MỘT số GIẢI PHÁP GIÁO dục học SINH VI PHẠM TRONG CÔNG tác CHỦ NHIỆM lớp

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 6 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TÊN ĐỀ TÀI MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC HỌC SINH VI PHẠM TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP Người thực hiện: Dương V

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 6

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI

MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC HỌC SINH VI PHẠM

TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP

Người thực hiện: Dương Văn Hùng Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường THPT Triệu Sơn 6 SKKN thuộc lĩnh vực: Công tác chủ nhiệm

THANH HOÁ NĂM 2018

MỤC LỤC

Trang

I MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

2 Mục đích nghiên cứu

3 Đối tượng nghiên cứu

4 Phương pháp nghiên cứu

II NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1 Cơ sở lí luận của SKKN

2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng SKKN

3 Các SKKN đã áp dụng để giải quyết vấn đề

3.1 Thu thập thông tin HS thông qua phiếu điều tra

3.2 Phân loại HS, lập kế hoạch giáo dục đối với HSVP

3.2.1 Phân loại HS vi phạm

3.2.2 Lập kế hoạch giáo dục đối với HSVP

a Tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến hành vi vi phạm của HS

b Xếp chỗ ngồi, lập sơ đồ lớp

c Xây dựng qui chế thi đua

d Làm sổ theo dõi và xếp loại các HSVP

e Tin tưởng giao việc phù hợp với khả năng của HSVP

f Thành lập các CLB để tạo sân chơi phù hợp cho HSVP

3.3 Lắng nghe và trò chuyện

3.4 Tâm huyết, trách nhiệm, định hướng cho HS

4 Hiệu quả của SKKN đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường

III KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

1 Kết luận …

2 Kiến nghị ………

TÀI LIỆU THAM KHẢO

3 3 4 4 4 4 4 5 6 6 7 7 8 8 10 13 14 15 16 17 18 19 19 19

CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1

TT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ

I MỞ ĐẦU

1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Sinh thời Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã từng nói “hiền dữ phải đâu là tính sẵn, phần nhiều do giáo dục mà nên”1 Bác cho rằng, con người do ảnhhưởng phần nhiều của sự giáo dục và môi trường sống, cùng sự phấn đấu, rènluyện của mỗi cá nhân mà hình thành những con người thiện, ác khác nhau.Người cho rằng để mỗi con người trở thành một người thiện, một công dân tốt,

có ích cho xã hội thì sự tác động của xã hội đặc biệt là quá trình giáo dục có một

ý nghĩa thật to lớn Quan điểm này cũng hướng đến mục tiêu: Nếu xã hội chúng

ta muốn có nhiều người hiền tài, hạn chế những điều ác, thì xã hội cần quan tâmđến việc giáo dục, đến việc đào tạo thế hệ mai sau Mỗi cá nhân con người đều

có những năng lực tiềm ẩn Làm thế nào để phát hiện, khơi dậy và phát huynhững năng lực ấy? Đó là một trong những mục đích cao cả của giáo dục, củacác nhà trường, các nhà giáo dục

Luật giáo dục năm 2005 của nước ta đã đề ra “Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lí tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa

xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” 2 Tuy nhiêntrong những năm gần đây mặt trái của nền kinh tế thị trường đã khiến cho một

bộ phận người dân đặc biệt là giới trẻ có những biểu hiện suy thoái về đạo đức,

mờ nhạt về lí tưởng, thích chạy theo lối sống thực dụng, thậm chí gây ra nhữnghành động phạm pháp Các tệ nạn xã hội đã và đang xâm nhập vào học đườngnhư: HS nghiện games, lô đề, bài bạc, trộm cắp,… Nhiều HS có lối sống tự do,buông thả, coi thường nề nếp, kỉ cương, vi phạm đạo đức, pháp luật Số HS nàyđang có xu hướng gia tăng, làm đau lòng cha mẹ, đau đầu thầy cô, ảnh hưởngnghiêm trọng đến sự bình yên của mỗi tổ ấm gia đình cũng như sự phát triểnchung của toàn xã hội

Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề nêu trên, tôi đã đi sâu tìm tòi,nghiên cứu các giải pháp giáo dục HS đặc biệt là HS thường xuyên vi phạmtrong mỗi tiết học, buổi học, … để tìm ra giải pháp tối ưu Với cương vị là

