Một số giải pháp giáo dục kỷ luật tích cực đối với học sinh cấp THPT thông qua công tác chủ nhiệm

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT HOẰNG HOÁ 2 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TÊN ĐỀ TÀI MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC KỶ LUẬT TÍCH CỰC ĐỐI VỚI HỌC SINH CẤP THPT THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHI

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT HOẰNG HOÁ 2

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI

MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC KỶ LUẬT TÍCH CỰC

ĐỐI VỚI HỌC SINH CẤP THPT THÔNG QUA CÔNG TÁC

CHỦ NHIỆM

Người thực hiện: Lê Thị Quế Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường THPT HOẰNG HOÁ 2 SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Chủ Nhiệm

THANH HOÁ NĂM 2019

DANH MỤC CÁC KÝ TỰ VIẾT TẮT

THPT : Trung học phổ thông

HĐSP : Hội đồng sư phạm

BGH : Ban Giám Hiệu

GVCN : Giáo viên chủ nhiệm

GV : Giáo viên

HS : Học sinh

MỤC LỤC

NỘI DUNG TRANG Lời nói đầu

PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ.

1 Lý do chọn đề tài

2 Mục đích nghiên cứu

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

5 Phương pháp nghiên cứu

4 5 5 5 6 6 6

PHẦN II : NỘI DUNG

A MỤC TIÊU:

1 Vai trò và tầm quan trọng của giáo viên chủ nhiệm lớp.

2 Một số quy định trong công tác chủ nhiệm:

a Điều tra đối tượng học sinh:

b Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm

c Chỉ đạo tập thể học sinh thực hiện kế hoạch:

d Kết hợp với các đoàn thể

B GIẢI PHÁP:

1 Tìm hiểu phương pháp kỷ luật tích cực:

2 Những giải pháp thực hiện

C KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC.

7

7 7 8 8 8 8 9 9 9 9 15

PHẦN III: KẾT LUẬN – ĐỀ XUẤT

PHẦN IV: MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH HOẠ

17 18

LỜI NÓI ĐẦU

Nghị quyết Trung ương 8 khoá XI về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá ,hiện đại hoá đất nước trong điều kiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Trong đó quan điểm chỉ đạo của Đảng trong đổi mới giáo dục là chuyển từ trang kiến thức là chủ yếu sang phát triển năng lực và phẩm chất người học ,lấy học sinh làm trung tâm của quá trình giáo dục

Để thực hiện chủ trương của Đảng có hiệu quả , ngành giáo dục không chỉ đổi mới nội dung, phương pháp dạy học mà còn thay đổi về quan niệm , nhận thức và hành vi trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục trong đó có việc thực hiện các biện

pháp giáo dục “ kỷ luật tích cực” Lý do vì sao phải thay đổi và một số ý

tưởng ,những biện pháp giáo dục kỷ luật tích cực,nhằm tạo mối quan hệ thân thiện giữa nhà trường và học sinh ,giữa thầy và trò,giữa trò và trò , thực hiện trường học thân thiện ,học sinh thân thiện ,góp phần nâng cao chất lượng giáo dục

Trong hệ thống giáo dục nói chung và giáo dục phổ thông nói riêng luôn có hai nhiệm vụ song hành: đó là giảng dạy và giáo dục ý thức, thái độ, đạo đức học sinh Hai nhiệm vụ này luôn luôn song hành với nhau chúng ta không thể bỏ nhiệm

vụ nào, hoặc không thể coi nhiệm vụ nào là quan trọng hơn nhiệm vụ nào Bởi vì, để trở thành một người công dân tốt, trở thành một người thành đạt, được sự tôn trọng, quý mến của mọi người trong xã hội nhất thiết người công dân ấy, ngoài việc phải là người có tri thức sâu rộng, hiểu biết, còn phải là người cư xử có văn hóa, có đạo đức cao cả Như Bác Hồ đã dạy trong một buổi nói chuyện với học sinh: “Có tài mà không có đức thì chỉ là người vô dụng Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”

PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ.

