Nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua việc tổ chức các hoạt động trong chương trình chào cờ tự quản hàng tuần tại trường THPT hậu lộc 3

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT HẬU LỘC 3 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA VIỆC TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG TRONG CHƯƠNG TRÌNH

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT HẬU LỘC 3

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA VIỆC TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG TRONG CHƯƠNG TRÌNH CHÀO CỜ TỰ QUẢN HÀNG TUẦN TẠI TRƯỜNG THPT HẬU LỘC 3

Người thực hiện: Nguyễn Văn Thao Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường THPT Hậu Lộc 3 SKKN thuộc lĩnh mực (môn): Công tác Đoàn- Đội

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

2 Mục đích nghiên cứu

3 Đối tượng nghiên cứu

4 Phương pháp nghiên cứu

1 1 2 2 2 NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận

1.1 Khái niệm kỹ năng sống

1.2 Vai trò của công tác giáo dục KNS trong thực hiện yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay

2 Thực trạng của công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THPT và thực trạng của việc tổ chức các giờ chào cờ hàng tuần hiện nay

2.1 Thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh phổ thông

2.2 Thực trạng kỹ năng sống của học sinh THPT

2.3 Thực trạng của việc tổ chức các giờ chào cờ hàng tuần tại trường THPT hiện nay

3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

3.1 Thời gian, địa điểm, quy mô tổ chức

3.2 Nội dung, hình thức và ý nghĩa của việc tổ chức chương trình

3.3 Các bước thực hiện

4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường

3 3 3 4 4 4 5 5 6 7 7 9 12 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

1 Kết luận

2 Kiến nghị

13 14 14

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài.

Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII Đảng ta đã xác định rõ ràng một

trong những nhiệm vụ chủ yếu của giáo dục nước ta là “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ,

đồng bộ các yếu tố cơ bản của GD & ĐT theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học; hoàn thiện hệ thống giáo dục quốc dân theo hướng

hệ thống giáo dục mở, học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập ”; Theo Điều

2 của Luật Giáo dục năm 2005, mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Namphát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trungthành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡngnhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệpxây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Tuy nhiên, nội dung và phương pháp giáo dục trong các nhà trường hiện nay

là còn xem trọng việc dạy chữ, chủ yếu là truyền thụ kiến thức, chưa chú trọngđúng mức dạy làm người, đến việc phát triển phẩm chất, năng lực của người học,nhất là việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trong khi đó có nhiều nghiên cứu

đã cho phép đi đến kết luận là trong các yếu tố quyết định sự thành công của conngười, kỹ năng sống đóng góp đến khoảng 85% Đặc biệt theo UNESCO ba thành

tố hợp thành năng lực của con người là: kiến thức, kỹ năng và thái độ Hai yếu tốsau thuộc về kỹ năng sống, có vai trò quyết định trong việc hình thành nhân cách,bản lĩnh, tính chuyên nghiệp… Kỹ năng sống tốt thúc đẩy thay đổi cách nhìn nhậnbản thân và thế giới, tạo dựng niềm tin, lòng tự trọng, thái độ tích cực và động lựccho bản thân, tự mình quyết định số phận của mình Kỹ năng sống giúp giải phóng

và vận dụng năng lực tiềm tàng trong mỗi con người để hoàn thiện bản thân, tránhsuy nghĩ theo lối mòn và hành động theo thói quen trên hành trình biến ước mơthành hiện thực

Hiện nay, tại các trường học, giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thực tếkhông còn là câu chuyện xa lạ nữa Xong các hoạt động ngoại khoá, những sânchơi do nhà trường tổ chức hay được tích hợp vào các môn học trên lớp thường ítđược thực hiện, nguyên nhân có thể là do các môn học nặng về kiến thức hàn lâm,thời lượng quá quá nhiều khiến nhà trường không thể tổ chức nhiều các hoạt độnggiáo dục kỹ năng sống cho học sinh Cùng với đó ý tưởng, kiến thức, nghiệp vụ của

đại đa số cán bộ, giáo viên về việc tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sốngcho học sinh là thiếu và có thể nói là rất yếu

Từ thực tế trên, bản thân tôi với vai trò là một giáo viên, một cán bộ Đoànlâu năm, đã tham gia tổ chức nhiều hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinhtrong nhiều năm học tại trường THPT Hậu Lộc 3, với kinh nghiệm tích lũy được tôi

xin đề xuất sáng kiến qua kinh nghiệm qua thực tế công tác của bản thân "Nâng cao

hiệu quả giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua việc tổ chức các hoạt động trong chương trình chào cờ tự quản hàng tuần tại trường THPT Hậu Lộc 3" nhằm

chia sẽ những kinh nghiệm quý báu cùng đồng nghiệp để hoàn thành tốt nhiệm vụ

mà Ngành giao phó

2 Mục đích của nghiên cứu.

Nhằm cụ thể hóa công tác giáo dục kỹ năng sống bằng các giải pháp có hiệuquả cao, gắn liền với thực tiễn và phù hợp với tâm sinh lí, lứa tuổi của học sinhtrường THPT

Chi sẽ cùng đồng nghiệp những kinh nghiệm quý của bản thân và tập thể nhàtrường trong việc giáo dục kỹ năng sống thông qua việc tổ chức các hoạt độngtrong giờ chào cờ tự quản hàng tuần nhiều năm qua tại trường THPT Hậu lộc 3

3 Đối tượng của ngiên cứu.