GVCN lớp tôi đã chọn đề tài “Một số giải pháp giáo dục học sinh vi phạm

trong công tác chủ nhiệm lớp” làm đề tài SKKN của mình trong năm học 2017

– 2018

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

1 Trích trong bài thơ “Nửa đêm” (Tập thơ “Nhật kí trong tù” – Hồ Chí Minh”

2 Trích điều 2, chương I – Luật giáo dục năm 2005

- Giúp HS hiểu được ý nghĩa của việc học từ đó có thêm lòng đam mê

trong học tập và nghiên cứu

- HS thấy được công lao to lớn của cha mẹ, thầy cô, … cố gắng để trởthành một con người đáp ứng được các yêu cầu của xã hội, có ích cho đất nước

- Một phần nhỏ giúp các GV đặc biệt là GVCN biết rõ vai trò quan trọngcủa mình và có thêm được các giải pháp hợp lí trong công tác chủ nhiệm lớp

3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

- Đối tượng nghiên cứu: HS vi phạm trong lớp, trong trường như: Bỏ tiết,nghỉ học vô lí do, nói tục, chửi thề, hút thuốc, đánh nhau, …

- Phạm vi nghiên cứu: 42 HS lớp 10C2 trường THPT Triệu Sơn 6

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

Khi thực hiện đề tài đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp nghiên cứu lí luận:

Nghiên cứu tài liệu, sách, các công trình nghiên cứu… để hình thành cơ

sở lí luận cho đề tài

- Phương pháp điều tra:

Thực hiện đối với 42 HS lớp 10C2 theo mẫu phiếu điều tra dự kiến

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm:

Theo dõi hoạt động học tập, sinh hoạt, vui chơi của HS nhằm tìm hiểu kĩ

về đạo đức, lí tưởng, … của các em

- Phương pháp thống kê toán học:

Lập bảng biểu, thống kê, phân tích, xử lí các số liệu của đề tài, giúp đánhgiá vấn đề chính xác, khoa học

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm:

Tổng kết, đánh giá hiệu quả thực tiễn của SKKN

1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

- Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định: “Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng xây dựng đất nước, xây dựng nền văn hóa

và con người Việt Nam" Để làm được điều đó mỗi người làm công tác giáo dục

cần biết rõ vai trò, chức năng của mình trong công tác giáo dục Đặc biệt, trongtrường học, đối với mỗi lớp học người GVCN lớp có vai trò hết sức quan trọng

Họ là người quyết định mọi sự phát triển và tiến bộ của HS, là người chịu ảnh

hưởng nhiều nhất về mọi hoạt động của HS trong lớp của mình chủ nhiệm Vậy

để làm tốt công tác chủ nhiệm thì người GVCN cần phải làm gì? Bản thân tôinghĩ, ngoài việc dạy cho HS chiếm lĩnh tri thức, người GVCN cần phải thấuhiểu được đối tượng HS nào cần sự giúp đỡ gì? GVCN cần đưa ra các qui tắctrong lớp học và qui trình giúp cho HS tự học, tự rèn luyện, khuyến khích HShợp tác với nhau

- Bên cạnh đó để HS học tốt đòi hỏi người GVCN phải điều khiển đượccác phong trào thi đua, tạo không khí học tập sôi nổi cho lớp của mình để các

em cảm thấy mỗi ngày đến trường là một ngày vui, không còn chán nản bỏ bêviệc học, lang thang chơi bời lêu lổng Đối với GVBM họ thường chỉ truyền đạtkiến thức cho HS thông qua các bài giảng, nhưng với GVCN họ thường phảihoàn thành tốt các nhiệm vụ tìm hiểu và nắm vững HS trong lớp về mọi mặt,cộng tác chặt chẽ với gia đình HS và phối hợp với GVBM, tổ chức đoàn, … đểgiáo dục HS trong lớp mình chủ nhiệm Không có công thức nào chung nhất chocông tác chủ nhiệm nhưng trước tiên cần phải có cái tâm, lòng nhiệt tình vàphương pháp hợp lí thì sẽ đem lại thành công

