Tư duy mới về phương pháp giáo dục và tạo hứng thú học tập môn GDCD lớp 10 cho học sinh THPT

Một số kinh nghiệm và hiệu quả khi ứng dụng phương pháp dạy học tích cực nhằm tích hợp kỹ năng sống vào giảng dạy một bài cụ thể trong chủ đề: Quan hệ với bản Tài liệu tham khảo Các đề t

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT LÊ LỢI

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm 5,6

Chương I Thực tiễn tích hợp kỹ năng sống vào giảng dạy một

số bài cụ thể trong bộ môn GDCD lớp 10

7

Chương II Thực tiễn áp dụng phương pháp dạy học tích cực

nhằm tích hợp kỹ năng sống vào bộ môn GDCD

8

Chương II Thực tiễn áp dụng phương pháp dạy học tích cực

nhằm tích hợp kỹ năng sống vào bộ môn GDCD

11->18

Chương III Một số kinh nghiệm và hiệu quả khi ứng dụng

phương pháp dạy học tích cực nhằm tích hợp kỹ năng sống

vào giảng dạy một bài cụ thể trong chủ đề: Quan hệ với bản

Tài liệu tham khảo

Các đề tài SKKN được Hội đồng cấp Sở GD & ĐT đánh giá

và xếp loại

2122,2324 25 26

TÍCH HỢP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG VÀO GIẢNG DẠY MỘT BÀI

CỤ THỂ TRONG MÔN GDCD LỚP 10

1 PHẦN MỞ ĐẦU:

1.1 Lí do chọn đề tài:

Những năm qua, cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh đã thu hút được tất cả cán bộ, giáo viên của các đơn vị trường họctrong cả nước cùng tham gia Để việc học tập và làm theo tấm gương của Bácđem lại hiệu quả thiết thực, trong các nhà trường đã và đang đặc biệt quantâm ,coi việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác trở thành nhiệm

vụ thường xuyên, hàng ngày, là trách nhiệm của cán bộ, giáo viên, gắn với việcthực hiện cuộc vận động “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học

và sáng tạo” Vì vậy, là một người giáo viên tôi luôn trăn trở với vai trò tráchnhiệm của mình về công tác chuyên môn, luôn suy nghĩ, sáng tạo , đổi mớiphương pháp giảng dạy để tạo hứng thú cho học sinh thêm yêu thích môn họcGDCD, giúp các em không chỉ nắm vững kiến thức cơ bản của bài học mà còngiúp các em hoàn thiện nhân cách, rèn luyện kỹ năng sống để trở thành ngườicông dân có ích cho xã hội

Học sinh THPT là lứa tuổi đang hình thành những giá trị nhân cách, giàuước mơ, ham hiểu biết, thích tìm tòi, khám phá, song còn thiếu hiểu biết sâu sắc

về xã hội, còn thiếu kỹ năng sống, đễ bị lôi kéo, kích động vào các hành vi tiêucực, bạo lực, vào lối sống ích kỉ, lai căng, thực dụng, dễ bị phát triển lệch lạc vềnhân cách Trong mục tiêu giáo dục toàn diện của nhà trường đã xác định đạođức là phẩm chất quan trọng nhất của nhân cách, là nền tảng để xây dựng thếgiới tâm hồn của con người

Hiện nay tình trạng học sinh thiếu kỹ năng sống, thiếu tự tin, tự lập, sốngích kỉ, vô tâm, thiếu trách nhiệm với gia đình và bản thân đang là cản trở lớn cho

sự phát triển của thanh thiếu niên hiện nay khiến không ít các bậc làm cha, làm

mẹ phải phiền lòng vì con, khiến nhà trường phải bận tâm vì những đối tượnghọc sinh này trong một xã hội phát triển năng động như hiện nay mà đúng ra các

em sẽ rất năng động, tự tin khi được thể hiện mình trong cuộc sống và trong sinhhoạt, học tập

Mặt khác, trong bối cảnh xã hội phát triển đầy biến động, tất cả lĩnh vựcphát triển như vũ bão và cuộc sống thay đổi nhanh chóng như hiện nay thì cóquá nhiều thách thức đòi hỏi học sinh cần đối mặt tích cực và hiệu quả Vì vậy,bên cạnh nhiệm vụ rèn đức, luyện tài, việc rèn luyện, bồi dưỡng cho các em kỹnăng đương đầu và vượt qua thử thách trở thành nhiệm vụ cấp thiết đối vớingành giáo dục

