Một số biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục hướng nghiệp qua hoạt động ngoại khóa cho đoàn viên, thanh niên trường THPT lam kinh

Công tác giáo dục hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông từ lâu đã đượcxác định là hình thức hoạt động của thầy và trò, nhằm giáo dục học sinh trongviệc chọn nghề, giúp các em tự quyết

1 MỞ ĐẦU

1 1 Lý do chọn đề tài:

Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới dù đã ra đi mãi mãi, nhưng tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người luôn sống mãi cùng thời gian Người để lại cho dân tộc ta một tư tưởng cách mạng vĩ đại, một nhân cách đạo đức to lớn, đặc biệt với công tác thanh niên Sinh thời Người đã nói:

“ Một năm khởi đầu từ mùa xuân Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ

Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội”.

“ Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm việc để chuẩn bị cái tương lai đó” Bởi lẽ đó, công tác thanh niên

luônđược coi là vấn đề sống còn của dân tộc, trong đó việc lựa chọn nghề nghiệp

để chuẩn bị “tương lai” của thanh niên là vấn đề được đặt lên hàng đầu

Trong xã hội chúng ta, chọn nghề là chọn cuộc đời, chọn số phận Cuộc đời của mỗi con người có ý nghĩa hay không chính là ở chỗ bằng lao động của mình đem lại lợi ích cho bản thân và cho người khác Công việc luôn điều kiện sống còn đầu tiên của con người và cả loài người Sự ăn khớp và tác động qua

lại trong cặp “con người - nghề nghiêp” đó sẽ giúp con người phát triển cao độ

khả năng và sức lực của mình Nhưng muốn lao động không phải là nỗi nhọc nhằn mà trở thành niềm vui và hạnh phúc thì mỗi người phải chọn cho mình mộtnghề phù hợp Đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay khi Việt Nam đang tiến hành Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa đất nước với mục tiêu đến năm 2020, nước ta sẽtrở thành một nước công nghiệp, hội nhập và cộng đồng quốc tế Nhân tố con người và nghề nghiệp sẽ là một trong những nhân tố quyết định sự thành, bại của sự nghiệp cao cả này

Tuy nhiên trong “biển nghề” mênh mông với hàng vạn nghề từ A đến Z đó,làm sao con người có thể định hướng đúng nghề nghiệp cho bản thân, có thể gắn

bó máu thịt suốt cuộc đời mình thì việc chọn đúng nghề có vai trò hết sức quantrọng Bởi vậy, công tác giáo dục hướng nghiệp có hiệu quả là vấn đề có ý nghĩa

hết sức to lớn, đặc biệt với các đoàn viên thanh niên – “những chủ nhân tương lai” của đất nước Để đáp ứng được yêu cầu đó thì cần phải đào tạo thế hệ trẻ

phát triển toàn diện cả về thể chất, tri thức và đạo đức, đúng như Hồ Chủ tịch đã

căn dặn toàn Đảng, toàn dân ta:“Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”

Công tác giáo dục hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông từ lâu đã đượcxác định là hình thức hoạt động của thầy và trò, nhằm giáo dục học sinh trongviệc chọn nghề, giúp các em tự quyết định nghề nghiệp trương lai trên cơ sởphân tích có khoa học về năng lực, hứng thú của bản thân và nhu cầu nhân lựccủa các nghành sản xuất trong xã hội Với ý nghĩa to lớn, việc nâng cao hiệu quảcông tác giáo dục hướng nghiệp không chỉ là trách nhiệm và tâm nguyện củagiáo viên dạy môn hướng nghiệp, của nhà trường, gia đình và xã hội… mà còn

là của tổ chức Đoàn và công tác thanh niên – Đoàn thể tập hợp và gắn bó thiếtthực trong mọi tâm tư, nguyện vọng của Đoàn viên, thanh niên.