2 THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ TRƯỚC KHI ÁP DỤNG SÁNG KIẾN:

- Ở lứa tuổi HS THPT, tâm sinh lí của các em đang trong giai đoạn pháttriển mạnh mẽ, ưa tò mò, thích khám phá nhưng hiểu biết còn nhiều hạn chế nêncác em dễ vấp ngã, hay bị cuốn vào các tệ nạn xã hội như nghiện games, lô đề,bài bạc, …

- Nhiều phụ huynh HS vì hoàn cảnh kinh tế gia đình còn khó khăn nênmải mê làm ăn, không có điều kiện quan tâm nhiều tới cuộc sống cũng như việchọc tập của con cái Tất cả việc học tập và rèn luyện của con mình đều “trăm sựnhờ các thầy cô” – đặc biệt là GVCN lớp

- Mặt khác, HS của trường đa số là có đầu vào thấp, lực học trung bình,rất ít HS khá giỏi nên đa số HS thường thích chơi hơn thích học Theo kết quảkhảo sát và thống kê HS lớp 10C2 năm học 2017 – 2018 có tổng số 42 gồm 17

nữ và 25 nam Đa số các HS đều có đạo đức tốt, biết nghe lời cha mẹ, thầy cô,nghiêm chỉnh chấp hành quy định của lớp, nội qui của trường, biết sống tốt vàsống đẹp, bên cạnh đó một số không ít HS có nhiều biểu hiện không tốt như:

+ Vi phạm đạo đức: Hay nói tục, chửi thề, hỗn láo với thầy cô, cha mẹ, …+ Hay đi học muộn, lười học bài, hay nói chuyện trong giờ học, …;

+ Thường xuyên bỏ tiết, trốn học, nghỉ học vô lí do, …

+ Không trung thực, hay gây gỗ đánh nhau, …;

5

Từ thực trạng trên, khi nhận lớp chủ nhiệm tôi đã đọc tài liệu, tìm hiểucác diễn đàn trên mạng, học hỏi đồng nghiệp, đầu tư thời gian lập kế hoạch thựchiện rèn luyện đạo đức cho HS đặc biệt là các HS vi phạm để nâng cao chấtlượng giáo dục cho HS lớp mình chủ nhiệm Cuối năm học thấy kết quả đạtđược rất khả quan Vì vậy tôi xin chia sẻ cùng các đồng nghiệp để mong nhậnđược sự góp ý, xây dựng và cùng thực hiện có kết quả hơn.

3 CÁC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ÁP DỤNG ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:

-Việc giáo dục đạo đức cho HS, nâng cao chất lượng học tập của các em

không phải ngày một ngày hai là có thể nhìn thấy được thành quả của nó Từviệc giúp các em nhận thức đến việc giúp các em ý thức được tầm quan trọngcủa việc học, các em có động lực, niềm vui trong học tập để đạt được kết quảmong muốn là cả một hành trình dài vô cùng gian nan mà không phải HS nàocũng dễ dàng đạt đến đích Để giúp các em đạt được thành tích cao trong học tập

và rèn luyện tôi đã áp dụng một số giải pháp sau:

3.1 Thu thập thông tin học sinh thông qua phiếu điều tra.

- Đây là việc đầu tiên người GVCN phải làm ngay khi nhận lớp chủnhiệm Việc làm này sẽ giúp GVCN nắm bắt được sơ bộ về HS lớp mình chủnhiệm Biết được điểm mạnh, điểm yếu, những ước mơ hoài bão và nghề nghiệpmong muốn của từng HS trong lớp Từ đó GVCN có thể phân loại HS và tiếnhành lập kế hoạch chủ nhiệm cho lớp của mình một cách phù hợp

Phiếu điều tra thông tin học sinh lớp 10C2

 Thông qua việc làm này HS có thể nhận thức được những điểm mạnhđiểm yếu của bản thân, giúp các em sớm hình thành mục tiêu trong cuộc sống vàđịnh hướng nghề nghiệp trong tương lai

3.2 Phân loại HS, lập kế hoạch giáo dục đối với HSVP.

3.2.1 Phân loại HS vi phạm:

Từ kết quả thu được (08 hs có học lực khá; 27 hs có học lực trung bình;

