PHƯƠNG PHÁP GIÁO dục kỷ LUẬT TÍCH cực áp DỤNG tại TRƯỜNG THPT bỉm sơn

Cá nhân tôi đã áp dụng phương pháp này tại lớp 11B5 và một số lớp khác tại trường THPT BỉmSơn, bước đầu đã nhận được những phản hồi tích cực từ phía học sinh, phụ huynhhọc sinh và các đồ

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài

Hiện nay ngành giáo dục đang từng bước đổi mới theo hướng tiến bộ hơn,tích cực hơn nhằm tạo ra con người Việt Nam trong thời đại mới, đáp ứng đượcyêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường địnhhướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Bên cạnh việc đổi mới về chươngtrình học, đổi mới về phương pháp dạy học thì phương pháp giáo dục cũng cónhiều thay đổi Một trong những phương pháp giáo dục học sinh hiện nay đangđược triển khai và áp dụng trong ngành giáo dục là “Phương pháp giáo dục kỷ luậttích cực”

Trong cuộc sống, ai cũng có thể đã từng mắc lỗi, mắc lỗi là một phần của cuộcsống, là một phần của quá trình học tập và trưởng thành của tất cả mọi người Đa

số người lớn đều mong muốn con em, học sinh của mình có ý thức kỷ luật, giữ gìn

nề nếp tốt, chủ động, tự tin, là “con ngoan trò giỏi” Tuy nhiên, làm thế nào để đạtđược điều đó luôn là câu hỏi khiến nhiều phụ huynh, giáo viên trăn trở, đặc biệt làđối với những trẻ em thường bị coi là bướng bỉnh, hay quậy phá, mắc lỗi Trong rấtnhiều trường hợp khi trẻ mắc lỗi, người lớn thường dùng các hình phạt hà khắcnhư đánh đập, mắng chửi để mong muốn trẻ thay đổi, sửa sai và không phạm lại lỗi

đó nữa Song kết quả thường không được như họ mong muốn Thay vì làm theo ýngười lớn, nhiều trẻ em trở nên khó bảo hơn, lì lợm và chống đối; cũng có nhiềutrẻ trở nên khép mình hơn, trầm cảm và thiếu tự tin Hậu quả là trẻ thường học tậpkém, phát triển không toàn diện về thể chất, tinh thần và mối quan hệ với người lớnngày càng trở nên tồi tệ hơn Ngược lại, nếu cha mẹ, thầy cô có thể sử dụng cácphương pháp kỷ luật tích cực thì con sẽ vẫn thay đổi được hành vi không mongmuốn mà vẫn cảm thấy được yêu thương, tôn trọng, an toàn, được hiểu và cảmthấy mình có giá trị, phẩm giá

Tại trường THPT Bỉm Sơn, song song với phong trào thi đua dạy tốt học tốt, đổimới phương pháp dạy học, năm học 2018-2019 nhà trường đã triển khai chuyên đề

“Phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực” đến từng giáo viên, sau khi được tập huấntại sở giáo dục và đào tạo BGH nhà trường khuyến khích và tạo điều kiện để giáoviên áp dụng phương pháp mới trong quá trình giáo dục học sinh Cá nhân tôi đã

áp dụng phương pháp này tại lớp 11B5 và một số lớp khác tại trường THPT BỉmSơn, bước đầu đã nhận được những phản hồi tích cực từ phía học sinh, phụ huynhhọc sinh và các đồng nghiệp Với kinh nghiệm hơn 20 năm làm công tác chủ

nhiệm và quá trình áp dụng phương pháp giáo dục mới tôi đã mạnh dạn viết thành

sáng kiến kinh nghiệm với đề tài: “PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC KỶ LUẬT TÍCH CỰC ÁP DỤNG TẠI TRƯỜNG THPT BỈM SƠN” để phổ biến cho các

bạn đồng nghiệp và cho bản thân rút kinh nghiệm để làm tốt hơn nhiệm vụ củamình

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Đề tài nghiên cứu này nhằm mục đích:

1.2.1.Tăng cường hiểu biết cho giáo viên về phương pháp giáo dục kỉ luật tíchcực và đặc điểm phát triển của HS trung học phổ thông

1.2.2 Hỗ trợ GV thực hiện các biện pháp, vận dụng phương pháp giáo dục kỉluật tích cực trong dạy học và giáo dục HS

Dù đã triển khai chuyên đề đến từng giáo viên nhưng nhiều giáo viên vẫn cònlúng túng khi áp dụng vào các tình huống cụ thể Một số giáo viên còn chậm đổimới trong việc xử lý tình huống Các biện pháp phổ biến hiện nay khi xử lý kỷ luậthọc sinh là phê bình trước lớp, hạ hạnh kiểm, ghi học bạ, phê bình trước cờ, đưa rahội đồng kỷ luật, đuổi học,…Giáo viên cần gần gũi các em, hiểu tâm tư tình cảm,hoàn cảnh gia đình, bằng tình yêu thương sẽ dễ cảm hóa giáo dục học sinh