1 Lý do chọn đề tài

Ở đây tôi muốn nhắc đến chữ “tài” và chữ “đức” trong giáo dục học sinh trung học, nhất là học sinh trung học phổ thông, trọng tâm là làm thế nào để các em tự “rèn đức luyện tài” như lời Bác đã căn dặn Và trường học là nơi đào tạo nhiều thế hệ học trò, là môi trường tạo dựng cho đất nước những con người xã hội chủ nghĩa - có đủ tài năng trí tuệ và những phẩm chất đạo đức cách mạng, để sau này thực sự là người của dân, vì nhân dân mà cống hiến Người trực tiếp đào tạo những con người như thế không ai khác là giáo viên, giáo viên giảng dạy bộ môn, giáo viên chủ nhiệm lớp Giáo viên là những người thầy được đào tạo về kiến thức, về nghiệp vụ chuyên môn nhằm giáo dục học sinh phát triển toàn diện, trở thành công dân tốt cho xã hội Bên cạnh đó, ngoài công tác giảng dạy, công tác chủ nhiệm còn là một công tác mà bất kì người giáo viên nào có tâm huyết cũng không thể xem nhẹ được Tuy nhiên công tác chủ nhiệm trong nhà trường hiện nay gặp phải không ít khó khăn trong việc quản lý, giáo dục học sinh sa sút về đạo đức, thiếu ý thức trong việc học tập, đặc biệt là những học sinh cá biệt, chậm tiến

Đã là một giáo viên chủ nhiệm, việc đưa lớp tiến lên là trách nhiệm lớn của những ai làm công tác chủ nhiệm, đồng thời cũng là khẳng định mình về năng lực và nhất là có lương tâm Giáo viên chủ nhiệm nhận thấy rõ mỗi tập thể lớp là cơ sở quan trọng để xây dựng nhà trường vững mạnh, một tập thể tốt chắc chắn sẽ có những học sinh tốt, những con người vừa có đủ cả “ đức” lẫn “ tài” Như vậy nhiệm vụ của người giáo viên chủ nhiệm có vai trò quan trọng, ảnh hưởng nhất định đến việc học tập cũng như rèn luyện nhân cách của học sinh

Với kiến thức học được qua đợt tập huấn về “ Dự án phát triển giáo dục trung học phổ thông giai đoạn 2 cho giáo viên trung học phổ thông về day học tích cực

và giáo dục kỷ luật tích cực” của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo do Sở Giáo Dục Thanh

Hoá tổ chức và là một giáo viên tham gia trực tiếp công tác giảng dạy và giáo dục học sinh trong những năm qua, tôi xin chia sẻ cùng các đồng nghiệp một số kinh

nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp qua đề tài: “ Một số giải pháp giáo dục kỷ luật tích cực đối với học sinh cấp THPT thông qua công tác chủ nhiệm ” mà tôi

đã áp dụng lớp tôi chủ nhiệm tại lớp A9

2 Mục đích nghiên cứu:

- Giúp giáo viên chủ nhiệm đổi mới cách quản lý học sinh một cách chủ động, khoa học và không gò bó học sinh Cần thay đổi cách xử lý sai phạm của học sinh bằng các biện pháp giáo dục tích cực Xử lý với thái độ động viên, khuyến khích giúp học sinh

có hành vi và thái độ ứng xử đúng đắn

- Giúp học sinh tự do phát triển khả năng, chủ động trong hành vi và sáng tạo trong các hoạt động tập thể, cá nhân nhưng vẫn đảm bảo kỷ luật của nhà trường, của lớp

3 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Nhiệm vụ của đề tài này là nghiên cứu một số biện pháp giáo dục để nâng cao nhận thức của các em về tính kỷ luật Tìm hiểu nguyên nhân, tồn tại để từ đó đề ra những giải pháp, những cách làm hiệu quả để chỉ đạo, tổ chức và rèn luyện, áp dụng nâng cao chất lượng giáo dục tính kỷ luật của học sinh trong lớp học và trường học Bản thân tôi đã rút ra được những bài học kinh nghiệm từ việc trải nghiệm thực tế

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đề tài nghiên cứu một số giải pháp giáo dục tính kỷ luật giúp GVCN làm tốt công tác chủ nhiệm lớp