07 hs có học lực yếu; 27 hs có hạnh kiểm tốt; 08 hs có hạnh kiểm khá; 07 hs cóhạnh kiểm trung bình; đặc biệt có 08 HS thường xuyên vi phạm) tôi đã đi sâuvào tìm hiểu các hành vi vi phạm của từng HS này rồi tiến hành phân loại nhưsau:

Nhóm 1: Thường xuyên vi phạm đạo đức (nói tục, chửi thề, hỗn láo vớithầy cô, cha mẹ, … ) gồm có 02 HS đặc biệt là em Lê Viết Đức;

Nhóm 2: Thường xuyên vi phạm nội qui của nhà trường, của lớp (hay đihọc muộn, lười học bài, mất trật tự trong giờ học…) gồm có 05 HS trong đóđiển hình là em Lê Mạnh Huỳnh;

7

Nhóm 3: Thường xuyên bỏ tiết, trốn học, nghỉ học vô lí do, lừa dối cha

mẹ, thầy cô… gồm có 03 HS trong đó HS Nguyễn Xuân Linh thường xuyênnghỉ 3 buổi học/ tuần;

Nhóm 4: Thường xuyên gây gỗ đánh nhau, lô đề, bài bạc, hút thuốc lágồm các HS: Mai Thị Hà, Lê Văn Giới, Lê Xuân Tiến

3.2.2 Lập kế hoạch giáo dục đối với HSVP.

a Tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến hành vi vi phạm của HS.

Để tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến các hành vi vi phạm của HS tôi đã tiếnhành lấy ý kiến của gia đình 8 HS thường xuyên vi phạm trong lớp, của 10 HS

là bạn thân của các HS này, 12 GVBM của lớp kết quả thu được như sau:

Có 81% ý kiến cho rằng nguyên nhân là do gia đình, xã hội chưa quantâm giáo dục các em đầy đủ; 75% ý kiến cho là do người lớn chưa gương mẫu;68% cho rằng đó là do quản lí giáo dục đạo đức của nhà trường chưa chặt chẽ,nội dung giáo dục đạo đức chưa thiết thực; thầy cô chưa quan tâm đến giáo dụcđạo đức cho HS; 70 % cho rằng đó là do biến đổi về tâm sinh lí lứa tuổi; 52.3%cho rằng nguyên nhân là do tác động tiêu cực của nền kinh tế thị trường, ảnhhưởng của sự bùng nổ thông tin truyền thông, phim ảnh, sách báo không lànhmạnh, các trò chơi trên mạng; 27% cho rằng đó là do chưa có sự phối hợp giữacác lực lượng giáo dục, nhiều đoàn thể xã hội chưa quan tâm đến giáo dục đạođức và 21% cho là do sực tác động của pháp luật chưa thật sự nghiêm

Như vậy, có thể thấy nguyên nhân cơ bản của việc HS có những hành vi

vi phạm là do gia đình, nhà trường, môi trường xã hội và từ chính bản thân cácem

Việc tìm hiểu phát hiện đúng nguyên nhân vô cùng quan trọng đối với bảnthân gia đình các em và đối với những người làm công tác giáo dục, đặc biệt làGVCN lớp Việc này được ví như việc chẩn đoán bệnh của thầy thuốc trước khibắt tay vào chữa trị

b Xếp chỗ ngồi, lập sơ đồ lớp.

Sau khi tiến hành thu thập thông tin và tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến việc

HS thường xuyên vi phạm, GVCN đã nắm bắt được đặc điểm của từng đốitượng HS nên việc xếp chỗ ngồi cho HS trong lớp được tiến hành như sau:

- HS thấp ngồi trước, cao ngồi sau, mắt yếu ngồi gần bảng

- Ban cán sự lớp, HS có học lực khá, giỏi ngồi đan xen với các HSVP, HS

có học lực trung bình, yếu

- Các HSVP được ưu tiên ngồi phía trước, nơi mà các giáo viên và ban cán sự lớp dễ quan sát

BÀN GIÁO VIÊN

LÊ TRANG (CĐ1), MAI QUỲNH NG DUY, NGUYỄN HUY

LÊ TUẤN (TT tổ 1), NG CƯỜNG LÊ THỦY (LPVN), MAI HÀ

K BÌNH, SỸ DƯƠNG, LÊ TÝ (LT) H GIANG, LÊ HÀ (Cờ đỏ 3)