Đề tài nhằm tổng kết và nghiên cứu các giải pháp giáo dục kỹ năng sống gắnliền với thực tiễn và phù hợp với tâm sinh lí, lứa tuổi của học sinh trường THPTthông qua việc tổ chức các hoạt động trong giờ chào cờ tự quản hàng tuần

4 Phương pháp nghiên cứu Đề tài thực hiện dựa trên một số các phương pháp cụ

NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.

1.1 Khái niệm kỹ năng sống

Có nhiều cách tiếp cận khái niệm kỹ năng sống (KNS) như theo tổ chức Y tế

thế giới (WHO)" KNS là khả năng để có hành vi thích ứng (adaptive) và tích cực

(positive), giúp các cá nhân có thể ứng xử hiệu quả trước các nhu cầu và thách thức của cuộc sống hàng ngày" hoặc theo Quỹ nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF)

thì " KNS là cách tiếp cận giúp thay đổi hoặc hình thành hành vi mới Cách tiếp

cận này lưu ý đến sự cân bằng về tiếp thu kiến thức, hình thành thái độ và phát triển kỹ năng" Tuy nhiên, có thể tiếp cận khái niệm KNS qua 4 trụ cột của giáo

dục theo UNESCO: Học để biết (learning to know), học để khẳng định bản thân(learning to be), học để chung sống (learning to live together) và học để làm việc(learning to do)

Tiếp cận theo 4 trụ cột trên thì KNS có thể hiểu là: kỹ năng học tập, kỹ nănglàm chủ bản thân, kỹ năng thích ứng và hòa nhập với cuộc sống, kỹ năng làm việc

Tuy nhiên, kỹ năng sống (life skills) có thể hiểu là khả năng làm chủ bảnthân của mỗi người, khả năng ứng xử phù hợp với những người khác, với xã hội vàkhả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống

Qua nghiên cứu tìm hiểu tôi nhận thấy có một số KNS cần thiết cần có ở họcsinh THPT chính là :

+ Kỹ năng xác lập mục tiêu cuộc đời

+ Kỹ năng tự phục vụ bản thân, rèn luyện sức khoẻ

+ Kỹ năng quản lý thời gian hiệu quả

+ Kỹ năng điều chỉnh và quản lý cảm xúc

+ Kỹ năng nhận thức và đánh giá bản thân

+ Kỹ năng giao tiếp ứng xử

+ Kỹ năng hợp tác, chia sẻ

+ Kỹ năng thể hiện tự tin trước đám đông

+ Kỹ năng đối diện và ứng phó khó khăn trong cuộc sống

+ Kỹ năng đánh giá người khác

+ Kỹ năng lãnh đạo

Có thể nói kỹ năng sống chính là nhịp cầu giúp con người biến kiến thứcthành thái độ, hành vi và thói quen tích cực, lành mạnh.

1.2 Vai trò của công tác giáo dục KNS trong thực hiện yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay

Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành quan tâm chủ yếu tới cung cấpkiến thức cho học sinh Chương trình như vậy được xây dựng theo hướng tiếp cậnnội dung dạy học, khác với một chương trình được xây dựng theo hướng tiếp cậnnăng lực, tức là xuất phát từ các năng lực mà mỗi học sinh cần có trong cuộc sống

và kết quả cuối cùng phải đạt các năng lực ấy bằng việc xây dựng chuẩn đầu ra vềnăng lực mà học sinh cần phải đạt được sau một quá trình dạy - học

Khác với cách tiếp cận nội dung, tiếp cận năng lực chú trọng vào việc yêucầu học sinh học xong phải thể hiện được, làm được; biết vận dụng những kiếnthức để giải quyết các tình huống đặt ra trong cuộc sống, Vì thế, việc học tậptheo hướng tiếp cận này trở nên gần gũi và thiết thực đối với cá nhân và cộng đồng

Theo đó, nội dung, phương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra đánh giáđều phải hướng tới năng lực tự học, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề tronghọc tập, trong cuộc sống; coi trọng rèn luyện kỹ năng sống

Trong thời gian qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức một số hoạt độnghướng tới việc rèn luyện năng lực cho học sinh như: Tổ chức Chương trình đánhgiá học sinh quốc tế PISA với cách đánh giá kỹ năng vận dụng kiến thức vào giảiquyết các vấn đề thực tiễn trong cuộc sống; tổ chức cuộc thi vận dụng kiến thứcliên môn giải quyết các vấn đề thực tiễn; triển khai phương pháp dạy học "Bàn taynặn bột" (la main à la pâte), là phương pháp dạy học khoa học được tiến hành dưới

sự giúp đỡ của giáo viên, chính học sinh tìm ra câu trả lời cho các vấn đề được đặt

ra trong cuộc sống thông qua tiến hành thí nghiệm, quan sát, nghiên cứu tài liệuhay điều tra để từ đó hình thành kiến thức cho mình

