Ở cấpTHPT Bộ GD và ĐT chưa đưa thành môn học chính nhưng cũng đã tiến hànhtích hợp giáo dục môi trường qua các môn như: Vật lý, Hoá học, Sinh học, NgữVăn, Lịch Sử GDCD, Địa lí...[5], [6]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT LÊ HỒNG PHONG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
TRONG BỘ MÔN ĐỊA LÍ LỚP 10 TẠI
TRƯỜNG THPT LÊ HỒNG PHONG
BỈM SƠN - THANH HÓA
Người thực hiện: Đinh Thị Lý Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc môn: Địa lí
THANH HÓA NĂM 2019
Trang 2MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
1 MỞ ĐẦU 2
1.1 Lý do chọn đề tài 2
1.2 Mục đích nghiên cứu 2
1.3 Đối tượng nghiên cứu 3
1.4 Phương pháp nghiên cứu 3
1.5 Điểm mới trong kết quả nghiên cứu 3
2 NỘI DUNG 3
2.1 Cơ sở lý luận 3
2.1.1 Vai trò của môi trường 3
2.1.2 Nhiệm vụ và phương hướng giáo dục môi trường 4
2.2 Thực trạng của vấn đề 5
2.3 Các giải pháp thực hiện 5
2.3.1 Nội dung 1: Cơ sở lí luận về nhiệm vụ và phương hướng giáo dục bảo vệ môi trường 5
2.3.2 Nội dung 2: Khảo sát tình hình học sinh về ý thức bảo vệ môi trường 6
2.3.3 Nội dung 3: Thực nghiệm dạy học tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong một số bài địa lí 10 8
2.4 Kết quả của sáng kiến kinh nghiệm 19
3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 20
3.1 Kết luận 20
3.2 Kiến nghị 20
3.2.1 Đối với nhà trường 20
3.2.2 Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo 20
TÀI LIỆU THAM KHẢO
DANH MỤC SÁNG KIẾN ĐƯỢC CÔNG NHẬN
Trang 31 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Ngày nay, giáo dục môi trường đã trở thành nhiệm vụ quan trọng trongviệc đào tạo thế hệ trẻ ở các trường học, nhất là ở các trường phổ thông
Ở Việt Nam, việc giáo dục môi trường ở trong trường phổ thông đượcthực hiện theo phương thức tích hợp vào các môn học Địa lí là một môn học cónhiều khả năng giáo dục môi trường cho học sinh trong quá trình dạy học
Môi trường là vấn đề đã và đang thu hút sự quan tâm của toàn nhân loại.Trong mấy chục năm trở lại đây, do sự phát triển của khoa học - kỹ thuật, sự giatăng dân số quá nhanh và quá trình đô thị hóa phát triển mạnh mẽ làm cường độkhai thác và sử dụng các nguồn tài nguyên và môi trường ngày càng to lớn Kết quảlà: nhiều nguồn tài nguyên đã bị cạn kiệt, nhiều hệ sinh thái bị phá hủy, môi trườngsống của chúng ta đang lâm vào tình trạng khủng hoảng với quy mô toàn cầu
Hiện nay, các hoạt động giáo dục và bảo vệ môi trường ở nước ta đượctiến hành mạnh mẽ, rộng khắp Học sinh - các em là những chủ nhân tương laicủa đất nước, là lực lượng cần đi đầu trong vấn đề bảo vệ môi trường - bảo vệ sựsống của chúng ta
Vì vậy, từ năm học 1995 - 1996 trở đi, tất cả các trường Đại hoc, cao đẳng
đều có thêm môn “Môi trường và con người” nhằm cung cấp cho sinh viên
những khái niệm cơ bản và nội dung chính của khoa học môi trường Ở cấpTHPT Bộ GD và ĐT chưa đưa thành môn học chính nhưng cũng đã tiến hànhtích hợp giáo dục môi trường qua các môn như: Vật lý, Hoá học, Sinh học, NgữVăn, Lịch Sử GDCD, Địa lí [5], [6]
Là một giáo viên giảng dạy bộ môn Địa lí, tôi luôn trăn trở và suy nghĩvấn đề giáo dục môi trường cần đưa vào giảng dạy từ lứa tuổi học sinh và nên từbậc tiểu học để hình thành trong các em thói quen và ý thức bảo vệ môi trường.Trong những năm gần đây, khi xã hội ngày càng phát triển, mỗi gia đình lại chỉsinh một hoặc hai con thì tôi nhận thấy các em ít có thói quen hay hành độngbảo vệ môi trường, từ việc lao động vệ sinh trường lớp cũng không nhiệt tìnhnhư thời học sinh trước đây Vì vậy tôi luôn trăn trở và đã quyết tâm thực hiện
đề tài: “Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong bộ môn Địa lí lớp 10 tại trường THPT Lê Hồng Phong - Bỉm Sơn - Thanh Hóa”.