- Đề tài được nghiên cứu, thực nghiệm tại lớp 11, 12A9 trường THPT Hoằng Hoá2 – Hoằng Hoá- Thanh Hoá

- Thời gian thực hiện: 2 năm ( năm học 2017 - 2018), ( năm học 2018 - 2019)

5 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện đề tài tôi sử dụng một số phương pháp sau:

- Phương pháp thống kê: Qua phiếu điều tra tôi đánh giá thái độ của học sinh về một

số hình thức kỷ luật, thăm dò khả năng kỷ luật, tự giác trong lớp

-Phương pháp pháp vấn: Qua trò chuyện với học sinh để tìm hiểu thái độ, phản ứng của học sinh đối với các hoạt động của lớp trước các hình thức quản lý lớp

- Phương pháp phân tích: Dùng để phân tích , xử lý những số liệu đã điều tra và rút ra biện pháp quản lý lớp cho phù hợp

- Phương pháp so sánh đối chiếu: Dùng để so sánh, đối chiếu kết quả thực hiện đề tài

PHẦN II : NỘI DUNG

A.

MỤC TIÊU:

Để đảm bảo công tác giáo dục lớp chủ nhiệm đạt hiệu quả cao, người giáo viên chủ nhiệm cần phải nắm rõ vai trò và tầm quan trọng trong công tác chủ nhiệm và tuân thủ một số quy định sau:

1 Vai trò và tầm quan trọng của giáo viên chủ nhiệm lớp:

Giáo viên chủ nhiệm là một trong những giáo viên đang giảng dạy ở lớp có đủ các tiêu chuẩn và điều kiện đứng ra làm chủ nhiệm lớp trong một năm học hoặc trong tất

cả các năm tiếp theo của cấp học Giáo viên chủ nhiệm lớp thực hiện nhiệm vụ quản

lí lớp học và là nhân vật chủ chốt, là linh hồn của lớp, người tập hợp, dìu dắt giáo dục học sinh phấn đấu trở thành con ngoan, trò giỏi, bạn tốt, công dân tốt và xây dựng một tập thể học sinh vững mạnh Giáo viên chủ nhiệm lớp có vai trò sau đây:

+ Thay mặt hiệu trưởng quản lí một lớp học

Giáo viên chủ nhiệm lớp do hiệu trưởng phân công và thay mặt hiệu trưởng để quản lí và tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh ở một lớp học

Vai trò quản lí của giáo viên chủ nhiệm lớp thể hiện trong việc xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạch giáo dục, đôn đốc, kiểm tra và đánh giá kết quả học tập và tu dưỡng của học sinh trong lớp

Giáo viên chủ nhiệm phải trả lời các câu hỏi về chất lượng học tập và hạnh kiểm của học sinh trong lớp trước hiệu trưởng, trước Hội đồng sư phạm của nhà trường và trước phụ huynh học sinh của lớp khi tổng kết năm học

+ Người xây dựng tập thể học sinh thành một khối đoàn kết.

Giáo viên chủ nhiệm lớp là linh hồn của lớp, bằng các biện pháp tổ chức, giáo dục, bằng sự gương mẫu và quan hệ tình cảm, giáo viên chủ nhiệm xây dựng khối đoàn kết trong tập thể, dìu dắt các em nhỏ như con em mình trưởng thành theo từng năm tháng

Học sinh kính yêu giáo viên chủ nhiệm như cha mẹ mình, đoàn kết thân ái với bạn

bè như anh em ruột thịt, lớp học sẽ trở thành một tập thể vững mạnh Tình cảm của lớp càng bền chặt, tinh thần trách nhiệm và uy tín của giáo viên chủ nhiệm càng cao thì chất lượng giáo dục càng tốt

Rất nhiều giáo viên cùng giảng dạy trong một lớp, nhưng giáo viên chủ nhiệm bao giờ cũng để lại những ấn tượng sâu sắc đối với từng học sinh trong suốt cuộc đời họ

+ Người tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh trong lớp.