Ở Việt Nam, với Đề án đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo,mục tiêu giáo dục đang chuyển hướng từ trang bị kiến thức nặng lý thuyết sangtrang bị những năng lực cần thiết và phẩm chất cho người học Điều đó cũng khẳngđịnh thêm tầm quan trọng và yêu cầu thiết yếu đưa giáo dục KNS vào trường họccùng với các môn học và các hoạt động giáo dục

2 Thực trạng của công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THPT và thực trạng của việc tổ chức các giờ chào cờ hàng tuần hiện nay

2.1 Thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh phổ thông

Trong thực tế, khi xây dựng chương trình dạy học, nội dung dạy học trên lớp,giáo viên đều phải xây dựng 3 mục tiêu: cung cấp kiến thức, rèn luyện kỹ năng,hình thành thái độ Đây là yêu cầu mang tính nguyên tắc trong dạy học và giáo viênđều nhận thức sâu sắc yêu cầu này Tuy nhiên, có thể nói rằng do phải chạy theothời gian, phải chuyển tải nhiều nội dung trong khi thời gian có hạn, giáo viên cókhuynh hướng tập trung cung cấp kiến thức mà ít quan tâm rèn luyện kỹ năng chohọc sinh, nhất là kỹ năng ứng xử với xã hội, ứng phó và hòa nhập với cuộc sống.

Trong thời gian gần đây, giáo dục KNS cho học sinh được quan tâm nhiềuhơn Giáo dục KNS cho học sinh phổ thông hiện nay không bố trí thành một mônhọc riêng trong hệ thống các môn học của nhà trường phổ thông bởi KNS phảiđược giáo dục ở mọi lúc, mọi nơi khi có điều kiện, cơ hội phù hợp Do đó, giáo dụcKNS phải thực hiện thông qua từng môn học và trong các hoạt động ngoại khóakhác Vì vậy, cơ hội thực hiện giáo dục KNS rất nhiều và rất đa dạng Có thể đềcập tới một số phương thức tổ chức sau: Thông qua dạy học các môn học; qua chủ

đề tự chọn; qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp; qua hoạt động trải nghiệm

Sự phối hợp chặt chẽ giáo dục KNS với các hoạt động giáo dục vốn đã đượclồng ghép vào chương trình giáo dục từ nhiều năm nay như giáo dục bảo vệ môitrường, phòng chống ma tuý, giáo dục pháp luật, sức khỏe sinh sản vị thành niên,

… tạo nhiều cơ hội và điều kiện để triển khai giáo dục KNS

2.2 Thực trạng kỹ năng sống của học sinh THPT.

Cùng với xu thế phát triển chung của xã hội, học sinh hôm nay pháttriển sớm về tâm sinh lý cũng như các kỹ năng trong cuộc sống Tuy nhiên hiện nay

ở các nhà trường phổ thông đang xuất hiện thực trạng trẻ vị thành niên có xu hướnggia tăng về bạo lực học đường, về phạm tội, dễ mắc các tệ nạn xã hội, ứng xử thiếuvăn hóa trong giao tiếp nơi công cộng; thiếu lễ độ với thầy cô giáo, cha mẹ vàngười lớn tuổi; chưa có ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn vệ sinh công cộng, gâyphiền hà cho người khác khi sử dụng điện thoại di động, sống ích kỷ, vô tâm, khépmình… Nguyên nhân của các hiện tượng trên là mặc dù giáo dục KNS có đượcquan tâm nhưng hiệu quả vẫn còn nhiều hạn chế thể hiện qua thực trạng về KNScủa học sinh còn nhiều khiếm khuyết

2.3 Thực trạng của việc tổ chức các giờ chào cờ hàng tuần tại trường THPT hiện nay.

Đã từ lâu, chào cờ đầu tuần là một tiết sinh hoạt tập thể thường xuyên tại cácnhà trường nói chung và trường THPT nói riêng Dù không có sự thống nhất nhưngtiết chào cờ đầu tuần thường bao gồm các nội dung như; nghi lễ chào cờ, Quốc ca,Đội ca, đồng chí Bí thư Đoàn trường giới thiệu nội dung tiết chào cờ, giới thiệu

GVCN lớp trực tuần lên đánh giá, nhận xét các hoạt động của toàn trường trongtuần; đồng chí Bí thư Đoàn đánh giá hoạt động của Chi đoàn, thông báo kết quảxếp loại thi đua của các lớp trong tuần và triển khai kế hoạch của Đoàn trường tuầntiếp theo; sau đó là phần tổng kết, phổ biến kế hoạch dưới cờ của các đồng chítrong Ban giám hiệu nhà trường; cuối cùng là phần nhận xét tiết chào cờ, rồi họcsinh về lớp.