1.2.3 Giúp phụ huynh học sinh thay đổi cách dạy dỗ con cái bằng các biệnpháp giáo dục kỷ luật tích cực Bố mẹ cần quan tâm đến tâm tư tình cảm của cáccon nhiều hơn, lắng nghe và tôn trọng ý kiến của các con Khi các con mắc lỗi cầntìm hiểu nguyên nhân và phân tích để chúng nhận ra cái sai cái đúng để trẻ tự điềuchỉnh hành vi Động viên kịp thời khi các con tiến bộ

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

- Đối tượng học sinh THPT: Tôi áp dụng đề tài này tại lớp 11B5 và các lớp 11của trường THPT Bỉm Sơn

- Đối tượng là phụ huynh khối 11 trường THPT Bỉm Sơn Qua các buổi họp phụhuynh và các buổi tiếp xúc phụ huynh tôi tìm hiểu và nói chuyện về tính cách của

HS, về tâm tư nguyện vọng của các con và phương pháp giáo dục của gia đình từ

đó tôi giúp phụ huynh hiểu về tâm sinh lý tuổi mới lớn và phổ biến đến phụ huynhphương pháp giáo dục kỷ luật tích cực.

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

1.4.1 Về lý thuyết: Tìm hiểu về phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực Tìmhiểu về thực trạng giáo dục con trẻ của các bậc phụ huynh và trong các nhà trườnghiện nay Tìm hiểu về tâm sinh lý của lứa tuổi học sinh THPT

1.4.2 Về thực nghiệm: Điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin từ các bậcphụ huynh, từ các em học sinh bằng các phiếu thăm dò, từ đó lựa chọn nhữngphương pháp tiếp cận phù hợp với đối tượng giáo dục

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

2.1.1 Những vấn đề cơ bản của phương pháp kỷ luật tích cực.[1]

2.1.1.1 Kỷ luật: Là những quy tắc, quy định, luật lệ mà con người phải thực

hiện, chấp hành và tuân theo

*Kỷ luật tích cực:

- Là động viên

- Khuyến khích

- Hỗ trợ trong quá trình học tập và rèn luyện của học sinh

- Nuôi dưỡng lòng ham học

- Ý thức kỷ luật tự giác

- Tự nhận hình thức kỷ luật, cam kết không tái phạm

* Kỷ luật tích cực không phải là luôn chú ý kỷ luật học sinh, hoặc hình phạt

nặng hơn trước mà cần có những quan niệm giáo dục như:

-Việc mắc lỗi của học sinh được coi là lẽ tự nhiên của quá trình học tập, rènluyện và phát triển trong nhà trường

-Việc quan trọng của ngành giáo dục là làm thế nào học sinh nhận thức đượcbản thân, tự kiểm soát hành vi, thái độ trên cơ sở các qui định, nội qui…

-Như vậy người giáo viên là người phân tích đúng sai, đối chiếu các qui địnhcủa những hành vi không đúng để học sinh nhận ra lỗi của mình để điều chỉnhsữa đổi, tiến bộ không mắc lỗi lần sau

* Giáo dục kỉ luật tích cực là:

- Những giải pháp mang tính dài hạn giúp phát huy tính kỉ luật tự giác của HS

- Sự thể hiện rõ ràng những mong đợi, quy tắc và giới hạn mà HS phải tuân thủ

- Gây dựng mối quan hệ tôn trọng giữa giáo viên và học sinh

- Dạy cho HS những kĩ năng sống mà các em sẽ cần trong suốt cả cuộc đời

- Làm tăng sự tự tin và khả năng xử lý các tình huống khó khăn trong học tập vàcuộc sống của các em

- Dạy cho học sinh cách cư xử lịch sự, nhã nhặn, không bạo lực, có sự tôntrọng bản thân, biết cảm thông và tôn trọng quyền của người khác

2.1.1.2 Giáo dục kỷ luật tích cực [1]

Giáo dục kỷ luật tích cực là cách tiếp cận mang tính giáo dục, giúp xây dựng

sự tự tin, lòng tự trọng và tính trách nhiệm cao ở trẻ

Giáo dục kỷ luật tích cực là giáo dục học sinh tự kiểm soát và tự tin để biếtcách thực hiện hành vi mong đợi; không làm tổn thương đến thể xác và tinh thầncủa trẻ; có sự thỏa thuận giữa người lớn – trẻ em và phù hợp với đặc điểm tâm sinh

lý trẻ em

Giáo dục kỷ luật tích cực là việc dạy và rèn luyện cho các em tính tự giáctuân theo các quy định và quy tắc đạo đức ở thời điểm trước mắt cũng như về lâudài

2.1.1.3 Cơ sở của giáo dục kỷ luật tích cực [1]

Giáo dục kỷ luật tích cực dựa trên cơ sở:

Những hiểu biết về sự phát triển tâm lý của học sinh trong từng giai đoạn lứatuổi;

Các lĩnh vực phát triển của học sinh: thể chất, nhận thức, cảm xúc, xã hội; Những nhu cầu cơ bản của học sinh: an toàn, yêu thương, hiểu – thông cảm, tôn trọng, có giá trị;