Thực tế hiện nay một bộ phận lớn học sinh còn thiếu hiểu biết về phápluật, đạo đức, lối sống Đặc biệt kỹ năng sống còn kém, chưa biết ứng xử với lốisống có văn hóa và chưa biết đấu tranh với những văn hóa đồi trụy, phản động,

đòi phạm tội một cách hồn nhiên, ít chịu tu dưỡng, rèn luyện, sống buông thảtheo thị hiếu tầm thường Nhiều em gia đình có hoàn cảnh kinh tế khá nhưngthiếu ý chí vươn lên, tự buông thả mình và trượt dài trên con đường vi phạmpháp luật, đạo đức, gây ra gánh nặng cho gia đình và xã hội.

Tuy nhiên tình trạng xuống cấp về đạo đức, lối sống của một bộ phậnthanh niên học sinh hiện nay như: bạo lực học đường, tình trạng sống buông thả,thiếu trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội…vì thế cần phải có sự quantâm nhiều hơn nữa từ phía gia đình, nhà trường và xã hội

Bên cạnh đó, Nghị quyết số 29- NQ TVV 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn

diện giáo dục và đào tạo đã và đang triển khai thực hiện

Quan điểm chỉ đạo:

- Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước

và của toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội

- Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phươngpháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện; đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đến hoạt động quản trị của các cơ sở giáo dục-đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người học; đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học

Trong quá trình đổi mới, cần kế thừa, phát huy những thành tựu, phát triển những nhân tố mới, tiếp thu có chọn lọc những kinh nghiệm của thế giới; kiên quyết chấn chỉnh những nhận thức, việc làm lệch lạc Đổi mới phải bảo đảm tính

hệ thống, tầm nhìn dài hạn, phù hợp với từng loại đối tượng và cấp học; các giải pháp phải đồng bộ, khả thi, có trọng tâm, trọng điểm, lộ trình, bước đi phù hợp

- Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội

- Phát triển giáo dục và đào tạo phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội và bảo vệ Tổ quốc; với tiến bộ khoa học và công nghệ; phù hợp quy luật khách quan Chuyển phát triển giáo dục và đào tạo từ chủ yếu theo số lượng sang chú trọng chất lượng và hiệu quả, đồng thời đáp ứng yêu cầu số lượng

- Đổi mới hệ thống giáo dục theo hướng mở, linh hoạt, liên thông giữa các bậc học, trình độ và giữa các phương thức giáo dục, đào tạo Chuẩn hóa, hiện đại hóa giáo dục và đào tạo

- Chủ động phát huy mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực của cơ chế thị trường, bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa trong phát triển giáo dục và đào tạo Phát triển hài hòa, hỗ trợ giữa giáo dục công lập và ngoài công lập, giữa các vùng, miền Ưu tiên đầu tư phát triển giáo dục và đào tạo đối với các vùng đặc biệt

khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa và các đốitượng chính sách Thực hiện dân chủ hóa, xã hội hóa giáo dục và đào tạo.

- Chủ động, tích cực hội nhập quốc tế để phát triển giáo dục và đào tạo, đồng thời giáo dục và đào tạo phải đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế để phát triển đất nước

Với mục tiêu tổng quát:

Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huytốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả

Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lý tốt;

có cơ cấu và phương thức giáo dục hợp lý, gắn với xây dựng xã hội học tập; bảođảm các điều kiện nâng cao chất lượng; chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, xãhội hóa và hội nhập quốc tế hệ thống giáo dục và đào tạo; giữ vững định hướng

xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc Phấn đấu đến năm 2030, nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực

Mục tiêu cụ thể đối với giáo dục phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất,hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời Hoàn thành việc xây dựng chương trình giáo dục phổ thông giai đoạn sau năm 2015

Phấn đấu đến năm 2020, có 80% thanh niên trong độ tuổi đạt trình độ giáo dục trung học phổ thông và tương đương