Tuy nhiên qua thực tiễn giáo dục ở các trường phổ thông trong nhiều nămqua, việc chọn nghề và định hướng nghề cho đoàn viên thanh niên tuy đã được

đa dạng hóa với nhiều hoạt động phong phú, nhưng chất lượng của nghề nghiệpchưa cao, chưa tương xứng với nguồn nhân lực đất nước Thực tiễn đó có nhiềuyếu tố, nhưng một trong những nguyên nhân quan trọng là giáo dục hướngnghiệp chưa đem lại hiệu quả Hậu quả dẫn đến việc chọn nghề theo suy nghĩchủ quan, không căn cứ vào năng lực của bản thân, của nhu cầu địa phương và

xã hội còn phổ biến; thêm đó việc lựa chọn nghề chỉ tập trung vào một số lĩnhvực mà thành kiến với một số nghề trong xã hội Thậm chí việc chọn nghề chỉdựa vào dư luận xã hội và ý nghĩa của người khác mà không dực trên năng lựcthực tế của bản thân, thiếu hiểu biết về sức khỏe của mình và chống chỉ định ởmột số nghề….Yêu cầu đặt ra là cần đổi mới đa dạng hóa các hình thức học tập,trong đó tăng cường hoạt động ngoại khóa là một biện pháp khoa học nhằmnâng cao hiệu quả giáo dục hướng nghiệp cho Đoàn viên, thanh niên

Là một ủy viên Ban chấp hành chi bộ, được giao nhiệm vụ quản lí công

tác thanh niên toàn trường, cá nhân tôi đã thực sự trăn trở “làm thế nào để giáo dục hướng nghiệp có hiệu quả cho Đoàn viên thanh niên ở nhà trường THPT”?

Thiết nghĩ đây cũng là trăn trở của nhiều giáo viên tâm huyết với nghề Từ trăn

trở lớn đó, cá nhân tôi đã lựa chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục hướng nghiệp qua hoạt động ngoại khóa cho Đoàn viên, thanh niên trường THPT Lam Kinh” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm của mình để nghiên

cứu, áp dụng vào thực tiễn công tác Đoàn ở trường Trung học phổ thông Lam

Kinh Qua đó sẽ rút ra những kinh nghiệm cho cá nhân và đồng nghiệp cùng

tham khảo Hy vọng qua đó sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục hướngnghiệp cho Đoàn viên thanh niên

1.2 Mục đích nghiên cứu.

- Đối với giáo viên: Nhằm giúp cho giáo viên, nhất là giáo viên đang trực tiếp

làm công tác Đoàn ở trường THPT một số sáng kiến riêng trong việc tổ chứchiệu quả giáo dục hướng nghiệp cho Đoàn viên Thanh niên thông qua việc tổchức các hoạt động ngoại khóa trong nhà trường

- Đối với Đoàn viên thanh niên học sinh: Đây là một số biện pháp quan trọng

giúp các em nhận thức đúng về nghề nghiệp để lựa chọn cho đúng đắn và phùhợp Từ đó để ra sức học tập và rèn luyện vì tương lai, trở thành những công dân

có ích trong xã hội

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Nghiên cứu về công tác giáo dục hướng nghiệp cho Đoàn viên thanh niên

ở trường THPT

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

Để thực hiện đề tài sang kiến kinh nghiệm này, cá nhân tôi đã thực hiệnkết hợp các phương pháp như sau:

- Phương pháp tham khảo: Kinh nghiệm thực tiễn của đồng nghiệp, sách;

báo; tạp chí, các bài tham luận trên Internet

- Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động học tập và rèn luyện của Đoàn

viên thanh niên học sinh

- Phương pháp điều tra: Tiếp cận trò chuyện, trao đổi với các giáo viên bộ

môn, học sinh, cha mẹ học sinh, ……

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm:

+ Tham khảo các báo cáo, tổng kết hàng năm của nhà trường, của Đoàn

+ Tham chiếu kết quả giáo dục hướng nghiệp của Đoàn viên thanh niên qua cácnăm học

-Phương pháp thử nghiệm:

Thử áp dụng các giải pháp giáo dục hướng nghiệp cho Đoàn viên, thanhniên trường THPT Lam Kinh qua qua hoạt động ngoại khóa trong hai năm học

2015 - 2016, 2016 - 2017

1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm

- Đề tài đưa ra các giải pháp hoạt động ngoại khóa về công tác hướng nghiệp để

sẽ giúp cho giáo viên và Đoàn thanh niên thực hiện công tác hướng nghiệp cho học sinh được hợp lí, khoa học và hiệu quả

- Qua đây, sẽ nâng cao năng lực tiếp cận và tâm lí học sinh, phụ huynh và xã hội

về vấn đề nghề nghiệp cho thế hệ trẻ

- Đề tài sẽ giúp các em tiếp cận với nghề nghiệp một cách có phương pháp Từ

đó có cơ sở để lựa chọn đúng đắn, phù hợp nghề nghiệp cho tương lai của mình

2 NỘI DUNG

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.