1.2 Mục đích nghiên cứu
- Bảo vệ môi trường hiện là một trong nhiều mối quan tâm mang tính toàncầu Ở nước ta, bảo vệ môi trường cũng đang là vấn đề được quan tâm sâu sắc.Nghị quyết số 41/ NQ - TƯ ngày 15/11/2004 của Bộ chính trị về tăng cườngcông tác bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước; Quyết định số 1363/QĐ - TTg ngày 17/10/2001 của Thủ tướngChính phủ về việc phê duyệt dề án:
“Đưa các nội dung bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo dục quốc dân”
và quyết định số 256/2003/ QĐ - TTg ngày 02/12/2003 của Thủ tướng Chínhphủ về việc phê duyệt Chiến lược Bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2010 vàđịnh hướng đến năm 2020 đã tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho những nỗ lực vàquyết tâm bảo vệ môi trường theo định hướng phát triển một tương lai bền vữngcủa đất nước [5], [6]
- Xuất phát từ việc giáo dục bảo vệ môi trường trong dạy học tích hợp ở bộ
môn Địa lí được xem là biện pháp có tính giáo dục cao, bởi vì nó giúp con người
có được nhận thức đúng đắn trong việc khai thác và sử dụng hợp lí các nguồn tàinguyên và có ý thức trong việc thực hiện các nhiệm vụ bảo vệ môi trường
- Xuất phát từ thực trạng dạy và học hiện tại, việc tích hợp giáo dục bảo
vệ môi trường trong bộ môn Địa lí còn nhiều hạn chế do nhiều khó khăn chủquan và khách quan, trong các môn học thì Địa lí là môn không thể không đưagiáo dục môi trường vào trong các bài học Vì vậy việc dạy học tích hợp giáodục bảo vệ môi trường trong bộ môn địa lí là rất cần thiết cho dạy học hiện nay
Trang 41.3 Đối tượng nghiên cứu
Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong dạy học ở một số bài Địa lí
lớp 10, từ đó giúp cho học sinh biết bảo vệ môi trường.
Minh chứng qua một số ví dụ ở một số bài trong Địa lí lớp 10
- Thời gian: Năm học 2018 - 2019
- Không gian: Phạm vi áp dụng trong dạy học cho học sinh lớp 10 trường
THPT Lê Hồng Phong - Thị xã Bỉm Sơn - Tỉnh Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Giải pháp của tôi bao gồm 3 nội dung Cụ thể:
Nội dung 1 Nghiên cứu cơ sở lí luận về nhiệm vụ và phương hướng giáo
dục bảo vệ môi trường; một số phương pháp tích hợp giáo dục bảo vệ môitrường trong môn Địa lí
Nội dung 2 Khảo sát tình hình học sinh về ý thức bảo vệ môi trường Nội dung 3 Thực nghiệm dạy học tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường
trong một số bài địa lí 10
Xây dựng qui trình, cách thức dạy học tích hợp giáo dục bảo vệ môitrường trong môn Địa lí đáp ứng yêu cầu đổi mới trong dạy học địa lí theohướng phát triển năng lực của học sinh