Tại sao học sinh “hư” và những cảm xúc của người lớn

2.1.1.4 Giáo dục kỷ luật tích cực cung cấp cho giáo viên, phụ huynh [1]

Hiểu biết về một số cách giáo dục không phù hợp: trừng phạt – hiệu quả và hậu quả;

Cách giáo dục tích cực: Hệ quả tự nhiên và logic, thời gian tạm lắng;

Phương pháp hình thành, thiết lập nội quy, nề nếp kỷ luật trong nhà trường, lớp học, gia đình

Kỹ năng lắng nghe tích cực;

Những nguyên tắc của khích lệ và củng cố hành vi tích cực ở học sinh;

Một số cách thức chế ngự căng thẳng và tức giận

2.1.2 Phương pháp kỷ luật tích cực

2.1.2.1 Các đặc điểm của phương pháp kỷ luật tích cực [1]

Không bạo lực và tôn trọng trẻ; thực hiện các tác động giáo dục phù hợp vớinhu cầu, trạng thái của trẻ, giúp trẻ khắc phục nhận thức, hành vi chưa đúng củabản thân

Tạo cho trẻ có cảm giác an toàn, thân thiện và được tôn trọng bằng việc lắngnghe tích cực và khích lệ trẻ, giúp họ có khả năng vượt qua các rào cản về tâm lý,giảm bớt sự căng thẳng trong học tập và cuộc sống cá nhân

- Gia tăng năng lực hoạt động và cơ hội thành công cho trẻ bằng việc giáodục kĩ năng sống cơ bản (theo lứa tuổi) cho các em

2.1.2.2 Phương pháp kỷ luật tích cực là gì? [1]

Phương pháp kỷ luật tích cực là biện pháp giáo dục học sinh không sử dụngđến các hình thức bạo lực, trừng phạt mà thay vào đó là sử dụng những hình thức

kỉ luật tích cực, phù hợp để giúp học sinh giảm thiểu những hành vi không phùhợp, củng cố các hành vi tích cực và phát triển nhân cách một cách tốt đẹp, bềnvững

2.1.3 Nguyên tắc thực hiện phương pháp kỷ luật tích cực [1]

- Nguyên tắc 1: Vì lợi ích thực tế nhất của học sinh

- Nguyên tắc 2: Không làm tổn thương đến thể xác và tinh thần

- Nguyên tắc 3: Khích lệ và tôn trọng lẫn nhau

- Nguyên tắc 4: Phù hợp với đặc điểm và sự phát triển của lứa tuổi học sinh

2.1.4 Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh THPT

Học sinh THPT đang ở độ tuổi trưởng thành ở giai đoạn đầu của tuổi thanh niên, ở độ tuổi này có những đặc điểm sau:

2.1.4.1 Về phát triển thể chất [2]

Cơ thể các em đã đạt đến mức phát triển của người trưởng thành, nhưngchưa hoàn thiện so với người lớn Tư duy ngôn ngữ và những phẩm chất ý chí cóđiều kiện phát triển mạnh Ở độ tuổi này các em dễ bị kích động, thích bắt chước,thích thể hiện là người lớn

2.1.4.2 Về phát triển trí tuệ [2]

Hệ thần kinh phát triển mạnh tạo điều kiện cho sự phát triển các năng lực trítuệ Cảm giác và tri giác của các em đã đạt đến mức độ người lớn Khả năng quansát phát triển, tuy nhiên sự quan sát của các em thường phân tán, chưa tập trungcao vào một nhiệm vụ nhất định

2.1.4.3 Về phát triển nhân cách [2]

-Sự tự ý thức: Sự tự ý thức là một đặc điểm nổi bật trong sự phát triển nhâncách của học sinh THPT, nó có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển tâm lý của lứatuổi này Biểu hiện của sự tự ý thức là nhu cầu tìm hiểu và tự đánh giá những đặcđiểm tâm lý của mình theo chuẩn mực đạo đức của xã hội Các em không chỉ nhận

thức về cái tôi hiện tại của mình mà còn nhận thức về vị trí của mình trong xã hộitương lai Ý thức làm người lớn khiến các em thích khẳng định mình, muốn thểhiện cá tính của mình một cách độc đáo, muốn người khác quan tâm, chú ý đếnmình.

Với những đặc điểm đó, người lớn, thầy cô giáo cần phải lắng nghe ý kiếncủa các em đồng thời cần giúp các em có sự nhìn nhận khách quan về nhân cáchcủa mình, tự nhận thức và xác định được giá trị của bản thân nhằm giúp cho sự tựđánh giá bản thân được đúng đắn hơn, xác định được điểm mạnh, điểm yếu để tựđiều chỉnh hoàn thiện bản thân, tránh những suy nghĩ lệch lạc, phiến diện hoặc quá

