Vận dụng một số câu chuyện thực tế vào giảng dạy bài 11 một số phạm trù cơ bản của đạo đức học, môn giáo dục công dân 10, trường THPT lang chánh

Xuất phát từ thực tiễn dạy học và từ chính kinh nghiệm giảngdạy của bản thân, tôi nhận thấy rằng sẽ rất hiệu quả, nếu giáo viên có thể vậndụng câu chuyện, tình huống thực tế vào kiến thứ

Người thực hiện: Lê Thị Thúy Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Giáo dục công dân

Mục Nội dung Trang

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 42.2 Thực trạng về vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4

Một số kinh nghiệm “Vận dụng một số câu chuyện thực tế vào

giảng dạy Bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học,

Môn GDCD 10, Trường THPT Lang Chánh”

Danh sác SKKN đã được Hội đồng Sở GD&ĐT đánh giá 23

1 MỞ ĐẦU:

từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển con người toàn diện thì hơn bao giờhết, bộ môn Giáo dục công dân giữ một vị trí vô cùng quan trọng, là môn họccần thiết, không chỉ trang bị cho người học những tri thức đạo đức mà điều quantrọng là rèn luyện cho học sinh thói quen, kỹ năng và thực hiện hành vi quan hệgiao tiếp, ứng xử phù hợp với chuẩn mực đạo đức chung của xã hội.

Tuy nhiên, thực trạng hiện nay cho thấy có một bộ phận học sinh chưa thật

sự chú ý học tập môn Giáo dục công dân, chưa ý thức được vai trò và vị trí củamôn học, học theo hình thức đối phó, nhận thức sai dẫn đến hành động sai Đây

là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự xuống cấp đạo đức của một bộ phậnkhông nhỏ thanh niên học sinh hiện nay Mặt khác, nội dung chương trình Giáodục công dân còn thiếu tính thời sự, nặng về tính lý luận, phương pháp dạy họcchưa phù hợp, phương tiện dạy học còn nghèo nàn, sơ sài, không kích thíchđược hứng thú học tập cho học sinh Do vậy, để đạt được hiệu quả cao tronggiảng dạy, ở mỗi tiết học giáo viên cần có cách thiết kế bài giảng sao cho phùhợp với nội dung kiến thức, phương tiện dạy học và năng lực của học sinh.Người giáo viên cần phải tổ chức, hướng dẫn cho học sinh thực hiện các hoạtđộng học tập với các hình thức đa dạng, phong phú, có sức hấp dẫn, phù hợp vớiđặc trưng bài học, để qua mỗi phần học, tiết học, học sinh nắm được kiến thức,

có khả năng vận dụng kiến thức đã học trên lớp để xử lý các thông tin mà các

em tiếp xúc hàng ngày

Qua các năm giảng dạy, bản thân tôi luôn tìm tòi, suy nghĩ, vận dụngnhững kinh nghiệm từ thực tiễn, những phương pháp, những cách thức làm thếnào để dạy học đạt kết quả cao nhất, gây hứng thú cho học sinh nhằm giúp các

em khắc sâu kiến thức đã học đồng thời biết vận dụng kiến thức đã học vào thựctiễn cuộc sống Xuất phát từ thực tiễn dạy học và từ chính kinh nghiệm giảngdạy của bản thân, tôi nhận thấy rằng sẽ rất hiệu quả, nếu giáo viên có thể vậndụng câu chuyện, tình huống thực tế vào kiến thức trong sách giáo khoa giúphọc sinh dễ nắm bắt nội dung, rút ra bài học cho bản thân, từ đó điều chỉnh hành

vi cho phù hợp với các chuẩn mực đạo đức, lối sống là một trong những việc

làm đã làm và đang mang lại hiệu qủa thực sự cho nhiều giáo viên, trong đó cóbản thân tôi Bác Hồ đã nói: ” Một tấm gương sống còn hơn một trăm bài diễn

thuyết” Đó cũng là lí do thôi thúc tôi chọn đề tài: “Vận dụng một số câu chuyện thực tế vào giảng dạy bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học, Môn Giáo dục công dân 10 - Trường THPT Lang Chánh” Với mong

muốn nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy học

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Tôi viết sáng kiến này với mục đích:

+ Góp phần làm cho giờ dạy đạt hiệu quả như mong muốn và xứng tầm vớigiá trị môn Giáo dục công dân

+ Những câu chuyện thực tế chứa đựng những nhân vật có thật sẽ là nhữngtấm gương cho học sinh noi theo.Giúp học sinh hứng thú, yêu thích môn học;giảm bớt tính khô khan, trừu tượng bộ môn đồng thời có khả năng vận dụngnhững kiến thức đã học vào cuộc sống để không ngừng hoàn thiện bản thân.+ Tăng cường sự hợp tác, giao tiếp, chia sẻ kinh nghiệm, tăng cường tráchnhiệm cá nhân đối với gia đình và xã hội

+ Khơi dậy tình yêu quê hương, đất nước, lòng tự hào dân tộc , củng cốlòng tin của cá nhân vào cuộc sống và cống hiến hết mình cho xã hội

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Các câu chuyện thực tế phù hợp với nội dung bài 11: Một số phạm trù cơbản của đạo đức học, môn Giáo dục công dân 10

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

+ Phương pháp chọn lọc, so sánh, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa

+ Phương pháp thực tiễn

+ Phương pháp kiểm tra - đánh giá

Trên đây là một số phương pháp tiêu biểu tôi đã áp dụng trong đề tài này

Vì mỗi phương pháp đều có cái hay trong quá trình áp dụng thực hiện Nếuchúng ta áp dụng đúng phương pháp trong từng thời điểm thích hợp thì hiệu quả

đạt được rất tốt trong việc thực hiện đề tài: “Vận dụng một số câu chuyện thực

tế vào giảng dạy bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học môn Giáo dục công dân 10, trường THPT Lang Chánh”.

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm:

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:

Phương châm của đổi mới giáo dục là "học đi đôi với hành", "Lí luận gắnliền với thực tiễn" Sử dụng những câu chuyện thực tế là ví dụ thực tiễn có tínhgiáo dục cao, cung cấp cho học sinh những thông tin diễn ra trong cuộc sốnghàng ngày Thông qua những câu chuyện đó, học sinh nhận xét, đánh giá và cóthái độ, ý kiến riêng của mình về vấn đề đặt ra Giúp học sinh liên hệ kiến thứcsách giáo khoa với cuộc sống, khắc ghi những kiến thức cốt lõi, mục tiêu bàihọc Từ đó các em sẽ có hành vi phù hợp với chuẩn mực đạo đức tiến bộ của xã

hội Để đạt được hiệu quả, kết quả cao trong bài giảng, giáo viên cần phải lựachọn những mẫu chuyện gần gũi, phù hợp với dung bài học để giảm bớt tính khôkhan, trừu tượng của bộ môn

Ngày nay sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và truyền thông

sẽ là cơ hội giúp giáo viên và học sinh dễ nắm bắt những vấn đề mang tính thựctiễn Giáo viên cần định hướng cho học sinh nhận biết vấn đề một cách tích cực,tránh những sai lầm, lệch lạc trong nhận thức dẫn đến bi quan, mất lòng tin vàocuộc sống Những câu chuyện hấp dẫn, có tính thời sự để trang bị cho học sinhphân biệt đúng, sai, những kĩ năng sống cơ bản khi bước vào đời Nhân chứngsống - tấm gương đạo đức tạo nên thần tượng, sự đam mê và thay đổi cách sốngthụ động, tránh xa những cám dỗ của các tệ nạn xã hội Phương pháp này đãđược nhiều giáo viên sử dụng và mang lại hiệu quả nhất định Thực trạng dạy vàhọc môn GDCD còn nhiều vấn đề bất cập do nhiều nguyên nhân khác nhaunhưng tôi tin rằng việc sử dụng những câu chuyện thực tế trong giảng dạy bộmôn nói chung và bài 11 môn Giáo dục công dân 10 nói riêng sẽ góp phần nângcao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh trong giai đoạn hiện nay

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:

2.2.1 Thuận lợi:

+ Giáo viên môn Giáo dục công dân đã nhận thức được sự cần thiết phảithay đổi cách dạy và học để nâng cao vị trí, tầm quan trọng của bộ môn nhất làtrong giai đoạn hiện nay