1.5 Những điểm khác biệt, tính mới của giải pháp đã và đang thực hiện.
Điểm khác biệt cũng như tính mới trong dạy học tích hợp giáo dục bảo vệmôi trường trong môn Địa lí 10 nổi bật là:
- Đối với học sinh: Sau khi học tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường, họcsinh có khả năng trao đổi kiến thức với bạn học hoặc giáo viên không hạn chế vềkhông gian và thời gian, các em thấy vai trò to lớn và hậu quả đáng sợ khi khôngbảo vệ môi trường; từ đó có ý thức bảo vệ đa dạng sinh học, bảo vệ rừng, bảo vệđất đai, bảo vệ nguồn nước, bảo vệ không khí ủng hộ, chủ động tham gia cáchoạt động bảo vệ môi trường, phê phán hành vi gây hại cho môi trường
- Đối với giáo viên địa lí:
+ Để học sinh hứng thú với giờ học, người giáo viên cần chuyên tâm,chịu khó đầu tư nhiều thời gian cho công việc chuẩn bị bài ở nhà, sưu tầm nhiềubản đồ, tranh ảnh, âm thanh, trò chơi , trên lớp phải phân loại đối tượng họcsinh để đưa ra câu hỏi hợp lí
+ Biết và sử dụng thành thạo phương tiện dạy học hiện đại, chịu khó sưutầm tài liệu tranh ảnh, tình huống, video qua Internet để phát huy được sự sinhđộng, hấp dẫn trong giờ học
2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận
2.1.1 Vai trò của môi trường
Ngày nay chúng ta hiểu rằng, những biến đổi của môi trường theo chiềuhướng xấu đi phần lớn là do tác động của con người trong quá trình phát triển kinh
tế - xã hội Tác động của con người nói trên đều bắt nguồn từ mỗi cá nhân, mỗi giađình cho đến toàn bộ xã hội Tác động đó lại xảy ra thường xuyên, liên tục, ở khắpmọi nơi, trên mọi miền có con người sinh sống Tác động đó không chỉ thông quacác hoạt động kinh tế, mà còn qua các hoạt động văn hoá, du lịch, vui chơi giảitrí… Bởi vậy bảo vệ môi trường là trách nhiệm chung của toàn xã hội Muốn bảo
vệ môi trường có hiệu quả cần dựa vào chủ trương, đường lối, chính sách pháp luậtcủa nhà nước Mặt khác cần phải giáo dục cho mọi người dân trong xã hội, tất cảthế hệ học sinh phải hiểu các vấn đề về môi trường để từ đó các em có ý thức vàtrách nhiệm trong việc thực hiện nhiệm vụ bảo vệ môi trường [5], [6]
Việc giáo dục bảo vệ môi trường có thể thông qua nhiều hình thức khácnhau như: Internet, phát thanh, truyền hình, sách báo,… các hình thức nghệ thuật
Trang 5như: phim ảnh, ca nhạc, hội hoạ…; hoạt động của các tổ chức quần chúng (Hộibảo vệ môi trường, Hội môi trường và sinh thái…) và qua giảng dạy ở các trườnghọc Trong hình thức nói trên, việc giảng dạy ở các nhà trường là hiệu quả nhất.Nhà trường là nơi đào tạo những thế hệ trẻ, những chủ nhân tương lai của đấtnước, những người sẽ thực hiện việc khai thác, sử dụng và bảo vệ các nguồn tàinguyên thiên nhiên và môi trường đất nước mình Nếu các em có nhận thức đầy
đủ về môi trường thì khi ra đời, dù ở bất kỳ lĩnh vực hoạt động nào các em đều
có thể bảo vệ môi trường một cách có hiệu quả Vì vậy chúng ta không thể khônglồng ghép giáo dục môi trường vào trong chương trình học tập của học sinh [5], [6]