2.1.1 Khái niệm và vai trò của giáo dục hướng nghiệp ở trường phổ thông.

* Khái niệm: Hướng nghiệp là một hình thức hoạt động dạy của thầy và hoạt

động học của trò Đây là công việc của tập thể giáo viên, tập thể sư phạm nhằmgiáo dục cho học sinh trong việc chọn nghề, giúp các em, tự quyết định nghềnghiệp tương lai trên cơ sở phân tích khoa học về năng lực, hứng thú bản thân

và nhu cầu nhân lực của các ngành trong xã hội

* Vai trò: Trong trường phổ thông, công tác hướng nghiệp cho học sinh có vai

trò quan trọng, cả về giáo dục, kinh tế, chính trị và xã hội Cụ thể như:

- Về phương diện giáo dục, hướng nghiệp sẽ là công việc góp phần cụ thể hóa

mục tiêu đào tạo của trường phổ thông và của ngành giáo dục Sau khi tốtnghiệp phổ thông, học sinh phải có năng lực tham gia một nghề ở địa phươnghoặc sẽ tiếp tục học để sau này làm tốt một nghề

- Về phương diện kinh tế: công tác hướng nghiệp là một trong những yếu tố làm

đồng bộ hóa đội ngũ lao động nghề nghiệp, phân bố lại lực lương lao động xãhội, sử dụng hợp lí tiềm năng lao động trẻ tuổi của đất nước, từ đó nâng caonăng suất lao động của xã hội

- Về phương diện chính trị: Công tác hướng nghiệp có vai trò thực hiện đường

lối giáo dục của Đảng và Nhà nước, thực hiện hóa đường lối giáo dục trong đờisống xã hội Làm tốt công tác hướng nghiệp, chúng ta sẽ có những lớp người đủnăng lực và phẩm chất cách mạng để xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủnghĩa

- Về phương diện xã hội: Hướng nghiệp sẽ có tác dụng điều chỉnh lại sự phân

công lao động xã hội, tạo ra sự cân bằng trong phân bố dân cư Khi xã hội gặp

khó khăn trong việc tìm kiếm “công ăn, việc làm” cho thanh, thiếu niên thì

hướng nghiệp sẽ kết hợp chặt chẽ với lao động sản xuất và dạy nghề để làm bình

ổn đời sống xã hội

Như vậy, giáo dục hướng nghiệp có vai trò rất quan trọng, không chỉ vớiĐoàn viên thanh niên mà còn có ý nghĩa với cả sự phát triển của đất nước, nhất

là trong công cuộc đổi mới đất nước ngày nay

2.1.2 Đặc điểm phát triển trí tuệ cơ thể và hình thành thế giới quan của Đoàn viên thanh niên

Đoàn viên thanh niên trường THPT là lứa tuổi đạt được sự phát triển vàtrưởng thành cơ bản về cơ thể Biểu hiện từ trọng lượng cơ thể, chiều cao, cânnặng,lực cơ và hệ thần kinh đều phát triển; hệ xương, hệ tuần hoàn và giớitính…phát triển một cách cân bằng, chuyển sang thời kì ổn định về mặt cơ thể

Vị thế xã hội của lứa tuổi này có nhiều thay đổi Một mặt quan hệ xã

hội được mở rộng theo kiểu chuẩn bị thành “người lớn” và đòi hỏi các cách ứng

xử cho phù hợp với mình Mặt khác các em phải chuẩn bị cho mình một hướng

đi sau khi tốt nghiêp phổ thông, xác định cho mình một cuộc sống độc lập trong

xã hội Biểu hiện về “cái tôi” trong quan hệ bản thân được thể hiện rõ nét Các

em có thể nhận biết sớm hơn về các thuộc tính nhân cách, có thể bắt chước mộthình mẫu lí tưởng nào đó để lựa chọn cho mình, từ trí tuệ, trang phục…đến nănglực, mục đích Từ đó các em đặt ra vấn đề được khẳng định mình và tìm chomình cái riêng trong cuộc sống chung

Học tập của lứa tuổi này bắt đầu mang tính hướng nghiệp rõ nét Các

em đã phát triển các xu thế quan tâm va lựa chon lĩnh vực hoc tập và nghềnghiệp trong tương lai Biểu hiện là sự lựa chọn các ban học hay khối thi mà các

em hướng tới Điều này dẫn tới tình trạng học lệch, học tủ ở các em khi địnhhướng nghề nghiệp tương lai