Hơn nữa cách mạng 4.0- xu hướng kết hợp giữa các hệ thống ảo và thực tế, vạn vật kết nối internet- đang thách thức ý niệm của chúng ta về vai trò thực sự của con người, trong đó có người thầy Vai trò giáo viên trong thế kỉ XXI trở nên phức tạp ở một thế giới thay đổi nhanh chóng, nơi mà tri thức hầu như vô tận Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của bộ môn giáo dục công dântrong việc giáo dục và hình thành nhân cách của thế hệ trẻ, trong thời gian quanhà trường đã tạo mọi cơ hội cho việc giáo dục đạo đức học sinh trong nhàtrường, bằng tình thương và trách nhiệm đã từng bước uốn nắn kịp thời để các

em hoàn thiện hơn

Với phạm vi đề tài tôi xin mạnh dạn trình bày là ứng dụng một số phươngpháp dạy học tích cực nhằm tích hợp kỹ năng sống vào giảng dạy một bài cụ thểtrong môn giáo dục công dân lớp 10 Trong quá trình giảng dạy một số bài với

hy vọng trao đổi với đồng nghiệp một số kinh nghiệm nhỏ của bản thân trong

thời gian đứng lớp vừa qua, nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy của

bộ môn giáo dục công dân trong nhà trường và thực hiện mục tiêu chung của

nền giáo dục đào tạo nước nhà Đó cũng chính là lí do tôi chọn viết đề tài: “ Tư duy mới về phương pháp giáo dục và tạo hứng thú học tập môn GDCD lớp

10 cho học sinh THPT”

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Trong giai đoạn hiện nay, quá trình hội nhập đang diễn ra trên phạm vitoàn cầu, khi việc phá hoại môi trường đang dẫn đến những hậu quả nghiêmtrọng đe dọa sự tồn vong của nhân loại thì nội dung của đạo đức không chỉ làlòng yêu Tổ Quốc, yêu đồng bào, yêu con người, lòng nhân ái nói chung mà cònbao gồm những nội dung:

- Giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc như lòng yêu nước, lòngnhân ái, tự lực tự cường, cần kiệm liêm chính, hiếu học, thủy chung, tình nghĩa,tôn trọng con người

- Bảo vệ mội trường , bảo vệ sinh thái

- Vấn đề dân số và kế hoạch hóa gia đình, chống bạo lực và tệ nạn xã hội

- Đấu tranh cho một thế giới hòa bình, ổn định, bình đẳng và phát triển bềnvững

Những giá trị đạo đức cần được hình thành ở mỗi cá nhân như:

* Chuẩn mực đạo đức trong gia đình:

- Quy định về cách ứng xử với người thân

- Quy định về trách nhiệm trong gia đình

- Quy định về tình cảm trong gia đình

* Chuẩn mực đạo đức trong xã hội:

- Quy định về trách nhiệm đối với xã hội( cộng đồng)

- Văn hóa đạo đức truyền thống

- Văn hóa đạo đức mang tính toàn cầu

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

- Một số bài cụ thể trong môn giáo dục công dân lớp 10

- Độ tuổi học sinh trung học phổ thông là độ tuổi các em có nhiều biến động về tâm, sinh lý và cần có những kỹ năng sống cơ bản

- Vận dụng một số kĩ thuật dạy học mới trong dạy học nhằm tích hợp kỹ năngsống mà trọng tâm là ứng dụng vào giảng dạy nhằm giáo dục kỹ năng sống chohọc sinh trung học phổ thông

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp tư duy, động não

- Phương pháp thuyết trình, diễn giải

- Phương pháp kiểm tra, đánh giá

- Phương pháp điều tra, khảo sát

- Phương pháp đóng vai

- Phương pháp giải quyết tình huống…

1.5 Những điểm mới của SKKN

* Về lí luận:

Phương pháp dạy học là một số giúp các em có kỹ năng vững vàng trướckhóa khăn, thử thách Biết ứng xử giải quyết những tinh huống khó khăn, thử

thách khi gặp phải; biết ứng xử, giải quyết vấn đề phức tạp cả về mặt lí luận lẫnthực tiễn