Một tháng bốn tuần, một năm học 37 tuần, tiết chào cờ hàng tuần cứ lặp đilặp lại như vậy sẽ làm cho học sinh không thật sự hào hứng, mỗi giờ chào cờ cócảm giác như là những giờ để phê bình, nhắc nhở học sinh vi phạm , mặt khác đâylại là tiết sinh hoạt tập thể ngoài trời nên có thể có rất nhiều yếu tố ngoại cảnh tácđộng dễ gây sự phân tán tư tưởng trong các em học sinh, lại thêm một số học sinhchưa ý thức được sự trang nghiêm và ý nghĩa của tiết học nên còn chưa thực sựhứng thú, dễ sinh ra nói chuyện, làm việc riêng hoặc gây mất trật tự Từ thực tế

đó cho thấy hầu hết các giờ chào cờ đều diễn ra nặng nề, khô cứng, nhàm chán vớinhững mệnh lệnh giáo điều, áp đặt kỷ luật thiếu thuyết phục của ban giám hiệu.Không những thế, nó còn bao trùm nỗi sợ hãi của không ít học sinh khi bị “bêudương” dưới cờ chỉ vì kết quả học tập thấp hoặc mắc sai phạm nào đó Điều nàydẫn những niềm vui, háo hức của học sinh đến trường vào những ngày đầu tuần cókhi sẽ vụt tắt mà thay vào đó là cảm giác sợ sệt, buồn chán mỗi khi phải tham dự

Trước những thực trạng trên, trước khi thực hiện chương trình" Chào cờ tựquản như hiện nay tại trường THPT Hậu Lộc 3" bản thân tôi với vai trò là Bí thưĐoàn trường đã tiến hành khảo sát, xin ý kiến của giáo viên và học sinh trong toàntrường về lợi ích , hứng thú mỗi khi tham gia giờ chào cờ đầu tuần Kết quả khảosát đầu năm học 2013-2014 trên tổng số 800 học sinh mới thấy rõ một thực trạngnhư sau:

Với câu hỏi: “Em có thích giờ chào cờ không?” có 553 học sinh trả lời "Không" hoặc " Không quan tâm", 147 trả lời " thích", số còn lại không trả lời hoặc

có hôm thích nhưng cũng có hôm không thích Thậm chí khi trao đổi trực tiếp vớimột số các em bằng câu hỏi " Vì sao em không thích" Có một số học sinh đã mạnhdạn nói thằng “Sau nghi lễ chào cờ, tuần nào cũng vậy, ban giám hiệu nhận xét vềcác hoạt động của tuần trước, xếp hạng các lớp Còn giám thị thì nêu những saiphạm về đồng phục, giờ giấc nên chỉ những bạn ngồi hàng đầu trật tự, không dámnói chuyện chứ những hàng cuối các bạn luôn nói chuyện, không chú ý đến thôngtin thầy cô nói” và " hoạt động này cứ lặp đi lặp lại hàng tuần nên quá nhàm chán"

Thực tế này cho thấy không những nó khiến HS chán nản mà còn làm nhiềuhọc sinh có tâm lý sợ sệt, coi ngày thứ hai đầu tuần là nỗi ám ảnh “Tiết học lớn”

cứ như vậy biến thành giờ rao giảng đạo đức rất khô cứng và phản tác dụng, nhiều

ý nghĩa răn đe mà thiếu sự động viên, khích lệ Do đó học sinh tham gia buổi chào

cờ đầu tuần miễn cưỡng, chán nản nên dẫn đến việc thiếu tập trung, không quantâm đến những lời “rao giảng” của thầy cô Điều này ai cũng nhận thấy rõ ràng vàcần một sự thay đổi cấp thiết để đem lại niềm vui, niềm cảm hứng, động lực họctập cũng đồng thời qua các hoạt động đó để giáo dục kỹ năng sống cho học sinhmột cách hiệu quả bản thân tôi đã xây dựng chương trình " Chào cờ tự quản hàngtuần" và cho đến nay chương trình này đã thực hiện có hiệu quả được 4 năm liêntục.

3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

3.1 Thời gian, địa điểm, quy mô tổ chức.

- Thời gian tổ chức: Mỗi chương trình chào cờ tự quản được thực hiện trong 1

hoặc 2 tuần tùy theo cơ cấu số chi đoàn lớp, điều kiện cơ sở vật chất nhà trường

- Địa điểm tổ chức, quy mô tổ chức: Được tổ chức các hoạt động tại khuôn

viên nhà trường

3.2 Nội dung, hình thức và ý nghĩa của việc tổ chức chương trình.

Chương trình chào cờ "tự quản" là chương trình được tổ chức với nhiều hoạtđộng, trong đó những hoạt động đều được thực hiện trên tinh thần tự quản hoàntoàn, cụ thể:

- Đối với BCH Đoàn trường: Chỉ đóng vai trò, xây dựng kế hoạch, định

hướng nội dung công việc và giúp đỡ, tháo gỡ những khó khăn khi các chi đoàn tổchức thực hiện

- Đối với chi đoàn học sinh: Tự quản để tổ chức mọi hoạt động theo định

hướng của Đoàn trường

Mỗi chương trình chào cờ tự quản đã được tổ chức thực hiện trong tuần với 2hoạt động lớn gồm:

Hoạt động 1: Tự quản trong việc trực ban nền nếp, lao động dọn vệ sinh

khu vực sân trường với những công việc cụ thể sau đây:

- Hoạt động lao động, dọn vệ sinh khu vực sân trường: Mỗi buổi trực trong

tuần Chi đoàn tự xây dựng kế hoạch phân chia thành nhiều tổ(nhóm) tham gia laođộng quét dọn dẹp vệ sinh toàn trường Hoàn thành sớm trước giờ học

(Có thể phối hợp với lao công, bảo vệ nhà trường cùng thực hiện)

- Hoạt động theo dõi nền nếp dạy và học: Mỗi buổi học phân công 2 ĐVTN

có trách nhiệm cao, mặc áo xanh tình nguyện, đeo biển trực ban tham gia trực nềnnếp(nhắc nhở, theo dõi, ghi chép học sinh vi phạm nền nếp khi đến trường)

+ Trước và sau buổi học: Đến sớm 15 phút trước buổi học và ra về

muộn hơn 15 phút, căn cứ theo hiệu lệnh trống của nhà trường

+ Trong buổi học: Kết hợp với giám thị trực, giám sát đoàn trường

trực tiếp kiểm tra nền nếp dạy và học trên lớp theo hướng dẫn sổ trực, 1 lần

ngẫu nhiên/ buổi

- Hoạt động tổng hợp nền nếp: Chi đoàn cử đại diện tổng hợp nền nếp vào

cuối mỗi tuần trực (đối với trường THPT Hậu lộc 3 là chiều thứ 5 hàng tuần) theo

sự hướng dẫn của Đoàn trường

- Hoạt động giám sát trực: Đoàn trường sẽ cử trực tiếp các đồng chí BCH

theo dõi, giúp đỡ và đánh giá hiệu quả thực hiện các chi đoàn

- Ý nghĩa của hoạt động đối với việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.

Hoạt động trên là một trong những hoạt động rất quan trọng trong giáo dụcphát triển toàn diện, nhằm hình thành ở các em những phẩm chất của người laođộng mới: Yêu lao động, quý trọng người lao động, giúp các em có được các kỹnăng lao động phục vụ cho sinh hoạt và chuẩn bị cho học sinh các kỹ năng laođộng cần thiết trong tương lai

Qua những buổi sinh hoạt lao động ấy, giúp các em dần làm quen và có ýthức làm việc vì tập thể, rèn tính kiên trì, tính độc lập, tình đoàn kết, sự hợp tácnhóm của các em càng thêm thắt chặt, gắn bó Đồng thời giúp các em thấu hiểuđược một phần giá trị của lao động và nỗi vất vả của người lao động từ đó xâydựng, hình thành cho học sinh ý thức siêng năng lao động, giúp các em biết laođộng, yêu lao động và quý sức lao động

Thông qua hoạt động trực ban nền nếp giúp các em nâng cao ý thức rènluyện phẩm chất đạo đức của bản thân, có trách nhiệm với tập thể đồng thời giáodục kỹ năng nhận thức và đánh giá bản thân, kỹ năng giao tiếp, ứng xử khi tiếp xúcvới bạn bè, kỹ năng hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm trong trực ban, thể hiện tự tintrước đám đông, đối diện, ứng phó khó khăn trong cuộc sống và đặc biệt là kỹ năngđánh giá người khác

Hoạt động 2 Tự quản trong việc tổ chức các nội dung trong giờ chào

cờ(45 phút)

- Hoạt động trang trí sân khấu, ổn đinh tổ chức, duy trì nền nếp, thu dọn

(phông màn, loa đài, kê bàn ghế ):

+ Chi đoàn thực hiện chủ động đến sớm trang trí sân khấu, chuẩn bị loa đài,

kê khênh bàn ghế trước giờ chào cờ

+ Chủ động ổn định nền nếp toàn trường

+ Cử 4 ĐVTN cùng với giám thị tham gia duy trì nền nếp suốt buổi chào cờ

+ Kết thúc giờ chào cờ phải thu dọn đặt vào vị trí cũ và bài giao cho nhânviên văn phòng phụ trách, mất dụng cụ nào chi đoàn đó phải đền theo quy định

- Hoạt động thực hiện nghi thức chào cờ (chào cờ, hát quốc ca- chiếm 5

phút) Chi đoàn cử một ĐVTN có giọng chuẩn phổ thông, hô to, rõ thực hiện nghi thức: Chào cờ - Quốc ca(Toàn trường hát quốc ca không nhạc).