Vai trò tổ chức của giáo viên chủ nhiệm thể hiện trong việc thành lập bộ máy tự quản của lớp, phân công trách nhiệm cho từng cá nhân, các tổ, nhóm, đồng thời tổ chức thực hiện các mặt hoạt động theo kế hoạch giáo dục được xây dựng hàng năm

Các hoạt động của lớp được tổ chức đa dạng và toàn diện, giáo viên chủ nhiệm lớp quán xuyến tất cả các hoạt động một cách cụ thể, chặt chẽ

+ Cố vấn đắc lực cho các đoàn thể của học sinh trong lớp.

Giáo viên chủ nhiệm lớp dù có là đoàn viên, đảng viên hay không cũng cần phải nắm vững điều lệ, tôn chỉ mục đích, nghi thức và nội dung hoạt động của các đoàn thể

Với tinh thần trách nhiệm, với kinh nghiệm công tác của mình làm tham mưu cho chi Đoàn thanh niên của lớp lập kế hoạch công tác, bầu ra ban lãnh đạo chi đoàn, tổ chức các nội dung hoạt động và phối hợp với ban cán sự lớp để xây dựng tập thể, đem lại hiệu quả giáo dục tốt nhất

+ Giữ vai trò chủ đạo trong việc phối hợp với các lực lượng giáo dục.

Gia đình, nhà trường và xã hội là ba lực lượng giáo dục, trong đó nhà trường là cơ quan giáo dục chuyên nghiệp, hoạt động có mục tiêu, nội dung, chương trình và phương pháp giáo dục dựa trên cơ sở khoa học, do vậy giáo viên chủ nhiệm phải là người chủ đạo trong điều phối các hoạt động giáo dục cùng với các lực lượng giáo dục đó một cách có hiệu quả nhất

+ Là người cố vấn , tư vấn ,hướng nghiệp cho học sinh

Ngoài việc dạy học, giáo dục đạo đức ra giáo viên chủ nhiệm cần phải am hiểu về ngành nghề , công việc hiện nay để tư vấn cho học sinh THPT chọn nghề đúng với khả năng, trình độ và tính cách của mình

2 Một số quy định trong công tác chủ nhiệm:

a Điều tra đối tượng học sinh.

Cụ thể là tìm hiểu tình hình mọi mặt của học sinh lớp mình chủ nhiệm , hoàn cảnh đặc biệt, đặc điểm ,cá tính, điều kiện sống… của từng em Đối với những học sinh cá biệt để có những biện pháp giáo dục thích hợp

b Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm

Kế hoạch công tác chủ nhiệm lớp phải căn cứ vào chủ trương của nhà trường và tình hình thực tế của lớp Cần xây dựng kế hoạch cả năm, kế hoạch học kỳ , kế hoạch tháng và kế hoạch tuần

c Chỉ đạo tập thể học sinh thực hiện kế hoạch:

- Bồi dưỡng năng lực tổ chức, chỉ đạo và thực hiện kế hoạchcho đội ngũ cán bộ lớp

để các em làm tốt nhiệm vụ được giao

- Tổng kết đúc rút kinh nghiệm sau mỗi đợt công tác, có khen, có chê đối với tập thể cũng như cá nhân

- Trong khi điều hành công việc của lớp mình, mỗi GVCN phải có một cuốn sổ công tác chủ nhiệm để ghi chép theo dõi hằng ngày

d Kết hợp với các đoàn thể

B GIẢI PHÁP:

1 Tìm hiểu phương pháp kỷ luật tích cực:

Giáo dục kỉ luật tích cực không chỉ mang lại lợi ích cho giáo viên, nhà trường, gia đình và xã hội mà đặc biệt là mang lại lợi ích cho học sinh, cụ thể

+ Học sinh có nhiều cơ hội chia sẻ, bày tỏ cảm xúc, luôn cảm nhận được sự quan tâm, tôn trọng, lắng nghe ý kiến từ thầy cô, bạn bè và mọi người xung quanh

+ Học sinh nhận ra được lỗi lầm, hạn chế của họ để khắc phục, sữa chữa, phát triển toàn diện bản thân

+ Học sinh sẽ tích cực, chủ động hơn trong học tập và rèn luyện bản thân

+ Học sinh tự tin trước đám đông, không mặc cảm tự ti về những khuyết điểm, hạn chế của bản thân