Về thái độ học tập, Đoàn viên thanh niên trường phổ thông có khuynhhướng lựa chọn các môn học gắn liền với nghề nghiệp, thể hiện ở sự phát triển

có chủ định của quá trình nhận thức và điều khiển bản thân trong quá trình họctập Các em được chịu trách nhiệm trước cuộc đời, tuy nhiên vẫn còn hiệntượng học tủ để thi cử và tin vào số phận, sự may rủi

Ngoài học tập ở trên lớp, Đoàn viên thanh niên còn học nhiều điều từthực tiễn như hoạt động nhóm xã hội, hoạt động từ thiện, hoạt động ngoạikhóa… Từ đó làm phong phú đời sống tinh thần từ tích lũy kinh nghiệm xã hội.Điều này ảnh hưởng đến học tập, định hướng nghề nghiệp của Đoàn viên Vìvậy việc giúp cho Đoàn viên thanh niên nhận thức đúng và lựa chọn nghềnghiệp là vấn đề vô cùng cần thiết

2.1.3.Ý nghĩa hoạt động ngoại khóa trong công tác giáo dục hướng nghiệp cho Đoàn viên thanh niên trường THPT

Hoạt động ngoại khóa là những hoạt động được tổ chức ngoài giờ họcchính khóa, mang tính chất tự nguyện hơn là bắt buộc Hoạt động ngoại khóa là

sự tiếp nối hoạt động dạy - học trên lớp, là con đường gắn lý thuyết với thực

tiễn, tạo nên sự thống nhất giữa nhận thức với hành động của học sinh, là việc tổchức giáo dục thông qua hoạt động thực tiễn về khoa học - kỹ thuật, lao độngcông ích, hoạt động xã hội, hoạt động nhân đạo, văn hóa văn nghệ, thẩm mỹ, thểdục thể thao, vui chơi giải trí, … Hoạt động ngoại khóa đóng một vai trò hếtsức quan trọng trong việc bổ sung những kỹ năng và kinh nghiệm sống cho họcsinh, giúp các em trở thành một con người toàn diện hơn.

Hoạt động ngoại khóa có ý nghĩa quan trọng cho mục tiêu giáo dục hướngnghiệp cho Đoàn viên thanh niên trong nhà trường như:

- Phát triển hứng thú học tập, nâng cao, mở rộng kiến thức, kĩ năng thực tiễn choĐoàn viên thanh niên

- Phát triển tính sáng tạo, trí thông minh của Đoàn viên trong việc giải quyết các vấn đề khoa học

- Từ thực tiễn và hiểu biết thông qua ngoại khóa, Đoàn viên thanh niên sẽ nhận thức đúng đắn về nghề nghiệp để lựa chọn cho phù hợp với bản thân Từ đó địnhhướng đúng đắn cho tương lai của mình

- Tổ chức vui chơi giải trí một cách bổ ích, trí tuệ

- Phát triển được những kĩ năng phi học thuật như kĩ năng làm việc nhóm,

thuyết trình, lãnh đạo, hòa nhập, tư duy sáng tạo Những kĩ năng này là rất cần thiết cho cuộc sống ở đại học và cho cả công việc sau khi tốt nghiệp

Như vậy, hoạt động ngoại khóa có tác dụng giáo dục rất lớn trong định hướng nghề nghiệp đối với Đoàn viên thanh niên trường THPT

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

Trong trường học phổ thông, một trong những nội dung quan trọng vềđổi mới giáo dục và đào tạo hiện nay là tăng cường chất lượng giáo dục choĐoàn viên thanh niên, được thể hiện trong nghị quyết của Đảng, Luật giáo dục

và các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo Nhưng để có được kết quả giáo dụctốt trong nhà trường, giáo viên ngoài việc quản lí, giảng dạy kiến thức cho Đoànviên thanh niên học sinh, còn phải giáo dục hướng nghiệp cho các em Đây làmột nhiệm vụ khó và rất quan trọng