- Hoạt động trao thưởng nền nếp, triển khai kế hoạch tuần(chiếm 10 phút)

Các chi đoàn cử một một ĐVTN làm MC dẫn chương trình, nhận xét đánh

giá kết quả nền nếp (Kết quả đánh giá xếp loại nền nếp tại văn phòng Đoàn

trường vào sáng thứ 6 của tuần trước đó), mời Ban giám hiệu lên trao cờ thi đua

tuần và phần thưởng đồng thời phổ biến kế hoạch chung toàn trường

Lưu ý: Lời dẫn của MC phải được duyệt trước tại văn phòng Đoàn

trường.

- Hoạt động sinh hoạt vui chơi - Thể hiện tài năng quần chúng (Thực hiện

trong 30 phút)

Chi đoàn thực hiện dưới nhiều hình thức sinh hoạt phong phú tùy vào khả

năng của mỗi cá nhân và tập thể như: Hình thức sân khấu hóa, hình thức giao lưu,

nói chuyện chuyên đề, tuyên truyền, hình thức trò chơi, hình thức thi với nhiềunội dung như Múa, hát, tiểu phẩm, kể chuyện, hoạt cảnh truyền thống, hóa trang,thời trang, ảo thuật, trò chơi dân gian, câu hỏi kiến thức, cuộc thi

Nội dung đảm bao có tính văn hóa, mang tính giáo dục, khuyến khích cácnội dung có ý nghĩa phát huy truyền thống văn hóa dân tộc, theo các chủ đề gắn

liền với đời sống hàng ngày(Khuyến khích các tiết mục gắn liền với thực tế mang

tính thời sự, nóng bỏng)

- Ý nghĩa của hoạt động đối với việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.

Thông qua việc chuẩn bị cho mỗi giờ chào cờ giúp các em rèn luyện kỹ nănghợp tác, chia sẻ, làm việc nhóm, kỹ năng lãnh đạo của bản thân

Thông qua việc tự mình thực hiện nghi thức chào cờ trang trọng giúp các emthể hiện niềm yêu thương, lòng kiêu hãnh, tự hào khi được là con dân đất Việt,đồng thời cũng thể hiện sự biết ơn đối với các thế hệ cha anh đi trước vì đã đổxương máu hi sinh để đổi lấy độc lập tự do cho đất nước Từ đó mà giáo dục lýtưởng cách mạng, lòng tự hào dân tộc cho mỗi học sinh

Bên cạnh đó các công việc như MC của chương trình, tự nhận xét đánh giánền nếp của toàn trường sẽ rèn luyện cho các em sự tự tin trước đám đông, rènluyện kỹ năng giao tiếp, ứng xử tốt

Đặc biệt phần thể hiện tài năng của bản thân mình có lẽ là phần hấp dẫn nhấtmỗi giờ chào cờ bởi đem lại nhiều hiệu quả giáo dục đặc biệt như: Giúp ĐVTN rèn

luyện kỹ năng hoạt động tập thể, kỹ năng giao tiếp, ứng xử trước tập thể, nâng caokhả năng sáng tạo, tiếp cận các vấn đề mới trong đời sống xã hội đồng thời tạo rasân chơi bổ ích cho ĐVTN, góp phần giáo dục đạo đức, phát triển năng lực, bồidưỡng năng khiếu, phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động của ĐVTN, giúp choĐVTN giải tỏa bớt những căng thẳng sau những tuần học tập vất vả thông quanhững tác phẩm hay do các em thể hiện tài năng, năng khiếu của mình; giúp các

em tham gia tích cực và mạnh dạn hơn trong các hoạt động tập thể; Giáo dục vànâng cao ý thức ĐVTN tránh xa những tai tệ nạn của xã hội, không vi phạm phápluật, sống có lý tưởng hoài bảo thông qua các tiết mục văn nghệ, tiểu phẩm hài, tiếtmục múa, hát, ảo thuật

3.3 Các bước thực hiện

Phần A CHUẨN BỊ VÀ THỰC HIỆN CỦA BCH ĐOÀN TRƯỜNG

Bước 1: Xây dựng và triển khai kế hoạch chương trình chào cờ tự quản trong năm.

Tùy số lớp, tùy điều kiện cơ sở vật chất nhà trường mà có thể lên kế hoạchcho mỗi lớp tổ chức chương trình trong 1 hoặc 2 tuần

Ví dụ minh họa cho kế hoạch chương trình chào cờ tự quản trong năm học 2017-2018 của

trường THPT Hậu Lộc 3

ĐOÀN CHỦ ĐỀ GỢI Ý

THỜI GIAN THỰC HIỆN

PHÂN CÔNG DUYỆT

sinh trong thời đại mới

30/10/2017

DŨNG

11/2017 30/10/2017-12/11/2017 12B5 Hội vui học tốt 13/11/2017 CHÂU

13/11/2017-26/11/2017 12B 6 Tôn sư trọng đạo 27/11/2017 CHÂU

19/2/2018-4/3/2018 10C 1 Chào xuân mới 5/3/2018 CHÂU

03/2018

5/3/2018-18/3/2018 10C 2 Môi trường: Tiếng gọi

của thiên nhiên và hành động của chúng ta.