+ Phương tiện thông tin đại chúng phát triển mạnh là cơ hội cho giáo viêncũng như học sinh thay đổi cách tiếp cận vấn đề

+ Sách giáo khoa môn Giáo dục công dân 10 có nhiều nội dung phù hợpvới phương pháp kể chuyện, đặc biệt là bài 11

+ Đây là phương pháp phát huy được tính tích cực, chủ động, hứng thúsáng tạo của học sinh Tạo bầu không khí cho giờ học thêm sôi nổi Học sinh có

cơ hội thể hiện năng lực bản thân và có cách ứng xử phù hợp khi gặp phải nhưngtình huống tương tự

+ Đa số học sinh có ý thức học tập, tu dưỡng đạo đức, biết kế thừa và pháthuy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, sống có trách nhiệm với bản thân và xãhội

+ Năm học 2016 – 2017, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa môn giáo dụccông dân vào tổ hợp bài thi khoa học xã hội trong kì thi THPT Quốc gia để xéttốt nghiệp THPT và có thể tham gia xét tuyển Đại học, Cao đẳng nên học sinhbắt đầu chú trọng đến môn học Bên cạnh đó, tổ bộ môn và Ban giám hiệu nhàtrường cũng đã tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên và học sinh có điều kiện tốtnhất để đổi mới phương pháp dạy học trong đó có môn Giáo dục công dân

2.2.2 Khó khăn:

+ Môn Giáo dục công dân kiến thức đặc thù là mang tính lý luận, trừutượng, khái quát hóa đôi khi dễ tạo nên sự khó hiểu, nhàm chán và ít hứng thú ởhọc sinh nếu giáo viên không có phương pháp phù hợp.

+ Một số gia đình phụ huynh và học sinh chưa nhận thức được vị trí vàtầm quan trọng của môn học nên quan niệm là môn phụ Vì vậy, học sinh khôngtha thiết với môn học, học đối phó, qua loa do đó không mang lại kết quả cao.+ Một số giáo viên còn chịu ảnh hưởng nặng nề bởi phương pháp dạytruyền thống, thiếu sáng tạo trong bài giảng nên việc sử dụng phương pháp nàychưa thật sự có hiệu quả Nếu sử dụng không đúng mục đích, hợp lí về thời gianthì tiết học trở thành một tiết kể chuyện đơn thuần

+ Những câu chuyện thực tế chủ yếu là do giáo viên tự nghiên cứu, tìmhiểu và vận dụng Phương tiện thông tin đại chúng có nhiều câu chuyện phảnánh mặt trái của xã hội, nếu giáo viên lựa chọn câu chuyện không đúng mụctiêu, giáo dục sẽ gieo vào đầu các em những kiến thức sai lầm, lệch lạc về cuộcsống

+ Tài liệu tham khảo cho môn học còn quá ít và chưa phổ biến

+ Một vấn đề nữa là thời lượng dành cho bộ môn này còn ít ( 1 tuần /1 tiết).Sách mới viết hiện nay nội dung phong phú, phù hợp với trình độ học sinhnhưng nếu giáo viên dạy bộ môn mà không có sự đầu tư thì giờ học sẽ rất nhàmchán, thậm chí học sinh không chú ý lắng nghe Thực trạng cho thấy học sinhchưa hứng thú học môn này

2.2.3 Kết quả của thực trạng trên:

Để tìm hiểu thực trạng vấn đề đang nghiên cứu, tôi đã tiến hành khảo sátchất lượng đối với học sinh 2 lớp 10A10, 10A11 - Trường THPT Lang Chánhtrong năm học 2017 – 2018 thông qua tiết kiểm tra 1 tiết khi tôi chưa vận dụngcâu chuyện thực tế vào bài giảng – Bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đứchọc

- Đề kiểm tra (Thời gian 1 tiết)

Câu 1 (4 điểm): Lương tâm là gì? Lương tâm tồn tại ở mấy trạng thái?

Làm thế nào để trở thành người có lương tâm?