Trong nhiều năm qua, trước sự phát triển không ngừng của khoa học côngnghệ và chủ trương xã hội hóa giáo dục, đội ngũ giáo viên không ngừng đượcbồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ, trong đó có cả công tác Đoàn thanh niên.Công tác hướng nghiệp cũng được xã hội, gia đình, nhà trường quan tâm nhiềuhơn Chất lượng việc lựa chọn nghề nghiệp đã được tốt hơn Nhưng do cán bộĐoàn ở các trường THPT chủ yếu là giáo viên kiêm nhiệm, ít được đào tạonghiệp vụ Đoàn, số tiết dành cho giáo viên là cán bộ Đoàn lại còn hạn chế, chưatương xứng với công sức mà giáo viên đầu tư vào công tác Đoàn Do đó việcgiáo dục hướng nghiệp cho Đoàn viên thanh niên nhiều khi chưa được đầu tưtâm huyết để tìm ra phương pháp giáo dục khoa học, sáng tạo và thích hợp; việctiến hành công tác hướng nghiệp với Đoàn viên thanh niên được thực hiện mộtcách qua loa, cảm tính, chưa có phương pháp khoa học sáng tạo thích hợp, thậmchí còn nghèo thông tin về tuyển sinh Đại học, Cao đẳng và ngành nghề…

Bên cạnh đó, sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin đã khiếncác học sinh được tiếp cân với máy tính và mạng INTERNET từ khá sớm Tình

trạng đua đòi, bắt chước từ trang phục, lối sống, suy nghĩ và hành động của các

em là điều dễ thấy Hơn nữa, lứa tuổi học sinh THPT là lứa tuổi thay đổi rõ rệt

về tâm, sinh lí Các em có nhu cầu hiểu biết, bắt chước, ….trong khi kiến thức

và sự hiểu biết về bản thân còn hạn chế Các em luôn có xu hướng tự khẳng địnhmình, cho rằng mình đã đủ lớn để lựa chọn nghề nghiệp

Đã vậy, với các bậc phụ huynh, do công việc tất bật của kinh tế thịtrường khiến cho nhiều phụ huynh thiếu quan tâm đến việc học tập, giáo dụcnhân cách và định hướng nghề nghiệp cho con cái Nhiều bậc phụ huynh bất lực

trước những hành vi suy đồi đạo đức của con cái nên đã có tư tưởng “khoán trắng”, “giao phó” cho nhà trường Thậm chí nhiều bậc phụ huynh còn coi việc

định hướng nghề nghiệp là của thầy cô, hoặc chiều theo sự lựa chọn nghề nghiệpcủa con em học trong khi không hiểu nhiều về khả năng của các em và chưahiểu rõ về nghề nghiệp mà các em lựa chọn….Thực trang đó đã dẫn đến chấtlượng của công tác hướng nghiệp cho Đoàn viên thanh niên chưa cao

Thêm đó, do đặc thù của công tác kiêm nhiệm và yêu cầu cao của tínhcập nhật thông tin thực tiễn nên công tác thanh niên của Đoàn trường còn nhiềuhạn chế về tính đa dạng trong hoạt động Hoạt động ngoại khóa còn tiến hànhmang tính qua loa hình thức

Từ thực tiễn giáo dục đó dẫn tới việc chọn nghề của Đoàn viên thanhniên có kết quả còn hạn chế Kết quả về tỉ lệ học sinh khối 12 lựa chọn đúngnghề còn thấp như sau:

Năm học số học Tổng

sinh

Số lượng học sinh đậu cao đắng, đại học

Số lượng học sinh học trung cấp và học nghề

Số lượng học sinh Thất nghiệp

Số lượng % lượngSố % lượngSố %

Những phẩm chất đó là:

- Tâm và tài: Trong thực tiễn cho thấy không phải người giáo viên nào cũng

có năng lực và tâm huyết làm tốt công tác Đoàn thanh niên Do đó, việc thammưu với Ban giám hiệu nhà trường trong việc lựa chọn giáo viên làm công tácĐoàn là vấn đề có ý nghĩa quan trọng Việc chọn lựa đó nên dựa trên các yếu tốđược đúc kết trong các chữ sau:

+ “Tâm” của Đoàn viên thanh niên giáo viên là xem học sinh như con em mình

để không quản ngại khó khăn, thời gian và công sức cho giáo dục

+ Còn “Tài’ là năng lực quản lý của một cán bộ Đoàn.Tùy theo đặc điểm, tình

hình lớp và từng cá nhân mà có những biện pháp quản lí, giáo dục phù hợp, hiệuquả

+ Đặc biệt cán bộ Đoàn còn phải “có tầm” để nhận định về sự phát triển của đất

nước, đa dạng các thông tin về ngành nghề để định hướng cho học sinh lựa chọnđúng đắn

- Kế tiếp đó là : Tìm, Thân, Thuần, Thưởng và Trị

+ Tìm là Khi nhận sự phân công của lãnh đạo nhà trường, người thầy cần phải

tìm hiểu thật kỹ các đối tượng Đoàn viên thanh niên

+ Thân là gần gũi, chuyện trò, có mối quan hệ mật thiết trong sáng với các Đoàn

viên thanh niên

+ Thuần là giáo dục Đoàn viên bằng sức mạnh tâm lí và nề nếp, kỷ cương.