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

CHƯƠNG I THỰC TIỄN TÍCH HỢP KỸ NĂNG SỐNG VÀO GIẢNG DẠY TRONG

CHƯƠNG TRÌNH GDCD LỚP 10

2.1 Cơ sở lí luận và thực trạng.

Môn giáo dục công dân có vị trí và nhiệm vụ hết sức quan trọng trong trườngTrung học phổ thông đối với việc hình thành và phát triển nhân cách, góp phầntạo xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân là những chủ nhân tương lai củađất nước Song vấn đề thực tế hiện nay mà bất cứ ai cũng nhìn thấy rõ khi nó đã

và đang diễn ra trong cuộc sống hàng ngày, đó là một bộ phận thanh thiếu niênnói chung và hoc sinh trung học phổ thông nói riêng đang xuống cấp về mặt đạođức, có lối sống buông thả, chạy theo thị hiếu tầm thường mà ít hoặc khôngquan tâm tu dưỡng đạo đức dẫn đến vi phạm pháp luật do thiếu hiểu biết, thiếu

kỹ năng ứng phó trước những lôi cuốn mà mặt trái của xã hội để lại

Từ những thách thức và yêu cầu cấp bách trên thì việc đưa kỹ năng sốngvào giảng dạy là hết sức cần thiết và bổ ích, góp phần quan trọng to lớn vào sựhình thành nhân cách cũng như kỹ năng sống cho học sinh Có nhiều nguyênnhân dẫn tới thực trạng trên, trong đó có nguyên nhân chủ yếu sau đây:

* Về phía xã hội:

Chính sách mở cửa hội nhập kinh tế toàn cầu đã đem lại chất lượng cuộcsống tốt hơn Bên cạnh sự phát triển mạnh mẽ đó đã kèm theo mặt trái tiêu cựcngoài xã hội, tác động không nhỏ đến suy nghĩ, hành động của học sinh cộngvới sự phối hợp chưa đồng bộ của một số ngành chức năng Ta dễ dàng quan sátthấy hàng loạt quán internet mọc khắp mọi nơi hoạt động không tuân thủ theogiờ giấc, thiếu sự kiểm soát của các cơ quan chức năng, xuất hiện nhiều loạisách, tranh ảnh mang nội dung khiêu dâm, đồi trụy, băng đĩa hình tràn ngập thịtrường với những nội dung tương tự bày bán công khai Xuất hiện nhiều trò chơigame online, đồ chơi trẻ em mang tính bạo lực và nhiều tệ nạn xã hội khác.Những sân chơi lành mạnh còn rất ít, sự phục hồi giá trị văn hóa truyền thống ởnhiều nơi chưa được quan tâm đúng mức, cho thấy việc việc quản lí và xử líchưa nghiêm là vấn đề đáng lo ngại và báo động trong xã hội hiện nay

* Về phía nhà trường:

Nhận thức được tầm quan trọng của bộ môn giáo dục công dân trong nhà

trường phổ thông, những năm gần đây Bộ giáo dục và Đào tạo đã có nhiều cảicách và đổi mới trong giáo dục nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng của giáodục Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy và học, lấy học sinh làm trung tâm, xâydựng phong trào“ Trường học thân thiện, học sinh tích cực” đã được các thầy côgiáo và các em học sinh hưởng ứng tích cực Bằng tình thương và trách nhiệm vìhọc sinh, những năm qua đã xuất hiện nhiều tấm gương điển hình tiên tiến học

tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, có nhiều thầy cô giáo ngoàiviệc truyền đạt tri thức còn giúp đỡ các em có hoàn cảnh khó khăn biết tự mìnhvươn lên trong học tập, trong cuộc sống…điều đó đã làm giảm đáng kể tìnhtrạng nêu trên.