16/4/2018

THAO

16/4/2018-29/4/2018 11A 3 Hướng nghiệp: Đúng

ngành nghề- Sáng tương lai

30/4/2018

THAO

05/2018 30/4/2018-13/5/2018 10C4 Thanh niên với Bác Hồ 14/5/2018 DŨNG

14/5/2018-27/5/2018 10C 5 Chuẩn bị tổng kết năm học DŨNG

06/2018 28/5/2018-10/6/2018 10C6 Lao động dọn vệ sinh DƯƠNG

11/6/2018-24/6/2018 10C 7 Lao động dọn vệ sinh DƯƠNG

Bước 2: Thành lập Ban cố vấn chương trình

Gồm những đồng chí trong BCH Đoàn trường hoặc đội ngũ giáo viên nhàtrường số lượng 5 – 10 người tùy điều kiện từng trường Những đồng chí đượcchọn có năng khiếu nghệ thuật, có kinh nghiệm tổ chức các chương trình ngoạikhóa sẽ thực hiện cố vấn, giúp đỡ cho các chi đoàn khi gặp khó khăn trong thựchiện

Bước 3: Thu kế hoạch và đăng ký chủ đề, thời gian thực hiện các giờ chào cờ

tự quản từ các Chi đoàn

Trên cơ sở đã triển khai kế hoạch BCH Đoàn trường sẽ cho các Chi đoàn xâydưng kế hoạch và đăng ký chủ đề các chương trình chào cờ tự quản của mình, có

thể theo gợi ý như kế hoạch hoặc khác Nếu trùng chủ đề BCH Đoàn trường sẽ điềuchỉnh.

Bước 4: Duyệt kế hoạch thực hiện và hỗ trợ, tư vấn tập luyện cho các chi đoàn

hàng tháng.

(Bí thư hoặc phó bí thư Đoàn trường sẽ phân công các thành viên trong Ban

cố vấn tham gia góp ý, chỉnh sữa theo từng tuần.)

Bước 5: Hỗ thực hiện và đánh giá nhận xét, rút kinh nghiệm, cộng trừ điểm thi đua các Chi đoàn

- Các thành viên Ban cố vấn được phân công sẽ hỗ trợ trực tiếp các em thực hiệntrong giờ chào cờ

- Nhận xét, đánh giá mặt đạt được, chưa đạt được của giờ chào cờ đã thực hiện

- Tính điểm thi đua cho mỗi chi đoàn:

+ Cộng điểm nếu thực hiện tốt

+ Trừ điểm ở các mức độ nếu thực hiện chưa tốt

- Cuối mỗi kỳ phải tổng kết, nhận xét đánh giá rút kinh nghiệm chung cho tất cảcác giờ đã thực hiện

Phần B CHUẨN BỊ VÀ THỰC HIỆN CỦA CÁC CHI ĐOÀN

Bước 1: Chủ động nắm vững kế hoạch thực hiện chương trình giờ chào cờ tự quản

do Đoàn trường triển khai đầu năm

Bước 2: Thống nhất tại Chi đoàn để chọn chủ đề, chọn thời gian thực hiện để đăng

ký với Đoàn trường ngay từ đầu năm học

Bước 3: Xây dựng kế hoạch chuẩn bị cho giờ chào cờ tự quản mà mình đã đăng

ký, duyệt với Đoàn trường trước giờ chào cờ dự định thực hiện 1 tháng

Bước 4: Tự tổ chức tập luyện vào những lúc rãnh rỗi

(Thường trong chi đoàn những em nào tham gia tập luyện văn nghệ, thể hiện tài năng thì miễn lao động để tham gia tập luyện trong thời gian các nhóm khác đang lao động)

Bước 5: Đăng ký lịch tổng duyệt, tổng hợp nền nếp từ sổ trực để xếp loại thi đua

chi đoàn, tổng duyệt chương trình với Đoàn trường

(Thường vào chiều thứ 5 của tuần trước khi thực hiện giờ chào cờ)

Bước 6: Tiến hành tổ chức giờ chào cờ tự quản đã đăng ký.

4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường.