2.1.2 Nhiệm vụ và phương hướng giáo dục môi trường
Trong các trường học, giáo dục môi trường là một nội dung quan trọngtrong quá trình giảng dạy và học tập, nhằm nâng cao nhận thức, rèn luyện kĩnăng, hình thành thái độ và hành vi đúng đắn cho học sinh trong việc bảo vệ môitrường Nó có nhiệm vụ:
Làm cho học sinh nhận thức rõ đặc điểm của môi trường tự nhiên, vai tròcủa môi trường đối với đời sống và sự phát triển của xã hội loài người, nhữngtác động của con người làm cho môi trường biến đổi xấu đi và hậu quả của nó
Từ cơ sở nhận thức đó, giáo dục cho học sinh lòng yêu thiên nhiên, biếtquý trọng phong cảnh đẹp, các di tích văn hóa lịch sử, ý thức bảo vệ môi trườngsống trong lành, sạch đẹp cho mình, cho mọi người, chống lại những hành viphá hoại hoặc gây ô nhiễm môi trường
Trang bị cho học sinh một số phương pháp và kĩ năng bảo vệ môi trường
để các em có thể thực hiện nhiệm vụ môi trường ngay tại địa phương nơi các
em đang sinh sống
Hiện nay, việc giáo dục môi trường tuy đã có chương trình giảng dạy ởcác trường phổ thông, xong nó không được cấu tạo thành môn học riêng mà chỉtích hợp vào trong môn học Bởi vậy, để thực hiện được các nhiệm vụ nêu trên,cần tuân theo phương hướng là:
Thông qua các kiến thức của các môn học để lồng ghép hoặc liên hệ cáckiến thức giáo dục môi trường, nhằm trang bị cho học sinh một hệ thống kiếnthức về môi trường và các biện pháp bảo vệ môi trường tương đối đầy đủ
Việc giáo dục môi trường phải được thông qua toàn bộ hệ thống cáctrường học chính quy và không chính quy, từ các lớp mẫu giáo cho đến các lớpphổ thông, cao đẳng và đại học
Việc giáo dục môi trường phải chú ý khai thác tình hình thực tế của môitrường địa phương cũng như các hình thức, biện pháp ngăn ngừa những thay đổicủa môi trường có hại cho sản xuất và cuộc sống của nhân dân địa phương mình
Nội dung và phương pháp giáo dục môi trường phải phù hợp với mục tiêuđào tạo của từng cấp học, đặc điểm tâm lí nhận thức của học sinh theo từng độtuổi khác nhau [1], [2], [5], [6]
2.2 Thực trạng của vấn đề
Thực tế trong những năm học 2014 - 2015; 2015 - 2016; khi giảng dạy tạitrường THPT Lê Hồng Phong bản thân tôi vẫn chưa biết cách tích hợp giáo dụcbảo vệ môi trường vào trong giảng dạy bộ môn của mình như thế nào để đạthiệu quả cao nhất nên kết quả còn nhiều hạn chế, học sinh của tôi khi hỏi đếnvấn đề môi trường thì:
+ Nắm khái niệm về môi trường hời hợt, mơ hồ, chưa có hệ thống
+ Trả lời các câu hỏi hiểu và vận dụng về môi trường yếu
+ Nhiều học sinh dập khuôn, máy móc như cái máy nhai lại, chóng quên.+ Học sinh yếu kém thì không thích học
+ Học sinh khá, giỏi chưa có điều kiện để phát triển tư duy
Trang 6Mặt khác, trong các lớp học sinh học yếu thì lực học và khả năng nhậnthức còn hạn chế nên giáo viên trong qúa trình giảng dạy rất khó đạt hiệu quảnhư mong muốn.