+ Học sinh phát huy được những tiềm năng, những mặt tích cực , điểm mạnh của

cá nhân

2 Những giải pháp thực hiện:

+ Giáo viên phải nắm bắt được tình hình của lớp:

- Điều tra qua học bạ của HS, qua sổ điểm lớp, qua giáo viên chủ nhiệm trước

- Lập phiếu điều tra thông tin cá nhân và phân loại HS theo các tiêu chí:

Học lực - hạnh kiểm - Thi HSG - Năng khiếu các lĩnh vực – Khả năng làm cán sự Đoàn, Lớp

Hoàn cảnh gia đình, địa bàn cư trú, sỏ thích cá nhân…

Đối với những HS cá biệt cần tìm hiểu kĩ qua bạn bè, Giáo viên chủ nhiệm, gia đình để có biện pháp giáo dục thích hợp

Sự phân loại và các thông tin trên sẽ là căn cứ để lựa chọn những em có năng lực nhiệt tình vào Ban cán sự lớp, BCH chi đoàn

+ Tổ chức hệ thống cán bộ lớp:

Việc hình thành đội ngũ cán bộ lớp, đoàn phải căn cứ vào tình hình cụ thể từ tổ trưởng đến cán sự bộ môn, cán bộ lớp đều phải cân nhắc đưa ra tiêu chí, có định hướng cho các em bầu chọn Tùy khả năng từng em, GV giao nhiệm vụ cụ thể để phát huy năng lực cá nhân hoàn thành tốt nhiệm vụ

Thực hiện nguyên tắc dân chủ trường học đồng thời bám sát điều lệ trường THPT để quyết định đội ngũ cán bộ lớp

Đối với bên Đoàn, GV không can thiệp quá sâu để cho Đại hội tự bầu, GVCN chỉ tham mưu, chỉ đạo để bầu ra những đoàn viên có uy tín, năng lực hoạt động Đoàn

+ Xây dựng tổ chức lớp tự quản và tiến bộ:

Làm thế nào để xây dựng được một tập thể lớp tự quản theo đúng nghĩa của nó Tức là các em tự quản lý: hành vi, đạo đức, tác phong, nề nếp, hoạt động của lớp khi không có giáo viên Điều này GVCN phải tạo trước cho các em ý thức tự giác và việc quản lý theo dõi hoạt động của đội ngũ cán bộ lớp phải được thực hiện thường xuyên Muốn vậy, ngay từ đầu năm học GVCN cho tiến hành việc theo dõi thi đua của các

tổ Các tổ trưởng và tổ phó tự quản lý thành viên của tổ mình, phân công theo dõi trực chéo nhau giữa các tổ dưới sự giám sát của cán bộ lớp tương ứng với nội dung từng hoạt động

Ví dụ:

Truy bài phút đầu buổi, các tổ trưởng sẽ kiểm tra việc chuẩn bị bài các bộ môn trong buổi hôm đó của các bạn trong tổ như thế nào Cán sự các môn và lớp phó học tập sẽ kiểm tra việc chuẩn bị của các tổ trưởng

Tiết trống hoặc không có giáo viên, lớp sẽ ôn bài hoặc hoạt động tập thể (đọc báo ,

tự ôn bài…) dưới sự chỉ đạo của lớp trưởng

Những sai phạm của các tổ, thành viên trong lớp được ghi tên và nêu ra trong tiết sinh hoạt cuối tuần

Tiết sinh hoạt lớp là tiết quan trọng nhất trong một tuần thời lượng chỉ có 45 phút

mà công việc lớp trong tuần có rất nhiều thì làm sao giải quyết truyền tải hết Vì vậy, GVCN phải tập cho lớp việc đánh giá, xếp thi đua trước Mỗi bộ phận có sẵn bản tổng hợp báo cáo Đến tiết sinh hoạt các em tự thông báo kết quả thi đua, các nội dung được thực hiện trong một tuần (những việc đã làm được và không làm được với

lý do cụ thể), tình hình lớp trong tuần, số bạn vi phạm học tập (không chuẩn bị bài, không thuộc bài…), vi phạm việc rèn luyện đạo đức tác phong (không đồng phục, mất đoàn kết, mất trật tự…), vi phạm về công tác văn thể, lao động, tự quản