ảo tưởng hoặc quá tự ti về bản thân dẫn đến các biểu hiện hành vi không tích cực

-Sự hình thành thế giới quan: Sự hình thành thế giới quan là nét chủ yếutrong tâm lý tuổi học sinh THPT Vì các em sắp trở thành người lớn, chuẩn bị bướcvào cuộc sống xã hội, các em có nhu cầu tìm hiểu khám phá tự nhiên, xã hội, vềcác nguyên tắc và quy tắc ứng xử, những định hướng giá trị về con người Các emquan tâm đến nhiều vấn đề như: thói quen đạo đức, cái xấu, cái đẹp, cái thiện, cái

ác, quan hệ giữa cá nhân và tập thể, giữa cống hiến và hưởng thụ, giữa quyền lợi

và nghĩa vụ trách nhiệm…

Để giúp các em điều chỉnh suy nghĩ tư tưởng lệch lạc, giáo viên phải khéoléo, tế nhị khi phê phán những biểu hiện tư tưởng qua thái độ hành vi chưa đúngđắn của học sinh, giúp các em thay đổi nhận thức, điều chỉnh hành vi thái độ củamình Giáo viên cần tìm hiểu hoàn cảnh gia đình, tâm tư tình cảm, suy nghĩ củahọc sinh, nguyên nhân của những hành vi không tích cực để giúp các em phát triểnđúng hướng Tuyệt đối không dùng bạo lực

-Hoạt động giao tiếp: Ở tuổi học sinh THPT các em có nhu cầu sống tự lập,

có nhu cầu giao tiếp với bạn bè cùng lứa tuổi trong tập thể Thích được giao lưu,thích được tham gia các hoạt động tập thể Tình bạn đối với các em ở độ tuổi này

có ý nghĩa đặc biệt quan trọng Tình bạn thân thiết chân thành sẽ cho phép các emnhìn nhận, điều chỉnh bản thân Ở lứa tuổi này tình yêu cũng có thể bắt đầu nảy nở.Cảm xúc của các em ở giai đoạn này rất phức tạp, dễ ảnh hưởng đến học tập, nhiều

em không làm chủ được bản thân dẫn đến học hành sa sút

Giáo viên cấn hết sức bình tĩnh, coi đây là sư phát triển bình thường và tấtyếu trong sự phát triển của con người, tế nhị, khéo léo không nên can thiệp mộtcách thô bạo như cấm đoán, kiểm điểm phê bình, bêu gương trước lớp…sẽ làm tổnthương đến tình cảm và lòng tự trọng của các em Giáo viên nên gặp gỡ khuyênnhủ để các em xác định được nhiệm vụ học tập và có thái độ đúng đắn trong quan

hệ tình cảm với bạn khác giới Giúp các em biết kìm chế những cảm xúc của bảnthân để tránh những hậu quả đáng tiếc xảy ra ảnh hưởng đến học tập và tương laisau này

Có thể nói lứa tuổi học sinh THPT là thời kỳ đặc biệt quan trọng trong cuộcđời của mỗi con người Các em đứng trước “ngưỡng cửa cuộc đời”, Giai đoạn này

có tính chất quyết định đến sự thành công hay thất bại Giáo viên và phụ huynhphải hiểu tâm lý của lứa tuổi này để có những cách giáo dục phù hợp

2.2 Thực trạng giáo dục đạo đức trong trường phổ thông và giáo dục con em trong các gia đình hiện nay.

Trong bối cảnh xã hội hiện nay đang có những biến đổi mạnh mẽ, việc nuôidạy, giáo dục trẻ ở nhà và ở trường ngày càng trở nên thách thức hơn Đa số ngườilớn đều mong muốn con em, học sinh của mình có ý thức kỷ luật, giữ gìn nề nếptốt, chủ động, tự tin, là “con ngoan trò giỏi”

Tuy nhiên, làm thế nào để đạt được điều đó luôn là câu hỏi khiến nhiều phụhuynh, giáo viên trăn trở, đặc biệt là đối với những trẻ em thường bị coi là bướngbỉnh, hay quậy phá, mắc lỗi Trong rất nhiều trường hợp khi trẻ mắc lỗi, người lớnthường dùng các hình phạt hà khắc như đánh đập, mắng chửi để mong muốn trẻthay đổi, sửa sai và không phạm lại lỗi đó nữa Song kết quả thường không đượcnhư họ mong muốn Thay vì làm theo ý người lớn, nhiều trẻ em trở nên khó bảohơn, lì lợm và chống đối; cũng có nhiều trẻ trở nên khép mình hơn, trầm cảm vàthiếu tự tin Hậu quả là trẻ thường học tập kém, phát triển không toàn diện về thểchất, tinh thần và mối quan hệ với người lớn ngày càng trở nên tồi tệ hơn

Trong thực tế, đa phần giáo viên đang rất nỗ lực để hoàn thành nhiệm vụtrồng người, nêu gương sáng cho cho học sinh noi theo, là chỗ dựa tin cậy cho họcsinh bày tỏ tâm tư suy nghĩ tình cảm của mình những lúc khó khăn trong cuộcsống Các thầy cô giáo đã xử lý tinh tế khi học sinh phạm lỗi