Câu 2(6 điểm): Trong giờ kiểm tra học 2 môn Sinh, Hằng ngồi gần Hân

-là học sinh gỏi Tỉnh môn Sinh, giám thị coi thi cũng rất "nhẹ nhàng" nếu em sửdụng tài liệu hay chép bài của bạn là cơ hội để có điểm cao một cách khá dễdàng Thế nhưng, em lại tự mình làm bài mặc dù thế mạnh của em không phải làmôn Sinh nên có nhiều câu chưa trả lời xong Nộp bài rồi, một số bạn cùngphòng nói Hằng sao dại thế, nếu có chép của Hân hay giở tài liệu thì có ảnhhưởng gì đến đạo đức đâu mà lại được điểm cao Hằng vui vẻ cười và cảm thấytrong lòng thật thanh thản

Hỏi:

- Nêu và phân tích các phạm trù đạo đức từ hành vi của Hằng ?

- Vì sao mặc dù làm chưa xong bài nhưng Hằng vẫn cảm thấy vui?

- Từ bài tập tình huống trên, em rút ra được những bài học gì cho bản thân?Sau khi kiểm tra kết quả thu được như sau:

Nhóm Lớp Sĩ số

Số lượng (HS) đạt điểm loại Tỉ lệ (%) kết quả đạt loại

Từ kết quả này đã minh chứng cho tôi thấy, phương pháp dạy học truyềnthống của tôi sử dụng vào bài dạy không mang lại kết quả khả quan Do vậy bảnthân tôi nhận thấy ngoài việc sử dụng phương pháp truyền thống như trước đây,

để mỗi bài học đạo đức trở nên hấp dẫn, sôi nổi, tạo hứng thú học tập cho họcsinh thì có một giải pháp cực kì quan trọng là giáo viên nên vận dụng các câuchuyện thực tế đời sống để giảng dạy phần công dân với đạo đức nói chung vàbài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học nói riêng

+ Một số học sinh có tư tưởng coi đây là môn phụ nên học một cách đốiphó, qua loa nên kết quả chưa cao

+ Đa số là học sinh là con em dân tộc miền núi nên phụ huynh chưa quantâm, đầu tư việc học cho con em mình

Để khắc phục những tồn tại, hạn chế nói trên, làm cho tiết học sinh động,đạt hiệu quả cao, tôi xin đưa ra một số kinh nghiệm vận dụng những câu chuyệnthực tế vào giảng dạy bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học, giáo dụccông dân lớp 10

2.3 Một số kinh nghiệm “Vận dụng một số câu chuyện thực tế vào

giảng dạy bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học môn Giáo dục công dân 10- Trường THPT Lang Chánh.

2.3.1 Một số lưu ý khi giáo viên vận dụng một số câu chuyện thực tế vào giảng dạy bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học môn Giáo dục công dân 10:

Để đạt hiệu quả tối ưu trong quá trình vận dụng câu chuyện thực tế vàogiảng dạy bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học môn Giáo dục côngdân 10 thì giáo viên cần chú ý:

- Các câu chuyện thực tế vận dụng vào bài phải xuất phát từ nội dung cơbản của bài, sát với thực tế cuộc sống, phù hợp với trình độ nhận thức và tâm lýlứa tuổi học sinh, đồng thời tạo được hứng thú cho học sinh

- Giáo viên lựa chọn câu chuyện phải đảm bảo thời gian bài học Xây dựng

hệ thống câu hỏi dễ hiểu, có tính vận dụng cao và thể hiện được mối liên hệlogic nội tại giữa các nội dung trong một bài học

- Những câu chuyện mang tính nhân văn góp phần phát huy truyền thốngqúy báu của dân tộc Khơi dậy tinh thần yêu quê hương đất nước, sống trungthực, vị tha và nâng cao giá trị bản thân trước cuộc sống

- Giáo viên có thể kết hợp được nhiều phương pháp dạy học khác góp phầnmang lại hứng thú học môn Giáo dục công dân trong học sinh

2.3.2 Một số cách thức thực hiện vận dụng các câu chuyện thực tế vào giảng dạy bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học môn Giáo dục công dân 10:

Trong quá trình giảng dạy giáo viên có thể vận dụng những câu chuyện vàonhiều dạng khác nhau nhằm mục đích khác nhau nhưng nhìn chung có 3 dạng cơbản thường được sử dụng một cách có hiệu quả

- Vận dụng câu chuyện thực tế để dẫn dắt vào nội dung bài học:

Khi giáo viên sử dụng phương pháp thuyết trình dùng lời nói để dẫn dắthọc sinh vào bài hoặc vào một phần nào đó của cấu trúc bài học, vận dụng câuchuyện thức tế, giáo viên có thể dẫn dắt học sinh vào bài học một cách trực tiếptạo sự chú ý của học sinh

Có hai hình thức để dẫn học sinh vào bài học:

+ Vận dụng câu chuyện thực tế để vào bài mới

Đây là hình thức giáo viên dùng một câu chuyện có nội dung phù hợp vớichủ đề bài học để đưa học sinh vào bài thay cho phần thuyết trình vào bài Từnội dung câu chuyện giáo viên làm rõ chủ đề của bài học và bằng những câu hỏi

có tính liên kết để dẫn học sinh vào bài mới, học sinh sẽ thấy hứng thú khi bướcvào bài

+ Vận dụng câu chuyện thực tế để dẫn học sinh vào từng phần kiến thứccủa bài học

Cũng giống như sử dụng câu chuyện để vào bài mới, chỉ có điều khác ởđây giáo viên sử dụng câu chuyện để vào một phần nào đó, một đơn vị kiến thứcnào đó của bài học

- Vận dụng câu chuyện thực tế để làm rõ tri thức:

Là hình thức giáo viên dùng câu chuyện để làm sáng tỏ tri thức của bài học,qua nội dung câu chuyện học sinh sẽ nắm được tri thức bài học hay nói cáchkhác là thay cho việc dùng lư luận để phân tích, lý giải tri thức bài học cho họcsinh Đây là hình thức củng cố một lượng kiến thức của một phần nội dung bàihọc

- Vận dụng câu chuyện thực tế để củng cố bài học:

Đây là hình thức vận câu chuyện sau khi kết thúc bài học Giáo viên kể chohọc sinh nghe một câu chuyện có nội dung phù hợp với bài học để củng cố trithức đã truyền thụ cho học sinh

2.3.3.Thiết kế bài giảng theo phương pháp vận dụng một số câu chuyện thực tế vào giảng dạy bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học môn Giáo dục công dân 10:

Môn giáo dục công dân nói chung và sách giáo khoa Giáo dục công dânlớp 10 nói riêng có rất nhiều bài, nhiều nội dung có thể sử dụng phương phápnày, nhưng trong phạm vi đề tài tôi sử dụng vào một bài cụ thể (giáo viên căn

cứ vào thực tế mà có thể sử dụng những câu chuyện thực tế để vào bài mới,củng cố kiến thức hay ra bài tập về nhà cho học sinh tự tìm hiểu)

Bài 11: MỘT SỐ PHẠM TRÙ CƠ BẢN CỦA ĐẠO ĐỨC HỌC

- Biết thực hiện các nghĩa vụ có liên quan đến bản thân

- Biết giữ gìn lương tâm,danh dự, nhân phẩm của mình, biết phấn đấu chohạnh phúc của bản thân và xã hội

3 Về thái độ.

- Coi trọng và giữ gìn lương tâm, danh dự, nhân phẩm và hạnh phúc

- Tôn trọng nhân phẩm, danh dự của người khác

II CÁC NĂNG LỰC HƯỚNG TỚI PHÁT TRIỂN Ở HS.

Năng lực tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề

và sáng tạo, năng lực làm việc nhóm, năng lực phê phán, đánh giá, năng lựcquan sát

III PHƯƠNG PHÁP, KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC CÓ THỂ

- SGK lớp 10, Sách giáo viên lớp 10.

- Máy tính, máy chiếu, phần mềm MS.PowerPoint, Giấy khổ to, bút bảng

- Tranh ảnh, tranh ảnh tư liệu liên quan đến nội dung bài học

V TỔ CHỨC DẠY HỌC.