- Ưu điểm: Với việc đổi mới phương pháp, sử dụng phương tiện dạy học
hiện đại, kết hợp tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh đã giúp các
em chuyển hướng theo hướng học tích cực, chủ động, sáng tạo, làm cho các em
tự tin, hứng thú, có phương pháp tự học ngày một tốt hơn
- Nhược điểm: đề tài này rất rộng, do xã hội - công nghệ thông tin cũng
có một số bất cập, vẫn còn tình trạng học sinh ý thức chưa cao nên không tránhkhỏi hạn chế
đi và hậu quả của nó
- Từ cơ sở nhận thức đó, giáo dục cho học sinh lòng yêu thiên nhiên, biếtquý trọng phong cảnh đẹp, các di tích văn hóa lịch sử, ý thức bảo vệ môi trườngsống trong lành, sạch đẹp cho mình, cho mọi người, chống lại những hành viphá hoại hoặc gây ô nhiễm môi trường
- Trang bị cho học sinh một số phương pháp và kĩ năng bảo vệ môi trường
để các em có thể thực hiện nhiệm vụ môi trường ngay tại địa phương nơi các emđang sinh sống
* Một số phương pháp tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Địa lí:
Phương pháp đàm thoại
Phương pháp sử dụng các phương tiện trực quan
Phương pháp sử dụng tranh ảnh Địa lí
Phương pháp sử dụng băng, đĩa hình
Phương pháp thảo luận
Phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề
Phương pháp tham quan, điều tra, khảo sát, nghiên cứu thực địa
Phương pháp thí nghiệm
Phương pháp học tập theo dự án
Phương pháp hoạt động nhóm
2.3.2 Nội dung 2: Khảo sát tình hình học sinh về ý thức bảo vệ môi trường
Đầu năm học 2018 - 2019, tôi khảo sát tình hình học sinh thông qua mẫuphiếu như sau:
PHIẾU THĂM DÒ Ý KIẾN HỌC SINH ĐẦU NĂM HỌC
Để các em có thêm ý thức bảo vệ môi trường, mong các em vui lòng trảlời các câu hỏi dưới đây “Đánh dấu X vào câu trả lời phù hợp ý kiến của em”
Câu 1 Bạn có đồng ý với các ý kiến dưới đây?
Đồng ý Không đồng ý
a Giáo dục môi trường qua môn Địa lí làmột trong những vấn đề yêu thích của em.
b Em thích đọc sách và sưu tầm những mẩu
Trang 7chuyện về môi trường.
c Học Địa lí giúp em có ý thức bảo vệ môitrường xung quanh mình.
d Học Địa lí giúp em biết được vai trò củamôi trường.
e Học Địa lí giúp em có thái độ thân thiệnvới môi trường.
Câu 2 Khi học môn Địa lí 10, các hoạt động sau diễn ra như thế nào?
Trong tất
cả các giờ
Hầu hếtcác giờ
Trong mộtvài giờ
Hầu nhưkhông
a Học sinh được trình bày ý kiến
b Học làm bài tập những câu hỏiliên quan đến môi trường.
c Học sinh đặt và trả lời những câuhỏi có liên quan đễn môi trường.
d Học sinh vận dụng kiến thứcđã học vào thực tiễn.
e Học sinh tự rút ra kết luận, nhậnxét từ những vấn đề đã học.
g Học sinh chỉ nghe và ghi chéptheo chỉ dẫn của giáo viên.
h GV nêu vấn đề cho HS mởrộng tìm hiểu.
i Học sinh được tự nhận xét, đánhgiá hoặc đánh giá bạn học.
k Học sinh được khuyến khíchchọn chủ đề nghiên cứu riêng.
l
Học sinh có các cuộc thảo
luận/tranh luận về chủ đề môi
trường
m GV hướng dẫn học sinh tìm ramối liên hệ môi trường với Địa lí.
Câu 3: Theo em cần có thay đổi gì để học sinh yêu thích môn Địa lí hơn và thân thiện với môi trường hơn?
Trang 8Chân thành cảm ơn các em!
Chúc các em ngày càng học giỏi và thêm yêu thích bộ môn Địa lí
Kết quả thăm dò như sau:
Câu 1 Bạn có đồng ý với các ý kiến dưới đây?
Đồng ý Không đồng ý
a Giáo dục bảo vệ môi trường qua môn Địa lí làmột trong những vấn đề yêu thích của em. 95%
b Em thích đọc sách và sưu tầm những mẩuchuyện về môi trường. 85%
c Học Địa lí giúp em có ý thức bảo vệ môi trườngxung quanh mình 80%
d Học Địa lí giúp em biết được vai trò của môi trường 90%
e Học Địa lí giúp em có thái độ thân thiện vớimôi trường. 90%
Câu 2 Khi học môn Địa lí 10, các hoạt động sau diễn ra như thế nào?