Tuy nhiên, không ít giáo viên đã sử dụng các hình thức kỷ luật không phùhợp, làm tổn thương đến thể xác và tinh thần của các em học sinh, gây hậu quảnghiêm trọng Gần đây, hiện tượng giáo viên sử dụng các biện pháp trừng phạtthân thể và xúc phạm tinh thần của học sinh trong lúc dạy học vẫn xảy ra gây bứcxúc trong trong xã hội và gây ảnh hưởng lớn đến uy tín của ngành giáo dục Điểnhình như vụ việc xảy ra tại trường tiểu học An Đồng, huyện An Dương, thành phốHải Phòng phạt học sinh bằng cách bắt học sinh uống nước vắt từ giẻ lau bảng;Hay vụ việc một học sinh tại trường THCS Duy Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnhQuảng Bình phải nhập viện vì bị tát 231 cái từ 23 bạn học trong lớp và từ cô giáo

khi học sinh này vi phạm kỷ luật Còn nhiều vụ việc gần đây xảy ra trong ngànhgiáo dục gây bức xúc trong dư luận

Về phía gia đình, do ảnh hưởng của từ cha mẹ ông bà bởi cách giáo dụctrước đây là “thương cho roi cho vọt” nên khi con cái mắc lỗi, thì bố mẹ đánh thậtđau để chừa thói hư tật xấu Điển hình như gần đây trên các phương tiện thông tin

vụ bé trai 10 tuổi tại Hà Nội bị bố và mẹ kế bạo hành vì chưa chăm học Hay gầnnhất là vụ việc xảy ra tại Hà Tĩnh, một học sinh bị cậu ruột đánh cho đến tử vong

vì nghi ngờ cậu bé lấy trộm tiền

Những vụ việc nổi cộm thời gian qua đã chứng tỏ một bộ phận giáo viên vàtrong một số gia đình chưa được trang bị đầy đủ các phương pháp giáo dục khi họcsinh hoặc con em mình khi mắc lỗi Vẫn còn sử dụng biện pháp trừng phạt thân thể

và xúc phạm tinh thần của các em Nguyên nhân này có thể kể đến là do:

-Một bộ phận các thành viên trong xã hội còn chịu ảnh hưởng của tư tưởngphong kiến Quan niệm người lớn bắt trẻ em phải phục tùng, không được cãi lại.Quan niệm này được truyền từ đời này sang đời khác và nghiễm nhiên nó trở thànhmột biện pháp giáo dục mang tính chất phổ biến

-Quan niệm sai lầm về giáo dục học sinh thông qua các hình thức kỷ luật.Trong giáo dục truyền thống, quan niệm “thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọtcho bùi” hoặc “Miếng ngon nhớ lâu, đòn đau nhớ đời” vẫn được hầu hết các bậcphụ huynh và các thầy cô giáo áp dụng Nhiều người đã sử dụng biện pháp trừngphạt thân thể khi trẻ mắc lỗi với hi vọng làm cho trẻ sợ, trẻ sẽ không tái phạm

-Thiếu hiểu biết về tâm sinh lý của học sinh Mỗi học sinh lớn lên đều trảiqua các giai đoạn phát triển tâm sinh lý, quá trình phát triển đó có nhiều ảnh hưởngđến thái độ hành vi của các em Cha mẹ, thầy cô phải nắm được tâm sinh lý củatừng giai đoạn để có những phương pháp giáo dục phù hợp nhằm đạt được mụctiêu giáo dục, tránh những sự việc đáng tiếc xảy ra

-Thiếu sự quan tâm, tình yêu thương

Gia đình-nhà trường-xã hội là 3 yếu tố ảnh hưởng đến quá trình phát triển vàtrưởng thành của một con người Tuy nhiên, một số em do hoàn cảnh mà thiếu đi

sự quan tâm và tình yêu thương từ phía gia đình Về phía nhà trường, một số giáoviên còn nóng vội hoặc thiếu hiểu biết khi dùng các biện pháp xử phạt nặng, hivọng học sinh học tập tốt hơn, ít quan tâm đến tâm tư, tình cảm hoàn cảnh của các

em Về phía xã hội, một số người lợi dụng hoàn cảnh khó khăn của học sinh để lạmdụng, bắt lao động quá sức, bạo hành

Dùng bạo lực với trẻ không phải là việc làm bình thường hay là việc riêngcủa cha mẹ, thầy cô mà đó là sự bất lực của người lớn, là sự vi phạm luật pháp ViệtNam và quốc tế Khi giáo viên, phụ huynh có hiểu biết về các biện pháp giáo dục

kỷ luật tích cực và vận dụng có hiệu quả thì thì các em sẽ được sống trong môitrường an toàn, có tình yêu thương, các em sẽ trở thành những công dân có ích cho

xã hội

2.3 Vì sao cần đưa phương pháp kỷ luật tích cực vào trường phổ thông.

a) Thực hiện phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực là phù hợp với Côngước quốc tế về quyền trẻ và luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục học sinh của ViệtNam

b) Thực trạng giáo dục đạo đức hiện nay trong nhà trường phổ thông

c) Thực hiện phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực phù hợp với mục tiêugiáo dục của Việt Nam là “Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, cóđạo đức, tri thức, thẩm mỹ và nghề nghiệp”

d) Thực hiện phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực mang lại lợi ích cho học

sinh, giáo viên, nhà trường, gia đình và xã hội

+Học sinh phát huy được những tiềm năng, những mặt tích cực, điểm mạnhcủa cá nhân