+ Thưởng là khen thưởng kịp thời những Đoàn viên đạt thành tích trong học tập

ở mỗi tuần, chú ý đến những điểm tiến bộ của các Đoàn viên cá biệt

+ Trị là giáo dục những học sinh chưa tiến bộ và biết kết hợp chúng trong hoàn

cảnh cụ thể

Giáo viên làm công tác Đoàn cần có sự kết hợp hài hòa giữa 7 yếu tố đó

sẽ có khả năng làm tốt công tác vấn đề tư vấn nghề nghiệp cho Đoàn viên Từ đó

có khả năng đa dạng hóa các hoạt động ngoại khóa để nâng cao hiệu quả giáodục hướng nghiệp chọn ngành, chọn nghề

2.3.2 Thứ hai, cần xây dựng kế hoạch giáo dục hướng nghiệp qua hoạt động ngoại khóa cho tất cả Đoàn viên thanh niên trong nhà trường.

Dưạ trên yêu cầu, nhiệm vụ năm học cùng với chỉ tiêu mà nhà trường địnhhướng, kết hợp với kết quả nghiên cứu, tìm hiểu về đặc điểm nhân cách củaĐoàn viên thanh niên và quan trọng là mục tiêu chung của Đoàn trường Từ đóĐoàn thanh niên cùng phối hợp với nhà trường xây dựng kế hoạch giáo dụchướng nghiệp cho Đoàn viên thanh niên qua hoạt động ngoại khóa Kế hoạchnày nên xây dựng từ đầu năm học và theo các chủ đề hoạt động theo tháng vàđược phê duyệt của nhà trường

Hằng năm tại Việt nam, từ tháng 1 đến tháng 4 là khoảng thời gian phù hợpvới tư vấn hướng nghiệp cho học sinh và phụ huynh, trong đó trọng tâm nhất làtháng 2 và tháng 3.Trên tình hình chung đó, tại trường THPT Lam Kinh, kếhoạch giáo dục hướng nghiệp qua hoạt động ngoại khóa cho Đoàn viên thanhniên được xây dựng như sau:

Thời gian Nội dung hoạt động Hình thức Đối tượng

Tháng 10/ 2016

Các bài học đầu tiên của ĐVTN

về lập thân, lập nghiệp theo tưtưởng đạo đức, phong cách

Hồ Chí Minh

Sinh hoạttập thể

Đoàn viênthanh niên

Tháng 2/2017

Đoàn viên, thanh niên với chủtrương lập nghiệp của Đảngcộng sản Việt Nam

Ngoại khóa thanh niênĐoàn viên

Tháng 3/2017

Đoàn viên thanh niên lập thân

lập nghiệp Ngoại khóa Đoàn viên

thanh niênTháng 5/2017 Thanh niên làm theo lời Bác Ngoại khóa

Đoàn viênthanh niên

Với kế hoạch được xây dựng cụ thể và khoa học, việc giáo dục hướngnghiệp cho Đoàn viên thanh niên qua hoạt động ngoại khóa sẽ được thực hiện cóhiệu quả

2.3.3 Thứ ba, cần sử dụng đa dạng hóa các hình thức tổ chức hoạt động ngoại khóa hướng nghiệp cho cho Đoàn viên thanh niên.

2.3.3.1 Tổ chức ngoại khóa thông qua các buổi sinh hoạt tại các chi đoàn thanh niên: sinh hoạt 10 phút đầu giớ, sinh hoạt cuối tuần, sinh hoạt theo chủ đề… Thành lập các nhóm câu lạc bộ nghề nghiệp để Đoàn viên thanh niên tham gia tìm hiểu về nghề nghiệp đó.