Tuy nhiên tình trạng xuống cấp về đạo đức, lối sống, tình hình tội phạm

và bạo lực học đường đã và đang diễn ra theo chiều hướng khó kiểm soát Đây

là điều trăn trở gây lo lắng và bức xúc trong toàn xã hội, đặc biệt là những ngườimang trọng trách cao cả trong sự nghiệp “trồng người”

* Về phía gia đình:

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế theo đó là hàng loạtnhững khó khăn và thách thức, nhiều bậc phụ huynh phải lao động kiếm tiền,ngoài việc phục vụ cuộc sống gia đình, chăm sóc cho con cái học hành và nhiềuvấn đề phải lo lắng khác với thời kì bão giá như hiện nay Nhưng có lẽ điều màcác bậc phụ huynh trăn trở nhất là trẻ thiếu kỹ năng sống, thiếu tính tự lập, sốngích kỷ, vô tâm, thiếu trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã họi làm cho không

ít các bậc phụ huynh phải phiền lòng

Trước một xã hội ngày càng phát triển nhưng đầy phức tạp, một số phụhuynh lại lo âu và vội vàng tách con mình ra khỏi môi trường xung quanh, đưacon mình vào môi trường gò bó nhất định càng khiến cho việc tiếp xúc, trảinghiệm cuộc sống chỉ là những thứ sẵn có khiến chúng không thể thích nghi vớinhững thay đổi và khi xảy ra những tình huống thật sự ngoài đời sẽ phản ứngtheo bản năng một cách tiêu cực

Khi những việc đáng tiếc xảy ra, điều đầu tiên mà người ta nhắc tới là sựgiáo dục lỏng lẻo của nhà trường rồi mới tới trách nhiệm của gia đình Nhưngbài học đầu đời về học ăn, học nói, học cách đối nhân xử thế lại bắt nguồn từtrong gia đình, từ cách cha mẹ cư xử với con cái, với những người xung quanh,giá trị sống trong mỗi gia đình là kỹ năng sống đầu tiên của mỗi cá nhân trướckhi bước ra môi trường xã hội

* Về phía bản thân học sinh:

Hiện nay vẫn còn một bộ phận học sinh ham chơi, đua đòi, chạy theonhững thói hư, tật xấu, điển hình thời gian gần đây dư luận xã hội lên án mạnh

mẽ những hành vi bạo lực trong học sinh, những hình ảnh và vụ việc vi phạmpháp luật của một số học sinh đã thật sự gây tiếng chuông cảnh báo về sự xuốngcấp đạo đức của giới trẻ, đặc biệt là lứa tuổi học sinh, gây chấn động đến các cácngành chức năng có liên quan phải quan tâm nhiều hơn nữa đến đạo đức, lốisống của học sinh hiện nay

2.2 Nguyên nhân thực trạng trên:

- Thiếu định hướng từ gia đình, do cha mẹ thiếu quan tâm, cha mẹ li hôn hoặcgia đình bất hòa…

- Thiếu các khu vui chơi, giải trí công cộng thích hợp với độ tuổi, việc tiếp thucác nền văn hóa từ nhiều quốc gia trên thế giới thiếu kiểm soát

- Một số trường học chưa chú trọng đến việc rèn luyện kỹ năng sống cho họcsinh, cơ sở tổ chức Đoàn trong nhà trường còn mang tính bề nổi, chưa có nhữnghoạt động thu hút Đoàn viên thanh niên tham gia

- Do bản thân học sinh chưa chủ động học tập, do một số thầy cô giáo quánghiêm khắc sẽ làm cho học sinh bị áp lực, căng thẳng.

- Phần lớn nhiều trường học, nhiều bậc phụ huynh và ngay cả chính học sinhđang còn xem nhẹ vai trò của bộ môn học giáo dục công dân trong nhà trườngnên việc học còn mang tính chất đối phó

- Do ảnh hưởng của điều kiện hoàn cảnh gia đình và tác động của môi trường xãhội như: phim ảnh, Internet, các trò chơi game online…

2.3 Kết quả khảo sát thực trạng.

Khi chưa tích hợp kỹ năng sống vào bài dạy:

Liên hệ và ứng dụng được vào thực

tiễn

Không liên hệ và ứng dụng được vào thực tiễn

+ Giáo viên dễ dàng đưa vào tích hợp nhiều kỹ năng sống với những vấn đềnóng bỏng mà xã hội đang quan tâm trong thời gian ngắn Tuy nhiên không nên

ôm đồm quá nhiều nội dung vào 1 tiết học sẽ làm cho người tiếp nhận gặp khókhăn và ảnh hưởng đến nội dung chính của bài học