- Giáo viên:

+Giảm được áp lực quản lý lớp vì học sinh hiểu và tự giác chấp hành kỷluật Giáo viên không phải nhắc nhở, mất nhiều thời gian theo dõi, giám sát việcthực hiện kỷ luật của học sinh; đỡ mệt mỏi căng thẳng vì phải xử lý nhiều vụ vi

phạm kỷ luật, giải quyết nhiều vấn đề khúc mắc trong quan hệ với học sinh, giađình và nhà trường

+Xây dựng được mối quan hệ thân thiện Thầy – Trò Trò kính trọng, tintưởng và yêu quý thầy cô;thầy cô hiểu, thông cảm với khó khăn của trò, yêuthương và hết lòng vì học sinh

+Nâng cao hiệu quả quản lý lớp học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dụchọc sinh

- Nhà trường: Thực hiện được mục tiêu giáo dục, nâng cao chất lượng và

hiệu quả giáo dục; tạo ra môi trường học tập thân thiện, an toàn tạo được niềm tinđối với gia đình học sinh và xã hội

- Lợi ích đối với gia đình: HS trở thành những người có đủ phẩm chất và

năng lực cho tương lai Điều này làm cha mẹ HS yên tâm lao động và công tác, giađình hòa thuận, hạnh phúc

- Lợi ích đối với xã hội: Giảm thiểu được các tệ nạn xã hội, các hành vi bạo

hành, bạo lực ; tiết kiệm kinh phí quốc gia trong việc chăm sóc, điều trị và trợ giúpgiải quyết các tệ nạn trên góp phần nâng cao đời sống cộng đồng, xây dựng xã hộiphồn vinh

2.4 Các giải pháp đã dùng để đưa phương pháp giáo dục kỷ luật tích cực áp dụng tại trường THPT Bỉm Sơn

2.4.1 Xây dựng nội quy lớp học, quy chế khen thưởng và hình thức phê bình.

Ngay từ khi bước vào lớp 10 trường THPT Bỉm Sơn, tôi đã cho học sinh đặcbiệt là học sinh lớp chủ nhiệm cùng góp ý xây dựng nội quy của lớp, quy chế khenthưởng thi đua và tự đưa ra hình thức phê bình khi học sinh mắc lỗi

2.4.1.1 Học sinh tự xây dựng các giá trị cốt lõi để tạo nên một tập thể vững mạnh Bắt đầu từ ý tưởng của mỗi cá nhân, sau đó lấy ý kiến thống nhất chung Sau khi thống nhất cho các em xây dựng hệ thống giá trị cốt lõi của tập thể lớp

Qua cuộc họp tổ, họp lớp, cho các em được đưa ra ý kiến của mình Các tổtrưởng và cán bộ lớp lắng nghe để tổng hợp ý kiến Tại lớp 11B5 các em đã xâydựng các yếu tố tạo nên một tập thể vững mạnh gồm:

“YÊU THƯƠNG-TÔN TRỌNG-TRÁCH NHIỆM-TRUNG THỰC-ĐOÀN KẾT”.Các em tự trang trí lớp học dựa trên các ý tưởng chung Một tập thể lớp vững mạnhthì mỗi cá nhân sẽ phát huy điểm mạnh của mình, đoàn kết giúp đỡ nhau để cùngđạt đến thành công Mặt khác, nếu mỗi cá nhân luôn được tôn trọng, thấu hiểu và

cố gắng hết mình thì tập thể lớp đó sẽ là một tập thể vững mạnh Với ý tưởng đó,các em xây dựng một sơ đồ hình cây, gốc rễ của nó là các giá trị cốt lõi mà các em

đã xây dựng, trên cành cây là các mảnh ghép, mỗi mảnh ghép là ước mơ, hoài bão

và mục tiêu của mỗi em Các em tự đưa ra mục tiêu của mình, tự viết và dán lêncành cây, để hàng ngày nhìn vào đó để cố gắng học tập, rèn luyện để đạt được mụctiêu mà mình đã đề ra

Một góc lớp học được trang trí dựa trên ý tưởng của HS

2.4.1.2 Xây dựng nội quy lớp học

Trong cuộc họp lớp đầu năm, tôi cho học sinh xây dựng nội quy lớp dựa trênnội quy học sinh của nhà trường và tình hình riêng của lớp Các tiêu chí sẽ đượclượng hóa thành điểm Mỗi học sinh được tặng điểm ban đầu là 100 điểm Nếu học

sinh thực hiện tốt sẽ được cộng điểm, nếu thực hiện chưa tốt sẽ bị trừ điểm Mỗi tổ

sẽ có quyển sổ theo dõi riêng để tại lớp, hàng ngày mỗi người sẽ tự giác ghi vào sổnhững ưu điểm, nhược điểm, những vi phạm của mình, điểm trừ, điểm cộng (nếucó) Sau mỗi tuần, các tổ trưởng sẽ tổng hợp điểm của các thành viên của mình.Bầu chọn ra các thành viên xuất sắc để biểu dương khen thưởng