Một trong những biện pháp thiết thực để công tác giáo dục hướng nghiệp củaĐoàn trường thực hiện có hiệu quả là đa dạng hóa các hoạt động ngoại khóahướng nghiệp tại lớp và nhà trường Đây là hoạt động được tiến hành thường

xuyên, liên tục suốt cả năm học, khóa học Với tư cách là “tư vấn hướng nghiệp”, Đoàn thanh niên tổ chức xen kẽ vào buổi sinh hoạt dưới cờ với nội

dung hướng nghiệp theo nhiều hình thức: Hái hoa dân chủ, tìm hiểu về

nghề….Đặc biệt còn có thể tổ chức các buổi ngoại khóa với các chủ đề: “Ước

mơ nghề nghiệp trong tương lai?”, “Đại học có phải là con đường duy nhất để lập nghiệp?”, “ làm sao để lựa chọn được ngành nghề phù hợp?”…Hoạt động

ngoại khóa hướng nghiệp cho Đoàn viên thanh niên cần đảm bảo các yêu cầu vànguyên tắc sau đây:

- Yêu cầu: qua thực tiễn tiến hành ngoại khóa nghề nghiệp cho Đoàn viên

thanh niên trường phổ thông, tôi nhận thấy rằng để tiến hành một tiết ngoại khóa

có hiệu quả thì cần phải đảm bảo các yêu cầu sau:

+ Đảm bảo tình khả thi: Ngoại khóa phải phù hợp với khả năng của đa số

Đoàn viên tham gia, điều kiện cơ sở vật chất của trường lớp Các em cảm thấythích thú với giờ ngoại khóa

+ Tăng cường sự tham gia và phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo

của học sinh Tôn trọng và lắng nghe ý kiến của học sinh Giải đáp thắc mắc củacác Đoàn viên cho thỏa đáng

+ Đa dạng hóa các hình thức tổ chức, làm cho giờ ngoại khóa trở nên sinh

động, hấp dẫn

+ Chuẩn bị kĩ lưỡng cho buổi ngoại khóa: Nội dung chương trình, khách

mời, tổ chức, cơ sở vật chất…

- Nguyên tắc: Chọn nghề là chọn cuộc đời, tuy nhiên hiện nay, không phải

tất cả Đoàn viên thanh niên đều biết cách chọn đúng ngành, nghề để thi Quathực tiễn công tác Đoàn cho cần giáo dục hướng nghiệp cho Đoàn viên thanh

niên 4 nguyên tắc “phù hợp” sau đây:

+ Trước hết, nên chọn ngành theo sở thích và nguyện vọng của cá nhân:

Lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với nguyện vọng và sở thích của mình là yếu tốquan trọng nhất Bởi vì ngành nghề trong xã hội là rất phong phú, đa dạng, việcchọn đúng nghề là động cơ để học sinh học tập tốt, cơ sở để học sinh có đượcmột công việc tốt và phù hợp với cuộc sống trong tương lai Đặc biệt với nhữngngành nghề mà học sinh yêu thích từ nhỏ, nếu bây giờ vẫn còn yêu thích thì nêntiếp tục theo đuổi vì khả năng phù hợp với bản thân sẽ rất cao

+ Thêm đó, nên chọn theo năng lực của bản thân: Hầu hết phụ huynh đều

mong muốn cho con em mình vào Đại học Đây là mong muốn tốt và hoàn toànchính đáng Tuy nhiên mỗi học sinh lại có một khả năng học tập riêng

Vì thế mỗi Đoàn viên thanh niên tự đánh giá năng lực của mình qua các kìthi thử THPT Quốc gia trong và ngoài nhà trường, hoặc đánh giá về khả năng thi

cử của bản thân qua công thức mà Đoàn thanh niên đã tư vấn Thậm chí hỏi trựctiếp giáo viên đang trực tiếp dạy môn khối mà mình đang theo….Từ đó để chọnlựa những trường và ngành nghề phù hợp với năng lực của mình

Kinh nghiệm cho thấy, nếu học sinh học tập ở mức trung bình khá trởxuống thì chỉ nên chọn những ngành nghề ở các trường Đại học với mức trungbình hoặc chọn các trường Cao đẳng, Trung cấp, sau đó học liên thông lên Đạihọc Không nên chọn trường theo phong trào, theo bạn bè…

+ Chọn ngành nghề cũng mang tính phù hợp với hoàn cảnh gia đình: Gia

đình là một yếu tố quan trọng trong việc định hướng và phát triển nghề nghiệpcủa học sinh Do vậy việc chon trường không thể không dựa trên hoàn cảnh giađình, đặc biệt là về điều kiện kinh tế Những Đoàn viên thanh niên có hoàn cảnhkinh tế khó khăn cần phải cân nhắc trong việc lựa chọn trường thi và ngành thi.Chẳng hạn như trường học xa hay gần?, học phí như thế nào? Chi phí sinh hoạtnơi ở ra rao? Từ đó để chọn lựa cho phù hợp để giảm bớt gánh nặng chi phí chogia đình và áp lực kinh tế cho bản thân