1 Khởi động.

Thay thế bằng những cách giới thiệu bài thông thường, giáo viên sử dụngtruyện kể để khơi dậy hứng thú học tập cho học sinh ngay từ khi mới bắt đầu bàihọc Để tạo hứng thú cho học sinh vào bài mới, giáo viên vận dụng chuyện kể

về “ Bác Hồ đến thăm người nghèo” [1]

Tối 30 tết năm Nhâm Dần (1962), đường phố mịt mờ trong làn mưa bụi Trời rét, xe ô – tô đưa Bác đến đầu phố Lý Thái Tổ thì dừng lại Bác tới thămgia đình chị Chín Bác chọn một gia đình có nhiều khó khăn để đến thăm vàchúc tết Chồng chị Chín mất, để lại ba đứa con nhỏ Chị không có công việc ổnđịnh, gặp việc gì làm việc đó để lấy tiền nuôi con

Bác Bước vào nhà, chị Chín sửng sốt nhìn Bác Chiếc đòn gánh bổng rơikhỏi vai chị Chiếc thùng sắt rơi xuống đất kêu loảng xoảng Mấy cháu nhỏ kêulên: “ Bác! Bác Hồ!” rồi chạy lại quanh Bác

Lúc này chị Chín mới như chợt tỉnh, chị chạy tới ôm choàng lấy Bác rồibổng nhiên khóc nức nở Đôi vay gầy sau làn áo nâu bạc rung lên từng đợt.Bác đứng lặng, hai tay Người nhè nhẹ vuốt lên mái tóc chị Chín Chờ chochị bớt xúc động, Bác an ủi :

- Năm mới sắp đến, Bác đến thăm thím, sao thím lại khóc ?

Tuy cố nén, nhưng chị Chín vẫn không ngừng thổn thức, chị nói:

- Có bao giờ có bao giờ chủ tịch nước đến thăm nhà chúng con , mà bâygiờ mẹ con chúng con lại được thấy Bác ở nhà Con cảm động quá! mừngquá thành ra con khóc

Bác nhìn chị Chín, nhìn các cháu một cách trìu mến và bảo:

- Bác không tới thăm những người như mẹ con thím thì thăm ai ?

Người xoa đầu các cháu và cho các cháu kẹo, rồi hỏi chị Chín:

- Thím hiện nay làm gì?

- Dạ, cháu làm phu khuân vác ở Văn Điển ạ!

- Như vậy là làm công nhân chứ! Sao lại gọi là phu?

- Vâng ạ! Cháu trót quen miệng như trước kia

- Thím vẫn chưa có công việc ổn định à ?

- Dạ, cháu đã ngoài 30 tuổi, lại kém văn hóa nên tìm việc có nghề nghiệpcũng khó

Bác quay sang nhìn đồng chí Phó Bí thư Thành ủy và đồng chí Chủ tịch

Uỷ ban Hành chính thành phố Hà Nội , Bác lại hỏi:

- Mẹ con thím có bị đói không?

- Thưa Bác, hồi Tây còn ở đây thì dẫu có cả bố cháu cũng vẫn đói ạ! Bâygiờ bố cháu mất rồi, nhưng đói thì không ngại, rét cũng không lo, songviệc chi tiêu thì còn chắt chiu lắm ạ!

Nói tới đây chị lại rơm rớm nước mắt Bác chỉ vào cháu lớn nhất và hỏi:

- Cháu có đi học không?

- Dạ, cháu đang học lớp bốn ạ! Cháu nó vất vả lắm! Sáng đi học, chiều vềphải trông các em và đi bán kem hoặc bán lạc rang để đỡ đần cháu Còncháu thứ hai thì học lớp ba, cháu thứ ba thì học lớp hai Dạ, khó khănnhưng vợ chồng cháu trước đã dốt nát, nay cũng phải cố cho các cháu đihọc

Bác tỏ ý bằng lòng Người ân cần dặn dò việc làm ăn và việc học tập chocác cháu Nhân dân trong ngõ đã tới quây quần trước sân Bác bước ra thăm hỏi

và chúc Tết bà con Mọi người cùng mẹ con chị Chín tiễn Bác ra xe Khi chiếc

xe từ từ lăn bánh, mấy mẹ con chị vẫy chào Bác, nhưng nét mặt chị vẫn bànghoàng như việc Bác vào thăm Tết nhà chị không rõ là thực hay hư

Trên đường về Phủ Chủ tịch, mưa xuân vẫn như rắc bụi, vầng trán mênhmông của Người còn đượm những nét suy tư

Sau tết, Bác đã chỉ thị cho Ủy ban Hành chính thành phố Hà Nội phải chú

ý tạo công ăn việc làm cho những người lao động gặp nhiều khó khăn như chịChín

Qua câu chuyện trên, giáo viên đặt câu hỏi:

Câu hỏi : Việc làm trên đây đã thể hiện phẩm chất đạo đức gì của Bác Hồ

để chúng ta học tập?