+ Người trình bày chủ động về thời gian trình bày theo nội dung chuẩn bị trướchoặc yêu cầu học sinh chuẩn bị

+ Do đặc thù của bộ môn giáo dục công dân nên việc giáo dục kỹ năng sống làgần gũi, thích hợp từ trong chương trình bày dạy gắn liền với liên kết thực tếcuộc sống

- Hạn chế:

+ Thời gian tích hợp kỹ năng sống khoảng 5->8 phút, giáo viên dễ bị cuốn theonhững vấn đề học sinh quan tâm về kỹ năng sống của mình ở một số trườnghợp cụ thể nhất định

+ Một số giáo viên kỹ năng sống của bản thân chưa nhiều

+ Học sinh chỉ thích ứng tích cực với môn học này nhưng chưa có được liên hệnhiều với những môn học khác và ngoài xã hội

Chuẩn bị những vật dụng và tài liệu liên quan như: ( bảng phụ, bài báo, giấy khổ

to, bút lông, phim ảnh minh họa…)

2.6 Yêu cầu sư phạm:

Có nhiều phương pháp để có thể vận dụng vào trong tích hợp kỹ năng sống củatừng bài, từng đề mục khác nhau, cho nên giáo viên cần vận dụng một cách sángtạo tùy theo chủ đề đó

Quá trình tích hợp cần diễn ra một cách nhẹ nhàng vừa không gây áp lực chohọc sinh vừa có thể truyền tải được kỹ năng sống mà không làm mất đi nộidung chính của bài dạy

Trước những hành vi phản ứng tích cực và tiêu cực của lứa tuổi nàychứng tỏ các em thiếu kiến thức xã hội nên dễ dàng bị lôi kéo vào những lốisống thiếu lành mạnh, thói quen sống buông thả chính là nguyên nhân đem đếnhậu quả khó lường Nói cách khác là các em thiếu kỹ năng sống trước nhữngthách thức và thay đổi nhanh chóng của hệ quả xã hội phát triển để lại hiện nay.Vận dụng qua bài dạy cụ thể, bài; “Công dân với cộng đồng” ( tiết 1)- GDCDlớp 10

Bài 13: Công dân với cộng đồng

I Mục tiêu bài học

1 Về kiến thức: Học xong bài này học sinh hiểu được

- Nêu được cộng đồng là gì và vai trò của cộng đồng đối với cuộc sống của conngười

- Nêu được thế nào là nhân nghĩa, hòa nhập, hợp tác

- Nêu được các biểu hiện của nhân nghĩa, hòa nhập, hợp tác

- Hiểu được trách nhiệm đạo đức của công dân hiện nay trong mối quan hệ vớicộng đồng nơi ở, lớp học và trường học

2 Kỹ năng

- Biết sống nhân nghĩa, hòa nhập, hợp tác với mọi người xung quanh

3 Về thái độ

- Yêu quý, gắn bó với lớp, với trường và cộng đồng nơi ở

- Yêu quý, gắn bó với cộng đồng lớp học, trường học, làng xóm, quê hươngmình

- Biết cư xử đúng đắn và xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với những người xungquanh

II Các năng lực hướng tới phát triển học sinh

- Kỹ năng tự nhận thức, kỹ năng xác định giá trị, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng biết

chấp nhận người khác, kỹ năng hòa nhập, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng chia

sẻ, kỹ năng thiết lập quan hệ xã hội

III Phương pháp/ kĩ thuật dạy học tích cực

- Xử lí tình huống, thảo luận nhóm, hợp tác, tự liên hệ

IV Phương tiện dạy học

- Tranh ảnh, thông tin liên quan đến bài học, sách giáo khoa GDCD lớp 10

- Sách tham khảo: Bác Hồ và những bài học đạo đức lối sống dành cho học

sinh- lớp 10

V Tổ chức dạy học

Đặt vấn đề:

Nhà thơ Tố Hữu đã từng viết:

Một ngôi sao chẳng sáng đêm,

Một bông lúa chín chẳng nên mùa vàng,

Một người đâu phải nhân gian,

Sống chăng một đốm lửa tàn mà thôi.