Trong tất
cả các giờ
Hầu hếtcác giờ
Trong mộtvài giờ
Hầu nhưkhông
a Học sinh được trình bày ý kiến 90%
b Học làm bài tập những câu hỏiliên quan đến môi trường. 80%
c Học sinh đặt và trả lời những câuhỏi có liên quan đễn môi trường. 60%
d Học sinh vận dụng kiến thức đãhọc vào thực tiễn. 65%
e Học sinh tự rút ra kết luận, nhậnxét từ những vấn đề đã học. 50%
g Học sinh chỉ nghe và ghi chéptheo chỉ dẫn của giáo viên. 90%
h GV nêu vấn đề cho HS mở rộng tìmhiểu. 80%
i Học sinh được tự nhận xét, đánhgiá hoặc đánh giá bạn học. 70%
k Học sinh được khuyến khíchchọn chủ đề nghiên cứu riêng. 70%
l Học sinh có các cuộc thảo luận/tranh
m GV hướng dẫn học sinh tìm ra
mối liên hệ môi trường với Địa lí 80%
Câu 3: Theo em cần có thay đổi gì để học sinh yêu thích môn Địa lí hơn và thân thiện với môi trường hơn?
- Về nội dung, hình thức SGK:
……… Thêm tranh ảnh về môi trường
Trang 9- Về phương tiện dạy học:
………Tích hợp vào kiểm tra nhiều hơn nữa
2.3.3 Nội dung 3: Thực nghiệm dạy học tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong một số bài địa lí 10
Một số ví dụ về tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường tôi đã thực hiện trong một số bài địa lí 10 ở trường THPT Lê Hồng Phong Bỉm Sơn.
Ví dụ 1: Bài 17: Thổ nhưỡng quyển Các nhân tố hình thành thổ nhưỡng.
(Mục II: Các nhân tố hình thành thổ nhưỡng)
- GV: Thổ nhưỡng là một thành phần của tự nhiên, có vai trò quan trọngđối với hoạt động sản xuất và con người, trong quá trình canh tác con người cóthể làm thay đổi tính chất đất
Quan sát các hình ảnh sau, kết hợp vốn hiểu biết của bản thân, cho biết tác động của con người trong hoạt động sản xuất nông, lâm nghiệp có thể làm biến đổi tính chất của đất không? Cho ví dụ chứng minh?
Trang 10tự nhiên, có thể biến vùng đất hoang vu cằn cỗi trở lên màu mỡ phì nhiêu.
+ Trong sản xuất nông nghiệp: nếu khai thác rừng bữa bãi -> diện tích đấttrống đồi trọc tăng -> đất bạc màu, đất trơ sỏi đá… Tuy nhiên con người với tácđộng tích cực, tăng cường trồng mới lại rừng, đảm bảo được khai thác đi đôi vớibảo vệ thì những vùng đất trống, đồi trọc lại được phủ xanh [1], [2], [5], [6]
- GV: Vì sao lượng mùn trong đất giảm ở các khu vực đất trống, đồi núi
trọc? Cần có những biện pháp nào để bảo vệ đất ở các khu vực này?
- HS trả lời
+ Lượng mùn trong đất giảm ở các khu vực đất trống, đồi núi trọc là domất đi lớp phủ thực vật, mất đi nguồn vật chất hữu cơ để tạo thành mùn Ngoài
ra, tác động của xói mòn, rửa trôi tăng cường rất nhanh
+ Để bảo vệ đất ở những khu vực này, cần phải tái tạo rừng
GV liên hệ thực tế hiện trạng sử dụng đất Việt Nam: hiện nay vẫn còn tìnhtrạng đốt rừng làm rẫy, lối sống du canh du cư, việc lạm dụng phân hoá học trong sảnxuất, tình trạng nhiễm phèn, niễm mặn … làm thay đổi hướng phát triển của đất
Việt Nam hiện có 13 triệu ha đất trống đồi núi trọc
Diện tích rừng giảm và phân bố không đều, độ che phủ của rừng gần 30% [1], [2]
Trang 11Ví dụ 2: Bài 18: Sinh quyển Các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển
và phân bố của sinh vật
(Mục II: Các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố sinh vật.)
* GV: Quan sát các hình ảnh sau hãy cho biết con người có ảnh hưởng
tích cực và tiêu cực gì tới sự phát triển và phân bố của sinh vật? Phải có biện pháp nào để bảo vệ sinh vật?
Hoạt động trồng rừng
Khai thác gỗ Săn bắn động vật