Học sinh: trả lời

Giáo viên kết luận: Rõ ràng chúng ta thấy ở Bác có rất nhiều phẩm chất đạođức cần thiết và quan trọng mà không phải ai cũng có đó là Bác sống gần gũi,yêu thương những con người có hoàn cảnh khó khăn xung quanh mình TheoBác, yêu thương con người là phải làm mọi việc để vì con người, vì mục tiêu :”

Ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành” Đạo đức của Người là mộttấm gương sáng cho chúng ta noi theo Người đã từng nói: “Có đức mà không

có tài thì làm việc gì cũng khó, có tài mà không có đức là người vô dụng” Vậyđạo đức là gì? Đạo đức được thể hiện qua những phạm trù nào? Chúng ta cùngtìm hiểu bài học hôm nay

Như vậy bằng những câu chuyện kể ngắn gọn, mang nhiều ý nghĩa giáoviên không những khéo léo đặt vấn đề, dẫn dắt vào bài học mới mà còn kíchthích học sinh tìm hiểu những kiến thức mới sẽ được học

2 Hoạt động hình thành kiến thức.

* Hoạt động 1: Tìm hiểu phạm trù nghĩa vụ ( Mục b đọc thêm)

Giáo viên dẫn dắt học sinh vào câu chuyện “ Hai bàn tay” [2]

“Tại thành phố Sài Gòn năm 1911 Năm ấy Bác Hồ còn trẻ lắm, khoảng 21tuổi Một hôm anh Ba- tên Bác Hồ lúc bấy giờ được một người bạn đưa đi xemđèn điện ở trước cửa tiệm cafe của Pháp, xem chiếu bóng và máy nước Nhữngcái đó trước kia anh chưa hề thấy.Rồi anh được người bạn mời ăn kem, anh rấtlạ.Lần đầu tiên trong đời anh mới biết mùi kem

Hai người bạn dắt tay nhau đi khắp thành phố, và tất cả những cảnh tượngcủa thành phố đầy rẫy những bất đồng ấy đập vào mắt họ.Đột nhiên anh Ba hỏingười bạn:

- Anh Lê, anh có yêu nước không?

Người bạn ngạc nhiên và đáp:

- Tất nhiên là có chứ

Anh Ba hỏi tiếp:

- Anh có thể giữ bí mật được không?

- Có

Tôi muốn đi ra nước ngoài, xem nước Pháp và các nước khác Sau khi xemxét họ là như thế nào, tôi sẽ trở về giúp đồng bào ta Nhưng nếu đi một mình,thật ra cũng có điều mạo hiểm, ví như khi đau ốm…Anh muốn đi với tôi không?Nhưng bạn ơi, chúng ta lấy đâu ra tiền mà đi?

Đây, tiền đây – Anh Ba vừa nói vừa giơ hai bàn tay, chúng ta sẽ làm việc,chúng ta sẽ làm bất cứ việc gì để sống và để đi.Thế thì anh cùng đi với tôi chứ?

Bị lôi cuốn vì lòng hăng hái của Bác, người bạn đồng ý Nhưng sau khi suynghĩ kỹ về cuộc đi có vẻ phiêu lưu, anh Lê không có đủ can đảm để giữ lời hứa.Vài ngày sau, anh Lê không gặp lại Bác nữa

Bác Hồ đã ra đi nước ngoài với hai bàn tay của mình, Bác đã làm nhiềunghề khác nhau: Phụ bếp, bồi bàn, quét tuyết, phóng ảnh, vẽ đồ cổ mỹ nghệTrung Quốc, dạy học, viết báo…và đi khắp năm châu, bốn biển, để tìm ra conđường giải phóng cho dân tộc

Ý chí và nghị lực của anh thanh niên Nguyễn Tất Thành- tức Bác Hồ củachúng ta lúc mới 21 tuổi thật là lớn lao Bác tin hai bàn tay của mình, sức mình

và lòng yêu nước của mình sẽ làm nên tất cả và niềm tin ấy đã thành sự thật: ra

đi từ một đất nước bị nô lệ, lầm than dưới ách thống trị của thực dân, phong