thể dẫn đến chết

* HIV lây truyền trong điều kiện nào?

- Phải có mặt của vi rút HIV: Vi rút HIV không tự sinh ra Với một người không có vi rút HIV thì

người đó có làm gì dính đến máu hay quan hệ tình dục không dùng bao cao su thì người đó cũngkhông thể có trong mình vi rút HIV được Nhưng cái khó là thường người ta không thể biết được làngười ta có bị nhiễm HIV hay không

- Phải có lượng HIV đủ lớn: HIV tồn tại trong rất nhiều chất dịch của cơ thể con người nhưng có

những dịch không có chứa HIV hoặc là chứa rất ít không đủ để có thể làm lây nhiễm, chẳng hạnnhư: dịch nước bọt, nước mắt, nước tiểu, mồ hôi HIV có nhiều nhất ở trong máu và trong chất dịchsinh dục (dịch âm đạo và tinh dịch), đây là thủ phạm làm lây nhiễm vi rút HIV lớn nhất Ngoài ra,sữa mẹ cũng có khả năng làm lây nhiễm HIV tuy nhiên, ít hơn nhiều so với máu và các dịch tiết của

cơ thể

- Vi rút phải đi vào trong cơ thể: Lớp da bình thường bên ngoài cơ thể là một vỏ bọc chắc chắn, nếu

không bị sây sát gì thì HIV không đi qua được Vi rút HIV đi được vào cơ thể theo kim tiêm đâm vàođường máu hoặc qua vết xước da Ngoài ra, nó còn đi qua được lớp niêm mạc (da mỏng) trong âmđạo, trong lỗ dương vật, bên trong hậu môn để vào máu

* Diễn biến sau khi nhiễm HIV:

Sau khi bị nhiễm HIV, cơ thể sẽ trải qua 4 giai đoạn bệnh lý như sau:

2/ Giai đoạn nhiễm trùng

không triệu chứng:

Cơ thể gần như bình thường, không có biểu hiện triệu chứng Lúcnày bạch cầu chỉ bị tiêu diệt ít không đáng kể Virus tiếp tục sinhsôi nảy nở, nhìn bề ngoài không ai có thể biết được bệnh nhân đãnhiễm HIV, ngay cả chính bản thân người bệnh (nếu chưa xétnghiệm máu) Thời gian này kéo dài từ 5 đến 10 năm

3/ Giai đoạn cận AIDS:

Sau vài tháng đến vài năm từ lúc bị nhiễm sẽ xuất hiện các triệuchứng như sút cân, sốt dai dẳng, đổ mồ hôi ban đêm, nổi hạch, tiêuchảy các triệu chứng kéo dài hoặc tái đi tái lại báo hiệu tình trạng

hệ miễn dịch đã bắt đầu suy sụp

4/ Giai đoạn bệnh AIDS:

Hệ miễn dịch bị tàn phá gần hết, người bệnh dễ dàng vì các nhiễm

trùng cơ hội như viêm màng não, viên phổi, viên ruột hoặc ung thưmạch máu, ung thư hạch giai đoạn này thường kéo dài không quáhai năm Có một số thuốc được dùng trong giai đoạn này nhưng chỉgiúp kéo dài sự sống, còn không điều trị dứt bệnh

(GV: dùng một số hình ảnh về tác hại của HIV/AIDS đối với con người qua phụ lục 1)

* Hoạt động 4: Dùng phương pháp vấn đáp tìm hiểu: Con đường lây truyền HIV

- Mục tiêu: Giúp học sinh hiểu được các con đường lây nhiễm HIV

- Cách tiến hành:

+ Bước 1: Giáo viên sử dụng máy chiếu Projector đưa ra các hình ảnh gắn với những tình huống đểhợp để học sinh suy nghĩ lựa chọn

+ Bước 2: Giáo viên đặt câu hỏi chia cho học sinh lựa chọn trả lời:

- Theo em bệnh AIDS lây truyền qua những đường nào trong số các đường sau?

- HIV không lây truyền qua đường nào?

Họs inh trả lời, GV giảng giải và kết luận:

* HIV có thể lây truyền theo ba con đường:

- Đường tình dục:

Xác suất lây truyền qua quan hệ tình dục với người bị nhiễm HIV (không sử dụng biện phápbảo vệ) là 1/1.000 đến 1/100 (được tính trên quần thể) Nhưng với từng cá nhân có hành vi tình dụckhông bảo vệ thì xác suất lây nhiễm HIV luôn là 1 hoặc 0 Do vậy, cách tự biện minh cho hành vinguy cơ của mình là 100 lần quan hệ mới có thể nhiễm virus là hoàn toàn sai lầm và nguy hại Khảnăng lây nhiễm này sẽ tăng gấp nhiều lần, nếu một trong hai người bị mắc các bệnh lây truyền quađường tình dục như: Lậu, giang mai, sùi mào gà, nấm, Herpes

HIV có thể lây truyền qua tất cả các cách giao hợp, nhất là các cách giao hợp gây xây xướchoặc có thương tổn từ trước (qua đường hậu môn, giao hợp dương vật miệng có tổn thương dươngvật và chảy máu chân răng) Hướng lây nhiễm trong quan hệ tình dục đường miệng từ tinh dịch, dịchtiết âm đạo đến môi miệng người dùng miệng nếu có tổn thương Hướng ngược lại cũng có thể xảy

ra nhưng ít hơn

Chúng ta không thể biết được một người nào đó có nhiễm HIV hay không bằng mắt thường vìvậy nguy cơ lây nhiễm sẽ tăng lên đáng kể nếu quan hệ tình dục với nhiều người

- Đường máu:

Con đường lây truyền HIV

HIV có thể lây truyền qua truyền máu hoặc các chế phẩm từ máu bị nhiễm HIV Dùng chung cácdụng cụ xuyên chích qua da không được vô trùng hoặc không đảm bảo nguyên tắc khi khử trùnghoặc vô trùng như: Bơm kim tiêm, kim châm cứu, kim xăm mình, xăm lỗ tai,… Những người sửdụng chất gây nghiện đường tiêm chung bơm kim tiêm thì nguy cơ lây nhiễm sẽ rất cao.

* HIV không lây truyền qua đường sau:

Dùng chung dụng cụ,