Sau bốn năm xây dựng, tổ chức và thực hiện chương trình đến nay toàntrường đã có 88 chương trình chào cờ tự quản đã thực hiện trong đó: 75 giờ đượcđánh giá là thực hiện rất tốt, nhiều ý nghĩa mang tính tuyên truyền giáo dục cao, 9giờ thực hiện ở mức độ khá, 4 giờ thực hiện ở mức độ trung bình đảm bảo yêu cầu.Những hiệu quả đạt được sau bốn năm thực hiện:

- Thông qua các hoạt động tự quản mà học sinh tự tổ chức thực hiện trên cơ

sở sự hướng dẫn giúp đỡ của Đoàn trường, giáo viên chủ nhiệm mà rèn luyện các

kỹ năng lao động, biết yêu quý lao động, hiểu được giá trị của lao động, chuẩn bịcho học sinh các kỹ năng lao động cần thiết trong tương lai Đặc biệt là rèn luyệt kỹnăng hoạt động tập thể, kỹ năng giao tiếp, ứng xử trước tập thể, nâng cao khả năngsáng tạo, tiếp cận các vấn đề mới trong đời sống xã hội Các chương trình chào cờ

tự quản đã thực sự trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu hàng tháng cho mọiĐVTN niên và cán bộ giáo viên trong toàn trường

- Thông qua các giờ chào cờ giúp các em học sinh trở nên tự tin hơn rấtnhiều trong giao tiếp, luôn cháy hết mình trong các hoạt động tập thể Đặc biệt hơnthông qua chương trình trang bị cho các em nhiều kiến thức về pháp luật, an toàngiao thông, sức khỏe sinh sản vị thành niên, truyền thống yêu nước, tự tôn, tự hàodân tộc

- Điều đạt được lớn nhất đây là chương trình đã lôi cuốn không chỉ các em

có học lực khá giỏi mà các em có học lực yếu, kém, học lực trung bình lại là những

em tích cực tham gia nhất Vì vậy mà tình trạng bỏ học, trốn học đã giảm hẳn Các

em có động lực đến trường

- Ngoài ra thông qua chương trình còn tăng cường tình đoàn kết gắn bó, giúp

đỡ lẫn nhau giữa các ĐVTN trong chi đoàn và các chi đoàn trong trường

- Thông qua hoạt động này giúp Đoàn trường có thể phát hiện những phẩmchất, tài năng của ĐVTN từ giúp các em định hướng được nghề nghiệp trong tươnglai cho bản thân

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

1 Kết luận

Giúp học sinh rèn kĩ năng sống là một trong những hoạt động giáo dục có ýnghĩa vô cùng quan trọng trong việc rèn luyện phương pháp suy nghĩ độc lập, linhhoạt, sáng tạo nó góp phần phát triển trí thông minh, nó hình thành các phẩm chấttốt đẹp của người lao động mới như : cẩn thận, cần cù, ý chí vượt khó khăn, tácphong làm việc khoa học Từ đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diệncho học sinh, nhằm đạt được những mục tiêu: Học để biết, Học để làm, Học đểkhẳng định mình, Học để chung sống Điều quan trọng để rèn kĩ năng sống là giúphọc sinh biết cách giải quyết các vấn đề thường gặp trong học tập cũng như trongcuộc sống hàng ngày Khả năng ứng xử nhanh, chính xác sẽ làm cho học sinh tự tintrong cuộc sống hơn

Từ việc áp dụng chương trình "Chào cờ tự quản hàng tuần" tại trường THPTHậu Lộc 3 bắt đầu từ năm học 2013-2014 đến nay đã cho thấy hiệu quả giáo dục kỹnăng sống cho học sinh trong nhà trường được nâng cao rõ rệt, học sinh nhà trườnghầu hết năng động, học sinh học tập chăm chỉ, tích cực, nền nếp dạy và học luônđược duy trì ổn định qua mỗi năm Kỹ năng sống của học sinh trong nhà trườngngày càng nâng cao chính là yếu tố quan trọng để thúc đẩy chất lượng giáo dục nhàtrường ngày càng tiến bộ Điều này cũng cho thấy trong công tác giáo dục kỹ năngsống nếu biết cách vận dụng đúng phương pháp, gắn liền với thực tiễn, phù hợp vớitâm lí, lứa tuổi của học sinh sẽ đem lại hiệu quả ngoài mong đợi

2 Kiến nghị.

Qua những vấn đề vừa tìm hiểu ở trên, chúng ta thấy rằng các hoạt độngngoại khóa rất quan trọng trong việc rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh Nhàtrường THPT cần tăng cường tổ chức các hoạt động ngoại khóa quy mô và phongphú hơn nữa, huy động sự tham gia của nhiều học sinh và giáo viên hơn Với chủtrương xã hội hóa giáo dục như hiện nay, nhà trường, sở giáo dục và đào tạo có thểtăng cường đầu tư kinh phí cho các hoạt động này ngày càng có hiệu quả hơn

Trên đây là một số kinh nghiệm từ thực tế công tác xin được chia sẻ với thầy

cô, các cán bộ đoàn, rất mong sự đóng góp thêm cho sáng kiến này được hoàn

thiện hơn nữa Mong rằng sẽ phần nào giải quyết được vướng mắc của thầy côtrong việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Xin trân trọng cảm ơn!

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 SGK Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THPT , Tác giả PGS TS Nguyễn Thị Mỹ

Lộc, TS Đinh Thị Kim Thoa, Ths Trần Văn Tính, Ths Vũ Phương Liên, NXB Đại học Quốc gia Hà nội.

2 Một số tài liệu liên quan đền Giáo dục Kỹ năng sống từ mạng Internet.