Sau đây là bảng nội quy của lớp 11B5 đã xây dựng: (Xem phần phụ lục)

2.4.1.3 Xây dựng qui chế khen thưởng và hình thức phê bình

Dựa trên tổng điểm mà mỗi học sinh đạt được, sẽ đưa ra hình thức khenthưởng và phê bình Điểm thưởng và điểm trừ do các em tự theo dõi và các bạngiám sát nên các em rất tự giác và công bằng khách quan Tôi vận động phụ huynhxây dựng tự nguyện “quỹ khuyến học và thi đua khen thưởng” của lớp Hàng tuần,ban đại diện cha mẹ học sinh cử người đến dự sinh hoạt cùng lớp, trao quà chonhững bạn đạt trên 100 điểm

-Những em có tiến bộ được biểu dương tại lớp và được nhận “tràng pháotay” từ cả tập thể lớp Những học sinh nào còn vi phạm nội quy, bị trừ điểm tựnhận hình thức đi tưới hoa, nhổ cỏ khu vực bồn hoa mà lớp được phân công chămsóc

-Mỗi tổ đề cử ra 1 học sinh tiêu biểu để được khen thưởng

-Các tổ cũng thi đua với nhau, dựa vào tổng điểm của các tổ và những việctốt làm được, số học sinh đạt điểm cao sẽ bầu chọn tổ tiêu biểu để được khenthưởng

-Những học sinh chưa thực hiện tốt thì tự giác làm bản tự kiểm điểm nói rõ

lý do vì sao chưa tốt và cách khắc phục Đồng thời tự giác đi nhổ cỏ và tưới hoakhu vực lớp được phân công

2.4.2 Thiết lập mục tiêu học tập và rèn luyện.

Trước mỗi giai đoạn (VD: Đầu năm học, đầu kỳ 2,…) tôi cho các em tự viết

“phiếu xác lập mục tiêu” cho mình và sẽ lưu lại bản này tại lớp Các em sẽ tự lên

kế hoạch thực hiện cho bản thân Sau mỗi giai đoạn thực hiện (cuối kỳ 1, cuốinăm…), tôi lại cho các em tự đánh giá kết quả đã đạt được, so sánh với mục tiêu đã

đề ra xem mục tiêu nào đã đạt được và đạt bao nhiêu %, mục tiêu nào chưa đạt Từ

đó tiếp tục xây dựng “Phiếu xác lập mục tiêu” cho giai đoạn tiếp theo Việc đạt ramục tiêu theo từng giai đoạn, tạo ra động lực để khuyến khích học sinh luôn cốgắng Sau mỗi giai đoạn, tự nhìn nhận lại những ưu điểm, nhược điểm của bản thân

để tiếp tục cố gắng

(Xem phần phụ lục)

2.4.3 Tăng cường sự giám sát nội quy lớp học của của học sinh.

-Làm nhật ký lớp bằng cách làm một quyển sổ để tại lớp, ghi những việc làmtốt, những nhận xét của các thầy cô giáo và phát biểu cảm nghĩ của các em họcsinh

-Việc thực hiện nội quy lớp học được giám sát, nhắc nhở bởi chính các thànhviên trong lớp, trong tổ

-Các tổ trưởng theo dõi, nhắc nhở và giám sát nề nếp tổ mình bằng sổ theodõi riêng, đồng thời giám sát nề nếp của tổ khác

-Giám sát việc thực hiện nội qui của học sinh thông qua đội thanh niên xungkích

-Giáo viên chủ nhiệm gần gũi học sinh, nhắc nhở các em thực hiện tốt nộiqui của trường của lớp

Mỗi học sinh vừa là người “bị giám sát” vừa là người được tham gia giámsát các bạn khác nên các em rất tích cực và tự giác

2.4.4 Quan tâm hoàn cảnh của học sinh, phối hợp cùng phụ huynh trong việc giáo dục học sinh.

Mỗi học sinh sống trong môi trường gia đình khác nhau, cách giáo dục concái của mỗi gia đình khác nhau Vì vậy muốn đạt được mục tiêu giáo dục, giáoviên phải biết được điều kiện hoàn cảnh của từng em Trước khi nhận lớp chủnhiệm, tôi thường tìm hiểu trước về những hoàn cảnh học sinh, nhất là nhữngtrường hợp đặc biệt thông qua giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn cấp 1, cấp

2 để kịp thời có những hỗ trợ động viên kịp thời VD: Ở lớp 11B5 khi tôi nhận chủnhiệm lớp 10 có một học sinh mồ côi cả cha mẹ, tôi đã xuống thăm em, tặng sách

vở, bộ quần áo cho em trước khi khai giảng

Trong quá trình giảng dạy, tôi dần tìm hiểu hoàn cảnh của từng học sinh.Vào những dịp đặc biệt tôi tổ chức cho cả lớp đến thăm nhà nhau để hiểu hơn vềhoàn cảnh của các bạn trong lớp Như những dịp tết nguyên đán, cả lớp cùng đếnthăm nhà và có quà cho những bạn trong lớp có hoàn cảnh khó khăn Những dịp27/7 tổ chức cho cả lớp đến thăm nhà bạn có bố là thương binh Dịp lễ nô en đếnchúc mừng gia đình các bạn theo đạo…Từ những việc làm này, tôi đã giúp các emgần gũi nhau hơn, đoàn kết và chia sẻ cùng nhau những niềm vui nỗi buồn