+ Ngoài ra, chọn ngành nghề cũng phải gắn theo nhu cầu của xã hội và

sự phù hợp với đòi hỏi của nghề nghiệp: Đây là vấn đề cực kì quan trọng bới

chúng ta khóa dự đoán được 5 năm, 10 năm hay lâu hơn nữa, xã hội cần ngànhnghề nào Tuy nhiên, cũng có nhiều cách xác đinh được nhu cầu lao động vàngành nghề trong xã hội như: Xem thông tin trên các trang wEB tuyển lao độnghằng năm, thông tin về định hướng cơ cấu ngành nghề của địa phương, của tỉnhmình đang sinh sống, thậm chí là khu vực và cả đất nước Trên cơ sở giáo viênchủ nhiêm thu thập thông tin tư vấn cho các em, thông tin mà các em thu thậpđược để lựa chọn ngành nghề thích hợp

Việc lựa chọn ngành nghề theo nhu cầu xã hội sẽ góp phần đáp ứng được nhucầu lao động trong xã hội, giải quyết được nạn thất nghiệp trong xã hội, giảm sự

mất cân đối trong cơ cấu lao động và sẽ là cách tốt nhất để các em có thể pháttriển nghề nghiệp của mình trong tương lai.

Tuy vậy để làm tốt công tác giáo dục hướng nghiệp cho Đoàn viên, Đoànthanh niên cần kết hợp với nhà trường và giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn

để đánh giá và phân loại năng lực của học sinh Việc đánh giá này có thể xâydựng theo các loại:

- Học lực: giỏi, khá, trung bình, yếu và kém

- Khối thi theo định hướng: A, B, C, D…

Từ sự đánh giá, phân loại đó, Đoàn thanh niên tư vấn hướng nghiệp cho phùhợp với từng đối tượng Đoàn viên

Sau đây tôi xin được minh họa một buổi ngoại khóa giáo dục hướng nghiệp cho Đoàn viên thanh niên tại trường THPT Lam Kinh

Chủ đề hoạt động tháng 3: THANH NIEÂN LẬP THÂN, LẬP NGHIỆP

Nội dung ngoại khóa: “BẠN SẼ LÀM NGHỀ GÌ TRONG TƯƠNG LAI ?”

A MỤC TIÊU NGOẠI KHÓA:

Sau khi học xong chủ đề này Đoàn viên thanh niên - học sinh cần đạt được:

1 Kiến thức: Nhận thức đúng đắn, đầy đủ và sâu sắc hơn về vấn đề lựa chọn

nghề nghiệp

2 Kĩ năng:

-Tự đánh giá, lựa chọn nghề phù hợp với năng lực, sở trường bản thân

- Quan sát, suy luận logic, phân tích và trình bày

- Hợp tác nhóm

3 Giáo dục: Có suy nghĩ rõ ràng và đúng đắn vấn đề lựa chọn nghề nghiệp, lập

nghiệp trong giai đoạn hiện nay Có thể xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, tích cực học tập và rèn luyện, thái độ nghiêm túc vấn đề lựa chọn nghề nghiệp

để có nghề nghiệp tương lai tốt

B CHUẨN BỊ

1 Giáo viên:

+ Giáo viên lên kế hoạch và xây dựng chi tiết nội dung ngoại khóa Có thể traođổi thêm với giáo viên của cá bộ môn khác như: Tin học, Kỹ thuật, Sinh học,…

để nội dung thảo luận được phong phú hơn

+ Máy chiếu, máy tính kết hợp với bài giảng điện tử soạn trên powerpoint + Ampli, hệ thống loa phát thanh của nhà trường, bảng chấm cho giám khảo.+ Bản in 1060 phiếu điều tra để kiểm tra kiến thức của Đoàn viên thanh niêntoàn trường sau khi tham gia buổi học ngoại khóa

* Học sinh: Chuẩn bị tốt cho buổi ngoại khoá:

+ Mỗi khối chọn ra 10 Đoàn viên thanh niên tham gia các đội chơi

+ Học sinh tự tìm thêm các tư liệu liên quan đến các phần thi từ các nguồn tưliệu trên Internet, SGK, …

C PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

- Tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm kết hợp với hoạt động độc lập

- Tổ chức dạy học nêu và giải quyết vấn đề