NGUYỄN LINH (TQ), LÊ SƠN L QUỲNH, P.QUYÊN

NG LUYẾN (CĐ2), XUÂN TIẾN Q XUÂN, HÀ TRƯỜNG

TRANG, ĐINH TRANG M HUỲNH, NƯƠNG (TTTổ 3)

LÊ LỆ (ỦY VIÊN), XUÂN LINH X DƯƠNG, HUY HIỆU (Giao xe) NGỌC ANH, HOÀNG ANH N QUỲNH, THỰC

CỬA RA VÀO

SƠ ĐỒ LỚP 10 C2

 Việc làm này giúp các HS khá giỏi có thể kèm cặp các HS yếu kémtrong quá trình học tập, giúp bản thân các HS hay vi phạm tự ý thức bản thânmình hơn, giúp BCS lớp và GV quản lí lớp dễ dàng và đạt hiệu quả cao.

c Xây dựng qui chế thi đua.

Một tập thể muốn hoạt động tốt, có nề nếp, không chỉ dựa vào người chỉhuy mà còn cần có những nguyên tắc hoạt động của nó Với một lớp học, ngoàinhững qui định chung của trường cần có những qui định riêng của lớp được xâydựng trên cơ sở qui định chung của trường Khi bắt đầu năm học tôi đã tiến hànhxây dựng qui chế thi đua dựa trên các qui định chung của trường và các tiêu chí ban nề nếp, đoàn thanh niên đưa ra như sau:

TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 6

LỚP 10C2

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc Lập - Tự Do - Hạnh Phúc

Triệu Sơn, ngày 29 tháng 9 năm 2017

QUY CHẾ THI ĐUA NĂM HỌC 2017 – 2018

- Căn cứ Điều lệ trường Trung học của Bộ GD - ĐT ban hành tháng 01 năm2013

- Căn cứ vào tình hình thực tế lớp 10C2, trên tinh thần xây dựng của thànhviên trong lớp và GVCN

A- ĐỐI TƯỢNG ĐÁNH GIÁ:

- Các HS trong lớp 10C2

TIÊU

CHUẨN NỘI DUNG THI ĐUA

ĐIỂM TỐI ĐA

ĐIỂM TRỪ

THEO DÕI

1 Nề

nếp

- Vi phạm đạo đức (nói tục, chửi

thề, hỗn láo với thầy cô, …)

20đ

10đ/ lần

BCS

- Vi phạm nội qui của nhà trường,

của lớp (đi học muộn, không học

bài cũ, mất trật tự trong giờ học,

không mặc đồng phục…)

Quy định trang phục:

Thứ 2, 4, 6: Áo trắng, quần màu sơ

viên

Thứ 3, 5: Áo sơ mi có cổ bẻ, quần

màu sơ viên

Thứ 7: Áo đoàn, sơ viên

Giữ SĐB– GVCN

- Không tham gia vào các buổi sinh

hoạt tập thể, lao động công ích

10đ/

buổi

B- DANH HIỆU THI ĐUA

1 Thực hiện các tiêu chuẩn thi đua và thang điểm:

- Đánh giá theo 3 tiêu chuẩn Tổng điểm tối đa là 20 điểm

2 Cho điểm và xếp loại từng tiêu chuẩn:

* Từ 18 - 20 điểm: XL Tốt; Từ 15 - dưới 18 điểm: XL Khá;

* Từ 10 – dưới 17 điểm: XL Trung bình; Dưới 10 điểm: XL Yếu;

3 Xếp loại chung theo tháng: Tính điểm từng tháng để có kết quả tổng

hợp điểm cuối năm

Tốt Tổng điểm từ 40 đến 60, các tiêu chuẩn xếp loại khá trở lên, tiêuchuẩn 1, 2 xếp tốtKhá Tổng điểm từ 30 đến 40, các tiêu chuẩn xếp loại TB trở lên, tiêuchuẩn 1, 2 xếp kháTrung bình Tổng điểm từ 20 đến 30, các tiêu chuẩn 1, 2 xếp loại TB trở lên,không có tiêu chuẩn nào bị điểm 0 trở xuốngYếu Tổng điểm dưới 20 hoặc có tiêu chuẩn bị điểm 0 trở xuống