Trong mỗi lần họp phụ huynh (3 lần/năm), tôi triển khai rất nhanh những nộidung cứng của nhà trường, sau đó dùng nhiều thời gian để nhận xét với phụ huynh

về ưu nhược điểm của từng học sinh để phát huy những ưu điểm của con, đồngthời phối hợp cùng phụ huynh tìm cách giáo dục những học sinh còn phạm lỗi

Ngoài 3 lần họp phụ huynh theo lịch chung của nhà trường, tôi còn tổ chức thêm 1

buổi thảo luận cùng phụ huynh với chuyên đề: “Xây dựng mối quan hệ tốt giữa

cha mẹ và con cái” Trước buổi thảo luận, tôi đã khuyến khích các em viết thư cho

bố mẹ, nói những suy nghĩ của mình, những tâm sự và ước mong của mình Giáoviên chủ nhiệm sẽ thay học sinh gửi những lá thư đến bố mẹ trong cuộc họp Cónhững điều hàng ngày các con không dám nói trực tiếp với cha mẹ nhưng qua láthư các con đã mạnh dạn hơn khi bày tỏ và tâm sự với cha mẹ mình Trong cuộchọp nhiều cha mẹ đã rơm rớm nước mắt khi đọc thư con Cũng trong cuộc thảoluận, cha mẹ đã sôi nổi phát biểu ý kiến và chia sẻ kinh nghiệm về cách nuôi dạycon Có những cha mẹ cũng thành thật chia sẻ do công việc bận rộn, do khoảngcách nên chưa hiểu hết con, chưa gần gũi con Và chắc chắn qua buổi thảo luận,khoảng cách giữa cha mẹ và con cái sẽ dần được rút ngắn, cha mẹ sẽ dần thay đổi

để có cách dạy con phù hợp hơn

2.4.5 Xây dựng tập thể lớp học thân thiện, đoàn kết, gắn bó.

2.4.5.1 Phân công các nhóm học tập

Dựa vào lực học, tôi chia ra các nhóm học tập, phân công cho các em họcgiỏi kèm các em học yếu hơn để giúp bạn trong học tập Cán bộ lớp, cán bộ đoànthường xuyên nhắc nhở những bạn còn vi phạm nề nếp

2.4.5.2 Tổ chức các buổi ngoại khóa

Thông qua các buổi sinh hoạt đoàn viên, tôi tư vấn cho các em xây dựng cácchương trình ngoại khóa để các em bày tỏ ý kiến của mình

Trong năm học tôi đã tổ chức thành công buổi ngoại khóa với chủ đề: “Điều em

muốn nói”, buổi ngoại khóa tôi có mời các thầy cô giáo bộ môn, đại diện phụ

huynh đến dự Buổi ngoại khóa được các em xây dựng nội dung rất chu đáo, phâncông nhau chuẩn bị Giữa các hoạt động có xen kẽ các trò chơi, các tình huống cầnthảo luận Trong buổi ngoại khóa, các em đã mạnh dạn bày tỏ ý kiến của mình vềnhững mong muốn thầy cô, cha mẹ dành cho mình Mạnh dạn đưa ra những quanđiểm của mình về tình cảm, tình yêu tuổi học trò, những khó khăn mà các em đanggặp phải,…Các em cũng được nghe những tâm sự của các thầy cô, cha mẹ, nhữnglời khuyên bổ ích, những định hướng của những người đi trước

Trong năm học tôi cũng đã tổ chức được buổi ngoại khóa với chủ đề: “Tư

vấn của người đi trước” Trong buổi này, tôi mời những cựu học sinh-những người

đã đạt được thành công và trưởng thành từ mái trường THPT Bỉm Sơn đến dự Tạiđây các em được nghe những câu chuyện vượt khó vươn lên, những định hướngcho việc học tập và chọn nghề, những bí quyết và kinh nghiệm để thành công

Học sinh lớp 11B5 đang chơi trò chơi lồng ghép trong buổi ngoại khóa

2.4.5.3 Tổ chức các hoạt động vui chơi, thể dục thể thao.

Các hoạt động vui chơi lành mạnh, mang niềm vui cho học sinh, tạo sự đoànkết giữa các em trong lớp Trong năm học, tôi đã phối hợp với hội phụ huynh tổchức các em đi thăm quan tại rừng quốc gia Cúc Phương Chuyến đi dã ngoại thực

tế đã giúp các em hiểu hơn về các kiến thức lý thuyết đã học ở nhà trường, thêmyêu quê hương đất nước, có ý thức bảo về rừng và tài nguyên của đất nước Giúpcác em gắn kết nhau hơn