Con người ta, ai cũng sống, học tập và làm việc trong cộng đồng Không

ai có thể sống tách rời cộng đồng Vậy, cộng đồng là gì và chúng ta cần phải có

trách nhiệm như thế nào đối với cộng đồng? Để trả lời những câu hỏi đó, chúng

ta cùng tìm hiểu bài 13: Công dân với cộng đồng.

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm cộng đồng.

Hoạt động giáo viên Hoạt động của học sinh

1.Khởi động :

Hoạt động 1 :

Tìm hiểu khái niệm cộng đồng.

Mục tiêu: Học sinh biết được cộng đồng là gì?

GV: Nêu vấn đề: Trong cuộc sống thường ngày ta

thường gặp những từ đồng nghĩa và gần nghĩa với

“cộng đồng” như đồng bang, đồng bào, đồng chí

Vậy thế nào là cộng đồng?

GV: Nêu câu hỏi:

Nêu ví dụ về những cộng đồng mà em biết Con

người có thể tham gia nhiều cộng đồng không?

Ví dụ?

GV: Phân tích, bổ sung và kết luận khái niệm

cộng đồng và khẳng định: Con người có thể tham

gia nhiều cộng đồng khác nhau Cộng đồng là

1 Cộng đồng và vai trò của cộng đồng đối với cuộc sống của con người

con người Chúng ta cần phải sống và ứng xử như

thế nào cho đúng?

- Cho học sinh xem một đoạn video clip minh họa

về đời sống sinh hoạt của cộng đồng dân cư, cộng

đồng nghề nghiệp… ở Chợ Nổi, Cái Răng, Cần

Thơ

Hoạt động khởi động

Mục tiêu: Học sin h hiểu được vai trò của cộng

đồng đối với cuộc sống con người

Cách thực hiện:

GV: Đặt câu hỏi:

Vai trò của của cộng đồng thể hiện như thế nào

trong đời sống con người? Điều gì sẽ xảy ra nếu

mỗi cá nhân sống tách khỏi cộng đồng?

GV: Nêu thông tin: Số phận của những đứa trẻ bị

tách ra khỏi xã hội loài người để chứng minh vai

trò quan trọng của cộng đồng đối với cuộc sống

- Cộng đồng giải quyết hợp lý mối quan

hệ giữa lợi ích riêng và chung, quyền vànghĩa vụ

- Cá nhân phát triển trong cộngđồng và tạo nên sức mạnh cho cộngđồng

Mục tiêu: Học sinh biết được cộng đồng là gì?

Cách thực hiện:

GV: Đặt vấn đề: Mỗi cộng đồng đều có những

chuẩn mực đạo đức, quy tắc ứng xử riêng và mỗi

cá nhân sống trong cộng đồng phải có nghĩa vụ

tuân thủ Nhân nghĩa, hòa nhập, hợp tác là những

chuẩn mực đạo đức quan trọng nhất mà công dân

hiện nay phải có

GV: Nêu câu hỏi thảo luận lớp:

1 Theo em, nhân là gì? Nghĩa là gì? Nhân nghĩa

được hiểu như thế nào?

2 Tìm một số câu ca dao, tục ngữ nói về nhân

nghĩa?

3 Nhân nghĩa có những biểu hiện như thế nào?

Tìm những việc làm cụ thể thể hiện lòng nhân

nghĩa?

GV: Gọi một số em trả lời câu hỏi

GV: Liệt kê ý kiến lên bảng phụ Chốt lại những ý

kiến đúng và kết luận về nhân nghĩa

GV: Đặt câu hỏi:

Em hãy cho biết nhân nghĩa có ý nghĩa như thế

nào đối với cuộc sống con người?

GV: Cho HS tìm hiểu truyền thống nhân nghĩa

của dân tộc ta để HS thấy được những biểu hiện

2 Trách nhiệm của công dân đối với cộng đồng

a Nhân nghĩa

HS: Suy nghĩ, trả lời câu hỏi

HS: Trong lớp cùng thảo luận

- Nhân nghĩa là lòng thương người

và đối xử với người theo lẽ phải.HS: Trả lời

- Ý nghĩa:

+ Giúp cho cuộc sống con người trởnên tốt đẹp hơn, giúp người ta thêmyêu cuộc sống, và có thêm sức mạnh

để vượt qua khó khăn